Skip to main content

Full text of "Anglia sacra"

See other formats


Google 



A propos de ce livre 

Ceci est une copie numerique d'un ouvrage conserve depuis des generations dans les rayonnages d'une bibliotheque avant d'etre numerise avec 
precaution par Google dans le cadre d'un projet visant a permettre aux internautes de decouvrir l'ensemble du patrimoine litteraire mondial en 
ligne. 

Ce livre etant relativement ancien, il n'est plus protege par la loi sur les droits d'auteur et appartient a present au domaine public. L' expression 
"appartenir au domaine public" signifie que le livre en question n' a jamais ete soumis aux droits d'auteur ou que ses droits legaux sont arrives a 
expiration. Les conditions requises pour qu'un livre tombe dans le domaine public peuvent varier d'un pays a F autre. Les livres libres de droit sont 
autant de liens avec le passe. lis sont les temoins de la richesse de notre histoire, de notre patrimoine culturel et de la connaissance humaine et sont 
trop souvent difficilement accessibles au public. 

Les notes de bas de page et autres annotations en marge du texte presentes dans le volume original sont reprises dans ce fichier, comme un souvenir 
du long chemin parcouru par l'ouvrage depuis la maison d'edition en passant par la bibliotheque pour finalement se retrouver entre vos mains. 



Consignes d'utilisation 

Google est fier de travailler en partenariat avec des bibliotheques a la numerisation des ouvrages appartenant au domaine public et de les rendre 
ainsi accessibles a tous. Ces livres sont en effet la propriete de tous et de toutes et nous sommes tout simplement les gardiens de ce patrimoine. 
II s'agit toutefois d'un projet couteux. Par consequent et en vue de poursuivre la diffusion de ces ressources inepuisables, nous avons pris les 
dispositions necessaires afin de prevenir les eventuels abus auxquels pourraient se livrer des sites marchands tiers, notamment en instaurant des 
contraintes techniques relatives aux requetes automatisees. 

Nous vous demandons egalement de: 



+ Ne pas utiliser lesfichiers a des fins commerciales Nous avons concu le programme Google Recherche de Livres a l'usage des particuliers. 
Nous vous demandons done d'utiliser uniquement ces fichiers a des fins personnelles. lis ne sauraient en effet etre employes dans un 
quelconque but commercial. 

+ Ne pas proceder a des requetes automatisees N'envoyez aucune requete automatisee quelle qu'elle soit au systeme Google. Si vous effectuez 
des recherches concernant les logiciels de traduction, la reconnaissance optique de caracteres ou tout autre domaine necessitant de disposer 
d'importantes quantites de texte, n'hesitez pas a nous contacter. Nous encourageons pour la realisation de ce type de travaux F utilisation des 
ouvrages et documents appartenant au domaine public et serions heureux de vous etre utile. 

+ Ne pas supprimer V attribution Le filigrane Google contenu dans chaque fichier est indispensable pour informer les internautes de notre projet 
et leur permettre d'acceder a davantage de documents par F intermediate du Programme Google Recherche de Livres. Ne le supprimez en 
aucun cas. 

+ Rester dans la legalite Quelle que soit Futilisation que vous comptez faire des fichiers, n'oubliez pas qu'il est de votre responsabilite de 
veiller a respecter la loi. Si un ouvrage appartient au domaine public americain, n'en deduisez pas pour autant qu'il en va de meme dans 
les autres pays. La duree legale des droits d'auteur d'un livre varie d'un pays a Fautre. Nous ne sommes done pas en mesure de repertorier 
les ouvrages dont Futilisation est autorisee et ceux dont elle ne Fest pas. Ne croyez pas que le simple fait d'afficher un livre sur Google 
Recherche de Livres signifie que celui-ci peut etre utilise de quelque facon que ce soit dans le monde entier. La condamnation a laquelle vous 
vous exposeriez en cas de violation des droits d'auteur peut etre severe. 



A propos du service Google Recherche de Livres 



En favorisant la recherche et Faeces a un nombre croissant de livres disponibles dans de nombreuses langues, dont le franoais, Google souhaite 
contribuer a promouvoir la diversite culturelle grace a Google Recherche de Livres. En effet, le Programme Google Recherche de Livres permet 
aux internautes de decouvrir le patrimoine litteraire mondial, tout en aidant les auteurs et les editeurs a elargir leur public. Vous pouvez effectuer 



des recherches en ligne dans le texte integral de cet ouvrage a l'adresse |http : //books . qooqle . com 




Digitized by 



Google 



Digitized by 



Google 




ANGLIA SACRA. 



PARS PRIMA. 



Digitized by 



Google 



1> 



ANGLIA SACRA, 

s i V E 

COLLECTIO HISTORI ARUM, 

Partim antiquitus, partim recenter fcriptarum, 

D E 

ARCHIEPISCOPIS & EPISCOPIS 

ANGLU 

A prima Fidei Chriftianae fulceptione ad Annum 

MDXL. 

Nunc primum in Lucem editanim. J^W^o^L^i 



PARS PRIMA 



De Archiepiscopis & Episcopis Ecclefiarum 
Cathedralium, quas Monachi poffederunt. 




rv.VTrttCAit 



LONDINI: 

Impends Richardi Chiswel ad Infigne Rofa* Coronatx 

4 in Ccemeterio S. Pauli. MDCXCI. 



Digitized by 



Google 



V> .i A w W V : -» X \ . - J t i. - . •» 'C- ... _ v...'. ^ „ J. 



■j • - - « i I - • v*+ 



Digitized by 



Google 



Revefendiffirho in Chrifte * 

PXTRI ac DOMINO 

.it , , 

D. WILHELMO 

frovidentia Drvina 

V. ' , 

Archiepifeopo Cantuarienfi, 

■ ■ i 

Totius Anglise Primati 

- - ■ • c * ■ - :> ; .;; \ 

lllujhiffime rPrafid/ 

PUS alkno kr6 labore cbmbofitunij adhuc 
imperfe&utn/ nuUaque; feu Scriptorum ele- 
gantia feu Editoris judicio commendatum, 
Veftrae Clementiae nuncupare vix aufos fu- 
iffem ; nifi argumentidignitas audaciae crimen araolire- 
tur. iEquum eft enim Angliae Epifcopos a throno 
Cantuarienfi patrocinium quaerere, & totius Angliae 
Primatem Epifcopis & vivis praeefle & defun&is pa- 
trocinari. Certe favorem veftrum non incaffum am- 
biunt Praefides longa ferie precedences > qui eodem, 
quo vos, ampliffimo munere, eademque vitas (an<5& 
monia Ecclefiam Anglicanam rexerunt & ornarunt. 
Temporis quidem injuria nobis abftulit n'otitiam fan- 
ffifiirriorurn Epifcoporum, qui fidem Chriftianam Bri- 
tanniae primum intulerunt (quod Apoftolicis tenipori- 
bus fa&um fuiffe argumentis non vanis du&i credit 

A . mus) 




Digitized by 



Google 



vi Epftola Dedicatoria. 



mus) quique a primis Fundatoribus iufeeptam pro- 
pagarunt & tutati font; donee gens kifoelix ab An- 
glis expugnata, fides mutare & in mdntana Infidae loca 
fecedere coafta fuerit^ pefideratur a nobis Hiftoria 
optimorum Prsefulum, o^ui hanc Inftflam quingentis 
fere annis fide^ miraculis, aljifijue virtutibus illi feculd 
familiaribus, fequenti raris, illuftfaverunt. Nobil igl- 
tur Hiftoriae Ecclefiafticae certitudo & facri Ordinis 
fucceffio a prima Sedis Carituarienfis fundatione pe- 
tenda eft. Ilia fiquidem noftrae Genti, eradicata bar- 
barie atque luperftitione a vita, Religionis- & Literatu- 
re elementa tradidit; ilia tranfiniffis per Infalam Verbi 
divirii Praedicatoribus, & ordinatis Epifcopis, fidem 
Chriftianam orbi Britannico poftliminio induxit, ean- 
demque inviolate hadenus authoritatis beneficio mille 
centum ferme annis confervavit. Veftrae itaque Sedi, 
tanquam Religionis apud nos & Purpurati Ordinis 
matri, hos omnes, quos praefens Volumen kudat & 
fequentia funt laudatura, Epifcopos debemus. -* Ho- 
rum plures eandem vobifcum Provinciam adminiftra^ 
runt, veftraque virtute tuendam tranfmiferunt : omnes 
autem ordinis atque muneris fimtlitudine conjun&i 
fcnt. Singulorum memoriam aut tenebris ereptam 
aut luce clariori a me donatam fuiffe, tibi non ingra- 
tum opus efie confido. Nullum, fat fcio, favorisoffi- 
cium denegabis iis, qui Ecclefiam, quam digniffimd re- 
gis, Anglicanam fundarunt & auxerunt ; qui popu- 
los, quibus praees, a Diaboli feu vitibrum tyrannide 
fan&iffimo labore eduxerunt ; a quibus Ordinem, 
quern ornas, Epifcopalem longa fiicceffione devolu- 
tum accepifti ; quorum dignitatis hasredem te Deus 
conftituit. Plura quklem illis, Ecclefiam, plebem, 
Ordinem, atque dignitatem, debes; fed nec minbri 
ipfos beneficio aftrinxiffe cenfendus es, qui Ecckfiam 

ab 



Digitized by 



Google 



f 



Efifiold Dedkmria. v : vii 



radia obftiterliy infradtotid pofti«jf ^an&iffilrtj^ ei. 



rii loco ifcribertetom ^ qifikf aii^lirf ato^ae att- 
toritate tua ipforum memarla feu flngbfe pHtis irivd- 
luta lucem accipiat, feu alienis erroribus vitiata ireftau- 
retur. Illi foam tibi dignitatem contulerunt, Ecclefi- 
am quam regis fuqdarop^ )autoritatem & opes quibus 
prodeflfe poms tranlmilerunt : tu viciffim. illorum fe- 
mam apud pofteros renovafti, neve illis btwiorum ©pe- 
rum memoria intereat effecifti. Etfi enim meis vigi- 
Jiis Opus iftud elucubratum fuerit, mihique quod 
imperfe&tiaft & ktpirmntti toSgi impar prodeat fit im- 
putandum ; quicquid tamen honoris Ecclefiae matri., 
quicquid incrementiPraefulum Anglicanorum famae ex 
illo accefiewty ^t're^ifts> acceptum referri debet ; qui 
mihi ad hoc aliaque Opera (quibus utilitati publicae 
pauxillum conferre ftudui) aggredienda otium & ani- 
mos fecifri ; qui me nullis meritis fed necjue amicis in- 
tercedentibus commendatum ad clientelam tuam afei- 
vifti, rebus facris obeundis adhibuifti voce, praemiis 
& exemplo ad urgenda literarum ftudia provocafti ; 
maximis denique, quibus mortales obftringi poflunt, 

juvenem ftudiis nori 
invigilare, & quacurique melius poffet viaEcclefiae pro- 
defle ; cum in Ampliffimo Praeliile, cui exhaufta jam- 
diu erant omnium literarum ftudia, eodemque fene 
plufijuam feptuagenario, maximifque Ecclefiac & Rei- 
pnbfkx cTTfts" ffflpedit^; mdelellam legendr fcirbencrrqj 
diligentiam viderem. Alias quidem virtutes tuas mihi 
inferioris fubfellii viro duntaxat admirari., hanc fblam 
imitari licuit. Tu ne alterius (impari licet) diligen- 
tly <J£tiinV argumentum atque prsemium deeflet, vo- 
ktifti. Faxit Deus, ut fummumy quern in Ecclefiis 

Britan- 



Digitized by 



Google 



viii Efiftola Dedkatoria. 

Britannicis tcnes, locum diuobtineas, inEcclefe conr 
modum, in Reipublicae utilitatem, in bonorum om- 
nium folamen, utque mihi, quod poftremo orandum 
eft loco, Opus veftris aufpiciis inchoatum iiflem abfbl- 
vere liceat. Sic animitus vovct 



Clemmriae Veftrfc 

Ex JEdibus veftris Lam- 
bethans, iv. Cal Augufti 



MDCLXXXIX. 



Sacellanus obfequentifllmus 

E T 

Cliens humillimus 



HEN. WHARTON. 



Digitized by 



Google 



P R M F A T I O 

AD 

PARTEM PRIM AM 

Anglic Sacra. 

* Dc ratkme totius Qpertf, & Scripeofibus in eo edicts. 

I. ^""^UM ad rei literariac incrementum viae £ teneris annis in- 
§ Ititut* ratio, ad Ecclefiae Anglican* honorem (actum 
quo (licet indignusj fungor rmmus pro vir ibus promo- 
^vendum impellant; nullum refugiendum efle decrevi laborerrt, 
ex quo emoiumenti aliquid utrique vet alterr poffit accedere. In 
ei igttur ftatione pofitus, in qua & otio non indigeo, & arnpliffi* 
tnaUbroruiticujufcunque generis fit copia, & /ad omnia, quarirt 
genre nofttafuperfunt, arcnivaadfrttfnon diffieilis datur, loca at- 
que tempore opportunis utendum duxi, & aliquod aggtedfendara 
opus, quod ad aliam ftationem tranflatus fruftra tentarem. Ad 
ifiuftrandas itaque Eccfefia: Anglican* antfquitates & res geftas, 
ftatuianriquasde rebus noftrc gemirs eccle^affitis Hiftor^as & Wo- 
rt umenta quamptarima e* tenebr is, ^ hrvoiuta dditefcant, e- 
ducere & luce publidt donare. ' " 

If. Ovifes Anptorum Hhlorks plures ettrdiriffimi v»i evtrlgan- 
xJas curarunt, & ftodienum curanr. Ex Ecdefiaftkis autem Hrflto- 
riis pauciffirfiac prodietunt; Vix irf Hiftoriar enrm juftae cenfarrr 
vemt ampKlfrma Chaftarum 6c Inftrumentordm Ecclefiafticerurrr 
congeries, quam Cf. W Gulielmus Dngdalein Mbnaftico foo An- 
gticano dexfff. Piures ramen ejufmodi' Hiftorix faperfunt ,• non 
jomnibus quidem obvi«e, §c in ffefibtnecartrm fbrufis feu Ecclefia- 
tumarchivisabditae, luce autem digrtrffirrrcev & in Eccfefiac hono- 
jrem, in rei antiquarix augmentum, plorimum colfaturae. Has cott- 
quirere Sc quafcunqne melioris nor* evul'garr ftatai ; ut fi quis ali- 
quando, tanco operi non i'mpar, Hiftoriam notfra; genris Ecclefr- 
afticam aggteflus faerie, im materia atque monumenta non de- 
cffem. Quas enim Hairpsfeildius, Alrordus, Smithxus, Mferas 

a aliique 



Digitized by 



X 



V R JEW AT 10. 



aliique ha&enus fcripferunt Hiftorias Ecclefiafticas, longc infra 
argurijenti dignitatem fubfederunc. 

HI. Ifta quidem Opens hujus primum fufcepti unica fuit ratio. 
Dum eo autem animo Bibliothecas excuterem, 8c monumenta Ec- 
clefix antiqua undique congcrerem ; plures de Archiepifcoporum 8c 
Epifcoporum Angliae Vitis Hiftoriae fefe obtulerunc. . His perle&is, 
aliifque quorum uberrima facta eft copia monu mentis adhibitis, 
poftea in mentem Yenit accuratam Epifcoporum Angliae Hiftoriam 
ex iifdem confarcinari pofle. Atque hoc longe utilius 8c orbi lite- 
rato gratius fore videbatur ; fi ejutmodi- Hiftoriam, non adeo eli- 
matam quidem , ncc Ughelli auc Sammar chanotum aemulam , aliis 
tamen antea fcriptis multotres uberiorem ac-cerciorem, emitterem. 
Primam interim intentionem de antiquis Hiftoriis Ecclefiafticis 
evulgandis dimittere nolui j cum difficile non fueric opus ea metho- 
do difponere, ut iniigniores quae fupererant rerum Ecclefiafticarum 
Hiftorias exhiberentur, & Hiftoria Epifcoporum fatis ampla metho- 
do non incerta fimul prodiret. Huic itaque perficiendo operam 
dedi> 8c in yolumen fecundum rejectis Hiftoriis, qiue Epifcopo- 
rum certae alicujus Sedis fucceflionem non tradiderunt, Epifcopo- 
rum, quorum Sedes Cathedrales Monachi poffederunt, Hiftoriam 
juxta Provinciarum 8c antiquitatis ordinem hoc primo volumine 
congefli ; de.reliquis Anglift Epiicopis tertium yolumen forfan ali- 
quando edicurus. 

IV. Fruftraquis a nobis exfpectabit, ut Hierarchic Anglican* 
Hiftoriam ea ubertate atque certitudine contexamus, qua fuam I- 
tali, fuam 8c Galli contexuerunt. Apud hos enim Ecclefiarum 
& Ccenobiorum Archiva ut plurimum manent Integra : quae no- 
bis fcelicitas hominum maleferiatorum facrilegio ablata eft. Neu- 
tiquam Anglis olim defuerunt Scriptores, qui res geftas memoriae 
commendarent feu in tabulas referrent : quinimo nulla Orbis Chri- 
ftiani regio noftram Scriptorum numero antecelluit. Horum au- 
tem pars minima ad noscranfmiffa eft j haud ita temporis injuria 
tamen quam facrilegio intercepta. Perierunt pars maxima, quan- 
do a vara faeculi fuperioris iniquitate Monafteria everfa funt, Eccle- 
jfiae Collegiatae demolitae, Bibliothecae utrarumque direptae, lacera- 
tae, viliffimis uftbus vel etiam flammis damnatae. Atque utinam 
Ecelefiae Cathedrales facrilegorum rapinam effugere potuiflent! 
Harum etiam aliquot Archiva homines nequiffimi nutilarunt, di- 
ftraxerunt, fcedarunt. Id in plurimis avaritia 8c impietas, in non- 
nullis fuperftitio effecir. Comperi enim Epifcopum quendam ante 
centum 8c quod excurrit annos, avkae fuperftitionis delendae prar- 

cextu 



Digitized by 



Google 



P RJEFAtlO. 



XI 



term, omnia Ecclefiae fuae monumenta 8c Reglftra igni tradi* 
diffe. ' . 

V. Pr*clai& tamen ciim Ecclefia Anglican! a&um foiffet, ni iri 
literature 8c pietatis excidiurn Puritanorurn gens pullulaflet. In- 
fanaifta, quodquc magis indignamur, indoclra tenebrionum col- 
luvics, abdu&o ante quadraginta arinos in partes fuas popello, E- 
pifcopos&Canonicos Saceulares Ecclefiarum Cathedralium cufto- 
des fedibusfoisejecerunt, Ecclefias a mille retro annis cultuidivi-. 
no facras pollucfunt, Ecclefiarum tabulata diripueruntj detruncaV 
runt, nonnullibi .etiam flammis cremirunt. Factum id ab aftutiori- 
bus, ne Epifcopi 8c Canonici aliquando reftituti Chartulariorum fo- 
orumfubudioprxdia& fundos ecclefiafticos repetere poflent, ab 
aliis autem ftulta fuperfticiorie 8c lkerarum odio. His crritn Patres 
omnes ante Reformationem noftri atqueipfimet etiam Sanctiflimi 
Religionis Chriftianae apud nos Fundatores pro Antichriftianis ha- 
benturj & antiqua religion is monumenta, feu fccra aedificia, feu 
fcripta in fiicris locis affervata, tanquam totidem idolatriae veftigia* 
fudt exofiu Ipfam etiam Anglicanam Ecclefiam, qu6d Apoftoli- 
caedifciplinx&primscvi in (acris obeundisilecoris obfervantiffima 
cum ftultis infanire nollet, foperftitionis & idoloktrias apud vulgus 
infimulant ; nondum illam a priftinis fordibus repurgatam ad Chri- 
ftianae nmpWcitatis normam acceffiffe, ritusAntichriftianosadhuc 
ufurpare. Hi/ce offuciisviri maleferiati credulara plebem obcae- 
cant, in Schifim pe/Emum abducunt, 8c in fan&iffimas Matfis ex- 
cidium incitant. Si difciplinam Antichriftiaaam. quacras ; eaula- 
buntur Ordinem Epifcopalem, qui ab ipfis Apoftoli& exordium fo- 
mens, per omnia faecuja honoris prasrogativam & Ecclefiae clavum 
tenuit, 8c quamdiu in terris Futura fit Ecclefia, tenebit. Si caere- 
monias tanto clamore impugnatas petas j narrabunt tibi Criicis fig- 
num, quod in Primitiv4 Ecckfiain honore fuit^ neque in noftri 
defueviffe, incufabunt infulas Saeerdotaies ^ion minus fimplices 
quamdecorasj prcefcribtam orannbus* quam neque ipfi negate au- 
dent effe piiffimam, Ijturgi* formulam j &Oivini Numinisado- 
rationem genibus flexis inter Euchariftise fymbola fufcipienda 
fa&am. En criminum porcerita, quibus Schifmatici noftrates Ec- 
clefiam optimam impugnant j candemqucpatrum ndftrorum me- 
moria ftrenue* calumniando in fuprerrium difcrimen adduxerunt. 
Tunc quidem Numen, cujus infcrutabiHa font judicia, fceleri pro- 
fperitatcm indulfit. Non fine infigni tamen pro videntia factum 
credo, qu6d E Jcjefias Cathedrales* quas ipfas fuperfUiiorris arces 
nuncupare folebant, inpotcftatem foamreda&as Puritani funditus 
non evertcrint, neque in omnibus Archiva 8c tabulata peffumdede- 

a i fint. 



Digitized by 



Google 



? KMFAT10. 



ri'nt. : Quod 13 DeOs> qui prifcos €hiiftiaH<M : Echnlcis periecuwjri- 
bus cruciandos faepius conceffit, Ecclefiam Anglicanam a $c|i£ 
maticis opprimi itcrum permiferit ; vix aliud eft exfpe&andum, 
quimut omnia a£ud<aos anriquitatb & religionis mc^wnentayin- 
tereant., . Pracclarum fuperftitionis.fu* noa immutata? indicium illi 
dederuntj qrundoovrnrituiji-ProYi^ 1^85. 
excitato, archiva/Epifcopatus WeUcnfis maxmio ftiadio conqaifita 
jgne xombufferunt, Atque iftud quidera ad hoc opus, aggredien- 
. duro argumentum non levefuic j ne per, inval^wtem indies A- 
tfeeoruni&Puritanbrum coUuviem exulante a nobis religioneCa- 
tholica, aliorum conatus praevertaentur. 

VL Hiftoriam noftram, leu pot&s farr aginem Hiftoricam, in 
anno 1540. cerminavi ; quando Canomcis Ssecularibus loco Mo- 
nachotuurtin Ecclelias Cathedrales imroductis, & reftaurata, quae 
plurium fxculorum ineuria collapfa fiierac, dilciplina, infignem 
mucationem res eccltliaftica fubiic. Ordo quideni Epifcopalis 
continual fcrie adrnos tranfmiffus viget, praeclaris etiam numcri, 
vircutis & derudickxiis incarementis auttus. Praefulum autemab 
hoc termino fuccedentium res geftae horainum memorw nondura 
excideruns, neque ad antiquae Hiftoriae (quam nunc illuftran- 
daro (ufcipimus) aecatem affurgunt. Eric umen quandoque, 
quod fperare liceat, qui Epifcoporum Reformat* Ecclefiae Angli- 
cans vitas Sc res geftas fcripca . confignaverit. San£ tunc uni yerfo 
©rbiGhriftianoconftabithuicEcdeuae nunquam defuifle Praefules 
fahdtkate confpicuos, doclxinailluftres, omnibus numeris confum- 
matos ; quinimo fasciitis: poftremis illi prasfedifle Epifcopos, de- 
celTor&usluisantiqdoribus pktate non impares, eiuditiooe fope- 
riotes, mediis autena utraque pracftanriores. Quod non eo ani- 
mo dictum velim, quafi Epucopi intermcdii Jtammis ingenii & 
virtutis dotibps praeiiti Jioni fuerint * /c* quibus aliqui Sanctorum 
alba* merito fiuu: afcripti, plures ctincomparafyilem doeTxinam 
ftupori erant ; .monnulli etiam aiitecefforibusl .palmana prayipue- 
runt, - (ucceflbribusquibuicunque haud facileUmicandi.[ Hisfiqui- 
dem annumerem Johatmem Peckham Archiepifcopum Camuari- 
^nlem & RobertumGrofthcad Epifcopuiai Lincbloienfem quo- 
rum ii o^is^^ttaslalius tradiderit (quahmjbi aliquando inanimo 
iuit) optimam is Chriftiani Prxfiilis notmaoar daoitk . Tot tanto- 
rumque vkcgaimabEcdefia Chrifti, acprjefctjtiro Anglicana>egre- 
gie meritorum tempora& res geftas luce aliquali donaffe max- 
ima; mihi vohiptati fiat, atque aliis (ficityfeo) non inutile 

VII. Hi- 



Digitized by 



Google 



P KM FAT 10. 



xm 



V1L Hiftpria*de Epifeopis Angli* plures eonfcripferunc. In 
hitpnmo loco wniirmn^andusverik^ Ccertobii 
M^n^wkdfeMoiiacFws& Kbliothecariusi qui Gefla ^onkficum 
ab anno i?6, ad 1125. circker auatuor libris complexus eft. 
Eitabant eo tempore in praecipuis Angliae Ecclefiis & Monafteni* 
Catalogi Epifcoporum uniufcujufque Sedis, quales hodienum affer- 
wtotvkfiqwmpluiamos. Caiategum kaq; in MonafterioMatmf- 
bwrienfi re^enum Wiilclmus defcripft ; quicquidde antiqiiibribus 
Epifcopis iaTenire poterat appofuitj de receotioribus qujcfibl erant 
comperca aut ab aliis delata tradidk. Quod doiendum eft autem, 
CataJogo admodum vkiofo ipfe ufus eft - & vir illuftris D. Henricus 
Saviltus Hiftoriam illius ex mendofiffimo Codice defcriptam evul- 
gxvk LM&ni ijp©\ f. WiUelmi Hiftoriam Simeon Dunelmenfis^sdeScri- 
abbrcvidffe dkicur. Extat quidem ejulmodi Abbreviatio in Biblio. SL^, 
theca Lambethana, nullius plane pretii. 

VIII. Proximo poft Willelmum loco de Praefulibus Anglix Com- 
mentaraim edidk %tdulpbtis <ie Dketo, Decanus Londinenfis i cujus 
Abhcfkumis Cbrmkom* & Imagines Hiftw'utrim inter x. Scriptores 
Hiftoriae AngHcan* editae habentuf. Hiftoriam is de Prafulibus 
An^liac I S. Anguftifti advenm exorfus, ad Johannis Regis Corona- 
tionem (cm ipfe anno t ioo* intermit) deduxit > & de Epifcopia 
etiam Waiicn/ibus, quo* Malmsburienfis praecermtlerat, quarcun- 
qiieinveoirepoteratcongeflk. Opus tamen luce indignum judica- 
vi { ideo quod omnia fere ante annum- » no. ex Beda & Malmsbu- 
fienfi hauierit, quaecunque autem ab ainno tito, ad i l rp9. habet, 
in Hiftoros fuas praedi&as iifdem verbis retulerit . fi Arehiepifco- 
porum Cantuarknfem demas Hiftoriam, quae proinde in fecundi 
voluminis cake locum habebie. • • ' 1 

■■^ - »' " ; ■ • 

Plures alios gefta Pqntificum AngToiiirrrliteris olim commi- 
fiffe pe^rquam verifirtiile eft/ Nulla ehim jgens Hiftoricorum feraci- 
cr A«glia fait. Plurima certe compendia, tabulas, Indiculos", alia- 
que ejufmodi, de Epifcopis Angliae vidi, juftas tamen Hiftoriam ticulo 
indigna. Jobamem Enrifden Monachum Burienlem de fygtbu* & 
Epifcyi* Jnglk commentatum Trifle Baleus ^prodidir. Excerpta cent 5. c 4 oi 
ex illius Chronico manu johannis Joeelini; fa&a perlegi ; neque. a- 
tiodopus fuifie arbkror, quamvis ea folummodo quae ad Ccenobi- 
waBuwenfe fpeftabant Jocelinus defcripferk. Tempus Ererfdeni 
jMylboemusBaleoPlacita Parlamenraria dabunt; Inhisenim le- 
giow Abbatem S. Edmundi ad Parlamebtum Carleolenfe anno 
1 jo7, ckatura mififle Procuratorem fuum Jdhannem de Everfden 

Com- 



Digitized by 



Google 



XIV 



P RJEFATIO. 



Cent. 8. c. 25- Commonachura fuum. Praeter hunc Nicolas* JMontacum circa an- 
num 1460. de Epifcopis Anglix conferipfit librum, quern in Bib- 
liocheca Collegii Etonenlis poft centum annos aflervatum fuifle Ba- 
Descript.Aog.\ eus & jocelinus produnt. Ejuftem de Pontificibus Romanis li- 
rap ' 96 ' brum in Bibliotheca Lambethana infpexi, & nullius efle.pretii de- 
prehendi. 

X. Hactenus de antiquis hujus argument! Scriptoribus. Poftquam 
autcm literae meliores apud Angliam reflorefcere 8c antiquitatis ftu- 
diavigere coeperunt ; primus omnium Pplydorus Virgilius, Archi- 
diaconusWellenfis, vir undequaque do&iflimus, & Anglican* Hi- 
ftoriae peritiffimiis, de Praefuhbus Angliae commentatus eft. Opus 
nondum prodiic, nunquam forfan prodire dignum, inter exules 
Anglos aflervatum. Vix enim alia prater nuda nomina atque tem- 
pora complecti videtur. Notitiam ejus Stapletonus dedit hifce ver- 

l?** 1 **' Habemrn omnium Eptfcoporum, quos amis pent miUe AngUa babmt, 

13. p ara tum catalogum & ordinem, k ToljdoroVtrgiUo dejeriptum. 

XI. Majori molimine Hiftotiam de Pontificibus Angliae ador> 
navit Johannes Lelandus, Antiquarius noftrae gentis longe eruditiffi- 
mus • qui Henrici VIII. Regis juffu atcjue authoritate omnes Eccle- 
fiarum 8c Monafteriorum (antequam fubverterentur) bibliothecas 
8c archiva rimatus, quaecunque ad Antiquitates Anglicanas illuftran- 
das faciebant, in adverfaria con jecip : & ex his poftea, otium na- 
£tus, plurima egregia de rebus Anglicanis Commentaria contexuit. 
Opus ejus aliis uberius de Scriptoribus Angliae Baleus compUavit, 
& in Centurias luas fere integrum defcripfit. Plurima ejufdem ad* 
verfaria in Bibliothecis Oxonienfi, Cottoniana atq. aliis after vantur. 
Opus autem de Pontificibus nondum vidi, Simplieem ejus men- 

c«t. 8. c. 81. tionem Baleus facit, qui alia fere omnia (cripta iliius viderat. Am- 
pliorem iliius notitiam ipfe Lelandus exhibuit in Commentario fuo 
in Cygneam Cantionem. De Antonio (inquit) Dtmelmenfi Epifiopo 
fufiusinOpere y cuititulits de Vontificibm Britannicis, dicemut. Nam U- 
lorum res gejias magna curb exqiijm, <£r majori propediem in ordinem 
redtgam. 

XII. Poft yiginti circiter annos Hrftoriam A^liac Ecclefiafticam 
molitus eft Njcolaus Harps feildius, Archidiaconus Cantuarienfis, 
fed Archidiaconatu exauthoratus anno 1559* quod juramentum de 
fuprematu regio agnofcendo praeftare nollet. Exauthorationi annit 
24. fuperfuit, otio interim, quiete 8c rerum nece'flariarum copia 
firuens ; carcere quidem (quod vult Pitleus) adeo non conftriftus, 
ut Archiepifcopus Cantuarienfis erudito labpri favensj omnium Se- 

dis 



Digitized by 



Google 



V K JEF AT 10. 



xv 



dis fuse Regiftrorum ufum ipfi indulferit. Incegro hoc tempore 
Ecclefiafticz Hiftoriae goUfcribcndae incubuit } eidemque Epifcopo- 
ram Anglia: (ucccffioncm & res geftas ordine intexuic. In anciqui- 
oribusEpifcopisBedam, Malmsburienlem, florilegum &Floren- 
tii Indiculum defcribere contentus, nuda plerumque nomina appo- 
fuit, de vera fucceflione acque Chronologic parum follicicus. In 
fequencibus qua?cunque*apud Hiftoricos fibi iarriiliares & Regiftra 
occurrebanr, appofuk ; aded camen ucperintegra plerunquefecula 
huda Epifcoporum nomina habeantur, & in his tarn craflierrores 
f«pius inveniantur, ucmirum (ichominem, cui neque induftria nec 
ingenium defoit, cam miferelabi potuitle. Prodiic Hiftoria illius 
thUaci 1611, fol. 

Xftil. Prbximus Hiftoriarh de EpUcopis Anglia: univerfis con- 
texuit Johannes Pitfitu, exul Anglus, Commentario de IBujiribiu An- 
gjti Scriptoribus edito fatis notus. In hoc Opere ad Catalogum fu- 
uin, quern compofuit, de Archiepifcopis Cant, de Epilcopis Lon- 
din. Dunelm. &c. Le&orem faepi/fime remittit; & in prolego- p. $9; 
menis fuis fe Cacalogos fuos Regum, Epifcoporum, Apoftolico- 
rumque virorum Anglia: aliquando editurum fpondet; Nam om- 
nia JuJt gentis monumenta (He Author Vita; ejus habet) qutvel ddEt- p - Sli - 
ckfiaflicatn Hierarcbiam Vel ad reipublic* polkiam pertinere Tndebantur, di- 
ligenter ©b/ervaro, «jr in Jdverfiria conjiciens, \uatmr magna Volumind 
coHegit, fygum unUm y alttrum Epifcoporum, tertium virorum JPoftolico- 
fvm ) quartum Wuftrmm yirorum, Fruftra auterri aliquis Hiftoriam 
Pontihcum Anglia; medicatur, cui ad Regiftra omnia & Ecclcfia- 
rum arcliiva adieus non patec. Gloriantur quidem Angli exules 
haberi penes fe nobiliflima noftras gentis monumenta, a Monachis 
aliuque exultbus (acculo poftremo in extents regiones avecta. Si 
tjuis tamen ex Alfordi Annalibus altorumque exulum circa res An- 
glicanas conatibus con jecturam fecerit ; vanam efle ja&antiam fa- 
cile re^eriet. Vix enim ulla ab his citata monumenta feu Hiftorias 
inveriiec, nifi c|uar noftraces cy pis domefticisevulga* runt, aucHarpf- 
feildrus in Opere fuo protulerat. * Quod Pitfeum imprimis attinec^ 
is intoletandi arrogantiae indicia dedit rtanifefta. Se enim fua de 
Scrirkoribus Angiitis potiffirria ex Lelaridi Collectaneis haufifle, Ba- 
lei autem Centurias vix levi infpectione dignatum efle, pre fe fere j 
quamvis mihi abunde compettunA (it ilium Lelandi opus nuncjuani 
vidifle, fed ejus Baleus ex Lelando non ingratus compilavit, ipi 
fum ex Baieo ingrariffimum defcripfifte. 

• 

XIV- Fxlicius iri hoc argumento defudavit R. P. Frahcifcus God- 
minus, Epifcopus Landavenfts ac poftea Herefofdenfis } qui Com- 

mentariuiri 



Digitized by 



Google 



XVI 



P KM F AT 10. 



memarium de Prxfulfbus Anglix vernaculo fermone edidit Londini 
1601. 4 0 . au&iorern 161 5. Lacine verftim 1616. 4 0 . opus turn 
o\» reium memori* confignatarum praeftantiam cum ob eximiam 
ftyli elegamtam laude. digniffimum. V«as Bontificum Anglorum 
aprtraafidei fufqepcione ad annum 1616. juxta Provinciarum or- 
dinem complecting IJrevc poftmodum fupplementum unius vel 
alterius fchedae anno 1 6 1 1 . Author dedic. Ampliorem tamen Hi- 
ftoriam de fui temporis Praefulibus vir eruditus medicatus eft, quam 
pagina $3$* editionis Latinae htfce verbis poHicetur. Bit fwujjts 
temputi cjuando mi ad [per atom in exits patriam trajlato, de meorum tempo- 
rum Tontificibto fcripta (qud jam nunc meditor) edi fojfint^ fine\el me- 
tu offenfe Vel adutat'tonis Ju/pictone* Voto quidem perfrciendo tempus 
illi non deerat, neque enim anteinitium anni »6}J. vivisexceffit ; 
nil camen ejufmodi ab eo fcriptum fupereft. Narrare folebat^uni- 
co cuidam rn£o filius ejus Carolus Godwyn, Eccleli* Monume- 
thenils Vicaiius, pattern auctiorem longe Commentarii fui edicio- 
onem molitum, morte prxrepcum mine ; nil autem prxlo para- 
tum invenire potuit* Vereor ne & nova ilia, quam molitus effe di- 
citur, editio fama magis quam re audtior fuerit. Vidi enim ipfi- 
us Epifcopi Codicem, in cujus ora addiciones & emendationes luas 
appofuerat. Stylum quidem millenis fere locis emendaverat, vix 
centenis autem Hiftoriam feu auxerat feu correxerat. Sane Author 
Revef endus de ftyli magis nitore quam de rerum geftarum tempo- 
rum ve certicudine follicitus fuifle videtur : uc in illo pociflimum ex- 
poliendo integros viginti annos, quos Open praefenti fe(e impen- 
diiTe in Prtffatione xlicit, exegifle non immer ito cenferi poflic Vix 
fefquianrtus enim prateriit, ex quo Prasfulum Anglomm Hiftoriam 
illuftrandam fufcepi j meque duplo plura atque ceniora invenifle 
non vana opinione du&us confido ; quin & Hiftoricorum loca, ex 
quibus ille fua hauferit, infingulis fere lineis notavi. Hoc enim 
inter alia habemus* quod de Godwino conqueramur, ilium Au- 
thorum quos iequkur nomina non appofuifle, quin & pluries dadi 
opera diflimulaflei ut alii poftmodum ab ipfo mutuari cogerentur, 
quod ipfc a priorious parum gratus accepit. Nollem quidem pla- 
gii crimen viro erudito inferre j vix tamen line indignatione qua- 
dam infignemejus erga Uluftrilfimum Jmqukatum 'Britanmcarum Au- 
thorem ingratitudtnem memorare poflum. Ex hoc certe integram 
fere Archiepifcoporum Cantuarienlium Jftftoriam, non minimam 
etiam Epifcoporum fequencium Hiftorix partem, ftylo arte farai- 
liari immutato, defcripfit; vix camen lemel niii carpendi & obtre- 
ctandi animo ejufdem nomen protulit. Si quando autem res ica 
ferat, <ut Hiftoriae alicujus feu fententix Author neceflario fit lau- 
dandus ; verba iiiius hifce formulis, Jddit imntmo, Vicmt mnnuBi, 

Opi- 



Digitized by 



Google 



— i' 



y RMF ATIO. ^ 

— ~ — " ' " i ■ — ' | 

Opna*ur qkidam; 6cc. indlteere folet, Aded Author! huic clarif 
fimo aliquid debere profited noluit. Sic eriara Camdenum, fic 
Baleum, fic alias injuria aficdt. Nequeenim contentus fragment 
ta ab his prolaca ex Hiftdd& Dunelmenfi, Radulpbo de Diceto 
Lelando, 8c a|i», furriputffe, 8c tanquam ex autographis (qu* 
jevera nunquatn vidk ) faaqfta Commcntario fuo intcxuuTe ; inte- 
rns plerunque de Epifcopis narratiunculas exahis, Canidedo pr«- 
cipue, ftylo leviffime mutato 8c Authoribus diflimulads, congef- 
fiu Sic etiam in Coniecrarionibus 6c Tranflationibus Epifcopo- 
rum ab anno 1 559, ad fua tempota exhibendis, omnia ex Regiftris 
Archiepifcopalibus haufiffe tided voluit. Reipla" tamen ex loce- V^^W* 
lini Indiculo Epifcoporum tempore Matthari Parker Archiepifcopi ^ 
confecratorum 8c confirmatorum, 8c Mafdni Opere vernaculo de 
Mm/ierio Angbcano fecurui accepitj quod Regiftra confulenci fa- 
cile conftabic. Omnia enim Jocelini 8c Mafoni fphalmata defcri- 
pfit. Ante h«e tempora qutdem Regiftra Archiepifcopaiia Hifto- 
rix Cast contexenda: adhibuit • adeo rapdm autem & feftinato per- 
vplvic, ut vix unlearn horam fingulis Regiftris jmpendifle videa- 
tur. Nonnullibi eriam fides defideratun Quod fi Epifcopi enim 
aiicujus teftamencum cerco die probacum intbi kgerit, 8c diem il- 
Kus obicuaiem alibi nou inveneric, obitum ejus illo die fxpiffime 
tepofuic • quamvis moid & cahularum fupremarum probadoni 
plures pletunque dies nonnUnquan* etkm feptimanae intercedere 
ioieanr. His adde maxjmam in re Chronologies incuriam, defe- 
ctufque 8c txtotes (qui ubique occurrunc ) graviflimos • 8c ilium 
omnem pofteror urn diligetitiam vicennali fuo labore minimi prac- 
verdfie liquebit. In temporibus etenim antiquorum Epifcopo- 
rum defignandis Florilegum, Hovcdcnum 6c Florencium (quod- 
que magis klfauftum erat) commenddarum Ingulfi Chartarutri 
fobferipdones, nullo examine adhibico, (equi folet } annum modo 
aS. MichaeUsFefto, modo i. Natali Dominico, modo a Calendis 
Januarii, faepiffime autem ab Annontiatione B. Virginis, pro dr- 
terfo Authorum, quos iequltur, calculo exordicur { in nullis ici- 
dem tabuUs Aftronomicas 8c Caleridarium confuluit, utrum dies, 
quern confecrationi Epifcoporum poiuic, fuerk Dominicus. De- 
nique Epifcoporum fuccelfioitem in plerifque ita mancam dedic ; 
ut in unica Aiaphenfi Hiftoria annos inter ■ 1 40, 8C 1 f 40. duos qui 
£phcopatum neiitiquam obiinuerunt immifej'Bc, novem autem E- 
pr/copos penitus pr xcermiferit. 

XV. Ultimo loco cornmemorandus venic (ideoqubdnon de u- 
niverfis Anglic Epifcopis fed Arcniepffcopis duntaxat Cantuarien- 
fibus fcripferit, qui tamen ad elucidandas EcclefiaJ AngUcanx antt- 

h quitates 



Digitized by 



Google 



xviii P RjEF At 10. 



quitates plus omnibus contulit) RR. P. Matthaut Parker, Archie- 
pifcbpus Cantuarienfis. Huic praefertim reftitutam Hiiloriae An- 
glicans lucem debemus } ab hoc unico Ecclefiae Anglo-Saxonica 
notitiam & monumenta accepimus. Ipfe omni do&rinae genere 
cumulatiffimus, antiquitati Anglicans illuftrandae plurimum infu- 
davic • aliifque ut eandem fufciperenc provinciam author' fiiic. Li- 
bros e. Monafteriorum & Ecclefiarum Bibliothecis projc&os, dif- 
cerptos, & per tabernas, per fcedaloca diffipatos conquiiivit, meli- 
oris notae Hiftorias luce publica donavic ; viros eruditos ad parile 
ftudium incitavit, eofdemque voto fuo obfequentes pracmiis lautif- 
fimis & dignicatibus Ecclefiafticis provexit j alios infamiliam fuam 
afcivic, quos ad antiquitates noftrae gentis enucleandas muneribus 
provocavit, & exemplo praeivit. -Hac ratione inducti plurcs ifti Ou 
peri incubuerunt, Georgius Acworth, L. D.. Willelmus Lambard 
Juris Anglicani peritus, Willelmus Darell Canonicus Cantuarien- 
fis, Robertus Talbot Canonicus Norwicenfis, Laurentius Nowel 
Hofpitii Lincolnienfis Jurifconfultus, Francifcus Thynne, Thomas 
Yale h, D. Regiftrarius Arehiepifcopi principalis, ac poftea Deca- 
nus de Arcubus; aliique quamplures ; quorum induftria excerpta 
ex antiquis noftrae gentis Hiftoriis & monumentis amplilfima fa&a 
&in libros digefta vidi. Prae aliis autem omnibus eminuit Johan- 
nes Jocelinus, Antiquarius Arehiepifcopi domefticus • cujus opera 
in confcribenda Hiftoria de Jntiquftate Britannic* EccUfi* feu de Vuis 
Jrchiepifcoporum Cantmr'mjmm Archiepifcopus ufus eft. Innumeras 
is pervolvit Hiftorias, Saxonicae linguae notitiam primus ex recenti- 
oribus obtinuit • volumina multaColle&aneorum propria manu de- 
fcripfitj Vitas Archiepifcoporum pliaries digeffit, mod 6 tenuiori, 
mode> uberiori ftylo, antequam ea quam cernimus Hiftoria prodi- 
ret j cui ultimam adhibuiife manum Matthaeum Archiepifcopum 
opinor* Pirodiit demum Hiftoria tanto molimini non impar, tan* 
to nomine non indigna } qua; in Ecclefiae Anglican* rebus ab an- 
no 596, ad 1 575. tradendis alias (quae hactenus fcriptae Hint) om- 
nesfide, elegantia, ae gravitate longe fuperat. Maximam illi qui- 
dem injuriam fecerunt Typographi turn Londinenfes turn Hano- 
vienfes. Verum editionem perfe&iorem, manufcriptis Authoris 
additamentis auftam, brevi exituram fore fperamus. 

XVI. In HtftoriA Archiepifcoporum Cant, tradenda omnem fe- 
re nobis diligentiam Jocelinus praeclufit. In Birchingtoni itaque 
Hiftoria notis illuftranda, feu ad annum 1 540. continuanda, gefta 
morefque Archiepifcoporum defcribere fruftra fuiflet; cum ex An- 
itaukaithm 'Britannicu ea melius peti poffint. Unicurn id agendum 
reftabat ; ut temporum ratio,' quam Jocelinus aut neglexit aut con- 

turbavic, 



Digitized by 



Google 



P KM FAT to. 



xix 



turbavic, uberius atque certius traderetur. Feci id itaque in Dif- 
. fertatione dt "perk Succefjim Jrchiepifcoporum Cant, quam juxca me- 
chodum poftea receptam in Annotationes ad Birchingtoni Hiftori- 
am diftribuifle ufque ad annum 1)74. & reliquam partem Conti- 
nnacionis loco fubjeciffe forfitan praeftitiffet. Quo minus id face- 
jrem improvifa corporis invalecudo in caufa erat, quae dum Birching- 
toni Hiftoria typis exprimeretur, a ftudiis me avocavit. Quod fi 
prxlo iterum emitri hoc Opus aliquando contigerit • velim Hifto- 
xiam Radulphi Dicetenfis de Archiepifcopis Cant, ab anno 596, ad 
1 1 99. (quae in fecundi voluminis Caice modo collocatur) ad pri- 
mt frontem transferri. Hanc excipiant Continuationes Stephani 
Birchingtoni ab anno 1 199, ad 1 374. Willelmi Chartham ab an- 
no 1 1 74, ad 1)81. diftributa inter fingulos vice Notarum paginis 
fuppofitarum Differtatione noftra ad annum 1381. fubjectaque ad 
calcem reiiqua ; loco etiam fuo interpofitis fingulis additamentis & 
emendationibus, quae in Voluminis hujufce fine reperiuntur. 

XVII. De Scriptoribus in hac prima Parte editis aequum eft ut 
nonnulla praemittamus quod proxime faciendum eft. Qui pri- 
mum tenet locum, Stephanas Bircbington* Ecclefiae Cantuarienfis Me- 
tropoliticae Monachus fuit, vico de Birchington in Infula Taneto 
otiundus. Mentio ejus habetur apud Thomam Cawfton Mona- 
chum CantuarienCem, qui Hiftoriam de Monachis Ecclefiae Chrifti 
Cant, dvplicaa fcripfit, viz. quo die finguli profefli fuerinc ab an- j^f^ 4 
no 1 207, ad 1 486. & quo die finguli obierint ab anno 1 1 86. Ifte 
Birchfngtonum anno 1581. folenni ritu prof eflionem fecifle refert. 
Longe tamen antea fe Monachorum Cantuarienfium confortio ad- 
yunxnTe Stephanus cenferi poteft. Obitum ejufdem Obituarium 
Ecclefiae Cant, his verbis exhibet : xii. Cal. Septembr. obiit Stephanus 
IBrjcbinton, Sacerdos & ^Monachus noftr* (ongregationis. Hiftoriam 
Archiepifcoporum Cantuarienfium ab illo fcripcam fuifle, atque ' 
hanc, quam, nunc primum edimus, ipfius efle ex Jocelino didici. 
Ifte librUm ittius frequendffime citat ; & in Johannis Stratfordi Vi- 
ta multa ex Birchingtoni Hiftoria adducic, quae in noftra totidem 
verbis reperiuntur. Plura ejufmodi ad Hiftoriae noftrae marginem 
notata occurrunt j plura alia notaveram, aTypographo perperam 
omiffa. Quinimo idem Author Edwardi Regis & Johannis Ar- 
chiepilcopi inve&ivas in Hiftoria fua reponens, praefatur eas fe a 
Birchingtono accepifle, & apud alium Hiftoricum commemora- Anuqo.Brian. 
tas non inveniffe. Ille autem, quo Jocelinus ufus eft Codex* no- aa4 "' 
ftro uberior fuit. In antiquioribus enim Archiepifcopis multa ex 
Birchingtoni Hiftoria citat, quae in noftra defiderantur s eundem- 
que in Sudburii & Courcneii Archiepifcoporum Vitis laudat. Du- 

b a plicem 



Digitized by 



Google 



XX 



plicem itaque Hiftoriae fuae editionem Birchingtonus admnavir. 
prima, quae in anno 1)68. defrit, nunc pfodir, ex Codke Bib- 
liotheca? Archiepifcopalis Lambethanjc ejufdem aetatis dcfaipta. 
In codem Codice habentur Hiftoriae de Rcgibus Anglorum, de 
Pontificibus Romanis, & de Imperatocibus Romanis. Ilia deftnit 
in anno 1367. ifta in anno 1378. hare in anno circiter eodem. 
Ab eodem Auchore, a quo Hiftoria fequens de Pontificibus Cane 
omnes fuiffc profe&as jurare aufim. Tantaftyliac methodi fimi- 
litudo in fingulis intercedit. Quatuor iftae Hiftoria: extabant fimul 
olim penes Willelmum Reede, Epifcopum ab anno 1368. Cice- 
ftrenfem } qui eafdem refectis epiftolis, invectivis, & narrationi- 
bus longiufculis, abbreviavit, verbis tamen in his quae manebant 
Juiim b. 3. minime immutatis. Abbreviatio extac in Bibliotheca Cottonia- 
na. Ex ea variances Lectiones defcripfi, quae etx adverfo primae 
paging confpiciuntur. Aliam poftmodum Hiftoriae de Archiepif- 
copis Cant, editionem auctiorem & ad annum circiter 1381, dc- 
du&am Stephanus dedit • cujus facta eft Jocelino copia, nobis fru- 
Appcnd.ccnt.4 ftr a quxfita. Hujus Scriptoris notitiam Pitfeus ex unico Jocelino 
c ' i9 ' haufitj quamvis id iniquus plagiarius j>ro more diflimulaverit. Pla- 
gii autem crimen turpiffirrio errore non injufte luic Stephano e- 
nim aliud Opus afcribit, Epifeoporum tlienjium Catalogum. Si teftem 
quaeras, nullum laudabit. Erroris autem fontem digito monftra- 
p. 34^,348. re poflum. Legerac vir incautus apud Jocelinum nonnulla . qui- 
bus ex Birch ingtono pariter ac Hiftoria Elienfi narratis ifte teftem 
utrumque in margine fimul adhibuerat hoc. modo, Steph. 'Birch, 
Catal Bpifc. Bi. Hinc arrepto errore Pitfeus Birahmgtonum Ca- 
talogi Elienfis authorem pofuit j quod Jocelino nunquam in men- 
tern venit. Quae ex utroque Jocelinus narravit, apud utrumque 
in hac prima Colle&ionis noftrae parte reperiri poflunt. Picfei er- 
DcHiftor.Lat. rorem Gerard us Johannes Voflius fecutus eft • quod extraneo homi- 
1,3 ' c " 2 ' ni facile ignofceodum erat. > 1 ■. 

XVIIL Vita, quae fcqukur, Simonis Sudbuiii Archiepifcopi 
Cant, defumpta eft. ex proiixo Opeoe cui titulus eft Speculum &ar- 
V*for*m, in Bibliotheca Lambethani aflervaco. -I Hi eadem manu 
fcripta praefigkur iftrufmodi nota Liber cuhpofitus tsn f&qutfitui Ttomp- 
w WiMm Cb*rtb*m Muuch hujus Eccle fit anno Qwmm MCCCCXLVllL 
Monachum Cantuartenfem authorem fuifle oftendum piurima, quae 
in Ecclefia Cantuarienfi poll annual 1400. fa&ajtbidein narrantur. 
Plures Monachos Cantuarienfes hoc nomine infi^rttto* invenio. 
Apud Hiftoriam enkn Thomae Cawnxn quidirti Willelmus Char- 
tham habitum Monafttcum induifle legitur 1319. 9. Oc^obr. ali- 
us anno 1418. alter 1430. quartus 1473. q«iintus 1487. Ex his 

alter 



Digitized by 



Google 



PR M FAT IV. 



xxi 



alter obiit 1488. 14. Cai Sept. cujusobitumeodie etiam Obituari- 
um Cant, memoravit ; & alium cognominem Cal. Febr. obiifle ' 
retulic. 

XIX. Excerpta fubjeci qu&damde Roberto Winchelfe Archi- 
epifcopoex Chronico Ecc\tC\x Cant, circa annum 1306. lcripto, 
quod penes RR. in Chrifto Patrem D. Wilhelmum Archiepifcopum 
Cant, habetur. Id eo animo feci, ut ex iis lucem acciperet Bir- 
chingtoni de Roberto Hiftoria ; qua? encomiaftic© magis quam Hi- 
ftoricomorefcripta, rerum geftarum caufas atque tempora minus 
accurate diftinxit. 

XX. Dies Obituales Atchiepifcoporum Cant, ex Martyrologio 
(Martilogium fequiores vocant) 8c Obituario Ecclefiae Chrifti Cant, 
quae in volumine quodam Bibliothecx Lambethanae pulcherrime ex- 
arata extant, defaipfi. Martyrologium a Romano in paucis difcre- 
pat, nifi quod Sanctorum omnium Anglorum nomina fuis quxque 
diebus appoluerit, Obituarium autem Monachorum omnium, Ar- 
chiepifcoporum, Benefactorum Ecclefi* Cancuarienfis 8c aliorutn 
Ipirkuali focietate Cantuarienfibus con jundorum a prima Ecclefiae 
nindatione ad annum circiter 1530. dies obituales, additis plerun- 
que infigniorum elogiis, juxta menfium &dierum ordinem com- 
ple&itur . Ejufmodi Obituaria in fingulis fere Ccenobiis majoribus 
affervabantur in quae Monachorum & Bemfa&orum obitus refcr- 
refblebant ; 8c quamprimum Codex nominibus repleri cceperit,ea- 

dem in alium Codicem defcribere. Hinc ex vetuftioribus Ecclefiae nm c. 9, 
Cant. Obituariis bina in Bibliothecd Cottoniana habentur j aJiud 
recentius in Bibliotheca Arundelliana, omnium autem noviflimum 
in hac noftri Lambethani ; quod ptoinde reliqua omnia com* 
ple&itur, utpote poft annum 15 17. con&ripcum, 8c obitus etiam 
uique ad annum 1538. fequentes fais locis manu alienl adjun- 
gens. Hasc Archiepftcoporum dogia ©bitualia iadecoris hiatibus 
diduxiffe Typographum plurimum piget. 

XXI. Hiftoriam Cootsoverfiae inter Archicpiicopos Cant. 8c 
Ebor. de Primaai in calce voluminis Lambethani, quod Bir- 
chingtoni Hiftorias comple&itur, foriptam infeni. Author, qui 
^ Cantuarienfi ccetu prodiifle videtjir, omnia quae An(Hmi 8i Ra- 
dulphi Archiepifcoporum tempora fpe&ant ex Eadmero yerbatim 
defumpfit. Aliam long* fobulam <te hac controverfist texunt Hi- 
florid Eboracenfes. Veritatem autem pen&sCantuarienfes fuiflfe, 
Sedemque Eboracenlem Cantuarienfi ab anno 1^64, ad 11 19. 
fubje&am foiffe luculencer oftendemus, fi quando Eboracenfium 

Pon- 



Digitized by 



Google 



xxii 



P RM F A T 10. 



Poncificum hiftoriam aggreffi fuerimus. Codex nofter plurimis 
inquinabatur mendis. 



XXII. Formulas jplures Profeflionum obedientiae canonical Sedi 
Cantuarienfi a Suffraganeis Epifcopis olim factarum fubjeci. 
Quando primum Suffraganei Metropolitan is fuis obedienciam pro- 
fiteri cocperint, parum conftat. Id autem omnibus notum eft, a 
primaevis Ecclefiae faeculis receptum fuifle morem, uc Patriarchs ad 
thronos fuos recenter eve&i fidei fuae formulas feu Symbola aliis 
Patriarchis (cripca tranfmitterenc ; uc ex his fe catholice (entire & 
catholicam communioncm fovere oftenderent. Sic etiam Metro- 
politani Patriarchis, lie Epifcopi Metropolitans fuis literas non ab- 
fimiles deftinare folebant. Invaluit poftea confuetudo, ut iifdem 
r . fcriptis Epifcopi Suffraganei catholicam fidem & canonicam fiib- 

jectionem profiterentur. Aritiquiores itaque, quas exhibemus, 
formulas utriufque profeflionem continent. Poftremdrefedta fidei 
confeffione, formula in nudam obediential profeflionem tranfiit. 
Ex Profeflionibus ante Normannorum adventum nullam vidi au- 
tographam. Plufquam centenas autem bene prolixas, omnefque 
ab invicem diverfas, perlegi in Regjftro quodam Ecclefiae Cant, 
pulcherrimo congeftas. Extant fere totidem in Codice quodam 
cutfttri e, i. Cottoniano, manu elegantiflima ante annos 500. juxta temporis 
ordinem digeftx. Ex his nonnullae in Codice Cantuarienfi defide- 
rantur ; long£ autem plures in hoc habentur, quae in illo fruftra 
quaeruntur. Ex Profeffionibus port Conqueftum factis innumeras 
fere in Archivis Ecclefiac Cant, autographas vidi. Tunc primum 
formula omnibus Epifcopis communis effe ccepit. Solebant ita* 
que Clerici & Officiates Archiepifcppales plura ejufmodi Inftru- 
menta nitide fcripta comparare, relicto ad inferibendum Epifcopi 
profefluri nomen chafmate. Huic Epifcopus inter confecrationem 
fufcipiendam nomen propria manu inferipfit cfein formulam cla- 
ra voce legit, ledtamque Archiepifcopo in manus tradidit. Ean- 
demArchiepifcopusMonachisCantuarienfibus in archiva Ecclefiar 
referendam confignavit. Qu6d fi Epifcopus ab alio, vel extra 
Ecclefiam Cant, confecratus fueric j profeflionem Archiepifcopo fi- 
milem facere, quam primum illi obvius effet, tenebatur ; Ecclefi- 
am quinetiam Metropoliticam adire, & renovatam Profeflionis for* 
mulamfuper altarefummum reponere. In horum inftrumentor 
rum tergo Monachi feu Notarii, Clericive, praefentes folebant in- 
fcribere Epifcopi confecrati feu confirmati & Archiepifcopi confe- 
crantis feu confirmantis nomina, confecrationis tempus, locum, 
aliafque circumftantias itifigniores, Epifcoporum etiam afliftentium 




Ex his confutis & juxta temporis 

feriem 



Digitized by 



Google 



P R JEF AT 10. 





xxiii 



feriem difpofitis Monachi plurimos immenfe prolixitatis rotulos 
contexuerunt : quales in Ecclefia Cane, nonnulli hodienum fu- 
perfunc. Horum plures, fimul ac ante-Normannicas Profeffio- 
nes, in Regiftrum quoddam tranferiplit Johannes Cranborn circa 
annum 1360. qui nennulla de Epifcopis fui temporis fcitu digna 
intexuit. Pauca de Epilcoporum Profeflionibus ufque ad annum 
.1400. manus reeentior appofuit. Johannes 'autena Clericus erat 
Simonis Mepham Archiepifcopi Cant. Capella de Cortynton in 
DiocefiSarumabipfbdonatus anno 1331. & profeffioni Johanriis 
Aflavenfis Epifcopi anno 1353. factae intererat. 

XXIII. Cacalogum Henrici de Eftria & Annalcs RorTenfcs 
nactus fum, poftquam Diflertationem de vera iucceflione Archie- 
pifcoporum Cane, fcripto commififfem. Ilia icaque appofiii uc 
Chronologia Archiepifcoporum noftra ex iisfeurobur feu medelam 
acciperet. San£ maxime mihi gratulacus Turn, quod in S. Auguftini 
obitu defignando furTragium obcinuerim Annalium Roffenfium^ 
qui ante quingentos annos fcripti plurimam fidem meruerunt. Ra- 
dulphi Dicetenfis Indiculum ex binis Codicibus Lambethanis per- 
pulchris haufi. 

XXIV. Diflertationem de <vera fuccefjtone Archiepifcoporum Qantl 
opens inftitutimioexegit. Huicaliam de duobus Elfricis adjunxi; 
Pigebat/ummopere hiftoriam Elfrici Grammatici, qui de Ecclefia" 
Anglo-Saxonica tran/miflis ad pofteros fcriptis quamplurimis tarn 
pracclare meruit, aded conturbatam, involutam, ac fere ignotam 
effe. In defignand is illius tempore, dignitate, & rebus geltis, me 
fententiam plane novam inivifle fateor.; tot tamen tantikjue argu- 
mentis firmatam, ut non facile aliis rejicienda fuerit. Nullum fe- 
re argumentum nobis adverfatur, nifi quod aetas pene centenaria 
Elfrico juxta calculum noftrum fit concedenda j aetas quidem rara, 
quae tamen apud nos exemplo non caret, quamque Herewaldus 
Landavenfis Epilcopus eodem feculo fuperavit. 

XXV. Annum obims S. Auguftini Cant; & Elfrici hiftoriarrt 
certa luce donafTe ad elucidendam Ecclefia; Anglican* Hiftoriam 
magni erat momenti. Subjeci itaque monumenta quaedam anti- 
qua, quae calculum feu fententiam a nobis fupcrius pofitum confir- 
mant. Primum in his locum tenet Chronicon breve; quod ad 
calcem Hiftorias Hugonis Floriacenfis manu perantiqua" (criptum in- 
veni in Bibliotheca Lambethani. Prima ejus pars fc. ad annum 
734. ex Beds Hiftoria & Epitome verbatim defumpta eft, additis 
duneaxat annorum numeris, qui apud Bedam plerunque defideran- 

tur. 



Digitized by 



Google 



xxiv P KM FAT 1 0. 



tur. Pars pofteriorab anno 1065, ad 1163. de rebus Scoter urn 
prxfertim agit; ut Scotum quendam authorem habuifle metito 
quis fufpicetur. Eundem Ccenobii S. Crucis Edinbnrgenfis Mona- 
chumfiriiTe indigitantquae de ifto Cflenobio ejufque Prjepofkis libe- 
ries narrantur. 

XXVI. Succedit Hiftoria Abendontenfis, quae Elfriei tempori- 
busdefiniendisaliifquediffkultatibus expedients plufimum contU- 
lit. Illam decerpfi cx AnnaKbus Mariani Scoti feu potius Floren- 
tii Wigornienfis, in Bibliothecd Lambethan4 aflervaris. Codex, 
qui manu longe elegantiffima exaratus eft, ad Coenobium Abendo- 
nienfe olim fpectabat j & jl Monacho qubdam ejufce Ccenobii ifta 
additamenta fuis quxque annis intertexta accepie. Chronicon 
quoddam ab orbe condico ad annum 1083. Marianus Scotus, 
Monachus Moguntinus, nova methodo conferiptum evulgaverat ; 
quod in Angliam brevi" perlatum, Monachis noftris ade6 proba- 
turn eft, ut id in fin gu lis fer£ Monafteriis defcriberenr. In his 
Gtpkrtits Hertfordxnfts Epifcopus, omnium liberdlium artium peritus y Cro~ 
meant Mariani Scott dijfufam defloravit j ut maps >valm rpideatur Dtfla- 
t. 2*0.3. ratio, quam ingentis <vo\wri\nis dijfufto : prouc habet Johannes *firt- 
muthenfis in Hiftoria Aurea. Robertus ille anno 1695: obiic. 
Defloratio ifta (He mea fen (encentia) loco integri Mariini edita 
efk<Bdfik<t 1 J 59, &in Hiftoricorum Germanicorum Collectiones 
poftea tranflata. Genuimim Marian i Chronicon Florentius Mo- 
nachus Wigornienfis anno 1 1 17. tranferipfie, res Anglicanas (tn- 
gulis anhis maxima fide ac diligentia intexuit, & ad fua tempora 
deduxic. Florentii anno 1118. defunfti laborem exceperunt alii 
Wigornienfes Monachi ; refque annis fequentibus geftas appofue- 
runc. Hujus Hiftoria; Wigornienfis exemplar na&us Monachus 
quidam Abendonicnfis anno 1 1 3 1. earn in Ccenobii fai ulum ele- 
ganter defcripfit, additishis (qua nunc primo evulgamus) laci- 
niis; Qu#cunque ille de Ethelwaldo habet, ex Vtik ejus per -Wl- 
ftanum Cantorem fcripta (extat ea apud Mabillon. Sate. Benedict. 
V. p. 608.) fer^haufit; reliqua de fuo dedit. Nufquam meli- 
orem Hiftori* Mariani ac Florentii codicem exftare arbitror. Qui 
Florentii enim Annales poftea defoipferunt, plurima Mariani refe- 
cuerunt, atqueipfos Florentii numeros fepifiime* vieiarunt. Manco 
ejufmodiac vitioibCodicetifus eft vir nobiliffimus Gulielmus Ho- 
wardus, qui Florentii Chronicon primus evulgavit Londitti 1592* 4 0 . 
Nofter auterri Abendbnienfis habet Mariani tradtatum de computo <Paf- 
cbaliy Chronico fuo vice Prxfationis prxmiflum, & ejufdem At 
Concordia ErvangeUftarwn librum fatis prolixum, prirrwe ac fecundac 
Chronici partibus ad ilhiftrandas Ot N. j. Chrifti resgeftas imerpo- 

fitum. 



Digitized by 



Google 



XXV 



iicum. Cxterum ingratus eflem fi diffimularem Hiftoriam Eccle- 
fiafticam Anglicanam, praslertim ^antiquiorem, Monachorum A- 
bendonienfium diligenriac plurimiim debere. Ex nullo cnimCce- 
nobio plures prodierunt Annates Saxdnici, Latini, Latino-Saxoni- 
ci, rerura antiquitiis geftarum monumenta, Hiftoriac, Chartula- 
ria, & librorum melioris notac apographa. 

' * i.i... 

XXVII. Chartam Ethelredi Regis Wlffino datam ad definien- 
da Wlffinrtempora exhibui ex Inftrumento autographo in Biblio- 
theca Cotconiana Otbo A. 17. 

XXVIII. De Epiftola fequenti Alexandri Papae aqua mini hx- 
ret. Spuriam efle turn ex infolita falutationis formula in initio, 
turn ex tempore male pofito in fine, conftat. Nondum enim 
Thomas thronum Archiepifcopalem conlcenderat, quando harc 
epiftola fcripta dicitur. lilam autemex Codice ante, annos circi- 
rer 270. fcripto accepi ; utmirariftibeat, in quern finem &a quo 
confi&a fuerit. Thomas quidem alter eras Archiepifcopus Cant, 
tempore Alexandri V; Papas ; qui vatiam fiibinde fortunam exper- 
tus eft. Verum. in hac Epiftola ille qui vapulat Arehiepjfcopus iis 
defignaturindiciis, quae nulli nifi Thomas Becket con veniunt. In- 
credibileforlan videatur Papam huic Thomas, pugili fuo fbrti$- » 
mo, ejufmodi contumelias inferre vbluifle* Quam vis orta pri- 
mum inter ipfum St Regem contentions, nondum Thomas Papas 
innotuerat ; vereor etiam ne in utraque aula tarn Regis Anglia; 
quam Pontificis Romani eo tempore itultitiac notam (ubieric, & 
Archiepilcopali Sede indignus baberetur. .Sic enim Petrus Blefen- 

fis in epiftola circa annum 1175. fcripta, Reginaldum Bathonjen- t^ty 
fan Ele&um a fufpicione caedis Thomas purgans, i habet. - Mea- 
tus Martyr fufpenderat patrem fuwn Epifcopum Sarisberienfem. Nec 
mirumco tempore <videbatur\ (k fiius afflitlo patri :<6mpatiens, qiwtdoqttt 
duriits aut minus confute de ditto. Martyre loqueiatun Nam O- Ms in- 
fenfati <vttam ipfm putabamus mfaniamy & fiwm illius fine honore* 
Quicquid faciebat cairithtis obtentu &"%eb jtftiti<tj m crimefi odii C?* i« r 
iH&e rvertebatttTy &-c. Si ergo Satboniinfis EleSkus r ficut t ^no$ wi- 
nesy <vitamMartyri$ quandofae habuit in Jerifum ; non eft mod ei debeat 
imputari in crimen. Gilbertus etiam Londinenfis, Ejpucopus Tho-^^ 
mas, antequam exularet, in os palam dixit. Sttdtus batlenus fu-wo^^ 
iftii ab hac Jlultitia, «t -vuko y de cttera non recedsa 

■ ■■■ •• : '■■■■> 

XXIX. De Roberto Winchelfe Ardhiepifcopo Gant. Birching- 
tonus multa fupra contulerat* Eplltokm itaque de canonjzatione 
ejus impetranda, praeclarum adeo de fan&itate illius teftimoniurrt 

c . rejicere 



Digitized by 



Google 



xxvi P RJE F AT 1 0. 



ArchiwEcd. rejicete noluu Paucis poft obitum annis fama increbuit de mi- 
ant raculis ad fepulchrum ilUus fa&is. Hatum certam fibi relationem 
tranfmkti Thomas Lancaftriae Dux, magnus Angliae Senefchallus, 
a Cotiventu Gantuarienfi pettit Uteris (quas vidi) Gallice fcriptis. 
Idem de his miraculis Papam tnox ccrtiorem reddidit ; 8c Rober- 
turn Sanftorum catalogo inferri enix£ poftulavit. Relcribit Jo- 
hannes Papa fieri id non poffe, antequam miraculorum Veritas 
folenni examine inftituto comprobata merit. Ad examen hujuf- 
modi inftituendum Waltcrus Archiepifcopus, jubcnte PapS, pq» 
teftatem dedit Londinenli 8c Ciceftrenfi Epifcopis 1310. 14. 
Novembr. Neque aliud poftea in hac caufa fa&um reperio, E- 
piftolam Walteri & SurTraganeorum a nobis editam Regiftrum 
quoddam Ecclefiae Cantuarienfis dedit. 

XXX. Ecclefiae Wintonienfis hiftoriam fu(e prae aliis digeffic 
Thomas Rudburn Ecclefiae ejufdem Monachus. Kovi Mona- 
ftcrii Wintonienfis, quod ab Hidi nomen aqcepit, fuiffe Mona- 
co*. 7. c 9$. chum Baleus mal£ tradidit. Ecclefiae enim Catnedralis S. Swithu- 
ni Coenobitam fuifletum ex plorimis Hiftoriae Mtjoris Jocis turn ex 
Prologo ad Hiftoriam Mmorem liquet. Balei errorem Pitfius 8c 
ap. 879. Voffius tranfcripferunt. Junior dictus eft ifte Thomas, ut & Tho- 
^"•^Lat-' mal Rudburnojeniore, Epifcopo Menevenfi, qui lub ejufdem fae- 
9 . j ft j t j llm ^j,j. 0 jjj con <j e jgt^s AngUcMiis contexuit, diftinguere- 

tur. Perperam tamen Johannes Jocelinus in Commentario MS. 

cap. 89. de Htjkrkis Jnglue, Rudburnum Seniorem Novi Ccenobii Winto* 
mentis Monachum fuiffe retulit ; 8c Hiftoriam Junioris Majorem 

1.3.0$. Voffius Seniori inlcripfit. Scripfit ille Junior primum Hiftoriam 
brevem de fundatione, inerementis, atque Epifcopis Ecclefiae Win- 
tonienfis, a. LucioRegc ad tempora Henrici V I. Regis. Iftam 
Cl. Uflerius in Opere fuo de Antiqukatibus Britannicis titulo Hi- 
florid* Wintonienfis faspius laudavit; nofque illam modoeodem 
modo Epitomes Hiftori* Majoris nomine infignitam crebro citavi- 
mus i partefque ejus primam ac poftremam in Opere fequenti p. 
179, 180, 1 8 1 , 1%^ i$6. exhibuimus. Jufta eft enim Hifto- 
rU Majoris f quantum ad Ecclefiae Wintonienfis res fpe&at, Epi- 
tome, iifdemqne fere* verbis utitvtr : utab eodem Authore, quan* 
turn vis nomen Alius in ftonte non gerat, fuifle prqfe&am dubitari 

.-«.-".:.' nequeat. Scripta autern ante Hiftoriam Majorem fuit, tempore Hen- 
rici Beaufort Epifcopi, qui anno 1447. obiit. Circa annum 

tft^'st' ' ^ cr 'P tam fi"ff e Uflerius non male- conjecit. Habetur in 

c ,p ' ' Bibkotheca Cottoniana Gdba ^.15. Pracccdunt in eodein Oodi- 
ce Annates breves Ecclefiae Wintonienfis a Bruto ad Henricum 
VI. Regem ; qui Hijlori* ftfdjoris quoad res civiies narrandas epito- 
. men 



Digitized by 



Google 



P RMFATIO. xxvii 

■ i . . 

men conftituunt, eofdemque Authores 1c. Vigilantuim de Bafilka 
Petri, Dolenfem de geftis Vacorum fuper Anglos, <src. paffim cirant. 
Scripcifunt anno 1454. quod ex innumeris fere locis conftat : uni- 
cum ponant. Dedkata eft Ecclefea Wintonienfis anno CLXJX. iv. 
Col, TSLwemhr, A primA fmdatione & dedicatione Wmton, Ecclejia 
fluxerunt ami MCCLXXX?,. Poft Ethelwaldi Epifcopi tempora 
paucUOma habent de Ecclefia Wintomenfi, in fuccefiione Regurri 
Angliae nananda infumpti. Prater hxc juftam de rebus Anglicis 
Hiftoriam Rudburnus fcripfit £ Bruto ad annum 1 8. Henrici III. 
Regis, viz* Chrifti 1234. cut BreViarium Chrmkorum titulum fe- 
cit: nos Hiftoriam Minerem earn paffim appellavimus. Inibi Re- 
gnm Britonum a Bruto ad Codwalladrum, Saxonum etiam iii 
unaquaque Heptarchia fucceffionem & res geftas contexuit. Totus 
eft in Hiftoria Civili. Pauca admodum habet de Epifcopis Win- 
ton, praeter nudam iliorum fucceffionem, & quae de Alwyni Epif- 
copi & Emmas Retinae purgatione fufius narravit. In hac au- * 
tern narranda Annftles Wkitonienles fere verbatim defcripfit: 
In pofterioribus annis unicum pene Matthaeum Paris iequirur; 
8c de Epifcopis Winton. poft annum 1150. pauciffima dedit. 
Ubiquc autem tempora infceliciflim£ digeffit. Infigniores hujus 
ab Hiftoria Majore diverfitates in Annotationibus exhihui. Facta 
eft enim illius copia ex Bibliotheca Cottoniana" Nero A, 17. 
Scripta eft ea ante Hiftoriam Majorem. Sic enim legitur in ejuf- 
dem Prologo : Et qiue tic le<vit& pertranfeo, in majori noftra Qronica 
opittdante Dei dementia fupplebo. Et iterum ad annum 1180.de 
Henrici II. Regis obitu locjuens ifta habet. Et ifta fufficiant in 
prsefenti noftro Libello Minori. Tlura dkenda fitnt m Qronkanoftrtt 
Majori, ut fatebit mtuentibus, <sr etiam de ceteris Anghrum <I(egibus. 
Demum itaque Rudburnus ftilo uberiore & diligentia 4 longe fub- 
tiliori Hiftoriam Majorem compofuit. Earn neque Baleus nec Jo- 
celinus nec Lambardus, viderant j qui tamen perlec"tl Hiftoria. 
Minori ejufmodi Opus a Rudbumo adornatum fuifle collegerunt. 
111am nos ex Cbdice Lambethano evulgavimos ; refe&is ut pluri- 
raum iis quae aliunde hauferat, indicatis tamen fingulis ex quibus 
haufta funt fontibus. Inutile enim fuhlet ampliffima aliorum Hi- 
ftoricorum fragmenta, quae hiftoriae (uae Rudburnus intexuit, ex- 
hibuiffe; cum ad Ecclenam Wintonienfem neutiquam fpectarent, 
& ex Authoribus fuis jamdiu vulgaris melius peci poffint. Codex 
Lambethanus & in fronte & in fine mutilus integram Rudburni 
Hiftoriam nobis denegavit ; neque Codex alter in Collegio Cor- 
poris Chrifti Cantabr. affervatus aliquid (ubfidii tulit. Incertum 
igitur manet, £ quo tempore exorfa fueric & in quo defierit Hifto- 
ria Major, Mihi tamen videtur initio ejus perpauca deefle, &ex 
. . * c 1 Hifto- 



Digitized by 



Google 



xxviii 



T KM F AT 10. 



Htftotiola Winconienfi non mal£ reftkwta ejTe* .to hoc 
Rudburnus ad annum 1071. coatinuam EccWfia^ Purielrjjmfis 
hiftoriam a prima Sedis Epsiicopalis fundatjpri& ad- annum 1083. 
dedit. Mam inter alias Ecclejfe PuneJmeufis Hiftprjasedere no- 
bis aliquando in animp fuic Poftea au$eoi collata $ioaeonis Du- 
nelmenfls Hiftoria, illam ex hie (patfciflfrnis dernptis) congeftam 
cfle deprehendens, omittereconn^pmdflxj. De^ft quidem apud 
Simeonem Willelmi Epifoopi de Monacbjs iatroduGcndtf Charta. 
Verum hanc paqlo corruptiorem tSm$n, Monaftkon' Aagiicanum 
dabit torn. i.p. 41. Hiftoriam fpam Punelmenfem Rjudkurnus 
bis verbis claudit. Jfta qua hk Jcripfi 4e Vmelmenfi Ecflefit,. hdtvi 
inlibro ( Pri<vilegiorum ejufdem Eccleft* ex a«;ommodat^m< M- Gfykrti 
Ne<vyle Dunelmenjis EpifcopL Roberfps j§cdi Pui^lnienft. prtflfnic 
ab anno 143 8, ad 1457* Atque hinc fUidbutni a?cag nonimili 
definiri poteft. Illam Baleus & Baieum fecuti Pjtlius & Voflius 
ad annum 1480, prodpcimt; hap latipqe njotj, ijupd Johannes 
Roflbs, qui anno 1491* pbiit, RudburnJ pr^fefjtia aliquando 
ufum fuiflq fcripferit. Quern de rfilw ffidenfit M&wftfrn JteAevs 
RudburnoinftripCtj liprum e* errors fiiperiito iodifiato flatum ar- 
birror. . • \ 

; • (* ; ■ 

XXXf. Chrpnicpn Ccenobi* Wittonienlis Ecclefiae fuccedir. 
Id ex Codke Cottpnjano Domitian A. \\, dcfcripfi. Parcem ejus 
prioreny ab initio lc. ad annum io$6. CL V. Willelmus Dug- 
dale ex epdem Cod ice evulgavic in Monaftico Angl. torn, i.p.31. 
In his Annalibus, (quod Je Xoffenfibus etiam & Wigprnicnfibus 
dicendum eft) omnia retinul quae ad Hiftoriam illius Eccle&e vel 
etiam ad totius Ecclefise Anglicans vel Sedis alicuju^ Epifeopalis aut 
Coenobii faciepant, nifiquae nullius plane pretii le&uqueindigna 
viderentur. In iis quae hiftoriam focularem fpectabam, hade ra+ 
tionem inii, ut adhiberentur omnia alicujus momenti, quae apud 
alios Hiftoricos vulgatos defunt, vel in his uberipra five diverla, 
habentur; quae autem apud Hiftorias publici juris facias Pro- 
liant, vel certiiis, * aut fine infigni differentia traduntur, mifte- 
rentur. Authorem fuifle Monachum Wintonienfium ex plurimis 
Annalium locis conftat. 

XXXII. In fequenti Hiftorjae ^intonienfis Continuatione mi* 
rabitur forfan Le&or me Epiieoporum omnium .Wintonienfium 
res geftas ftilo latiori proiecutum non efle. Sane jngratuoft mi* 
hi temper erat ea omnia, quae antea ab aliis di#a foeranr,, con* 
vafare, laudemque aliis debitam fubfurari. tempora pras 

aliis certa dedimus, res ajiis inradas narravimus, t $i quis ube^ 

riora 



Digitized by 



Google 



PRMFATIO. xxix 



liotji velic, fontes omnibus patentes petat. Willelmi Wickham 
&. Henrici Beaufort Epilcoporum vitis cleganter arque ubercim 
fcriptis, Laudem Godwinus meruiflet * nifi Willelmi hiftoriam fe 
ex Jocelino verbis nonnihil imrnutacis haufifle ingratus di/fimu- 
laflet. Aliorum Epifcoporum res, antequam ad Sedem WintQti; 
traorferrencur geftae, re&ius in prinjarum Sedium hiftoriis quxren- 
dx erunc. Sic Adami Oletori biftoria apud H refordenles, Pe- 
tri Courtney & Ricardi Fox apud Exonierues Epifcopos juftius 
eft collocanda. Stephanj "Gardineri Vica latius eft enarranda j Ct 
quaodo Epifcoporum poft Kefomucionem degentium hiftoriam 
iufceperimus. 

XXXUL Epiftolas tres de Monachis Ecclefia Cathedxali WirJ- 
tonienfi non ejiciendis accepi ex Codice Cotconiano ViteU'm E. 4. 
maou petvetufta fcriptas* Narrat Eadmerus Epifcoporum An- Hift.Nov.Ln 
gli* conatum de elimtnandis ex Ecclefiis Cathedralibus Monachis p,, °* 
tempore Willeimil. Regis factum. Qmnes cirtiter, inquic, qui ex 
Qericali Ordine per Regent M%8elmum in Jnglia. conflimi fontifices erant, 
cMmacbos qui in nmnuUts Epifcopatibus JnglU. ab ant i quo Yuam agebant y 
inde elimtnare moUti jttnt • zsr %egem ipfum in hoc fibi confentaneum ef- 
fecermt » in quo urn fe efftllu potituros certi extiterant, ut Walcbelinus 
£pi/c9pw adunatos pent quadraginta Qericos, Qmonkwum more tonfurb 
of yeftt red'wiitos baberet^ quos ejeflis Monachis Wentorue EcclejU y cut 
prxfidebat, mox intromitteret. Sola mora bdc .perageadi, nondum requi- 
Jita ab ArcbUpifcopo Lanfranco Hernia fuit* LanTrancus aucem, qui 
e grege Monaftico prodierat, tods viribus obnixus Epifcoporum 
conatum elufit, & Monachis Ecclefiarum fuarum pofleflionem af- 
feruic. Hac fpe dejecti Epifcopi, Monachos ab Ecclefia" falcem 
mccropolitica Cane, ejicere moliti funt, Rege ac Principtbus con- 
ipirantibus. Omnibus tamen pracyaluit induftria Lanfranci • qui 
ab Alexandra Papa Ecclefias Monachis confirmari & anathema 
adverfaturis incuti obdnuic Sequitur Alexandri Bulla in Codi- 
ce Cotconiano. Cum aucem apud Eadmerum & inter Lanfran- 
ci Epiftolas & in Conciliorum tomis ea habeatur • miflam feci. 

XXX IV. Lantfredi Epiftola praefaroria extabat inter alias Epi- 
ftolas vetuftiflimi manu femi-Saxonica exaracus in Bibliotheca Cot- 
toniana Veftajian A, 14. Integer aucem Larttfredi liber in alio 
exiroix antiquicatis atque pulchritudinis Codice 2>{ero E. 1. babe- 
tur. Titulum habet De Wir acute S. Swithuni. Agic aucem fo- 
lummodo de miraculis poft obitum Ulius pacratis : de rebus enim 
a Swichuno .vivente geftis fe perparum fcire Lantfredus fatetur. 
Inter alios libros Saxonica lingua fcripcos, quos pene fe esdtifle 

Joce- 



Digitized by 



Google 



TKMFAtlO. 



Jocelinus refert, memoratur Pepofitio Smtbum per Lantfredum. Com- 
mentarium icaque Lantfredi, (altem partem ejus nonnullam, ab 
alio Saxonice verfam effe conjicio. Ipfe autem Lantfredus circa 
annum 980. claruifle a Pitfeo atque Voffio non male dicitu;. 

XXXV. Ernulfus Roffenfis Epifcopus, qui Sedem ab anno 
1 1 1 4, ad 11 14. tenuh, librum compilavit de Ecclefiae Roffenfis 
fondacione, docatione, chartis, placitis, aliifque rebus ad earn fpe- 
^ &antibus. Codicem in Archivo Ecclefiae Roffenfis aflervatum 
Decanus & Capitulum Roffenfe benignitate fumma mihi tranf- 
miferunt. Plurimis noftrae gentis Antiquariis Textus Roffenfis titu- 
lo innocuic. In fronte libri hanc infcriptionem manus antiquif- 
fima appofuit Textus de Ecclefia tfyffinfi per Ermlfum Epifcopum. 
Continec aucem plura monumenta tarn Latine cjuam Saxonice" 
fcripta, viz. Leges Ethelberti, Alfredi, Guthrunni, Edwardi, 
Edmundi 8c Ethelredi Regum, Saxonice ; Exorcifmum Ordalii, 
Leges Canuci Regis, Conftitutiones Willelmi I. Regis, Excerpta 
ex decretis Pontincum, Inftitutiones Herrrici I. Regis anno 1101. 
latas, fucceffionem Pontificum & Imperatorum Romanortim, Pon- 
tificum Jerofolymitanorum & quatuor Sedium Patriarchal ium, 
Nomina Archiepifcoporum & Epifcoporum Artgliae a S. Auguftino 
per fingulas Sedes diftributa, Latine } Judicia civitatis Lundo- 
nix, Genealogiam Edwardi Regis ab Adamo, Genealogias om* 
nium Angliae Heptarcharum ab Adamo, Saxonice ; Privilegia^ 
Chartas, Ordinariones, &c. Ecclefiae Roffenfis Latine & Saxo- 
nice. Nulla habentur in Codice, Ernulfi aecate inferiora ♦ fi de- 
mas 1$. nomina in Catalogo Archiepifcoporum Cant. 8c 15. 
nomina in Catalogo Epifcoporum Ron. qua; ab aliena manu di- 
verfis (aeculis accefferunt • ut ex Uteris & atramento conftat. Quae- 
dam enim manus Epifcoporum (ex Ernulfum fequentium nomi- 
na adjecit ; cui alia manus recentior Epifcoporum novem fijcce- 
dentium nomina appofuit. His addenda funt pauca quaedam de 
rebus tempore Johannis & Afcelini Epifcoporum geftis, poft fo- 
lium loj. congefta. Caetera omnia manu Ernulfo coaeva fcripta 
funt. Leviora forfitan haec videri portent ; ni quis ea quae ad 
Hiftoriam Roffenfem ex hoc Codice adnotantur infpexerit. Ifta 
enim nos praefari debuiffe tunc facile liquebit. Caeterum aliis in- 
genii monumentis Ernulfus inclaruit. In his extat Epiftola ad 
Walkelinum Wintonienfem Epifcopum de hcertis Conjugiis prae- 
clara ; quam R. \P. Lucas Dacherius in Spicilegio fuo evulgavit 
torn. 2. p. 410. Habetur eadem Ernulfo infcripta in Codice ve- 
tuftiffimo Bibliothecae Lambethanae, vix unico apice a Dacheria- 
c«it.2.c.7o. na diveifa. Turpiffime vero hailucinatus eft Baleus ; qui Opera 

quaedam 



Digitized by Google 



P KM FAT 10. xxxi 



quaedam Aroulphi Lexovienfis Epifcopi & Arnoldi Bonarvallis Ab- 
ends Arnulpho Rofienfi Epifcopo infcripfir, eundemque permif- 
cuit cum Arnulpho Presbytero, quern Romanorum Clericonim 
infidiis Honorii II. Papae tempore Platina refert fuifle fublacum. 

Via Honor, r. 

dum in Roman* Curiae viria acrius inveheretur. Reipfo enim 
Arnulphus ille Coocionacor coco coilo diverfus erac a. Roffenfi no- 
ftro, qui ante incceptum Honorii Pontificatum obiic. Veritas au- 
tera Baleo parum curae erat, dummodo Romanae Ecclefiae inimi- 
comm numerum augere poffet. Caeterum nos infigniora Eccle- 
fiae RofFenfis monumenta ex Ernulfi farragine dele&u habito ex- 
fcripfimusj & nunc primum evulgavimus. 

XXXVI. Annates Ecclefiae RofFenfis accepti funt ex Hiftoria 
amplilfima, quae in Codice Cottoniano 2s[ero V. a. elegancifGme 
exarato reperitur. Ei manus recencior ticulum appofiiic . Hi/to- 
rn Ecclefiajiica SWonacbi G(ojfenJis. Ab orbe condito ad annum 
Cnriiti 1307. manu perpetua deducitur. Dein alia manu fub- 
jungitur Continuatio ab anno 1307, ad 1577. multo fuccindtior. 
Prima pars eadem plane eft cum Hiftoria, quae Matthaeo Weft- 
monafterienfi infcripta prodiic • fi ea demas; quae ad Ecclefiam 
Roffenfem fpe&antia nos excepimus, & nunc primum publici 
juris fecimus. Pars fecunda de rebus Ecclefiae RofFenfis nil om- 
ninohabec. CVvtonicon iftud, faltem Addicamenta RofFenfia, Ed- 
mundo de Hadenham deberi ex Willelmi Lambardi Collectaneis 
didid. In his enim multa ex Chronico Roffenfi Edmundi de 
-Hadenham ad annum 1 $07.. dedutto proferantur, quae .cum no- 
ftris verbatim conveniunt. Chronicon Roffenfeab anno 185, ad 
1377- aliquis faeculo fuperiore defcripferat manu peffimai & ledtif 
difBcili. Codex (in Bibliotheca Cotcpniana" modo aiTervatus Ne- 
ro C. 3.) Johanni Jocelini olim fuerat^ cujus annotations fre- 
quences in margine reperiuntur. Multa ifte prartermiferat. Jo- 
celinus icaque manu propria omnia Chrpnici Roffenfi s quae de re- 
bus Ecclefiafticis agunt in Collectanea fua tranferipfit } de rebus 
aucem Roftenfibus nil qmnino dimffic. Hujus Excerpca ad an- 
num 1377* pertingunt. Nil camen de Roffenfi Ecclefia pofr 
aonom 1307. in iiidem occurrit; Ut.eodem vel fimili plane Co- 
dice jocelinus ufus fueric. Ad calcern ejus Jocelthus ifta fubno- 
ttvit. Prdfcriptd omnia defmpta fwU ex Hiftoria. Q{pffenfi ; quam (ut 
"Hrifimle eH) tres Monacti tjufikm EcckfU t feje ordine in opere fucce- 
demei, compofuermt. Nan t# enim umu tonus totius oration* , tun i> 
Jem fttiw, quinetiam triplex cmftrntlmu ratio. Harm Monacborurri 
promt* deduxit Htftoram i mundi initio ad obkum Henrici Iff. Vt%. an- 
num Domini 1273s quamh apparet Monaebm claruiffe. Jlttr adjecit 

hiftoriam 



Digitized by 



Google 



xxxii' PR M F ATI 0. 



hiftoriam Edwardi 1. filii prdfati Henrici t qui bbiit adrtd Domini ^1^07. 
%eliquam perfecutus eft Monachus tertiut. ifta ufquequaque tera non 
funti Vix enim fieri potuic, uc tenia? partis author luetic Mona> 
chus Roffenfis ; cum in ea nil de Ecclefia Roffenfi habeatur. 
Paulo aliter Jocelinus in Libello MS. de Jliftoricis Angliat, cap. 
7 7. Matthxus Weftmona/lerienfis, ejnfdem C ambit Monacbus, qui d 

collect u Cbronicorum fioribm etiam Florikgi nomen eft jortitus -vol* 

legit Hiftoriarum Flores in tribm Ubris ufque ad annum MCCCFII. 

Scripfit etiam Additiones Ixx. aworum y quibus Hijloriam priorem 

continuavit ; qu& fic incipiunt Sequuntur tempora duorum Regum. 
CapCV^. Hifioria {Roffenfis eft omnino eadem cum Htftoria JMatthxi 
WejlmonajlerienfiS) nife quando agat de rebus Ecclefia fyjfenfis. Ita 
uter ab altero Hijloriam mutuatus Jit, difficile eft rhihi afjvmare. Ha- 
bet banc totam Hijloriam Ecclefia Roffenfis, <&c. *Poft earn Hijloriam 
^ffenfem fequuntur in libro Additvmes Ixx, annorum^ quas arbitror ejje 
qua attribumtnr Matthto Wejlm. Addiciones ejufmodi a Matthxo 
ecu 6. c. 3 i. icriptas fuiffe Jocelinus ex unicd Baleo haufit, Baleo nori aliud 
argumentum erat, quam quod eas Calci Hiftoxix Matthaei ad an- 
num 1 107- deducts fubje&as in eodem Codice inveneric. C&m 
veto alia plane manu, method© divcrfa, & contraction ftylo Icri- 
ptas fuerint; ab alio authore coniectas efle verius quis fufpieabi- 
tur. Baleum fequuntur Pitfius & Voffius ; atque Ule Addkiones 
hafce a Macthaeo in parte fua priori ad annum 1159. memorati 
adjicjt. Sane Matchatus, ad librum Additamentorum lectorem re* 
mittit. Additamenta autem ifta ad eadem tempora, non fascu- 
lumfequens, fpettaot, &Matth«o Parifio debentur, cujus verba 
Florilegus incautus exfcripfic. Horum etiam gratia Matthaei Weft- 
monafterienfis aetatem Baleus & Baleum fecuti ad annum 1 377. 
producunt. Mea autem fert (ententia Matthaeum circa annum 
1^07. claruifle, & in eodem Hiftoriam fuani terminafle. Cert£ 
banc, qux fub Matthaei nomine typis imprefla circumfertur, eo 
tempore fcriptam>fuifle& in. anno 1J07. ultimam authoris ma- 
num fubiiffe conftat ex plnrimis Codicibus cosevis, ex aliorum 
Continuationibus ab; hoc anno deductis, praefertim autem ex Con- 
tinuatione Adami Merimutb, qui ab anno iji j. rebus maximis 
gerendis interfuit; 6t Hiftoriam Matthaei nomine modo vulga-. 
cam ab anno 1307?, ad -1.j4.ji produxit. Hiftoriam vero.fuajn 
y Matthaeus neque a Monacho Rpftenfi nec a Wigornienfi, qui rriul- 
' ta illi habent communia, accepit. Nil enim de ucravis. Ecclefia 
inteicuiti quod fieri, vix potuiflfet, fi utriufvis fcrinia compilatV 
• fet. Neque enim Monachi in defcribendis in pugillaies fuos ali- 
orum Annalibus res ad Authoris primi.Gcenobium fpectantes fiib- 
ticere folent. Ut alias enim mittam, ipfe Match acus Weftm. qui 

mediam 



Digitized by 



Google 



P KMFATIO. 



xxxiii 



median] Chronici fui partem ex Matthzo Paris haufic, multa de 
Cccnobio S. Albani dedic ^ & Monachus Wigornienfis, Annali- 
um Wigorn. author, Annales Wintonienfes Chronico fuo intex- 
easy amplam Ecclefijae Wintonienfis hiftoriam fimul exhibuit. Re* 
flat itaque vero maxime fimillimum Matthxum Annales fuo Mar* 
te elucubratos ad annum 1 507. deduxiffe, aliifque pro fuo lubitu 
augcndos vel ulterius producendos tranfmififfe. 
• 

XXXVII- Annales Roffenfes ab anno 1514, ad 1350. dedit 
Codex Cottonianus Fauftina ©. 5. Author res geftas Hamonis 
Epifcopi Roffenfis Uteris confignare aggreffus, juxta annorum fc- 
riem digeffit • & ad res minuriffimas defcendens, alia etiam tarn 
in Ecclefia quam republica eodem tempore gefta interponens, 
fpuTum opus confecit. Nos dele&u habito inGgniora duntaxat 
Hamonis gefta, quaeque in Hiftoria Ecclefiaftica & Civili magis 
udiia videbantur* excerpfimus nil autem luce dignum praeter- 
mififfe fpondemus. Authorem fuiffe Hamonis clientem familia- 
rem ex innumpris locis conftat. Eundem Notarium publicum 
fuiffe ipfemet Ixpius indicar. Fere omnia enim a&a fuiffe dicit 
inprdfentia met Notarii publtci infrafcripti. Nomcn tamen fuumnul* 
libi aperte exhibet. In Hiftoria ifta duo Notarii publici rebus 
Ecclefia: Roffenfis interfuiffe commemorantur Willelmus de Dene 
& GiVbettus de Segeford. Crebrius illius parcius iftius nomina 
occurrunr. Demom Willelmo hanc deberi hiftoriam mecerti- 
orem reddidit Johannes Jocelinus in Commentario de Hiftoricis 
Anglix. Cap. 7}. WiUebnm Dene (inquit) fuit EalefU Roffenfis 
Notarnu publkua • qui fcripfit Hiftoriam ab anno Domini MCCCXr, ad 
annum lAQCCLVlU* in qua pertraftat res geftas EeclejU Roffenfis & 
Epifcoporum <%offotfium qtti do tempore fedebant. Incipit anno Domi- 
ni MCCCXV. cedente Fr. Johanne de Greneftede. Codex au- 
tem nofter (quod plurimum dolendumeft) in anno i);o. defiit. 
Willelmus Hamonis Epifcopi famulitio ab anno 1 j 14, ad exitum 
vitae adhseGu 

XXXVIII. Libellus Monachorum Roffenfium de eieclione E- 
pKcopi ia Regiftro Jflip fol. 114. extat. Indultus olim Archie* 
pifoopis Cantuarienfibps fuerat Sedis Roffenfis patronatus ab An* 
gliae Regibus^ In aliis autem omnibus Ecclefiis Cathedralibus pa> 
tronatu regio fervato, Monachi feu Cahonici Eprfcopum deran* 
€ti vel tranflatt loco eligendi licentiam a Rege petere confueve- 
runt. Monachi itaque Roffenfes Sede poft Johannis Epifcopi 
obitum anno 1 3 60. Yafcance, fpreto Archiepifcopo eligendi licen- 
tiam fibi dari a Rege poftuiarunt, morem in aliis Ecclefiis rece- 

d ptam 



Digitized by 



Google 



xxxiv P K M F A T 1 (X 

ptam ptxtexentes. Redamante & patronatum Ecdefiie Rofien* 
(is ad fe fpeftare contendente Arcbiepifcopo, procaces Monaebi 
Patronatum Regis efle affirmare non erubuerunt & atf id pro- 
bandurri huoc Libddum Regi obtulerunt. Ex eodem Regiftri f. 
213. jura Ecclefid^offeujis accepi. . ■ p ;3r... 

XXXIX. Hiftotia de Epifcopis Nor wicenfibus jufta bregior 
eft. Qutcquid tamen inveniri poterat, exhibuimiis. Extat in 
Bibliotbeca Cottoniana 2^*r» C. 5. Hiftoria Anglicana benepro- 
lixa, & in cres libros divifa. Primus (qui in Codiee defidera- 
tur) agebat de reljus Britonum. Secundus de Regions Satonum 
& Norraannomm ufque ad annum 1*98. agit. Tertius <k Ar- 
chiepifcopis (r Epifcopis jdngbx infcribitur ; fi Sedem autena Norvri- 
cenfem demas, nil habet ex Malmsburienfis Hiftoria de eodcrn 
argumento non cmendicatum, . praeter nuda Epifcoporuna ab- an- 
no it 15, ad 1291. nomina. Codex ante 400. circiter anno* for it 
ptus videcur. In cake illius nota manu eadem appofita teftacur. tri- 
plex hoc Opus .anno xiyx. confcriptum fuifie a^artholonxze de 
Cotton Monacho Norwicenfi. Parti Jtaque fecund* hiftoiiam 
fexennaicm, nerri ae fepcennaiem Author poftea ad jeck. Ex facun- 
di paate cxfcripfi omnia Ecclefiam Norwicenfem fpe&antia, fa- 
&oque Atmdium 'Normcmftum titulo edidi. Ex tenia parte inte- 
grjm Norirtricerrftum- Epifcoporum Hiftoriam defumpfi, Aliud 
hujufce Hrftoriae exemplar ia BibiUocheca Lambethana reperitur, 
nulli AUthori< iafcriptura, & fine aliqua divifionis nota ad an- 
num 1445. ftfodu£hirrv ulterius. etiam producendum, ni Codex 
imutilatus fuiflet. Partis pofterioris ab anno 119*9. inchoata Au- 
tborem iuineMonachum quendam Norwicenfem ex pluribus ejuf- 
dem locis non obicure colligitur. 

XL.o^fiftoriac Lachfddenfis ad annum ufquc 1547. quinque 
excmplioa miht pexfto ! fuerunc Pranum ex Bibliotheca Cotto- 
niana Qeopatra D. 9. ante 300. annos exaratum. Secundum, e- 
jufdem circiter aetatis, ad calcem Chronici infignis Lichfeldenfis 
(jquod i amicus qudam polfidet) reperitur, In his nullam iave- 
nire potm yariauoiaern ; adcoque Hiftoriae texcum ex iifdcm dr- 
preul. Rcliquorum viriaoies le&iones in ^arginem rejeci. Vfuo 
enim all* exirnplaria habec Babiiotheca Cottoniana ; tertium mini 
tranfmifit yit opcirous Laiicelotus Adduon S. T. D. Lichfeldenfis 
Decant**; Singula Authoris nomine dcffatuta erant. Nornetrejus 
hoc, modo expifotus fum, ^ Codex Cottonianus Fejpafian E* 16. 
in ufum Canonicotum Licbfeldenfiura ajGulielmo Whitloco exa- 
ratus eft anno 1569* • Ifte Praefationem eidem pr«mifit, notas 
... ; appo- 



Digitized by 



Google 



TKMFATfO. xxxv 

appofuiCj 8c Continuationem ab anno 1347, ad fna tempora de- 
du6tam fubjecie. In Praefatione ifta habec : Exfcribi curavi pr<e- 
cipuam partem Mius Qhromci> quod vifendum patet a Leva fubeuntibus ofti- 
urn auftrak Qatbedralis Ecclefa. ' Qmtmet enim tarn fundationem ipjius 
EcclefiA quam inftaurationem <(r fucceffionem Epijcopomm. Add it noca 
manu rccentiore Anglice appofita : Ifta Qhronica Verbatim concordat 
cm ilia, qtut in Ecclefia ajJerVabatur, tabulis ligneis infculpta parieti af- 
fects prope auftrale oftimu Hone Baronis Brooks fatellites dilacerarwit. 
Anno enim circiter 164). impii Puritani Dioeefis Lichfeldenfis 
duce Brookefio, armis contra Carolum I. Regem piiffimum ma- 
ds, Ecclefiam Cathedralem Lichfeldenfem obfederunc, & poft 
diuturnum certamen expugnarunt. Expugnatae ornamenta om- 
nia diripuerune, partes ejus fragiiiores manibus fceleraris efFrege- 
runt, firmioies bombardarum i&ibus dejecerunt; Regiftra& Ar- 
chiva omnia, cum facris veftimentis atque libris, ignibus injece- 
runt. Quod fe partem duntaxat Chronics Ugneae Whitlocus ex- 
icripfilTe dicat, hue referendum eft. . Conftabat ilia duplici ta- 
bella : altera, eui titulus erat tie Epifcopis J%lercienfis Ecclefi*, E- 
pilcoporum fucceffionem ^omplexa eft ; altera brevior Regum 
Heptarchiae Saxonicae & Monarcharum AngUae ufque ad annum 
1320. fucceffionem dedit. Hujus rci teftem habeo Francucum 
Thynne, Antiquarium feculo . poftremo non indiligentem. Is 
CoUec\aneis fuis intulit Chrojjicon breve Lichfeldehns Ecclefiae j 
cui intextam effe dicit TabeJlam quae in navi Ecclefiae fervatur, 
tabellam autem ad annum 1510. pervenitfe. Chronicon vero 
iftud de Epifcopis Lichfeld. nil omnino habet, foli Regum fuc- 
ceflioni enarrandae infumptum j adeo uctabella memorata de Re*- 
gibus duntaxat egerit neCefle eft. Idem Thynnus fibi fama de- 
latum refer t Hiftoriam hanc extare in antiqm libro cujuJdam.Tbonue 
Qxfterton Qanonici ejufdem Ecclefi*, qui Ecckfi^e anno i}o$. donabu- 
tur. In hoc quidem nonnihiL lapfus. Chronicon autem Xuum at 
Willelmo Whitlocke Canonico Lichfeldenfi fe «f 8). \. Dec. ac- 
cepiiTe dicit. Porro ut ad Cbdicem Whitloci; Cottonianum re* 
vertamur * poft Rogerum de Korthburgh Epifcopum fuccedk 
Continuatio brevis Hiftoriae Epifcoporum Lichfeld. ufque ad ini- 
tia Elizabeths Reginae } his praemiffis, Qonfratrtbm fuis Gulielmus 
Whitlocke S. ©. Haftems ex Vtteri . decerpfi qutque TabeU. ^Quod 
fupereft, vobis letlto noftra dab'tt. Sic quidem Codex Cottonianus. 
Codex autem Addifonianus, qui anno circiter 1570. fcriptus eft, 
multo uberior eft, ac juftam Ecclefiae Lichfeldenfis a prima fun- 
dadone ad iftum annum Hiftoriam complettitur. Author ea- 
dem, quae Whitlocus fupra, de Hiftoria Mercienfi (fic antiquam 
Epifcoporum Hiftoriam in anno 1 547. ftnitam appellare liceat) 

d i - pr«- 



Digitized by 



Google 



•ft I • - 

xxxvi 



P KjEFATIO, 



pra?fatur • multa icidem de fundatione fidei Chriftianar in Anglia 
adjicit • dein Hiftoriam Mercienfem verbatim exfcribit, nonnulli- 
bi tamen apponens ea quae Beda uberius refert, & obfervationes 
fuas ecclefiafticas (exigui ut plurimum pretii) interferens. Sin- 
gulis autem juxta temporum feriem intermifcet Hiftoriam Re- 
gum Merciorum, ac poftmodum Anglorum & Normannorum. 
Poft annum 1J47. nullum quern fequatur Authorem habens, 
fuis verbis Hiftoriam ufque ad annum 1 559. contexuk. Ampli- 
or eft multo ifta Hiftoria Conrinuatione Whitloci fupra memo- 
rata ; ita tamen ut integra Hiftoria minor, ne verbis quidem mu- 
tatis, ex Majore conflata faerie ; fi duo vel tria addkamenta ex- 
cipias. Totidem enim in Minore comparent, quae in Majore de- 
fiderantur. Pronum eft itaque arbitrari Gulielmum Whitlocum 
Codicem Addifonianum in ufum proprium confcripfilTe ; poftea 
autem a Concanonicis (uis rogatum, ut Hiftoriam Ecclefis Lich* 
feldenfis in Arcbivis ejus fervandam daret, cum integrae fuae Hi- 
ftoriae Majoris tranferibendae taedium fubeflet, Codicem Cottoni- 
anum sontexuiffe, additis poft annum 1400. patfeis, quae ei tunc 
primum in mehtem feu notitiam venerant, in Hiftoria Majore 
antea non repoficij. Ex Codice Addifoniano nos omnia ad Ec- 
clefiam Lichfeldenfem ante annum 1 3 47. foe&antia, quae in Hi- 
ftoria" Mercienfi locum non habent, excerphmus, \& titulo Addi- 
tamentorum ipfi fubjecimus. Dein Hiftoriam fequentem (omif- 
fa Regum fucceflione) lexpreflimUs, inter jectis ' etiam Hiftoria; 
Minoris Additamentis. Hiftoriam autem Mercienfem ex Codi- 
cum antiquorum ride evulgavimus. Authorem ejus Gulielmus 
Whklocus in Hiftoria fua Majori indicavit ; dum aid finem Vita: 
Alexandfi Epifcopi (quam ex Hiftoria Mercienfi recitaverat) ifta 
fubdk. H*c yerbatm ex libro Thorn* Chefterfeld Camnici Lichfelden- 
fis fcripta circa annum Domini MCCCL. Rem confirmat Regiftrum 
Stafford. Cant, in quo legitur Johannem Archiepifcopum Cant. 
Thomae Chefterfeld L. B. Canonico Lichfeldenfi 1j47.24.Mar- 
rii commrfifle cuftodiam Spiritualium Epifcopatus Coventrenfis 
£c Lichfeldenfis, quae in poteftatem fuara tunc (nefcio qua ratio- 
ne Sede Lichfeldenfi tunc plena) devenerant. 

XLI.'Epiftolam Leonis HI. Papae ad Kenulphum Regem, at- 
que aliam Epifcoporum Angliae ad Leonem, deferipfi ex Codice 
Cottoniano longe anriquiflSmo, Uteris Saxomcis exarato, Vefyaji- 
an J. 14. Epiftola Kenulphi ad Leonem, cum alia Leonis ad 
Kenulphum refponfione, de eodem argumento, #pud Malmsburi- 
enfem exftant lib. 1. degefi. flfcg. cap. 4. 

XLII. 



Digitized by 



Google 



P KM FAT 1 0. xxxvii 



XLti. Chfonicon Ecclefiae Wigornienfis a" Chrifto nato ad 
annum 1 308. deducitur* Pars prior ad annum ufque 1 190. res 
geftas breviflime perftringit; fique Epifcoporum Wigorn. fuc- 
cefGonem demas, pauca habet. Poftca ftylo uberiore adhibito 
amplam rerum hiftoriam congcffit. Ab anno circiter 900, ad 
1050. feries annorum eft perturbatiffima j Codieis etiam partes 
Bibliopegae vitio diflocatae. Poft annum 1270. multa habet cum 
Florilego verbatim communia Wigornienfem tamen potius ex 
Florilego quam Florilegum ex illo defcripfifle fiifpicor ; ided quod 
in iis quae communia fuat multa repetantur, qua? Wigornicnfis 
fupra aliis verbis narraverat. Hiftoriae Wigorriienfi Florilegi Hi- 
ftoria in fingulis annis nufquam immucata fubnecti folet. Porro 
ab Anno 1170, ad 1280. inclufive omnia fer£ fun t communia 
Annalibus Waverleienfibus, nili quae ad Wigornienlem Ecclefiam 
fpe&ant. Ab anno aucem 1 281, ad 1 287. Florilegus & Waver- 
Jeien/is Hiftorici noftri annos uno anticipant ; ita Ic. ut quae nofter 
anno 1282. facia narrat, ilii in anno 1281. reponant ; & He in 
/equentibus. Rectus illi. Chronicon a pluribus fefe invicem 
excipientibus concinnatum fuifle clariffim£ conftat. Ut Praefatio* 
nem enim mittam, ad annum 12 19. fic legitur : Terra matris me* 
traikwr H fratri meo> &c. Similiter & in aliis ejufdem locis. 
Codex, quo ufus fum, in Bibliotheca Cottoniana Caligula A. 1 o. 
aflervatur. In eo exferibendo plurima minoris momenti rejeci, 
in/igniora atque antea inedita exhibuifle contentus. 

XLIIl. Vitam S. Wlftani brevem antiquitatis ergo dimittere no- 
lui. Author ejus Hemmingus Montachus Wigornienfis opus dc Ec- 
clefiae Wigornienfis dotatione, privilegiis & poffeffionibus con- 
texuit libris quinque. Extat etiamnum exemplar autographum, 
ab Ecclefia Wigornienfi ante centum annos (ubreptum, & in Bibli- 
othecam Cottonianam denuo trariflatam Tiberius A. 13. Exeo 
nonnulla evulgavitCl. V. Gulielmus Dugdale in Monaftico Angl. 
com. 1 . Nomen atque tempus fuum multis ejufdem locis Author 
ipfe prodidit. Sic enim fol. 138. b. habet. Hunc Libellum de 
poffejjum'ibus hujus noftri Mmajierii eg6 Hemmingus Monachus <r Sacerdos 
quam<vis indignus, cm(er<vus fer<vorum Dei habit antium in Monajle- 
rio fanBd Genitricis Martd fito in urbe qua Anglicd Wigorneceafter no* 
minatur, mtdtorum antiquorum hominum 1? maximt Domini Wlftani E- 
fnfeopi piiffim patris noftri edoBus relatione , compofui. Et fol. 1 88. b. 
Hunc libellum piiffmus & reyerentiffimus Wtftanus hujus fanEl* Sedis 
Epifcopus fcribi feat, utilttati confulens fucccejfomm fuorum. Vitam, 
quam damus, S. \ftftaniinibi habetu'r f. 1 86\ 

XLIV. 



Digitized by 



Google 



Xxxviii 



P RJEFATIO. 

: i 



XLiV. Acta Synodi S. Wlftanij & Compofitio de electione 
Prioris Wigorn. ex monumentis utrique coaevis, in Arehivo Ec- 
clefiae Wigorn. affervatis, hauftafunt. 

XLV. Hiftoriam Epilcoporum Bathon. & Wellen. fubmini- 
ftravic Codex Cottonianus Vitellius E. 5. qucm Francifcus Thynne 
ex Laurentii Noelli apographo fcripfit in aedibus Willelmi Lam- 
barde apud Hallinge in Cantio anno 1591. In hocCodice du- 
plex Epilcoporum Bathon. cxftabat Hiftoria, altera' brevior, ube- 
rior altera. Habuic ilia nonnullg, qua. in ifta defiderantur. U- 
trique inter-pofitae erant, quas Noellus aliunde corrogaverat, 
Chart* nonnullae Saxonico-Latinae de terris, quas Eadredus & E- 
adgarus Reges fervis fiiis vel Ccenobiis Somerfetenfibus contulerunt. 
Utraque Hiftoria reperitur etiam in magno libro Carrarum.Ecclefia: 
Wellenfis penes Decanum & Capitulum Wellenle fol. 296, &c. 
Meum itaque Apographum ex Codice Cottoniano factum cum 
Wellenfi Cartulario contuli j & ex ifta multa a Noello omifla & 
corrupta^ reftitui atque emendavi. Ex Hiftoria autem Minori, 
quxcunque Majori defuerant, huic intexui. 

3$LVI. Hiftoriam de controverfia inter Epifcopos Bathon. & 
Monachos Glafton. idem Lauren ti us Noellus defcripferat, ex Lau- 
rentii autem apographo Francifcus Thynne in eundem Codicem 
Cottonianum tranftulerat. Authoris nomen deerat. Id aliunde 
obtinui. Extat fiquidem in Bibliotheca Cottoniana Ttbtrius ^. 5. 
jufta Ccenobii Glaftonienfis Hiftoria a prima ejus fundatione ad an- 
num 13 j 4. Codex enim in hoc anno mutilatus ulterius non per- 
tingit i quamvis ad annum ufque 1400. hiftoriam luam Author de- 
duxerit. Is Johannes erat Monachus Glaftonienfis qui in Prae- 
fatione praemifla teftatur, , fe in Hiftoria Glaftonienfi contexenda 
Willelmi Malmsburienfis verba ab initio ad annum 1*26*. fecu- 
tumefle, dein ab 1126, ad 1290. Adami de Domerfliam Mo- 
nachi Glaftonienfis hiftoriam tranfcripfifle, ab anno autem 1 290, 
ad 1400. hiftoriam fuo Marte profecutum efle. Scripfit enim 
Willelmus'Malmsburienfis Ccenobii Glaftonienfis Hiftoriam; cu- 
, jus plurima fuperfunt exemplaria. Fa&a hujus collatione depre- 
hendi Johannem verba ejus rariffime immutafle. Collata etiam 
Hiftoria Glaftonienfi Noelliana & ilia Johannis Hiftoria? parte,, 
quam fe ex Adamo tranftulifle teftatur, perfec'tam utriufquc con^ 
cordiam inveni j nifi quod Noellus brevitati ftudens aliqua prae- 
termiferit. Ex his quaccunque controverfiam intei* Epifcopos Ba- 
thon. & Monachos Gjlafton. agitatam fpe&abant reftitui. ; Reiiqua 

autem 



Digitized by 



Google 



P KM FAT 10. xxxj* 



autem utriufque.£odirii tmifla feci. Adantf £tas ex iplkisHifto* 
rid cerri/fim&coriftat. Se ! etemra pr<j N4du*ftcrip fuo appellation 
nemannb 1272. iaccrpofuiflc t*ftatui&,i Pag. 984,1^ 

XLVCL Hiftoria? Elienfis plura exeniplawa mjhi pr*ft# erant. 
Utftegiftra enim, Chartkdaria & alia deleft* E^enfis monumen- * 
tp mictam, quaeinannotationibus ad Epucopoeum hiftoriamcon- 
ctnuandis fubfidnhm tulerunt,- illiusj quam evulgamus, Hiftoriat 
quaOTorexemplariaadfuetunt. Primum atque optimum in Bib- 
iiotheca Lambethana aflferatur ; . quod^ Robertura Stewarde Prio- 
tem Eliepfcmolimhabuip poflefibrcm.- Secundum in Bibliotheca 
Collegii Corporis Chrifti apudi Cantabrigiam manet, character* 
peffimo conferiptum, 6c in anno i434.terminatum, Huic con- 
venk tercium ; quod in Bibliotheca Cottontana Titus A. 1. exeat, 
fimili chara&ere fcriptum, eodemque anno finitum. Qyartum in 
eadem Bibliotheca" Nero A ly, 1 6. habetur ; quod in anno i486: 
ciaudicur. Ex primo Hiftoriaz textum, ex reliquis varianres lecli- 
ones defcripfimus. Hiftoria ip(a plurium Autkorum labpje con- 
cinnata eft 5 dequibus proxime eft agendum. . 

. 

: XLVKI. Thomas primam Hiftorte Elienfis partem conferi- 
pik. Is a prima" Ecclefi* rundatione exorfus, in RicarjJi 4bbaris 
ultimi obiai anno 1107. defecit. Prolixum ejus Opusextatiri 
Bibliotheca Cotconian^ (Domitian, A. 15.) Bodleian^ Qxpnienfi, 
6c alibi. > Partem ejus pridrem Cl: Mabillonius edidit A&. Bene- 
diclin. Sato, m t . p. 7 30. Generalem autem oociusOperfc £r*fotio- 
nefcivir eruditus ncquaqnam viderat. Ea opens a Thoma inftitu- 
ti rationem eithibet, noflaallaque de Elienfi Infull fcitU non ind^- 
natradit. lilam proinde Tex Codjce OxtOniano defcribeje & hie 
loci fubne&ere opera? pfetium^uxk - t - 



tt 
« 



" Cta ^imadverwem excelk^ &. ani- 

mo verlaremquae ob rriertta fart<5tarum'Virginum in el quief- 
centium collata Sc conlcripta funt admiranda opera, &even- 
" tus Infulaegd gefta magfibrum j amtnum centuli ad ea quae mi- 
<c nus per feriem annorUm 8c temporum & Regum artjueDomi- 
norumlnfote inclita gefta, quaw dilpersc Vel coniira& Angli- 
-co <fek> itt^crta ftine; 4c bona facia atqueisniracula Sajw5tQsum 
" San&arunkjjue ibidem freo rrnlhantium rfecundam ordiaem in 
^ hac H^0«4 eKplicafe temptavi Apurf)nos enim rbujnfinodi 
** eongefta fdt ^rdlnerti-fidinfimul hiftorialitec: fcripta adfttfc niini^ 
- tt fh^ habisntttry rtifi Vkfli & irttfacula Sahc^arum illic quielcenti- 
<( om, deHiftdrifs, 4* Cktfmici^ defoiptis; Anglicis ^c Latinis, 

Digitized by Google 



TKJEF At 10. 



" de teftamentis, de relatione colleeta fidelium. Unde exarare 
*' ccepialiqua ; ne quaedigne praidicanda funt, infcripta remane- 
" rent, quad incognita feu vetuftate conlumpta atque abolita. 
" Nam diu expe&atus Pnilofbphus aut bonus Hiftoriographus, 
" dum ftilumadverteretemptaverit, in multis materiam non in- 
" veniet. Et fi forte quis Opufculum iftud exprobare temptave- 
" rit j oramus ut manum myrram diftillantium adponat, & opm 
" Poetae fulcipiat ; ut in memoriam pofteris, fi explicaverit, re- 
" linquatur. De caetero parvitatem fcribendi 8c prolixitatem 
" traclandi ne caufetur, quacfo; fcicns in brevi velut repente 
" fa&a plurimorum 8c tempora comprehendi non pofle, nifi 
" lectorem magis faftidiret 8c ingrueret. Nam & regio An- 
" glorum cum una terra fit, plures in ea per provincias vario 
" lub eventu principabantur ; 8c contigit, ut ad regnandi emo- 
" lumentum primum Ducibus, deinde Regibus fumceret una 
" eademque Britannia. Sed nifi flexibilem feriem Lector fe- 
" dul6 intendat, nunc de uno, nunc de altero regno, ac Regum 
" nominaj vari£ difierentem ordinem non facile advertet. Id- 
" circo Hiftoriam in tres libros diftincte per capitula partiri ag- 
" greflus fum, ac fingula in fuis locis 8c quorum temporibus 
" contigerunt enarrare. Liber vero primus conftat de fita In- 
" fulx 8c de gloriosa Regina Etheldreda 8c de fuceedentibus ei 
" fanctis Virginibus, quibufve infortuniis Infula fubjacuit ufque 
" ad ingreflionem Monachorum in Ely. Secundus autem de 
" temporibus Monachorum in Ely, & de libertate loci, & quo- 
" modo Ecclefia renovata "fiat, 8c de obfidiqne Normannorum 
" ufque ad tempora Epifcoporum, quod nunc eft. Et quo- 
" niam ad hujufmodi narrationem divertere Fratrum follicitudo 
" 8c gratia provocaverunt me j neceflarium reor opus memora- 
" bile caritatis, 8c quae lumus experti, yolumini commendare ; 
" quo puritas caritatis operi inlerta propenfius enitefcat, pul- 
" chra varietate diftinc"ta$ 8c fie initium experiar, cooperatorem 
" omnium invocans Deum. 

r - 

Explicit Prologus j incipit de fitu Elienfis Infular. 

" Omnes prasclari 8c nobiles fuum penitus oppidum decorare 
" 8c magnificare contendunt j 8c ftatum Provincias atque Juo- 
" rum h&A majorum memoriae digna literis^commendarc non- 
" nulli intendunt. Quod recte" fit* Nos autem majorum facta 
" fequentes, priuiquam interius progrediatur Hiftoria, videtur 
" congrui ordinis de loci nomine narrationem incipere,- quia 
" Ely ftagnenfium maxima Infularum, quam omnino dignam 

" titulo 



Digitized by 



Google 



m 

1. - . 



u ticolo pf«cfeare ifieiptrousV 6pibi»&: oppidis roagnifieam, fil- 
44 vis, vineis ifc aquis aE^ue* laudabilem omni fru&u, fcetu ac ger- 
41 mine ubettitt&m. Dieimus autem £ly AftgliceVy i. e. a copia 
" anguillarum, quae iriea'dem caplurttW paludibus, floftien fum- 
•» fit } ficut Beda Anglorum diiertiflSmtK docet s quae immutito 

* nomine meltorando Ely nuncupadir modo $ fcilicet Dtgaa Dei 
" tbmus, noMen cmVtnit ejus. Inter tivitates regionis Ari- 
44 glias decentiffima atque nominatiifimaj miraculis famofa, Reli- 
44 quiis gloriofa, utile fit quietum videcur praeferre habitaculum. 
44 Et ut vere fatear, valida virorum praemuriitia manil atfyue belli- 
44 cote, anirtiis & arm is hoftibus ad refiftendum parata* Sed ne 

* auditorem nimis faftidiret de doinefticis animantibus, de feris 
44 fil varum, de volucribus, depifcibus multis & magtits, qui per 
44 circuitum fiepe capiuhtur in aquis, qua; maria vocantur, quanta 
44 ibi copia fit diceremiid. In libro autem hujus Opens fecundo 
" juxta feriem, ubi legitur a Noriflannis Infula fuifle futyacta, fm~ 
u gula memorantur. Et quid amplius ? Inter ius ubere glebae (atis 
44 admodum laeca, hortoriim nemorumque amcenitate gratiflima, 
" ferarum venatione infignis, pafcuis pecorum & jurtientorum 
44 non mediocriter fertilis, & pifefcfis fluminlbus maximis undique 
44 circumdata. Non ehim InluU maris eft, > fed ftagndftim refu- 
44 fionibus & paludibus inaccefla, navigioadiri pocerat. Sed quq- 
44 niam yolendbus iliuc ire quondam periculofum navibus, nunc 
44 facia via eft per paluftre arundinetum pedibus tranfituil Reftat 
44 autem Infula in longitudine milliaribus vii* £ Coting&lade u(que 
44 ad Litleporte, vel ad Abbotefdelf nnnc ver6 BifeOJpefcWf vo- 
44 citatum, & in laticudine iv. hoc eft a Cherche^re u(que acf 
** mare de Straham cum adjacentibus Inftriis per girum, prKter 
44 Dudiotone quae ex Infula eft, in qua villufce func ; & nerfiOra 
f4 cum infiilanis pertanenriis, cum aliis non fine femine incolis, 
44 cum pafcuis uberrimis. Nominatur etiam ad prafdicljana Iftfii- 
44 lam Chateriz, ubi Abbatia eft Sanclimbnialium^ & ;pagus 
"Witlefeya, atque Abbatia Monachorum de Thorne^i Dicitur 
44 autem Infula nunc effe in Comkatu Camebrigiae' d&orum Cen- 
" turiatuum, led uhus eft, cum appendigw qu* : deforis funt. 
" Atque his metis juxta antiquitus infra fe cohftare perhibetur at- 
44 que dioofcitur, hoc eft, mediate poniii Detro uiqile ad Up- 
44 were, & a Bifcopefdelf ufque ad fluvium juxta Burcfi quod vo- 
44 catur Nien, in provincia Girviorum. Girvii funt omnes Au- 
44 ftrales Angli in magnfi palude habitants, in c^ia eft Infula de 

Ely. Sed verifiis fecundiito Bedae atteftationem <le provincia eft : 
4< - Orientaiiunt Angiterum, in! 'ejufdem ingrefTu provinciae fita 
44 Aw^utoauterrfy iit fe«ur>. villa apiu4 Giatendune,> ideft Val 



e 



44 km 



Digitized by 



Google 



V 



P KM F At 10. 



"lemCrati, fitafuit, ab urbe quae nunc eft milliaricidiftansj ubi 
" ferramentorum utcnfilia &. Regum numifma multpties reperitur 
" antiquorum ; & quod illic hominum diu fuk habitatio, nonnui- 
" lis defignatur indiciis. At Deo amabilis jEtheldreda accepta 
" jure dotis Infula a Tonberto primo fponlb fuo, poftquam ills 
" manfionem elegit, prope fluentis alveum in loco eminentiore 
" habicacula pofuic. Illic deinceps .conftru&a urbe potius ac de- 
" centius habicatur. In primitiva etenim Ecclefia nafcentis £dei 
" & Chriftianitatis, in honore lemper Virginis Mariae Monafteri- 
" urn ibi fuerat fabricatum per B. Auguftinum Angtorum Apofto- 
" lum i cujus operis Rex iEdelbrihtus primus fundacor extitit ; in 
" quo miniftros Dei officium complentes inftituitj quosPendat 
" Regis exercitus, patriam atque viciniam devaftans, inde poftea 
" fugavit, locumquein fblitudinem commutavit. Talibus ita- 
" que fundatoribus Elge Menafterium primicus fundatum eft ; ut 
" in antiquis legimus (criptis 5 quanquam B. Etheldreda portion* 
"gam defolationem fuumhic mereacur primatum, ubi Chrirto 
" (ervante ufque impraefentiarum habetur Ecclefia j quam Sedem 
" Epifcopalem poftea fa&am novimus, & ipfius Metrppolem fo- 
" re provincial Ab omnium naraque judicio & poteftate Infula 
" admodum libera eft; quod neque Epifcopus neque alicujusex- 
"a&ionjs minifter fine advocacione Fratrum fe intromittar, vel 
" rem Sari£be inquietare praefumat : quod per privilegia & muni- 
" menta fuis locis plenius inferemus, dignum ducentes prius hifto* 
" riam tra&are fampfae Infulae, quae floruit ac floret Chrifto patro- 
" cinante, praefentia, beneficiis atque miraculis (anctarum fcemi- 
" narum, Etheldredae videlicet, Withburgae, Sexburgae, iErme* 
" nildae, quarum fuffragiis fceliciter gratulatur. Contincntur illic 
" etiam Sanctorum Sanctarumquc plurimarum Reliquiae; quae 
" poft ip&s Chrifto famulantes in Ecclefia fucceflerant ufque ad 
" tempora Qanorum, videlicet Inguare Pagani Regis ac (bcio* 
" rum ejus, ; qui habitatricibus pajrtim peremptis partim fugatislo- 
" cum penitus fiibyerterunt. Sunt autem in gremio Infulae xii. Ec- 
" clefiaecum viUiscampeftribus& modicis infiilanis ; quae abanti- 
" quo ad Ccenobium tanquam . Capellae ad matricem Ecclefiara 
" pertinent; nec exfra Ccenobium nifi lero ad Ecclefias fa&a funt 
" Ccemiteria, fed apud Ely ex tota Infula defunclorum (epelieban- 
" tur corpora. ' 

XLIX. Proximo loco fequitur Vita, Sancia Vvrgnm & fygind E* 
tbeldred*, Vitae a Mabillpnio eyulgatas plane conlbna, iifdemque 
Se&ionum numeris diftin<aa» In hae ejus fic fcribitur : ; Explicit Li- 
ber primus de HijkriaElyenfis InfuU, in htm beattfftmm. -Virginis E- 

tbeldredd, 



: 



..Digitized by Google 



V R Ml -AT 10. 



xliii 



thcldred*, <sr quomodo fabricarvit iUic Ecclefiam, a quibus deflruSla 
fuit, Pcrtingit iftc Liber ufque ad initia Edgari Regis, quo reg- 
ime Ecclefia Elienfis ab Ethel woldo Epifcopo reftaurata eft & 
Monachis repleca. Verbis ejus poftremis Author ie Hiftoriam 
Elienfem libra fequenti perfecuturum eflc pollicetur. Primo ta- 
men acque (ecundo libris in Codice Cottoniano intercedunt duae 
alia: Hiftoriae de S. Etheldreda. Prior citulum habet, De jecunda. 
Tranjlatione S. Etheldreda Virginis, qua facia eft a <%icardo Abbate, cum 
ceteris pirginibus. Capitulis fex conftat, Capiculo fecundo Au- 
thor jctatem fuam indicat his verbis : Hac de tranjlatione facratijji- 
m* Virginis %egm& Etheldreda ad dternam referimus memoriam ; quod 
fidelium innumeri adhuc fuperftites, O- patres noftri qui yiderunt CP ad- 
fuerunty narraruerunt nobis. Fa&a eft autem Tranflatio anno 1 106. 
Hiftoriam iftam Gl. MafcUlonius Ce inter Ada Benedi&inoruni 
Sxculi undecimi editurum fpondet. Pofterior infcribitur de Mira- 
cdis S. Etheldreda ; & Capitula 54. complectitur. Capite fecundo 
Author de Ethel woldi Epifcopi donis mentionem injiciens, ifta 
addit. Mas qmque terras quamplurimas ab aliis emtns Ecckfoe adjecit $ 
quas per fingula numerare otiofi negotii eft 9 cum propria alibi continean- 
tur <volumine. Unus igitur idemque Author fineularum iftarum Hi- 
ftoriarum extitit. Liber enirn Hiftorix Elienfis, qui librum hunc 
<JeMiraculis $. Etheldreda; proximus excipit, fecundus Ethelwol- 
di donis enarrandis fere totus infumitur. Poftea itidem cap. 34. 
ad fupradi<&a in tibro fuo primo de Virtutibus tpfius Virgjnis 6\ E- 
theldred* edito, Lectorem remittit. Ex pluribus jbujus libri locis 
conftat Authooem (ub Hervei & Nigelli Epifcoporum pRcfulatu 
in Ecclefia Elienfi vitam Monafticam egifle, Nigello autem fu- 
perfuifle. Capite enim 29. Nigejli anno 1169. defunfiti obitum 
narrat iifdem, quibus Hiftoricus a nobis vulgatus, verbis, Ca- 
pite 51. Gaufriaum Epiicopura, 'qui anno 1174. (iiccetjfiCj me- 
morat. Capite ultimo plurade feipfo tradit; fibi fc hiiffe pa* 
trem liter arum ptritum, qui fedulo Scripturarum ffpofttiones necnon 
Sanctorum gtfta tsr "Pitas meditator a/Jiduus legebat 9 eta fcki <vden- 
tibus affeSuoft differebat : hunc librum de Vita S» Etheldrecla: An- 
gltco idiomatc fcriptumfibi tradidiffe, ex quo tempore fumma er- 
* j*a S. Virginem devotio ipfum inceflit. Denique capitulo i 8* no- 
men ipfius prodit, fe B. Echeldredse meritis febre liberamm efle 
narrans. Quoddam, incyiit, quod contigit miraculum 1 in inftanti tempore 
in meipfo Thoma nomine IB. Exkeldredd meritis & intercefjione^ dignutp duxi 
omnibus exponere. Libro de miraculis S. Etheldrecjx proxime jluccer 
die Liber Hiftoriae Elienfis fecundus, hoc titulo infignicus : Liber 
fecundus in Hiftoria Elienfis JnfuU y er quomodo Ecclefia eft reftaurata <jfil 
a quibus ditata. Proocmium ejus fic incipit. h jjracedente monftra- 

e a turn 



Digitized by 



Google 



xliv P R M F A T 1 0. 



turn eft dptre, qudlififr in Ely S. Etheldreda <& poft illius fequaces fabri* 
caVeruMy firve illic Deo cdmplacertfes Vixeruitt ; <vd]a qaibus locus ilk 
f iter at defdandus, liquide apparet. Tandem important cohtpellcntibus me 
quibufddm exnoftris, fie ab inctcpiobacarem, fed gefta mftra Jnfula y ut 
fpdfponderam, exjequertr+—**-^-d£f Ogata txequendum feft'mo, 'trtn^ 
num conge fto rvolum'tne applicare ftrOe rhajora feu minora', ut res £xpo± 
fiulat, prafertim qui locum reftauraVerurit, <sr illorum teftamenta • qua 
<vix <sr maximo labore exquijtVi, isr ea de Vulgo in Latinum commutaYt ; 

fed Jingula in diverfis. fparfa kits 'demum cbllegi, Opera pretmmeft 

Sanctorum facia memorari-, ex quorum colhgio; *Domim Confefjor £dhel~ 
waldus doBrina & fanBitate extitit: qui Ecclefiam noflram a Dants de* 
JlruBam reftauraYtt> magna UTtc £r dignt memoranda- gefftt, qua non 
plenh in Libro Vita illius exarata funt. (tuadum noir egregius C prit* 
dens TferVeus, primus Elyenfis Epifcopus; at relatu digna comptterdt, 
de Anglico in Latinum ttansferri fecit. Sicque open e'xpkto, Librttm de 
tern's Si Edkelwoldt nominaVii. Qnftatdutemifte' Liber de tempore ^fifo* 
nachornm, profperd eorum p^e 'alb&fa pleki denuntians. Capitulis 
60. Liber i{te abfblvitur ; & Hiftoriam EcclefiavElienfis abanno 
9pro, ad annunVpircicer i 02 j. tracfit.V Aliud ejuidem exemplat 
exta£ iri-febKbtlieca GottonT&hjfc' 7\ttts Ai'i. ctii fubjicitur infigne 
Reeiftrum Chartarttm, dc^I6rium ptivilegiormtijEcclefia: EH- 
enfi coircdflforufti aft aim 16 tlrciter it)?d,'i& 1 170. j Pbfrd in eldenl 
Biblidthea Pefpafidri J. i 9 rtepktikrihib6WiiaM4'e Vita" 5. E- 
theltodldi, 1 1 * - 1 ' ' , 

ilia habet. 

fcire dejiden ^ 
contextus eft ; - inrMet liquido, qmiti mfrifi WanUque fariBitdtis 
ftierit. Quadam Vbb : infigtila ejus qua gefferafiri ' <ttfc\[ua, in illti 
hro non fait, cahtkxtd, nec erant ftilo eXaMa 'l^fflb. .< : %he , dttm 1 Vtr 
prudens 1st* t£regtk^ 'fferVeus, Mherabilis EHmfis Ec&jM'EftfcopHs,' re* 
latu dtjrnri cvthperl&at j" rogatu ijuorundhm ^rtitrum mibVihfuimit/'ntek 
"tie 1 Ahgliio idiomatt w ' Latinum fermonem 'i transferrin. 1 .' CM • prJ&epio 
hullatenus contraire aiifus paruiy <p^njimBum opus fufcfyi, at pro fw» 
cuhate meSt ad urtgaem perducere . ctirayi. ' Is auterti Liber & x /etUndo 
Eliehfis" Hiffbriafe libro diverfus Won eft; niii qiiod in t>rfdriba& 
CapituUfres. ^eftap|>halei/ato atque nberibri ftifo etprimaxiAr, St 
carrriiria encbrniaftlca de ' S? EtlrelWoldo pluriitiis Ttibjieiantur. 
Thomas in Prblbgb generali Hiftowantf'fiafai'm tres Hbros diftri- 
bui dixit 5 tertii auterh Hbri argurriettttinl ne'utiquam tradidir. 
Quiniriio fe libro fecundo de dbfididnp J^omamiorum egifle, p* quo- 
modotnfula k Nomannis fhWit ^ fiibacTti ^'•HiJterisb^loSrt 
lifque ad tempora Epiftopwtirn pcrdtiK'iflfe teftacfar. Ejus 'aurem, 
<jui fupereft, libri Jecundi Hiftoria in Omnibus ^odicrbus in latino 

1 circicer 




Digitized by 



Google 



decker ioaf. claodimr r iot ut pans cjpfdem- pbcioc defoferaur. 
Nefcio in tertkjfe fit Hiftdriae a\ Thoma\ confer ipeariibef > qui Viae 
S. Bdaelwoldi id Godice Comaiaha J?leffafim 4; 991 p foxws^ iiicce- 
dk, isanu antiqua /aris, donge tamenaiiS. TiiffesliiiK;eflr; li- 
fer ttrtiw 1* Htftor&EJutnfo InfuU, conflate de dmruni ttmptibm fytfeo- 
form (fc. Heryefcj& iKigjdli> fud pit* vtl mum *tile gefferikt plend 
mjmans* Qs^niaaijtenilH^ f emct 
omnia ex Ricatdi Hiftaria defumpfiffefepios agnofcit.. Sic enim 
poftmaTratamfNigelli Epifcopi intronizationem fcribir. frxurmitto 
fkniaa 9 qtu inOfdadis fr&is <noflri bifitoiarum griaffim^ 

Jiftrd ^r ehkpmuif/m viri, iderilus reftrimar. Ec CapiculonV Hoc 
juidm latins fcribertm. $W qumkm in YmrMis jam '<M parts fl^i- 
ear* Opufculis pkm. itfinuuntur, ad alk fefttnamM* . SUcarduiti Eecfe? 
fia? Elienfis Prioriem WTe Baleus ex fycfcmdo, Pttfius 8c Votfulr ex car. 3 . * 
Balea, referunt} atque alia quajdam bigenii naonamema ab illo icri- 

• pea. xnemoranc, aetacem yet 6 ejus in anno * aao. mate rep , o%Junjc. 
JRkardus enim Prior fclieoiis alius nop erat • quam qui frioratum 
anno ,1 1 77. adepcos, ante apnum 119 f. obiic Atque fete* quidem 

Mftoriatn EliearemfupralaBd&tamiaipfifle opeime cenferi poteft. 

ttiftoria enim ni anno 1169/ terminator • & Ric&dus in Eqctefia 

Menfia tenerbannisJvitairidegBiw, rebus gaendirint&rujt. ; '.>&k£h- 

dem m vetuflo Ecclefiar filientts Regiftuo EpiflaJam Monachdtum cap. * j 
Elienfitim imreoi ad Eugenrura Papain annosiimer 1 1 49, & 1154. 
fcripram adversus Henricum Clerjcun^ ^««b&tt<£fttt Menus<&iam 
nothum, qui terras quafdam Monachis injufte fubtraxerat. In hac 
Mooacht Rieaidum fie Uudant. >3itfimm\ jtl ^Vi. ptfiDghkutm 
(JfatrdmJM&whmn wftrmm, bona Yttie, & hmtfid cmhmfahtoi&wfah 
tak Mw4cbm.r. t ,$>p&ek arino tircitcr irt^i idaiaecrr&ege jnberiie, ibid. cap. 1 
uc eligendi Epiftnpi caufa de hmlffa&kf Ecdefa.m ,0 * 

enfit fxrfmis aidfetpijura initorrnamriara^nfiten^ -fcriptistad Re- 
gent liceris Gamrrfntus Ejiepfo indicawicfe muluefSolamonerri ^r io- 
cem &um, Ritardum ^bpriocem, » Ai Sacriftarny . Johannem Car 
cntiriirium, &c/'w ' . ! • ■ .■ "/ ^:*.'«.m ; 

lHa6temm;iJe Thorna ^ Riaardo Elien&tof, ipfotum 
Hiftpriis. ■ Hiftstias j hafce mregcas edidifle labor infanus froiflec. 
Se ifaque iaUcadk ;4>bnjliccitta 9 quam evulgarnus^ uoriufquc Epi- 
tome, ab Auchore anonymo concinnata. Illam tamen' -<SJi#toje 
atque Ricardi nominibus inferibendam efle duxi j quoniam ex 
iliocum monumebos, ne.wrbte cpiielcna mutatis, ioce^rai fiieric 
cosflata : quoddUigeoci fl^gulorum coflbaoheiaorie patuW 'Pare 
pfiox. it psirni Etfclefia: fcdatione «d' airtnwn 9^0. -ex 'primo 
Tltoraai libro dcGsripca e"ft f Ad panera aucaan fecundaw, igu* 

• ab 



Digitized by 



xlvi V RJEF ATIO. • 

ab anno 970, ad 1 107* percingit, contexendam in fubfidium ve^ 
oerunt ejufdem Liber de miraculis S. Etheldrcdac, Liber de 
tranflatione ejufdem, & Liber Hiftoriac Elienfis fecundus ad E- 
pifcoporum tempora dedu&us. Hiftoria de Vitis Heivei & Ni- 
gelli ex Libro Hiftoriac Elienfis terao (iipra racmoraco conflacus 
eft, adhibitis infuper Libro Thomas de miraculis S. Etheldredac, 
& antiquo Ecclefiac Elienfis Regiftro, de quo mencio fuperius eft 
fa&a. Cacterum Author in epitome fua* adornanda verba Hifto- 
ricorum quos fequitur (Thomae fc. & RicardiJ ubique retinuit ; 
& utrobique judicio fads laudando ufus, omnia fere fcitu digna 
intexuic; magis ramen laudandus, fi omnia le&u indigna rejecif- 
fet. Hiftoria de Converjime Jbh&ut Efunfis in Eptfcopatum quacuor 
priora Libri tertii Hiftoriac Elienfis Capitula conficit. Bulls & 
diplomaca ejufdem in anriquo Regiftro faepius laudato reperiun- 
cur. ^Illam ex utroque Codice Johannes Sddenus evulgavic in 
SpetUgo fuo ad Eadmerum p. an. Noftram eciam Hiftoriac E- 
lienfis antiquac epitomen ufque ad annum 970. Gulielmus Dug- 
dale in Monaftico Anglicano com. t . p. 87. ancea edidit, pluribus 
camen locis mutilans & hiulcam. Cacterum ne locum infignem de 
iitroque S. Scripturac inftrumenco ab Alfredo Rege Anglicc converfo, 
a Caio, Jocelino & aliis ex Hiftoria Eltenfi citatum apud noftram 
fruftra quarrat, monendus eft Lector ilium apud Thomam libro 
Hiftoriac genuinac primo, cap. 39. reperiri, 6c in Vita S. Etheldredac 
a Mabillonie edita haber i pag. 739. 

LI, Hiftoria Epifcoporum Elienfium ab anno 1 169, ad i486, a 
duobus Monachis Elienfibusfefe invicem excipienribus confcripta 
eft. Quonam verb anno horum primus defieric, haud fatis conftac 
Codex enim Cantabrigierrfis,atque ille, quo ufus eft ohm Godyrinus* 
in anno 1434. defecerunt. Sic eriam Codex primus Corconianus. 
Singuli aucem manu recenriore defcripti, parum lucis in hac re con*- 
ferunt. Charadere paululum antiquiore exaratus eft CodexCotto- 
nianus fecundus. Atque hie quidem in anno 1388. deficir. Dein 
alia manu Hiftoria ad annum 1434. fcripca deducitur ; cuiad an- 
num ulque i486, diverfa manus fuccedic Si quis icaque Hiftorici 
fecundi exitum in anno 1434. pofuerit, atque huic tertium, Hi* 
ftoriae ad annum i486, produ&ae authorem, fiibftitueric } non re- 
fragabor. 

> .. ..."'* 
JLH. Poftremam Hiftoriac Elienfis partem dedit Robertus Stew- 
arde, Prior ultimas Elienfis; de quo Hiftoria Pribram Elienfium 
confulenda eft. Ifte Codicem Lambethanum ottm poffederat, e- 
uademque diligenria fuAegregie aiixit, fupplerisaUorum Codtcum 

fuj»fidio 



Digitized by 



Google 



P K JE FA TJ O;\ ^ 



fubfidio lacunisj appofitiaunicuiqueiEpifcopq a#iais gentilitjjs uni 
vcrbp quam piaura* delineatis, fubjuaftis pbrimorura hiftqrW be- 
neficib 8c donisEcclefutfilienfic^Uatisi product Unique hiftori* 
ab anno i486, adfuaterripota. , PiuresriMe meJ^ not» fio<jices 
pofedit, ab Ecdefia Elieafi in propxiam (ut jri&turi gibUqcfje? 
cam otanflatos.: Infinguhs ftfeinfigiua<fegei^^ 
Honimcomplures inBibliotbcca kunt**hanf & Cattonianlrepc* 
riundfr. • \ ; r 

■ t ■ ..... •'■:'•!.. ;;. ' • . . • , 

UlL HiftoriamEcclefiac & Epifcoppitim DuneimenSum apri, 
ma f undarione ad annum 1097. ftilo liWriimo confer jpfi? Tu/go^uS 
Prior Elicnfia. Illam poft ^uinquaginta fas a^nos, Simeon Mqjfat 
jchml iDunelmenlis fixfcriplit, .& trihusisel quacuor folumrnocjq 
cis levitet immutatam nomini propria kifcripfir. flujus inferipta 
nomifli prodiit inter Scriptores x< Angi/canae Hiftpr^at edita j^wf 
1 6 yt. . Dc Hiftoria, 8c vero ejus: atque. adulterino pariter Authori- 
has Johannes Seldenus in Praefatione ad x. Scriptores fuse, egir. Mi- 
ni itaque Hiftoria Epifcoporum I>unehriGpfium a prima Sedis funda* 
none adannum 1097. proprio Martec^n^nda exajt, 8c Haguftal- 
denfium intexenda. Ricaxdi eiifmHagiji^yenii&IjKftoria de £pifr 
copis Haguftald. quae unicl- exttf!, jb#*nxjpvulga^ e$. , | a a dor* 
najada Dunelmenfium rxHlocia.'ufus fum.X^pci commencarjo go^ 
juiinoyrfc. Simeonis iotcrpobtiories random paflo ; quajis. in ;; ve* 
tufto 8c pulcherrimo" Godicq Coccpnjanas BWothecae FaufttnaJ.p 
exeat. •''«•-, 1 ' r 

'<..-. . . .. , 1 t 

LIV. l*urgoti^iflpriam deEcclefia DuneJmenfi abanncf i^^ 
ad 1 1 44. produxit Monachus. Dunclmenfis igooti nomtnis : • bye y» 
Simeon Dunelmenfe Ecclefiac Praecentor, five quifpiam alius fqqtif. 
Medio certe faccula undecimo Simeon flomk, 8c -Titigofti Hiftojriajrt 
in pugillares fuos integram defcripfit. : .In plurjmis. ,aittem : jCp(|ic^ 
bus ifta Continuatio parti Hiftoria: Dunelmenfis priori fine ulla di-* 
ftinftiorie vel uMcr^apedioei cdnfinuato iridem eapitujn numero, 
fiibjun&a reperitur^;, Ut fluodfeatip antem dvtfm j verepri ne Si- 
meon ante hunc annum obierki Baleus^uidem atque illius fequa,- cot a. t. 9 l 
ces ilium anno 1 1 64. floruifle ttadunt. cUufis verp p^runque Or 
culia Scdptornm Ahglieorura aerates BaleuMefinivit; & Hiftori^ 
Simeonis dt geftis fygum JMrm in anno | i 10. terminate AutJ^ 
jrem brevi poft tempore 6e?unfam efle fuadet • prasfertini cum Jj£ 
faaanes Haguftaldenfc^ftoiianlfiUius continuare anno circiter t VS4> 
fiifcepetit iJ; quod Sirneone adrtui fuperftite yix aufus fuiiTet. Jo^ 
bannis equidem a!ta4 haud ita conftat. Ipfum tamen rebus, ^uas 
narrate geitis coasywwifaifle plurjrna qjus koa dompnftrant i quod 



Digitized by 



Google 



p«f. ad x. flc^Wettus 4Ji^tt«bfafV4Yi^ uc minim fit virurn. erudiriffimuni Ri^ 
script. P . 26< ti^iiWibtt* Ha$tift*tde$ris-*t*tem in anno 1 190. >ftatuere potu- 
Iff^^i't&Hfehnis ^Bm^i^^-rlHftoria:- : dooet. Afchetillura Priortm 
fcflifotim HMjft*l^. J tififto obiffe, tajic Rdbertum Bifeth iut> 
certff^ j & RHJSTdft femfttdem anno 1 143. tradidiflei JoKaSnes 
itt^'pott ^khji^^ : Ptibfk« ; fan^Ms eft j adcd ut fi attatemipu> 
ccnt 5 . c. it. ifcTfrj&nd* H^i cum Batetfy Pitfeoy Seldeno & aliis xeponanutt, 
Ricardi obitus longe ante annum 1 190. ftatuendus crit. .1Qx xd 
Continuationem autem Hiftoriac Dunelmenfis abanno 1097, ad 
i\\^bk^^'i 'P^ f ^W^i ^ adiricdiam pigulam 
/ib, ttim^Cdntin^ Twildcno 
e8it& vetffctirtf dttrWfciit." 'Iw^eo^nqbus 4 Twifdeniana plane dl- 
^^^^multo^litiftiofr,- qiiamvis hax in anno 1144. ilia in 
vii^i'tl&bd&ur. ^an ,! p<kfam icaque non fufpkari Simcohem 
DntieiincnfehV utfcmque fuamf Hiftoriam fc. tarn <k vejhf Effort, 
qufcrfNe TEltttf& WMtlrtiMfi) ad antrnrn t up. deduiifle, & in hoc 
attho ui&rfl^-fermmaffe* Eoufqufcenim Continuatio Twrifde* 
niana ac^ue ^6ftra t6nvenftini; ' 1 Reliquam uoriufquc partem divers- 
t\ ftttmofe$i <(ftte^iMeoi^Hift6A^ continuart propofifcum fu* 
ife^idetuti cbAferlffetfent. " { Neftra wCodice Coctoniano Tifiw 
Jf: 4. 1 <ticfctipta"'e& I,< 'Q^ integraro' Dunel- 

tr^iflfemWtof iam al«Am©*i $ , ad * 54 5- in nmwi corpus ex plu- 
iffiitfitfiJg^irt,' &iittdapl | tuta'iS4* , diftribntain. Iri hisipwnaium 
iiabet locum Simeohis DnneimttmV (veriu^ Tntg«i) H|ft6ria ab 
anno 655, ad 1097. capitulis 96. comprehenfa. Succedit Conti- 
nuatio a nobis jam primum edita, capitulis ii. conftans. Dein Gau- 
frkfi 'de Goldiftgnam Hiftoria ea^itulis 114. pfoximis xorifickur. 
C^iwla } y/ipoftrettta Roberti Hiftoriam exhibent. Mitto libel- 
Ihraiemfticttli* S*£utHbewi, his* ibc© non Gioy interpofifcum. • E- 
WSM'\>Ut& ^br&rum Golle&io ibidem exeat Vtfrafian ji, ©V nifi 
•^Q^'*r^<&fcitet! i 1 5>. mac^ta deficiat. 

ol LV. 1 De^ufrido-hull* apadftaieumiVclPitfium mencio habe- 
ttir. ■» Fint r fe6actifta Mona^i4i^C^d»#am in Scoria - f Mpaa- 
chfc tameri BflpwlmettiibuS juremerito annumeraodusw fcratenim 
CoehoMiflto&ttingfoat^ 

«d accepts qUttfcun^ue habuit fctoiadiKB ad idem paft> aliquod 
tem^us airis^ceederiribiS remtaaw tfoiebar. fiiftoriam ifte-knm 
SttfW l'U^j txof&s, ift aftrfO^H4. temiiwvit. Rfebos, qaas 
tiarrat, seftfe tellem ^tem iia^u^ 
^aket. 3 ftujus hohriutla, qiMc ad ficdflfiaiifrDbiidtiper^^ 
f^abafe CcaVairlsH^oricfe^atisitfbBriuB^ir* «adi|a, pauca 
kmfeni ftttiWmlfi. ^Hi!ftd^f#i^ae4rotri^ 
* datione 



Digitized by 



Google 



PJL MJF A TZa m xlix 



datione ad ^iacc ctfetter rtebipMf Jo^ge majori moiimine coQgeJfic 
Author quidain amwi yarns ^ tjcu ^pfwec HfOEgori^ Simeons, <Dett- 
linuat^ris a6ftri.^dSaafiatt ^ A^uas viiBatffrt exfcripfi c, i Htffcftias, 
JsuTagjnfc is**uu tnnu»oi£fefe?^te 

Bieyja, adcu^^eE^faapi *el Rcdtfx^tafcpareMs geftis 
.^Htfaf*^ quicqiqd itideni iWilfelfhascMaloKbutiTOfis, fcdgttUs 
HovecJenus & Johannes Tinmuthenfisrlle Epifcopw^ Sstt&isobg- 
4ielinfiojibus. habenfc Qpfcis iaianno Mpfyjebudicur; & iw BJtd&- 
theca GcKtQOiaoi ,QMfa&&> 4; atfervatow : <E» ftd^ad t*fto*iitti 
Puneknenfern^c^n^am -AwH(«ppoft twedkifti 

fzculum 1 4. fcripfic. i: : !^b, ^ i o. ! >jJ 

LVk Robertas Gaufrtnba exoepit^ ! & HHJawibw ejrfs acl 4 j j 6. 
produxic ; quo demttm annd femecojaiisiftiuBW abftfctriffe Atftfrb^fci 
fine ceftatur. .Nornen ejus cUmrmdu^iQpinriiolra^^c^^ 
MS. prgmuTus exhibuit, turn in HiftoriaTfiap adi jqaWtn 1 js^. fofe 
prodidit, fe Monachum in Bcdefia'ChsnilfHefifrpunc f^fl&tidteftA- 




eon 

4enc. RobeitusexSibpriontdfl Bph%opum eletadi&iefk : $u1s£rl. 
otajcM Monachi fe&iores fufkgl foie&nf^ifcfo^r £t3&m HtftoWcus 
ante annos faltem 16* *ifam Jdonafticattt In fi&lofia 'Dun^rnehli 
t«ne e^erat. Robertas Epucqpus brwi poft aiHfutW t<j 5 4; '^at$i 
claufic, ex Willelmi Chambre,* Walfinghami & aliorum fide * St 
Hiftorici noftri opus ki anno ij}6. abrumpicur. Porro nofter 
Roberw Epifcopi ele&ioncna & <kje&annen* >barrans, duills ei 
lai*d^C9fttuUe ; ; quod* moib, alius ab Epifcdpo ejfee, inio^riflirtfunY 
plane fuiffet. , h enim ef at Robertas Epifcopus / qui ob exitoias 
yktutjs & erudstionis dotes ctnaulaoflawiarir lauckm meruit < adec* 
ut judice ipfo Ricardo Bury* qui ^pdfedpanirs itti^HRipuif- fupra 
ornnes mortalcs Papatu, fnultomagis Epitcopaau Ditnelnwafij dig- vid.pag 
nus fueri{. Laudes quidem Roberto Epifcopo cumukre Hiftori- 
cus merito erubuit ; fie tamen ele&ionem ejus & exautorationem 
oanavk, ut Sttipcocem propriam tunc egife diOjfata Lector facile 
deotehendat. Cjeteuim ab initio ad aaiwftvia&ju Kobettus fua 
ferepmnia defcripfit ex Eccfefiac Duaelnfi. Annaiibus, qui in Biblio- 
tbec£ Cottoaiajaa Jnlms ©. 4. afleivaotur. Exordremtu* Annales ifti 
£ J3ruti, primi Brttannbrtim.,(fic Fabuiar vofeinr) Aegis temporibus, 
^c. >p- anno uBij.idefinuaii De rete E«dcu«i©iifielmeflfiiante 
amaum Vo?©^ pauxttlnm faabeno ; dw^ hiftotiano ejus juftatn extfr 
bertt. Ab anno 12044 obetiori ftik) oeaaBntu^ aiftiibfeis etianibul- 
Vs, dipUwaatibus, aWfque idasm jgeftanu|i ioftrumeniris breviorn 
t - ^ • i bus. 



Digitized by 



Goo; 



A. 

1 



P KM FAT 10. 



bus. Ab anno autem 1171, ufque ad finem ftilo longe uberri- 
ma context!, omnia cujufcunquegenerisinftrumenta, & in his pro- 
lixiflGmunv litis inter Willelmum Archiepifcopum Ebor. & Con* 
Y$Utum Dunelmenfem de jurifdi&ione anno ta$o. motae procef- 
fuiQ, comple&untur. Ab Annalium fine ad fua tempora Rober- 
tas Hiftoriam, utpote de rebus fibi vifis & probe cognitis, pro- 
ptio Marte concinnavk. Nimia aucem ubertate ufus, quampluri- 
maperexigui momenti fufius retulic Deledtu itaque habito inu- 
tilia. rejeci • alia compendio reddita chara&ere diverfo exprimi fe- 
ci ;r me tamen omnia luce digna propriis Authoris verbis exhibuifle 
Lectori fpondere aufim. 

LVU. Hiftoriam, quae fiequitur, Dunelmenfem ab anno 1 $5 5, 
ad 1559. produ&am Willelmo de Chambre inferipfi, autorkate 
fiecus .Codicis Cottoniani, in quo Roberti Hiftorix manu recenti- 
ore exarata fubjicitur pars prior Vitae Ricardi de Bury Epifcopi 
Dunelmenfis } quae ab Hiftoriae noftratis initio vix unico verbo 
difcedit ; e&demque manuappofita nota teftatut firagmcntum illud 
ex «Willelmi de Chambre Hiftoria Dunelmenii defumptum effe. 
Quifnarn vero fuerit ille Willelmus, quove anno Hiftoriam fuam 
terininaverit, mihi plane incompertum eft. Hiftori* iftius copiam 
feck Bibliotheca BodJeiana Oxonienfis. Codex autem, ex quo 
exferipta fuit, nullius Authoris nomen prxfetulir. Plura Author 
admifcuit fcitu parum digna. Ea, Ubertate iamiliari ufus, prae- 
termifi. * 

LVI1I. De Additamcntis & Emendationibus, in Voiuminis ifti- 
us calce collocatis, nil opus eft praef ari. Errores fuos fateri atquc 
emendare virum ingenuum decet. Le&orem taraen monitum ve- 
lim, maximam fecundi voiuminis partem typis expreftam fuifle, 
antequam haec conferipta eflenc 5 adeo ut (i quando repugnantia le- 
vis in utriufque Chronologia interceflerk, prima; potius parti ejufquc 
appendici fidem adhiberi poftularem. 

LIX. Ingenui eft errores fuos, grati animi beneficia aliena ag- 
nofcere. Mihi in hac palaeftra defudanti fubfidium tulerunt multi s 
qui loco poftremo exorandi funt, ut beneficia fua laudari permic- 
taot. Gerte fuam Bibliothecis, ex quibus raajfcme profeci, lau- 
dem tribuere nulla verecundia obftabk. Multi mihi dedit Biblio- 
theca Archiepifcopalis in ifcdibus Lambethanis aflervata • quae cum; 
ampliffimi librorum turn iraprelforum turn manufcriptoram fupel- 
lectile inftrufta fit, plurimaetiam de rebus noftrae gentis ecclefiafti- 
cis monumenu antographa complcctitur. Huic accenfenda funt 

Regiftra 



Digitized by 



Google 



V K MF AT 10. li 

Regiftra Sedis Arclricpifcopalis Cantuarienfis ; ex quibus Epifco* 
porum fer£ omnium Provintiae Cantuarienfis ab anno 1278. tern- 
pora, &pe & res geftae, certiffime* funt accepta. Quamvis enim 
hodienum extra Palatium Lambethanum in Archiepifcopalis Curia: 
primariae fecretario reponantur ; in illo tamen & conferipta fiint, 
& ad adultum u(que feodum fuperius in eodem cuftodita. Ex 
his duo, fc. Archiepifcoporum Mepham & Stafford , interiiffe mifai 
perquam dolebat. Hujus quidem jactura olim facia «ft, id enim 
jieque Jocelinus nec Harpsfeildius unquam viderunt ,• alterum au- 
tem noftro faeculo eft deperditum ; eoenim fob fuperioris faeciili fi- 
nem Yaleus ufus eft. Praeter ifk, Regiftri Bourchier pars lon- 
ge potior interiit. Poft Lambethanam Bibliothecam profuic 
ilia ex adversi fluminis ripa in acdibus Cottonianis pofica quae Co- 
dicum Manufcriptorum numero atqUe tiretio omnes noftraegentis 
longe (iiperat. Ifta mihi femper patiiit egregii humanitate gene- 
roG pofleflbris D. Johannii Cotton, Baronetti, viri non magis ob cla- 
ri/fimam ftirpis nobilitatem quam eximiam virtutem & penitifli- 
mam utriufque linguae ac cujiucunque melioris literature fcientiam 
fummo honore recolendi. Denique, ut alias mittam, Bibliotheca 
Collegii Corporis Chrifti in Academia Cantabrigienfi plurima 
quantivis pretii monumenta atque Hiftorias fuppeditavit. Hanc 
primus idemque maximus antiquitatis Anglican* reftaurator D. 
Marchanis Parker Archiepifcopus Cantuarienfis randavit j & in 
earn omnia fere meliora atque antiquiora, qnx diligentia atque 
fumptu maximis undique conquifiverat, monumenta tranftulit. 
Illam mihi referavit, & plurimorum Codicum exfcribendorum co- 
piam fecit ejufdem Collegii Praefes, vir icriptis eruditiflxmis orbi 
literario notiflimus, Johannes Spencer, S. T. P. Decanus Elienfis, 
Collegii Sociis affenfum humaniflime" adhibentibus. 

LX. Ex Bibliothecis quaecunque accept, labore proprio eruen- 
da erant. Fuerunt autem viri phires do&iflimi, qui multa fuo la- 
bore eruta atque conquifita mini tranfmiferunc yel praefcnti com- 
municarunt; atque his me maxime" debere profiteor. In his eft 
Praeful omni laude major RR. P. Wdlelmus Lloyd, Epifcopus Afla- 
venfe i qui DirTertationem meam de vera fucedfibne Archiepifc 
coporum Cant, obfervationibus (uis aueere & emendationibusad 
veritatem propins adducere dignacus eft ; multaque deEpifcopo- 
rum Aflavenfium Hiftoria, aliis antehac incognita, ex Adverfariis 
iuis fuppeditavit. 2). Johannes fBattely, S. T. D. Archidiaconus 
Cantuarienfis, Ecclefiae Metropoliticae archiva (umma diligentia rr- 
matus, quaecunque & re noftra fore arbitratus eft, collegit. D. 
llatthdus Button S. T. P. poftquam omnia Eccjefiarum Ebora- 

cenfis 



Digitizsd by Google 



Jii P KMF AT 10. 



ccnfis & Wellenfis Rcgtftra & Chartularia labore incredibili per- 
volviflet, & compenato rcddita in pugillares fuos tranftuliffct, 
Colle&anea iua, cjuae volumina. plufquam vigioti confecerunt, mi- 
i»i bemgr*iffim& tranfinifit. Plurimam iila luccm mihi in primi 
hac Opens inftitmi parte concinnarrda contnlerunt, majorem acU 
huc in parte tertia adornanda datura. Denique D. WiUdmus Hop. 
kins> S. T. B. Canonicus Wigornienfis, qui perle&is Eccle&e 
Wigornienils Regiftris & antjquis tabulrs, multa mihi praxlara 
excerpta, nonnulla etiam majoris pretii integra monumcnta, fill 
manu deicripta donavit. 

• Ad vitandam ambiguitatem monendus eft Le&or, fne ip nods ad 
antiquas Hiftorias. & in Hiftbriis proprio labore concinnatis 
initium anni a Calenflis lanuarii ubiqqe duxifle j niiiubi 
res menfibus Januario, Februario, vet Martio, anm exeyntt 
geftae dicantur. 



V 

t 



r 

i 



INDEX 



* 



Digitized by 



Google 



S E:,,li ra lqUHM 

Archiepifcgipa^ijntu $c r §,pifcopalium, 

ROFF ENSIS Epifcopatus, ..i 

NORWICENSIS Epifcopatus. : i 9T 

CO VENTR-ENSIS-ac- LICHFEfe? 
DENSIS Epifcopatus. ' - " - 5 * 21 

WIGORNIENSIS EpifeepatusJ 467 

B AT HON I Eft SIS & -WELL EN-? i 

SIS EpifcopatUS. V r :;.!■■: n . ,' S ' 

ELIENSIS Epifcopatus; : 591 

Ex Provincia Eboracenfi. 
DUNELMENSIS Epifcopatus. 689 



1 



g 



•INDEX 



Digitized by 



Google 



INDEX HISTORI 



i-tt' - 




I Hit Pima Parte 



E D I T A R U M. 



Qua Mtmitus fcrhu funt, cbart&ere Romano, q»* recjtrrtcr, lulico % in- 
«w ■*< ferihtxprimtntur. 



fails txprimntnr, 

De Sede Gantu ariensi. 



s 



Tepaani Birchingtj># Jiiltoriajde ^rAifflfcopa Caaituaricrilfcb s, ^ priflprSed y 
' fundatione ad annum 1369. — • — ; ■ ' 1 



_ 3 willejmi Chattl&mvHiftcripli <ft y& Simqnis Sudbury ArchiepiTcopi^CanM- 
aricnfisabanno i fro, ad 1381. : — * ' 49 

fixcerpta cx Cbronico Caotuaricnfi dcEoberti Widcbdfey Arcbiepifeopi rebus geftii. 50 
Die* Obituales Archiepifcoporum Cantuarienfium ex ObkuarioEcdep«qaiituarieafis. 5* 
Anonymi Hiftoria de ControverfiS Inter Se des Cantnarienfem & Eboracenfem circa Pri- 

matum." I ' ~f? • . " ' * 

Formube Profeffionumantiquarum ArcWepifcopfa Canfcftftarum. — ■ 78 

Formula Certificationis antiquae dc elc ftione Epifcopi Suffraganei & prgfentatio nis 
ejufdem. - — • : 

Henrici de Eftria Catalpgmde fucceffione Arcbiepifco|trnm Cant. & Vacationibus in- 
termed iis. ~ — — — 

,85 

• 88 

• 89 
. 8, 

"5 
*35 
IS* 



SucceuTo Archiepifcoporum Cant ex AnnaUbus vetuftis Roffenfibus, — 
RadulphideDiceto Indiculus de temporibus Archiepifcoporum Caat ■ 

Jura Arcbiepifcopatuj Cantuarienfis. 

Canonici Lichfeldenfis Indiculus de (ncceffione Archiepifcoporum Cant. 

DtJfcrtMtui de vera fucceffione Arcbiepfeoferim Cm. — '■ 

Dijfcrtttio de dtubiu Blfricif. ; 



Hifteri* de Dtcetm& Priarilm Eeclefi*C*mM*rietifu. 

Hiftoria 4e inftitutione Archidiaconatfis Cantuarienfis. 

Cbronicon Ccenobti S. Crucis Edinburgenu>. 

Hiftoria ntufta Abendonienfis. — — — ~~* 



— — *S* 



163 

Cbartt 



Digitized by 



Google 



Index Hiftdriamm. 



Par. 

Charta, dEthelrcdl Regis data Ccenobio ScireburncaC. — — j : ■ ■■■ ■ ■ j , ^ ■ . 

Epiftola Alexandri III. Papx de Thoma Bccket Archiepilcopo Cant. - i j x 

Epiftola Walteri Reynold Archiepilcopl Cant, k Epifcoporum Anglix de canonizando 
Roberto Winchdfey. ■ - — rtr ■ ■ ... u , 17$ 

Teffimonium Walteri de Suthfeld Epifcopi Norwkenfis de poteftate Archiepifcopi 
Cant, ia Prioratn Cant. — ; — * ■. - . : X I, 

Beaeficia pertinentia ad collattonem Archiepifiropi Cant, anno 1400. - 175 

DeScde WiNTONiENsi. 

THoaaRndbbrneHiftoria Major de fundatiojw, Ecclefix Wintonienfis & fucceffione 
Epilcoporum ejufdcm ad annum 1 138. — " 1 , 7? 

Ejufdem ProJogus ia HiftOriam fuam Minorera. — •" : ~ ' ' — — —'1 287 

Monacal Wintonienfis Annales Ecclefias Wintonienfis ab anno 33, ad antfum 1 277. 288 

t ■ . ' ' \ ** 

Cmbumio Hifloru Wmomtvfu A mm i 277, ad 1540. ; " ■ - : 3 ij 
Epifcolx tnes antiquae de Monachis ex Ecclefia Wintonie'nfi non ejiciendis. - — — 3 20 
Lantfredi Prologus ad Hiftoriam de miraculis S%Sw«huni Epifcopi Wintonienfis. — 32a 
Saatffn fritrmm Eccltfia Wintonienfis. ~- L. '" 'T'N-, „ ^ 



■ . . • I . . ■!!;:. 



De SecJe Roff en si. 

JgRnulfi Epifcopi RoftnfisQeSeclanea de rebus Ecclefix Rojftmfls.. ^ ■ ? n ; 3 % 9 

Edmundi de Hadenbam Annales Ecclefias Rpffcnfis \ prim4 Sedis.fundaqKgne an- 
num 1307. — '.—--1 . 1. ,' . 3^4 

Willelmi de Dene tliftoria Rbffenfis ab anno 1 3 1 4, ad 1350. ' LL^Ll i , ' _ ,- 3 ^ 
^tminmatio Hiftma Rtffinfi+ab am 1 3 50, ad 1 540. - "V "' •' ' V ' 37 8 

Libdras Monachorum RofFeaGnm anno 1360. Regi oblatus depattonatu EcdefiavRofien- 
fis, feudeijotecligeidi Epifcopi I ? " i < ■ I 1 Afi if a*TE 384 

Chartajohannis Regis de patronatuEj?i$opatfo Roncnfis..- ^. . ... .386" 

Jura Eptfcopatus Roftnfis anno 1 376/ - " ■■ ■ * ; t- L r ; j ; . y', ■ , j8f 

Oanfbetadines Ectkfte keflenfi?. -4**^ «• 39? 

Smte&trirtmEtcTtfla Riffimfis? 3— J i . ■ '> LaJJj 

... " De SeHe No r w i d e n s t. 

BArtholom«i de Cotton Annales Ecclefix Norwicenfis ab anno 104a, ad annum 
12^5. : — 397 

EjdIBem Hiftoria de Epifcopis Norwicenfibus I priml Sedis fundatione ad annum 
I299 . r— — 409 

g a Monachi 



Digitized by 



Google 



Ivi Index Htftonarm. 



Tag. 

Mooachi Norwkcfifo Htftom de Epifcopa Norwicenfiboi ab anno 1x99, ad annum 
7— — — " — 4B. 

CtMwuMttQ HifttrU Norvricenfu ab anno 14461 ad 1 540. ■ 41$ 
SfKttfl* Pritrmt EatUfia Nmwitmfu* < ' 4*« 

DeSedeCoVENTRENSI &LlCHFEtDEMSf. 

THoma deChefterfeld HiftoriadeEpifcopb CoventrcnCbus & Lichfeldenfibus a pri- 
ma Sedis fondatione ad annum 1347- ■ ' " ! — ; 4* 3 

. WiUclmiWhitlockeAdditamcntaad Hiftoriam pracedentem. — 444 

Ejoidem Hiftoria de Epifcopis Govern*. & Lkhfcld. ab anno 1347, ad annum 1 559. 448 

Epiftoto Leonis in. Papa ad Kcnulphum Regem de Archiepifcopatu Lichfeldenfi. — 4*0 

Epiftola Epifcoporum Angliae ad Leonem III. Papam. — ; — 4 6 ' 

^^o^^ — — ^— «* 

Sacwflw Dteamram Lichftldenfu EccUfue. ■ . ' r 4^5 

De Scde Wigorniensi. 

t * « ■ * * ■ _ — • . . ■ 

MOnacbi WigornienGs Annates Ecdefia WigornienGs a prima ejus fundatidne ad 
annum 1308. . ■ 4 6 9 

Continmaio HtflorU Wigorttunfu ab anno 1302, «« 154©* "— — — S3" 

Hemmtngt HtftorfaJla de Vita & Wttani Epifeepi Wigorfiienfis. — — ±* 54J 

Afta Synodi WigornienGs anno tooi. habit*. l h ' 1 ' ' " ' 54* 

Compofitio inter Epifcopum & Monachos Wigornicnfcs de eleflione Priori*. — — 543. 

Smejfu Fritrum Wig#msnfu EceUfta, — — ; 1 . $4*, 

J De Sede Ra t h o a i e n $ i & Wellensi. 

CAnonidWefleiifisHulori^ 8c WeQenfibus a prima Se- 
dis fiudationa ad. annum 1413*-=-=—- ' ., " : . '*-r — — t— • J5* 

CHUitmatuMifiorU a* EfifufU lathe*. 0- Wdm, ab am* 14*3, a$\ a*mm 1540. -— 571 



Adami de Domerfham Hiltoria de contentions inter Epifcopoa Barhonicafta & Menu* 

cbosGlaftonienfcsab anno 11512, ad 1290. ' 578 

Sacctjfie f riorum Eccltfia Batbomtnfis. ^ ' ■■ ■ . - r- f 58* 

Sucetjfu Vnanafum EccUJU Wttetfu. ■ . 588 



Dt 



Digitized by 



Google 



Index Hiftoriarwn. foii 



Dc Sede Eliensi. 

••plOMiE MonachiElienfis HiftoriaEcckfiz Elicnfxs kprimS ejus fundatfone ad'af- 
M nam 1107. » — _ _. s JW 

Richardi Prions Elienils Continoatio Hiftorix Elienfis ab anno 1 io 7 ,ad annum 1 1 6©. 6 1 5 

Monachi Elienfis Continoatio Hiftoric Elienfis ab anno 1 169, ad annum 1 388. 6 3l 

MwiacbiElienfisContkuatioHifton^ 1388, ad annum i486 . 666 

Aoberti Stewarde, Prions ultimi Elicnfis, Continuatio Hiftoriae Elicnfis abanno i486 
ad annum 1554, . — . — - * 

RiehatdiEUoilsHiaoriadteC^^ 6ji 

Thomse Elicnfis Fragmentwn dc dignitatc Abbatn Elicnfis. ■ ■ *&e 

Smctf»trmmmUa&£IUif$.^-*- — *~r* . 6 g 3 

Gtaeaiogi* Robert Steward^ Prior butemi, ab Jf&coaferiptt. — —™ #86 

De Sede Dumelj/e**!. 

Mtun# aoonyniiPnnctoca feaftqtM do EfiicBffc Duoetawfibw abaano ifto^a* 

axuinfe 1144, " * ■ . ' 7 1 , 1 " 1 . • ; 1 1 , " ■ jCf 

Gaofridt Sacriftxde Coldlngham Continoatio Hiltoris ttonelmenfis ab uno 1144, ad 
annum 12/4. -■ * ~> . - — . — i — ■ - 7 ,g 

Roberti de Grayftanes EpUcopi Dundmenfis Continaatio Hiftorix DunelmeaGs ab aano 
IXX4, ad annual 1330". -r— - — ■ . ■- , ■ ... , , — — — , — ^- 734 

WMkfcaideCfambre Contimario Riftwi* Ou i ic In iennVafr amw xttit ** aflmrm 
1559. — — — ^— 76$ 

JSfhri* dt Eftfiopit HugufidJknflnu. — — — . _ 694 

Smctffa Pritrum Dmclmmfu Ectkfuc. < 1 — •■ m ■ 784 

jUdpuU & ErnmLmU. • • • « - - , n . . ■ . , 700 



Errata 



Digitized by 



Google 



Errata Typographic*. 

Lihrtm, foftqusm prtlo exierit, non ferUgi. NonnuOa Atttem TypogfApkoritm 
SpfiumttA obiter Hot*t a fubjeci, e*qtt* a Letforibus ememUri peto. 

FIG. S6. frffiv.Non. Uge\&.tion. P.91. col.z. I. nit. A ficavos. p, 103.CW.1. 

/. 12. pr« ^9. A 988. P. 109. eel. 1. /. Mntefttmlt. fro confecratun /. intronizatum. P. 
130. A40.pro908.A980. P.133. /.17. pro demonftrant A demonftravit, ytoAA23.fr* 787. 
A 987. P.i39./.3<5./>r^ifl:o/. ftriftp. P.AQS/i.Jj.jpr'tfTqftes/.Toftes. P. 551. Aiwdii, 
fro ejus /. Scdis. P. 5 5 5. eel.%. A 46. lege Wintonien f!s & Scireburnenfis. P. 5 30. A 1 i . fre 
Dioccfin /. Diocefi. P.5 54. A27. pr« confecratus /. confecratos. P.538. A 44. fre 1489. /. 
i4$8vrfhSept. P.565. A 29. pro vii. A via- P;578»A22»p>»b*c Ahoc. P.$9i.l.mdi4\pf 
MCLI V. /. MDLIV. P.473. /. 42. fre Ofwaldus 8r Wlftanus % Ofwaldus & Aldattus\ 
P.478. A 15. fre Ckeftt. /. Geftr. Pj^. A45. pr# Henrico /. Hugone. P.489. A34 /to Hen- 
f icus /• Hugo \ fie etiAtn p.491. A24. P.491. lj*k. fre Johannes /. Jocelinds. P.lia. A onfe- 
femdt.fre qnadam A quasdam. L. nit. A QuadragdimalL P. 5 1 9. A Antefmnlt. fre prodiuo- 
iribos A prWitionk - ' 

In Prxfatione. 

P4/.17. tm.%. fre alias lege alios. P.21. l.pemdt. fro %66a* 1. 664. P,2£. A3. A elucjdan- 
datn. P.25. A29. A filius. P.27. A12. A Cadwalladrum, A21. A P.29. A22. AWen- 

tanae, A35. A exaratas. P.32. Ijdt. A alios, P.33. hilt. Areceptqm, ^,37. Apww/r . A yica. 



v. 



S TE- 



Digitized by 



Google 



StEP HA Ntm KX HI N G T ONI 

, Monachi Cantuarienfis 

HIST O R I A 



0 E 



A rchiepifcopis Gantuaricnfibus 

Aprima Sedis fundatione ad annum MCCCLXIX. 



ACCEDUNT 

Dies Obituales Archiepifcoporum Cantuarienfium ex 
Obituario Cantuarienfl 

Hiftoria Controverfiae inter Sedes Cantuariehfcm & 
TLboracenfem de Primatu, authore Anonymo. 

Differtatio de vera fitcceflione Archicpifcoporum Can- 
tuarienfium. 

Succeflio Priorum Ecclefiae Cantuarienffs. 
Alia ad Sedem Cantnarienfem ffettantia. 



Digitized by 



Google 




/.id. pff fucceflbrum Wm 



aritstB 



P. 2. /. 24. Etbcjblaudo 

ibid, in Kalendis - 
/. 21. xvii. fe obiic vii. 
P. 4. 1. 9. Plegmundus 
i. 12. xxxiv. 
/. 14. Wallcnfis 
^.29. p«f ut/ique 
/k2. etiam 



fuorum 
Ethdbtlda 





T ' * r 



-A 'J 



4, 



P. j. /. 5. dun 
/. 7. demolitur 

r. 27. "NorffialBSoruhl 

P. 7. /. 13* xiii.CaL 

/. 25. Pontif. fui anno xy. 

/. 38, dr- 44. Archiepifcopatum 
P.p. L 9. deflcfti 

/. 19. ifte pmcdores , . 
/. 20. pulcbra 
/. 25. confenfu 
. L 3 3. execration! • 

P.io. /. 17. p»« anras u. 
/. 26. menfes 
/. 38. deccnte cum Chr. 
P. 11. 1.7. Sebaudii 
■■> /. 24. Jeff Roberta* 

P. 12. I.46. effcSum. 
P.&UlAW&t 
P, 1 7. /. anttfmilt. menfes 
P. 18. /.20. Catharina* 

/. 31. p*« extremum 
/. 39. Veneris 
P. 19. /.i 8. MCCCXXIII. 



iii. Kalendis. Sic«i«iC< 
and. ft obiic viii. 

33. 
3Q9T. 

Wellrafo. 

Ecckfiz 

H <■;<'• 

nee 1 
dcmolicts. 
detinentur. 



— > 



P. 20. /.j. Gregory 
/.11. HamcOTJi , 
/. 48. Septembns' 

P. 40. /. $1- Ciftr. 
/. 53. Exon. 

P. 41. /.i. Warkele 
/. 2. Feres 
/. 4. Burger fh 
/. 45. /. 25. v. Id.' 
/. 30. primi 
/. 38. Werghane 
/. 44. MCCCLXXI. 

P. 4$. /. 25.demolitans 



3dv. CaL Sic ttim Ctdu Unto*- 
fedit anois xr. ft 

.. obiic, 

Archiepifcopum. 
ayelli. 

Ifte proTeffiores. 

- j. 

confeffu. 
confecrationi 

Sabaudid. 
de . 

aneSum, 
• deputArooc. 

menfibus/ 
Andrea;. 



ha A 



•tK) 



in. 



anno Domini MCCCXXVUI. 
in !::JJ 
MCCCXXX1IL 
Georgii 

Hajwls .. 
Decembris. - • ' ' ! 
Ciceftr. 




Ferrers 
Burwarfh. 
Id. 
dttS. 

Wergrave. 

MCCCLXH. 

demolins. 



-J. 



X' 



Digitized by 



Google 



Stephani Birchingtoni 

H ISTORIA 



D E 



V IT IS 

Archiepifcoporum Cantuaricnfium. 



S. .-AUGU.STIN.ua; 

SAn&us Auguftinus, Natione Romahus, Moaachus, primus fuit Can- 
tuarienfis Archjcpifcopus, jmiffus cum fociis fermeXL.aB. Greg(> 
rio Papa ad praedicandum VcrbumDeigenti Anglorum, Anno Domi- 
ni DXCVII. qui Regem Ethelbertum potentiflimum ufijue ad 
flumen de Humbre fines fui imperii extendentem ad fidem Chrifti 
(bis praedicationibus convertebat. Qujpoftquam gratiam baptifmatis fufcepe- 
rat : amore Dei B. Auguftino 8c Jluccefloribus fuis Archiepifcopis dedit Palati- 
wm fuum 8c Curiam fuam, 8c jure perpetuo habere conceffit ; ubi Sedem Ar- 
chiepifcopakm fibi& Succefforjbus haber^t. Et Rex ad Rayculphum, quod. 
' fccus mare fitum eft,tranfiens, pro fe 8c fucceflbribus fuis Sedem Regalem para- 
vit. Hie Auguftinus regip filltus adminicuto, Ecclefiam, quam antiquo 
Romanorum opere in palatio Regis olim fuiffe fa&am didicerat, in nomi- 
ne Salvatoris D. N. Jew Chrifti fecravit- Cantuariae fecit Ccemeterium extra 
mures ; ubi Rex Ethelbertus rogatu Auguftini.paryo poft intervallo temporis 
Monafterium in honore Beatorum Petri 8c Paiili fabricavit ; in quo di£M 
Auguftini 8c Succeflbrum corpora necnon Monachorum &: aliorum fideli- 
um Doroberniae poflent honorifce fepeliri. Auguftinus in Natale Domini 
dieplulquam X. millia Anglorum, abfque parvulorum & mulierum infinito 
iiumero in aqua, quae dicitur Swtfoe, fcicri baptifmatis lavacro reeeneravit. 
Et ipfe Auguftinus ab Archiepifcopo Arelatenfi ordinatus fecundum mifla" 
B. Gregorii Papae ; qui ei mifit pallium per Mellitum, Juftum 8c Paulimim 
Anno DO. Qui quidem Auguftinus Anno Domini DCI V-ordmavit Ephcopos 
Mellitum & Juftum ad praedicandum provinciae Orientalium Saxonum, qui 
ThameG ftuvio /lirimuntur a Cantis, & ipfi Orienfeli mari contigui. Quo- 
rum Rex Segbertus nepos Ethelberti Regis fenSo praedicance Mellifo fideril 
Chrifti accepit. In cujus Metropoli Civitate Londohienfi ipfe Rex Ethel* 
bertus fecit Ecclefiam S. Pauli. San&um verb Juftum in ipsa Cantia, quam 
gqns Anglorum Roveceftriam nominate Epifcopum ordinavit : ubi Rex 
Ethelbertus Ecclefiam in honore S. Andre* ApoftoU rogatu Auguftini a ran- 
damento conftruxit. Saii&um Laurcntium Presbyterum ordinans Archiepif- 

B copum 



Digitized by 



Google 



1 



Stei>ha*u Birchingtoni 



copum pro ft, parvo poft tempore migravit ad cesium VII. Cal. Junii , 
ferid tertia : qui fedit Annis XVI. & fepultus eft in Monafterio Beatorum 
Petri & Pauk extra muros Camuarir. 

LAURENT I US. 

tutrentius^&xiorit Romanus,' Monachus, fucoeffit Auguftino; quemipfc 
adhuC vivens ideo ofdkiavit ; ne eo defun&o flatus Eccfefia? tarn tenera & rudis 
inciperet vacillare : lecundum quod B. Petrus fundata Romae Chrifti Eccfefia 
Clementem fibi fuccefforem dicitur confecxaiTe. Laurentius Archiepifcopus (edit 
annis V.HI. Nonas Februarii obiit *, & fepultus eft,, ubi Auguftinus. 

MELLITUS. 

Mellitm , Romanus. Monachus, priiis Londonienfis , Epifcopus, fucceffit, 
ordinatus a B. Auguftino. Sedit annis V. Obiit VIII. Cal. Maii. Sepultuseft, 
ubi B. Auguftinus. 

J C STtJl 

J»fa*y EpHeopus Roffenfis, Monachus Romanus, fucceffit : cui Papa 
Boniracius he fcripfit: AuttoritateB. Petri firmamus prtciftentcs \ ut in Do~ 
robcrnu Civitatt in fojkntm Mettofolitonus locus tot tin Brittnnt* htbcstur. 
Hie Juftus Archiepifcopus genti Northumbrorum Paulinum Epifcoputn 
ordinarik. Quo p r adica n te ibidem, Eadwinus Rex baptiima cumgente fu4 
fufceptt, anno Kegni fid XL Qui Rex Eadwinus Sedem EboracetUcm 
S. Paulino donavk. Qui Badwhm Anno tttatis XLIV. a PaganoRege 
Merctorum & CedwraBd Rege Britonum in gravi praelio eft occifus. Sao* 
Guique Paultnus affumptA feoim Rbgind Ethelburga redik Cantuariam na- 
vigio ; & a Juflo Archaepifcopo oonotifice eft fofceptus & Ethelblaudo Rege 
Cantuarise filio Ethdbern. Deinde Paulinus ab Archiemfcopo Jufto firicepk 
Epifcopatutn Roflenfcm. Juftus fedit annis III. & obiit IV- Idus Novembns ; 
It » difto Monafterio Petri & Pauli fepelitur. 

HONORIUS. 

i 

ffynorfMt, Romanus Monachus, fucceffit; cui Papa primatum Ecclefm 
Dorobernienfis confirmavit. Et fedit annis XXVI. 8r obiit II. Cal Gftobr. 
Vamit Eccfefia anno uno, menfibusfex. 

DEUSDED IT. 

DtnfAeiit fucceffit, & fedit annis X. St obiit II. Idus Julii. Vacavk Eccfefia 
annis HI. & fepultus eft in di&o Monafterio. 

THEODORUS. 

Theodorns, Natione Romanus, Monachus, TharfisSicili&natus, iucceffit ; , 
cui VkaUams Papa PrimatumDorcbemknlemconfirmavk. HicGrsecaS? 
Latina lingua erudaus*, ob harum eminentiam vocatus eft Magnus Theodoms. 
Hie San&um Wilfridum Archiepifcopum Eboracenfem emergentibus caufi* 
^enpfuft, $c kerum cundem reftituit. Hie anno otatis fuse LXXX VIII. 
obiit ; fcfedit annis XXII.menfibus IH.diebus XXVI. Vacavk Eccfefia anno 
ooo. Etfepukuseftindiao Monafterio. Hue uique Archfepifcopi fiieranc 
MoRachi Romani. B R I C- 



Digitized by 



Google 



- kiat - x ^- J - J ^~-^- ; -'-'- .- «... • . ■ : fa . - , , _' ^ t.j^.Mmra 

Vita Arcbieptfcofatwn Canttturiinfium. 



3 



1 1 hi Hi 



BRICWALDUSi 

BricwdUtS) Primus AngHcus, ordinatus a B. Godwino Metropolitano EpiP> 
oo po Galliarum, fucceifit ; qui erat Abbas de Geulade tunc, 8c nunc Rccolure 
dicicur: cui Sergius Papa primatum totius Britanhiae confirmavit; & tribus 
Regibustunc in Anglia regnantibus, viz* Athelredo, Alfredo & Adulpho, fu- 
per Confirmatione Primatus Ecclefia? Cantuarienfis deftinavit Et iterum fiiper 
codcm primatuferipfit Epifcopis Angliae univerfis. Hicledit annis XXXVII. 
menfibus VI. dicbus XXI V. & obiit V. Idus Jaauarii. 

TADWYNUS. 

T*dwy*»s fccceflit, confecratus in Civitate Doroberniac a Daniele Wen* 
tano & Ingwaklo Londonienfi 8c aliis duobus Epifcopis : cui Gregorius Papa 
primatum totius Britannia confirmavit. Hie presbyter Monafterii quod va- 
catur Bridun fuit de provincia Merciorum. Ifte fedit annis III. & obiit in . 
JCaleadis Augufti. ' 

NOTHE LM US. 

Notbehmt Ecclefias Londonienfis Presbyter, fucceffit. Hie a B» Gregorio 
pallium fufcepit ; & ledit annis V. & obiit XVI. Calend. Novembris. 

CUTHBERTUS. 

CnthbcrtHs, primb Hcrefbrdenfis Epjlcopus, fucceifit. Hie primb fepultaram 
Ecclefix Chrifti Cantuarienfi infra Civitatem k Roman! Curia impetravit ; & 
primus fepelitur ibidem : 8c (edit annis XVII.& obiit Vll.Calend. Novembris, 

BREG WIN US. 

Bregwimtsy Vir magnae religionis, [fucceifit] 8c (edit annis III. 8c obiit 
VIH. Calend. Septembris. 

L AMBERTUS. 

Ldmhcrtusy Abbas S. Auguftini, fucceifit, a Beato Papa Paulo Stephani 
Papa: prxdeceiToris fui germano, Pallium fufcepit. 

ATHELARDUS. 

JthtUrdm Abbas fucceifit ; qui primbfiut Wvntonienfis Epucopus: cui 
Ixo Papa fcripfit fuper Primatu Ecclefia Cantuarjcnfis, 8c obiit Anno XIII. 

W LP RED US. 

WlfreiMs Monachus fucceifit, qui receptt Pallium a- B. Leone Papa ; 8c 
fcdit Annis XXXvm. 

FLEOGILDUS. 

tlngiUm % prius Abbas, fucceffic; 8r fcdit anno uno, & obiit III. Calend. 
Septembris* 

B a CHEL- 



Digitized by 



Google 



STEtH AttI BlAcHlNtSTONI 



CHELKOTHU5, 

Ckl**tethcuwtoco&t; qiiaB-GrBgorioPapAPtlitam recepk. Sedit 
anmiXLL& obiit. 

A T HE L RED US. 

jitklreduf, E0feopwWyntocieofi«, focceffit <fe dono Regis Athelredi, 
eb quod prius Monachus frit Ecdefi* Chrifti : k fcdk annis XVIII. Vacavia 
Ecclefia annis duobus* 

PLBGMUNDUS. 



PUgmanits fait MagifterAIufcdi Regit, bcncliteratus, fuccefut; qui jufc 
fii Paps Fonnofi deftkutas Ecclefus Epueoporum per Angtiam inftituit Epifc 
copoa, k\n Urte Dorobernii VIL BpiibposuoodiecoQiecravk : 8cfcdk annis 
XXXIV. . 

WLFELMU1 

Wlftlmus, EpUcopuf Wallenfn, fueceffit; k fedk annis X. & obiit. 

ODO.' 

Odoy Wyntonienfis Epifcopus, fueceffit ; qui fuitdeftkpe Daniticae gentis 
eriundus j qui Edwardnm fratrern Arhelftani, k to mortuo Eldredixm apud 
Kyngefton. coronavit in Rages Anglias. Idem Odo apud Rypon. profe- 
&us, Reliquias S. Wilfridi Cantuariam cranftulit; k efe&us eft in habitu 
Clericali, & perpendens tot San&os Monachos in Archiepifcopatu praeceffilTe, 
mari tranfito apud Floriacum Monachalia fiiicepit; k in Angliam rediens, 
Archiepifcopus ordinatus eft : k fedit annis .... & obiit .... 

S. PUNSTANU8. 

S. Dunftdtms prius Wigornienfis Epifcopus, quem Alphegus cognomento 
Calvus, Wentanus Epifcopus Monachatusfc Presbyteratus gradu decoravit. 
Item Dunftanus Eadgarum coronavit in Regem, k Edwardum filium Edgari, 
ac Ethelredum, in Reges Anglorum apud Kyngefton. Bt ifte Dunftanus prima 
fuit Abbas Glaftonienfis, poftea Epifcopus Wyaornienfis,. 8c deinde Epifco- 
pus Londonienfis, non relinquens Wygomienfem Ecclefiarn, fed utrique 
pracfidens, k utramque Ecclefiarn ifte rexit. Hie pallium a Papd Johanne 
reoepk. Perduravk Dunftanus fcptem Rcgum temporibus ; ferviens Deo in fide 
ac etiam fimditate : & fcdk XXVIII. annos ; & obiit XIV. Cafend. Junit. 

ETHELGARUS. 

EikdgArms, prima Abbas Wyntonienfis, k poftea EpHcopusCiceftoenfis 

fuccemt. Scdk annis duobus. 

SIR! CI US. 

Skuius BvHgeld, priua Wyntonienfis Epifcopus. Hk inccspik tribuwniX. 
jnille librarum argenti dare pro pace habendi. cum . . . nis pro Chriftiams. Hie 
(edit annis V. & obiit. ALURICUS. 



Digitized by 



Google 



* . ALURICUSf. 

p Abttidohienfe, & delude EpUoopus Wikoaieafis, 

fucceffit. Sedit annis XI. 

JtLPHEGUS. 

irJ!t^$ mi Wyntonienfis Epifcopwi fucceffit: dim dlu dabaatur Dans 
XXXVI. M. librae argenti Et tandem mukis provinciis Anabrum 
flamma demolitur. Rex Etheldredus & primates Anglis miferunt Lega- 
tes, pacem Ji Daois petentes. Turn ipfi debacchantcs 8c quafi furibun- 
di acntcr Cantuariam oblederunt. Demum Urbs capkur ; Elphcgus limtur • 
Ecclefia Cantuarienfis comburitur;; 8c MonachiSc plebsdccimaMur.Etohecus 
in carcerero dctruditur apud Grenwych ; ubi poft VII. mcnfes variiscrSu- 
atus tormentis, tandem furentium manibus Iapidatur. Sed ilios Danos ira Dei 
confumpfit. Hie Archiepilcopus primd Afcbas Bathonxenfis fuit; 8c (edit 
annis VII. & Martyrio occubuit. 

L I Y I N*G U S. 

Livings Cognomento Ethelftanus, EpUoopus WeUenfis, <V«xr(%. Sedit 
annis VH. 

A THEXNO'T US, 

Athtlnotusy Filius nobilis viri Agelmari, hie Bo*m vocabatur, fucceffit j 
& a Benedi&o Papd Pallium recepit. Hie corpus S. EJphegi de Londo- 
nia Cantuariam tranftulit; 8c fedit annis XVIII. 8c obiit III. Calend s 
ApriJis. 

E AD8INU S. 

Eidftnus, Haroldi Regis Capellanus, fucceffit; & (edit annis XI. k 
obiit. 

ROBERTUS. 

Robertas, Ephcopus Londonienfis, genere Normannorura, fucceffit ; qui 
expulfos eft de Anglid ; & (edit annis duobus. 

STIGANDUS. 

Sttgindus , Capellanus Regis Willelmi primi. Hie in Habitu Clericaii 
primus Archkpifcopatu fun&useft. Hie fuit pbft Wyntonienfis Epifcepus, qui 
dimiflb Anglorum Orientalium Epifcopatu (ublimiorem gradum Wyntoni- 
eniem Ecclefiam invaferat. Regis innocenti8(implicitatemcircumveniens,vi- 
vente Roberto CantuarienG, Archiepifcopatum Cantuarienfem obtinuit. Ifte 
Stigandus in Concilio apud Wyntoniam eclebrato, anno Domini MLXX. jur 
bente 8c pracfidente Rege Willelmo Baftardo, Domino Alexandra Papa 
Conlcnticntc 8c per Legatos fuos Hermenfredum Sedunemem Epifcopura 
8c Johannem 8c retrum Cardinales (uam au&oritatera exhibente, degrada- 
tor extribus caufis: quia Epilcopatum Wyncooienfem cum Archiepifcopatu 
tenebat injuftc ; & quia vivente Archiepifeopo Roberto, ,qui ab Anglia vi 

expuhus 



M3U. 



Digitized by 



umttm 



Stephani Birchingtoni 



cxpulfus eft, ejus Pallio, quod Cantuari* remanfit, in Miflarum celebrati- 
one ufus eft; k quia a fienedi&o* qudm Romana excommujicavit Ecclefia, 
eb quod pecuniis Apoftolicam Sedem invafit, pallium recepit. Hie (edit annis 
XV II. k Wyntonis incarceratus obiit. Vacavit Eccleua annis duobus. 

LANFRANCUS. 

LwfrAncus primb Prior Beccenfis, k deinde Cadomenfis Abbas, natione 
Lombardus, omnium libcralium artium 8c divinarum Scripcurarum k fx- 
cularium Hterarum fdentia periuffimus, fucceflit, compellente Rege Willclmo 
primo, eligentibus eum Monachis Ecclefix Cantuarienfisfenioribus; k con- 
fecratus eft a VII. Suffraganeis k aliis* Eodem anno Thomas Eboracenfis 
Archiephcopus.ex prifca confuetudine ab Archiepiicopo Lanfranco coniecran- 
dus venit Cantuariam. Cumque Lanfrancus ab eo p'rofeflionem fcriptam 
de profeflione fiia cum juramento obediential fecundum morem Anteceuo- 
' rum lucrum expofcerct ; refpondit ie nunquam fedurum ; nifi de hie re- 
icriptas au&oritates legeret, & teftes hujufmodi iniquitatis k rationes audi* 
ret. Tandem Lanfrancus hoc oftendit ei ; k ip(e afoernans omnia, non 
Jacratus abfceflit. Quod Rex audiens , graviter sltimans Lanfrancum 
injuria petere, k fcientia literarum magis quam ratione k veritateconfidere. 
Et. paucis poftea diebus ad Curiam Regis veniens, a Rege audientiam po- 
ftulavit; k diclis ejus rationibus Regis animum miti^avit. Anglict .verb, 
<jui rem noverant, Archiepilcopi aflertionibus teftimonium perhibebant. Et 
ita Edi&o Regio communique omnium Decreto eft ftatutum, debere Tho- 
mam ad Eccleflam Canruarienfem matrem red ire, profeffionem facere, Lan- 
franco tradere (ecundum confuetudinem antiquam : in qua profeflione fibi k 
fuccelToribus fuis abfolute nulla conditione interpofitd, fibi obedientiam pro* 
mitteret faciendam. . Et fic ille Thomas rediit ; qua? jufla funt, implevit ; 
k facratus abfeeflit. . Hie Lanfrancus Bomampro pallio veniens, k le Pa- 
pas Alexandra offereas cum humili proftratione ad pedes ejus, mox abillo 
Papa ad ofeulum erigitur. CW, dixit Papa: Honorem exhtbuimm. Duo Pal- 
lia ei dedit, ob lignum amoris pratcipui, quorum unum recepit ab altari ; 
alteram ip(e Papa, unde Miflas celebrare confueverlt, tradidit manu fud. 
Cum autem In Pafchali Solempnitate < ventilata fuerit caula de jure k pri- 
matu Cantuarienfis Ecclefix fuper Eboracenfem Ecclefiam, hoc decerncnte 
ipfb Papa ; qua caula poft ventilata fuit apud Wintoniam in Regis Sitd, 
in Caftro poftea apud, Wyndefbre. Et di&a Caula finem accepit in pre- 
fentia Regis , Epifcoporum, Abbatum, diverfbrum Ordinum, congre-. 
gatorum in Fefto Pcntecoftes in Curia Regis, k in fcriptis reda£b, Si- 
gilio Regib munita ; quae in Ecclefia Cantuarienfi lervatur, fignis Regis 
Willelmi, Matildis Reginx, Hubert! S. R. E. Cardinalis, Alexandri Legaci 
Papae, k ipfius Thorns Ebor. Archiepifcopi, XIII. Epifcoporum k Abba- 
tum XII. fubferiptis. Hie multas bonas confuetudines fecit ; eafque pcr- 
petim obfervari debere ftatuit k praecepit. Hie (edit annis XIX. k obiit 
V. Cal. J unil Vacavit Ecclefia quinquennio. Sepelitur ibidem. 

ANCELMUS. 

Anctlmus, Abbas Beccenfis in Normannia, fucceffit. Hujus tempore Rex ve*^ 
nales fecit Ecclefias : k inter Regem k Ancelmum pro ftatu Univerfalis Eccle- 
fix laborantcm difcordia fufcitatur. Qui Rex XXX. Coemeteria in pafcua fe- 
rarum redegit. Ab Ancelmo Gyrardus Thorns Eboracenfis Archierjucopi fuc- 
ceflbr, fa&a profeflione de obediential confecratur. Hie [pro] tuitione Ecclefia; 
Univerfalis perfecutioae Regum Anglise paffuseft exilium bina vice ; k fedit 

annis 



Digitized by 



Google 



Vita Arcbiefijcopomm Cmtmrienfium. 



amis XVI. 8c obiit XL Calend. Mali, anno atatis fuse LXXVI. Vacavit 
Ecdefia anriis V. 8c bumatur in Ecdefii Cantuarienfi. 

RADULFUS. 

Rjuklfus, Epifeopus Roffenfis, primb Abbas Saginenfis in Normarmid, fuc- 
ceffit : 8c inter eum 8c Thurftarium Capelianum Regis tunc Ele&um Eboracen- 
fcm Epifcopum, Radulfo profeffionem faeere recufantem j caula per annum in- 
tegrum .eft verfata. Rex autem Henricusproteftatiis eft ipfum profeffionem 
Jacoedebere, aut Archiepilcopatu Eboracenfi carere. Sed rebelbo Thurftani 
finemoonfuitfortita; ebqubdifte Arehiepift»pusparalyfis morbo correptus* 
& tribus fcrme annis ulque ad obkumfiium in hujufinodi infirmitatelaboransj 
curarinon poterat quovis modo. Unde Thurftanus in fuA obftinatione robuftior 
fa&us, arbitrabatur fibi cun&a ceuine Et fedit annis VIII. mcnfibus VL 
k obik XIII. Cal. Novembr. ferii quinfi. 

WILLELMUS CORBOYL. 

Wdleimus Corbwl, Vircximiajreligionis, CanonkusSr Prior S.Ofitliae dc 
Chit,fucceffit, 8c Pallium* CalixtoPapd aocepit. Qui legatus poft Concilium. 
GeneraJeapud Weftmonafteriumabeo celebratum omnium Epifcoporum 8c 
AhbAtasa Anglks, pro utilitateCEoclefi*] Aaglicanse, Cantuarienfem Ecclefi- 
amdedkavit, poft hottibilem combuftionem, IV. Nonas Maii ; prafentibus 
noa fclum Angiis, ferf& exterarum provinciarum Ephcopis 8c Abbatibus, ao 
Rege Henrico & Regina 8c Primoribus Regni. David Rex Scotorum affuit, 8c 
Nobilium tnuititudo. Et a&aeft h«c Confecratioanno Domini MCXXXI V. 
Rex autem in dotem praefats Ecclefwe Chrifti Capellam fuam, Regina foam 
Ecdeflam S. Martini Dovorriee, cum omnibus pertinentiis fuis 8c prove&ibus, 
tarn in terra qoam in raari ; 8c lust Carta libere confirmavit. Ifte ArehiepiP 
copus Ponrificatus (ui anno XV. in pace requievit. Vacavit Ecclefia annis II. 
menfe I. 8c in Ecclefia Cantuarienfi humaauv 

THEOBALDUS. 

The&ddms, Abbas Beccenfis, (ucceffit, confecratus Cantuariae ab Alberieo 
Ofticafi Epifcopo Apoftolic* Sedis Legato#d alcareChrifti Cantuarienfis Anno 
Domini MCXXXIX. VI. Idus Januarii, aftantibus 8c cooperantibus omnibus 
fere Epiicopis Anglise. Poft Conlecrationem fuam XIL Monachos de Ec- 
dfiji Chrifti Cantuarienfis mifit ad novam Ecclefiam Dovorrae ; & eis prae- 
pobHt priorem Afcelinum Ecciefi* Cantuarienfis Sacriftam. Prsedi&us Al- 
bericus Legatus celebravit Concilium apud WeftmoUafterium au&oritate In- 
nocentii Papx : Poft menfem Theobaldo transfretante Romam pro Pallio pro- 
fefiboxo. Tandem a RomA eft reverfos Archiepilcopus, 8c Primas tonus 
Anjriix, 8c Apoftolics Sedis Legatus. Et anno Domini MCXLVII. Apo- 
ftoiicts fcriptis vocatuseft ad Concilium ab Eugenio Papi Remis celebratum \ 
8r petit! a Rege Scephano lioentii fed non obtenta, per multos labores ac- 
oeflic Egk verb Ephcopus Henricus, frater Regis, mvidii ftimulante ; ut 
fi Archiepifcopus transfretaret, profcriberctur a Rege; Si verb ad Concili- 
um non ventcst, propter oontemptum ftifpenderetur k Papa vel deponeretur. 
Rex com mows, poft mukos (ermones inter ipfum 8c Archiepifcopum per 
interattacios habito# tarSem Rex Aremepifcopum, quia terram abfque li- 
oentii cxivk, AngUamcefcritercoegitexire. Poftea redditus Archiepifcopi 
Sr materia 8c omnia <ro* habebat, rapiebantar ; homioefoue illius fpoiiaban- 
qb fine nafericordid bonis fuis. Quod aucfiens Archiepifcopus, apud Gofe- 

ford 



Digitized by 



Google 



-ft 

8 



Stephani Birchingtoni 



ford in Norfolchia acccdens , 8c tantum ncfas tolerare rton vajens* totam 
terrain Angliss interdixk j fed apud Framelyngham in Norfolchia inter 
ipfum 8c Regem reformata pace, cum honore 8c lsetitia Archiepifcopus 
Cantuariam eft perdu&us. Hujus autcm temporibus Cbnventus totus 
Cantuarienfis Ecclefuc ex quibufiiam caufis omnia Maneria fua cum Ad- 
vocationibus Ecclefiarum in Maneriis pofuit fob ordmationc di&i Arcmepif- 
copi } ipfiique Monachis ad tempus vi&ualia miniftravic. Et tandem 
ad rogatum di&orum Monachorum ipfe Archiepifcopus eifflem di&a 
fua Maneria omnia liberavit, penes fe 8c fucceflbres fuos Advocationes Ec- 
clefiarum hujufmodi retinens in perpetuum. Hie Archiepifcopus confecra- 
vit Rogerium Cantuarienfem Archidiaconum ad regimen Eboracenfis Ecclefia! 
apud Weftmonafterium VI. Idus O&obr. le&a prius profeflionc fua A rchiepifc 
copoCantuarienfi deobedientia fibi 8c fuis Succefforibus fecienda ; aftantibus 
Rkhardo Londonienfi, Roberto Lincolnienfi, Gilberto Herefordenfi, Wal- 
ter© Roffcnfi, & multis aliis Epifcopis tune ibidem. Et ftatim idem Ar* 
chiepifcopus contulit Archidiaconatum Cantuarienfem Thomas Beket de 
Londonia Clerico fuo ; cujus pater Gilbertus, mater ver6 Matildis di- 
cebantur. Hie Theobaldus coronavit apud Weftmonafterium Henricum 
(ilium Matildis Imperatricis in Regem Anglise, affiftentibus Archiepiledpis 
duobus, 8c Epifcopis XIV. 8c Comitibus, Baronibus 8c aliis in multitudine 
copiosa. Confiderans hie Archiepifcopus mutabilitatcm juvenis Regis, lupo- 
rura AulicOruro cupiditatem; 8frprsedi&um Thomam Archidiaconum Can* 
tuarienfem in agendis virum expertum 8c ftrenuum, in confiliis providum, 
in bonitate conlpicuum, 8c in omni opere providum 8c difcretum, 8c talera 
Aula? Regiae neceuarium ; ejus ope 8r opere (perans inter regnum 8c iacer« 
dotium vinculum pacis fore firmum ; ut idem Thomas oiEcium Cancella- 
riaehaberet, egitidem Archiepifcopus quantum potuit erst Regem. Thomas 
Cancellarius Anglise fa&us, omnes Anglicos fafceffia luperavit 8c gloria > 
ut in brevi Re&or 8c Magifter. Hie Theobaldus XI V. Cafend. Maii, Pon-i 
tificatus fui anno XXII. anno Domini MCLXI. [obiit] 8c vacavit Ecclefia 
anno I. menfe I. diebiis XI V. 

THOMAS BEKET. 

Thomas Beket, Archidiaconus Cantuarienfis 8c Henrici Regis Cancellarius, 
ac praepofitus Beverlaci, " 8c Canoni^us in diverfis Ecclefiis, tunc in Angliapo- 
tentiflimus, 8c in omnium oculisglonofiis, lapientia prarditus, nobilitate cordis 
omnibus admirabilis ; inimicis 8c semuiis ternbilis, utpote Regis amicus, &in 
regno fecundus. Hie a Wiberto Priore Ecclefia; Chrifti Cantuarienfis Ifc 
fenfii totius Conventus ejuldem in Archiepilcppatum eft ele&us, Rego 
Henrico tunc in tranfmarinis partibus exiftente. Fa&a autem Ele&ione, 
ftatim idem Thomas conftituit fibi Magiftrum aui ejus errata corrigeret, 8c 
fi forte in aliquo excederet. Et Sabbato in Ebdomada Pentecoftes in Prefc 
byterum ordinatus, 8c in craftino die S. Trinitatis ab Henrico Wyntonienfi 
k Archkpif- Epifcopo confecratus eft ; quia Sedes Londonienfis tunc vacabat, qui de jure 
coping antiquo b Archiepifcopatum confecrare deberet. Confecratus igitur III. 
Konas Junii, anno aetatis fuse circiter XL. aftantibus omnibus fere Suffra- 
ganeis Ecclefias Cantuarienfis prafentibus tunc ibidem. Hie poft Confecra- 
tionem fuam inftituit Feftivitatem pancipalem S. Trinitatis annis fingulis in 
perpetuum celebrandam, quo die primam MifTam fiiam celebravit. Alex- 
ander Papa Imperatoris Frederici impetum ferreTion salens, navibus ad-, 
veftus primb apud Montem PefTulanum applicavit ; fecundb apud Senonas 
in Gallia venit; ad quern mifit Archiepifcopus literas rogans 8c petens, ut 
fibi 8c Ecclefiae Pallium mitteret ; 8c ex antiquo jure debitam 8c confuetam 
L dignitatem 



Digitized by 



Google 



I 



Vft£ Arcbieftfcoprum Cantmrienfium. 



dignitatem Meoeopoiifiani omnibus Gonfetraret. Nyocii Papan* bwiigiHim 
inveniencos, accepto paiiio, in- Fefifo Si taurencii foot reverfi* Anno Do* 
mini MCLXHI. corigregati funt pcaofoles procerus Regni Angu>apud 
Gl&rindoriaai ipFofto-S, HilaruV abi Henricus ftex- qn«fivit a Glero fuas avi- 
tas Gonfutftudines obfervari. Ac ipfi cum fiio primate feorfim loqiientes, ex 
condi&o refoonderunt, fe veHe- illas confuetudines lalvo oroHne fuo & jure 
Ew-lefia- obfervar*. Ec Rettindignatus juravit verbum illud*; fdvoordtne 
met), penitus amovendum. Sed Epifcopi primacifuo inhasrentes firrnitcr, ir 
propofito fuo non potucrunt [defle&i. J Converfi tamen minis Regis 3: ter- 
roribus, Archiepifcopum,;qui a promhTo propofuit refilire, ebqubdpromif 
fionem fa&am Regi nifpe£fem habuit , deprecantur flebiliter ; ut fui animi 
pertinaciam relaxarec Unde miferarione compun&us Archiephcopus> Regis 
voluntati- parere annuit y 8c prOmjfit in verbo Sacerdotii de- piano le veile 
Confuetudines illas cuftodire. Similiter promiferunt Epifcopi 8c juraverunfc 
Kcebatur enim qubd Rex Papac& Gardinalibus promifit; qubd nichil in 
prajudiciura-qustt-eret Ecclefiae, fed foliim coram fuis Optimatibus honorary 
Sed ftatim Archiepifcopo cecidit in verbo ; & in brcvi ad- cor rediens, for- 
dorfutrexitin opere; &qu»eflent illas Gonfuetudines a nefcientes, led pra- » L nefdew. 
vasefle b fufpicantes, eb qubdtantd inttantia petebantur. Rex ait ifte c per- * [ :f uf P'«?fc 
ve&ores 8c Avi mei inyeftigate confuetudines, ut fcriptura pulchra redi- torum? 8 ™^* 
gantur. Qui ciim pravitates- 8p a&us veteres revolviflent, XVI. articulos 
protulerunt ; quos brevitatis causa hie dimittimus exarandos. Gumque 
confuetudines illas nolle* AtdiiepHcopus confirmare; iratus eft Re* vaWe, 
c6 qubd'eurh fblurfl viderets fuis petitionibus refiftere. Et< curiali judicio- 
Epiieopefiimconfenfu condempnatus eft ; ut fua mobilia- in > Regis manum- 
ponerentur. Fugiens igitur Thomas de nocte r 8c lubiens exiUum, apud> 
S. BertinUm 8c Senonenfem Civitatem aliquamdiu holpitatus, tandem coram 
Papa 8c Gardinalibus caufam fui exilii cum lacrimis explicabat ; 8c Papa 
jubentc apud Pontiniacum fere per biennium morabatur ; 8c tandem pace 
ftcH reditt ad fuam Bcclefiam, 8c Martyrio : occuhu it. In eidem fedit annis 
VHL Vaoavit Ecclefia anno uno. 

RICHARD US. 

Rich*rdus, Prior Dovorrs, fucceffit; qui cum omnia d execrationi fua ne- a j. conflict* 
ce/Taria fuiffent f»rata ; Ecclefia: liters novi Regis ex adversi parte allatsfunt ; «oni. 
& propter quaridanv e AppelUttonis in Uteris contentam fatigatus eft multis « j. append 
laborious ^expenfis-; 8r ftomam veniensi.eontra>fe fortes adverfarios invenit ;oncm. 
quia-cum Rege-feniorequidam cum juvene* . 8t quidam cum Ele&o. [ftabant.j 
Propterea Ele&us defperatus quafi de eleSHene redire volens, revocatur ab- 
Alexandra Papa, 8c ab eo confecratur Dominica, qua cantatur Mifer tear din Do- 
mini : 8c recepto Pallio, Legatione- 8c« Uteris privilegii munitus, versus An- 
gliam iter flexit: 8c apud Weftmonafterium Concilium celebravit. Et cum 
Dominus Hiigucius- oelebfaret Concilium, Archiepifeopus Gantuarienfis ob- . 
tineretdes«raminfed«nd© ; RogerusEcor. Archie^fcopus innataarrogantia 
refidere ad finiftram refpuit ; inter Hugucium Legatum 8c Cantuarienfem Ar- 
chiepilcopumirreverenternatibusinnitens, federe nifus eft, adeb Cut] in Pri- 
matis fui gremio refideret. Ab Epifcopis, Clericis & Laicis turpiter ap- 
prehenfus, in terram dejeclus eft-; 8c ciim baculis 8c pugnis impeteretur } 
Archkpifcopusexiliensjredikns bonum promalo^aboUmGarituar. Ecclefiawn- 
hnicum furripuit- tantae-cladii Et ciim iple Cantuar. Archiepifeopus poftea 
in Vitta de- Wrotham nofte fobrius membra fopori dediHet in lefto fuo ; in 
vifo noclris apparuit^ei perlonaterribilis 8c mageftativa, dicens ei femel & fe- 
cundo : Tu qms esi Cui cum Archiepifcopus timore percufTw non refpon- 

C deret > 



Digitized by 



Google 



o 



Stephani Birchingtoni 



deret; fubjunxit ilia perlbna dicens : Tu es, qui diffiptftt ion* EuUfu ttbt 
commit* : & <go diffifsbo te de terra, Quo dido difparuit, & Archiepifco- 
pus non dormivit iterum \ , nec mirum. Et cum Roffam tenderer, cauias 
tradaturus; quibufdam familiaribus fuis, qua; videret, cunda enarravit. Sed 
vix ultimo verbodifto fubitb circumcinxit eum frigus & segritudo ; ut vix 
ad Villam de Hallynges veniret ; ubi collica paflione vexatus, fpiritum ex- 
haitvit, anno XI. a confecradone fua ; 8r humatus eft ia Ecckfia Cantuar. 
Vaeavit Ecclefia Cantuar. menfes IX. diebus XII. 

B A LDE WYNUS. 

Batdemnus, Epifcopus Wygornienfis fucceflit; & plUo fibi tranfraiflb, in- 
tronizaturinSede fua Cantuar. & in Terra SanSa in obfidione Civitatisde 
Achonobiit, 8rfepultus eft. Poftquam hie Arcliiepifcopus Jerufclem [iter] 
arripuit ; rumor invaluit de Gaufrido Ebor. Elecfco de mandato Pap* in 
Francia confecrando. Unde Epifcopi ftupentes Ecclefiae Cantuar. dignita- 
tem minui , appellarunt. Huic autem Baldcwyno Lucius Papa III. fic 
leripfit : Tibi Bddcwyno P*Ui*m tr*nf mittimus per Notarium n jlrum Rajmun- 
ium. Hie fedit, annis V. Vaeavit Ecclefia annis II. 

REGINALD US. 

. Regin*ldus, Epifcopus Bathon. fucceflit ; fcrnifli nuncii ad Papam, confir- 
mata eft Ele&io benigne ; & pallio fibi tranfmuTo, Hie {tgrotarc oaepit in 
veniendo Cantuariam apud Dogmerefeld ; fccucullum induens, fub titulo 
Cantaur. Ecclefiae quievit in pace. 

HUBERTUS. 

Hubertusy Epifcopus Sarum, fucceflit ; & pro pallio petendo mifli funt 
Nuncii ad Papam, 8c pallio accepto a Cceleftino Papa uni cum Papae Legato 
Cantuariam funt reverfi. Hie fedit annis XI. menfes VIII. Yacavit Ecclefia 
anno I. & in Ecclefia Cantuarienfi eft humatus. 

STEPHANUS. 

• 

Stephsnus, Romans Ecclefis Cardinalis, fucceflit; qui per Monachos Ec- 
defue Cantuarienfis in Archiepifcopum eft ele&us, & confecratus a Papa. 
Hie B. Thomam Martyrem tranftulit ; Sc fedit annis XXII. & vaeavit Eccle- 
fia anno I. & in Ecclefia Cantuarienfi fepelitur. 

RICHARDUS. 

Rkhardus, cognomento Magnus, qui prius fuif Cancellarius Lincolnien- 
fis, fucceflit; & fedit annis II. Vaeavit Ecclefia annis H.Paftore defolata. 

* . » 

EDMUNDUS. 

Edmundus de Abendonia, Thefaurarius Sarum , fucceflit. Hie in om- 
nimunditia{8cfanftitatedecenteeumChriftianiflimaclegens ; Dominica, qua 
cantatur Officium : Exult*rejer»fa!em f extitit confecratus. Hicpoftmul- 
tas perfecutiones & injurias, infurgentibus contra eum Monachis Ecclefiae 
fuat Cantuarienfis, fibi lites voluntate magis quam neceflitate inferentibus ; 
& Magnatibus terra? fibi undique injuriantibus ; ipfe afeendens ex adverfo, de 
, - Concilio 



Digitized by 



Google 



Vita Arcbiepfcoforum Cantuarienfium, 1 1 

Concilio Suffraganeorum fuorum in pacis Ecclefiae perturbatores fententhm 
Excommunicationis tulit. Etob hoc &• alia exilium paffus, apud Pontiniacum 
per Papam commendatus, ibidem quievit * in Domino ; 8t (edit annis VIII. * Obiicanno 
& ab Innocentio Papd I V. Canonizatus eft anno Domini MGCXLVI. Et va- JJJJS. 
cavk Ecclefia annis III. menfibus II. cembr.Sic 

MatchzusPa- 

i is ad to. 1240. Author Vitar ejus apud Surium, Martyrologium Ecclefia: Chrifli Gintuarienfis MS. Monachus Pontiniacen- 
f& , qui Vitam ejus operoti defcripfit inter anno: 1240. & 1247. MS. in Biblidtheca Lanncthana, 8c Antiquitaces Bri- 
uvd'kx. Ut falfus fit Author Vita; ejus vetuftz MS. in CoUcgio S.Trinicatij. Cantab, qui obituaejus pooh XV r. CaL No 1 
Tcinbr. & Scpukuram XI. CaL ejufdem Menfs. ' ■ 

» 

BONIFACIUSi 

Ronif actus ■, filius Comitis de Sebaudid, 8c procurator Belvacenfis Ecclefia? 
in Burgundia, fiicceffit ; 8c confecratus eft Lugduni a Papa Innocentio IV. 
Hie pauperum amator eraf, 8c magnum thefaurum pro Ecclefia Chrifticon- 
ftruenda innavi Ecclefia congregavit ; qui morte praeventus, pro animd M 
, ea quae fic congregarat, fecit pauperibus erogai i. Hie acquietaverat Archie- 
pifcopatura de XXII. millibus marcarum, in quibus tenebatur per prade- 
ceffores luos Stephanum, Richardum Magnum, 8c S. Edmundum Archie- 
pifcopos. Unde de Aula nobiliflimd, quae in palatio Archiepifcopi Cantu* 
arien/Is fita eft, folebat Bonifacius inter familiares luos quafi ludendo dicere, 
Eya per Chriftum , prasdeceflbres mei Aulam iftam cum magnis expenfis 
fecerunt; led expenfas ad illam conftruendam nifi de fummd mutuata non 
invenerunt* Videtur quidem mihi, quod ego illam Aulam feci) quiaillo- 
rum debita perfblvi. Ifte Archiepilcopus cum Regind 8c Edwardo primo- 
genito fuo perrexit verfus Valconiam ; 8c poftea rediit ad partes fuas Sebau- 
dix*, & ibidem mortuus eft in Caftrovocato S. Elena. Hie {edit annis XXVI. 
Vacavit Ecclefia annis II. 

ROBERTUS b KWARDEBY. " r( jK wEil . 

warby. 

Robertas Kjvardefy, de Ordine praedicatorura, fiicceffit, pra?fe£his in Ar- 
chicpifcopum per Papam Gregorium X. Viterbii, 8c in Ecclefia Cantuarienfi 
fuerat confecratus* Poftea factus eft Cardinalis Epifcopatus Portuenfis a 
Nicotao Papa III. 8c fedit annis VI. Vacavit Ecclefia XL VI. feptimanis. 

JOHANNES de PECCH AM. 

Johannes de Peccham t de Ordine Minorum, vir magnae eloquentias, divi- 
narum Soripturarum Do&or peritiffimtJS, confecratus eftk Papa in Curia Ro- 
roana. Hie apud Lamhethe Provincial Concilium celebravit; 8c bis Cantu- 
arienfem Provinciam vifitavit ; 8c fedit annis XIIL Vacavit Ecclefia anno 
uno, menfibus IX. diebus IV* 



ROBERTUS de WINCHELSEE. 

Robertas de Winchelfee, Magnus Theologus, fucceffit, anno Domini 
MCCXCV. ele&us a Conventu Cantuarienfi qui prius in Ecclefia Lon- 
donienfi fuit ArchidiaconUs ElTexix, a Papd Cceleftino, qui dicebatur ante 
Papatum Petrus de Murrone, in Romand Curid confecratus. Hie vir Dei 
Kobertus in aetate puerili fuit toto corpore fpeciofus, omnibus amabilis 
8c gratiofus, bona indolis, docilis 8c ingeniofus, Grammaticamque didicit 

C 2 caucus 



Digitized by 



Google 



STEPHANI BlRCHlNGTONI 



l. 



cautus excellenter ; adeb qubd in brevi nullus temporibus anterioribus in 
ea fibi exifteret coaqualis : Sic vita, converfationc, moribus & literature 
csteros anteccllcns ; qubd communi vaticinio futurus Archiepifcopus clama- 
retur. Itaque in adoiefcentia Parifiis ftudio literarum intendens, ibi in fa- 
cultate ilia Artium LiberaJiuYn fic profecit : qubd in brevi Magifter Artium 
fieret ex prerogative nobili meritorum : & citb poft in Rectorem totius 
Univerfitatis concorditer crearetur : di&ofque flatus ram provide geflerac ; 
quod multis retroa&is temporibus nullus erat, qui hujufinodi ftatus laudabi- 
lius exerceret. Inde ad univerfitatem tranfiens Oxonienfem, ibi ad ftatum Ma- 
giftralem in Theologia vocatus ex condignis meritis &c alTumptus. Et poftea 
Officium Cancellariatus Univerfitatis Oxonienfisfibiimpofitumadminiltrans, 
malas obfervantias tangentesad dhninutionem ftatus Studentium, bonos indu- 
com - cendo, tarn prudenter fe habuit ; qubd inde a commendabiliter omnibus redde- 
mcr ' ' ,s * batur. roltmodum Aicliidiaconatum EfTexix in Londonienfi Ecclefia- afie- 
cutus & refidens in cadem, ejufilem Ecclefi« no&urnis & diurnis officiis 
defer vivit devote; Le&uram Theologiae ibidem ordinare refumendo, ver- 
bum Dei pradicando frequenter, Archidiacbnatum tam per fe quam per 
fuos in puritate vitae & confcientia fceliciter gubernando. Tandem vacan- 
te Sede Cantuarienii Mctropolitica, Prior & omnes de Capitulo Spiritus 
San&i gratia eundem concorditer elegerunt : dequa Ele&ione Rex, Mag- 
nates, Clerus & populus in Domino exultarunt. Cui quidem Ele&ioni fibi 
pra-fentatae poft triduum vix annuit & confenfit. Poftmodum idem Robertus 
apud Sedem A poftolicam pro confirmatione Ele&ionis hujufinodi conftitutus, 
in puritate vitje & moribus, in literarum eminentia fic eifulfit : qubd majo- 
res ejufdem firmiter tenebant, fe non vidifTe de Regno Angliae virum in 
tot meritis fibi parem : adebque ad fummi Pontificarus honorem tunc va- 
cantem ipfum reputaverant dignum fore. Ubi poft creationem Papae fuit 
Eledtio confirmata, & in Archicpifcopum confecratus, & fuit divulgatum, 
qubd Papa eum Cardinaiem intendebat fecifle : Robertus Archiepifcopus 
confideranrs difpendium fummum Cantuarienfis Ecdefia*, ex caufis volunta- 
tem Pape optinuit immutari, migrandique ad fuam Ecclefiam fibi licenti- 
am impertiri. Deinde ad F^cdefiam fuam veoiens, in vita, moribus &■ cete- 
ris vit tutibus, non foliim ut priiis, fed plus lblito corufcavit ; & circa curs 
paftoralis officium diligenter infiftens, fubditos fuos i. lafcivia ad devotio- 
nem, aberroribus ad virtutes fuelicitet inducendo ; adeb qubd populi Aiuki- 
tudo ad fermonem ejus audiendum a loeis multum diftantibus confluebat ; 
furhme dcledabile reputantes ipfum dicentem audire, fuis docirinis inftrui 
ac etiam informari. Et vix potuit de paffione Chrifti autejus morte dicere, 
legcre vel praedicare quicquam nifi cum lacrimis;, qua? aftantes ad lacrimas 
exckabant. Unde ciun fibi a Sede Apoflolica attributum fuuTet ; ut Landa- 
vcnli Ecclcfiae diutiiis vacanti de Epifcopo providerer ; cidem de Magiitro 
johanns de Moncmuta, Do&ore in Tlieologia, prae cun&is regni probitate 
rneritorum fuorum indicio celfiore providit. Et decern Jieneficia opulenta 
Magiftiis Regenttous in Theologia, & paulb minus contulit Bacalaurcis Au- 
cfentibus in eadem. Et in aliis Beneficiis, quae contulit, non fequens carna- 

litatis cHtdian, [ad} pi eces, minas vel muuera mentis oculum non con vertit. 
Et fi quencjuam promovere intendrifet , fi pro eo rogaretur, ftatim propof:- 
tum immutavit. Aliorum etiam Scolarium facultatum indigentibus qu|- 
budlam 40. Solidos, quibufiiam 20. annuatim fecerat miniftrari. Paupcri- 
bus etiam Religiofis Mendicantibus quibufdam XX. marcas, quibufdamX* 
ac^lus & minus contulit intuitu carkatis. In eleemofynarum largitione pau- 
peribus lioftiatim mendicantibus, debilibus & agrotis tantam abundantiam 
tribuit ; qubd Praelatos alics excdlebat ; unde quolibet Die Dominico & feri4 
quinta per annum ouilibet paupcri viv«nti fecit dari ; quorutn numerus 

tempore 



Digitized by 



Google 



ViU Arcbiefijcoprutn Caaiuartenfiurn. 13 

• . _ ' ' ' • , - *N 

tempore eariftiae ad MMMM. vel circiter ; 8c fertilitatis tempore ad 
tria millia fe extendebat ; ut communiter credebatur. Et prater hsc in qua* 
tuor Feftis folempnioribus Beat* Maria; CL. denarios totidem pauperibus ad 
hudem S. Virginis erogari fecit ; 8c in fefto conceptions ejufdem , & in 4. 
Vigiliis antedictis, 8c in omnibus Feftis Apoftolorum, 8c aliorurh Feftorarrt 
feftis duplicibus C. denarios, & totidem a fecit mifericorditer difpenfari. In- Mq*ii, 
fuper languidis 8c confe&is fenio 8c pauperibus mulieribus in puerperio ja- vefuS/'* 
cenribus unum panem frumenteum cum dimidio ferculo carnium 8c pifci- 
um, ubi degebat, fecerat aflignari. Et prater haec egenis non valentibus 
mendicare pro pudore, in locis quibus degebat per quatuor milliaria circum- 
quaque vicinis fecit inquiri j quorum aliquibus de 1. denario, 8c aliis de 2. 
& aliis de J. 8c 4. 8c aliis de 12. fecundum onera liberorum b ejufflem fecit k * eifdem: 
per annum (kpiulme provideri. 'Veftes fuo veftitui deputatas pauperibus 
viris aegrotis 8c aliis egenis diftribuit. Itaque ultra duas robas fibi noluit 
refervare ; 8c fibi fepius juflit meliora veftimenta fieri ; ut de his poflfet ube- 
rius refpkere indigentes. Et fi quicunque pro culpis fiibditorum aut pee- 
nis pecuniariis infli&is fuiflent fubditi multati, eas noluit imburlari ; quin 
porius religiofis, pauperibus 8c in aliis piis operibus erogari. Caftitatis 
fervans mundiciam, 8c cum mulieribus nifi in confeflione loqui noluit vel 
traftatum habere ; manus etiam fuas ab omni c onere ftetido tenuit impol- c i.op°re. 
Jutas. Et licet in judiciis 8c congregationibus quandam praeeminentism 
appetere videretur ; Collegam fuorum le exhibuit Clericorum. In orrinibus 
Horis Canoqicis interfuit ; 8c Miflas (olempniter decantare voluit, dum tamen 
lofpeseflet, 8c a principio «erbi ad finem perfonaliter interefle : iia qubd nul- 
lius nifi folius Dei timuit potcftatem. His igitur 8c aliis occupationibus 
expeditus, folebatfolusin conclave modicum intrare, oftium a obfervando; <> i.6bferatido; 
nolens ut quifquam quid ibi faceret, exploraret. Et communiter fufpica- 
batur afuis, qubd fe amigeret ibidem aliquando poenkentia corporali ; eo 
quod poft ejus obitum in utroquc femore fuo offa patuerant denudara, caro 
ejus livida, 8c humor fanguineus (anguine mixtus apparebat ; quibufefam 
conjicieptibus hoc de terra leu le£to duro ; 8c aliis fufpkantibus, qubd carnis 
aculeos ad refraenandum taliter inflixiflec. Fuit infuper in mensa affabilis 
& benignus, jocundus; adulatores, proditores 8c jaculatores 8c vaftatores 
odiens 8c deteftans. Et ciim vir effet corpulentus 8c bene complextonatus , 
ad fubeundum onera curs paftoralis multipliciter incumbentia, ne prae ni- 
mietate laboris arceretur ; aliquotiens ad neceflariam fui corporis luftenta- 
tionem gufe fugiens appetitum, uteretur lautioribus alimentis ; riihilomi- 
nus in animo temperantia aequaliter poft prandium ficut ante ftabilis 8c 
rectus. Et cum ante fe delicata cibaria ponerentur ; ei debilibus & aegro- 
tis fenibus 8c mulieribus in puerperio decubantibus poft modicam deguftati- 
onem, 8c multotiens his non taftis^ fecit communiter alfignari, non ob- 
ftante murmure Proviforum fui holpitii cibaria delicata ad fuorum 8c fer- 
vientium epulas (atagentium refervare, 8c hujufinodi egenis de groffioribus 
providere ; quos ob id arguere confuevit, dicens : Sanisbcne convenit cibus 
grolfus ; infirmiscibusnutritivusacetiamdelicatus ; 8c omnia cibaria inco- 
mefta fuas eleemotynae fecit integre refervari ;nec aliquis holpitii fui audebat 
de appofitis cibariis cuiquam quicquam intervertere. Virginem Mariam a more 1 
fpiritualiflimo pradilexit ; 8c iplam poft Deum pra Sanftis omnibus hono- 
rabat.' Unde Salutationem Angelicam finiris occupationibus necelf-jriis, per 
numerum digitorum fuorum, quocunque fe diverteret, ftmper dixit : qu« 
quafi ad numerum infinitum extendebant. Unde poft ejus obitum accidit 
admirandum ; qubd qui Domini fui devoti ftantes juxta funus ejus, dum . 
di&am Virginis Salutationem more ipfius dixifTent ; oculata fide dixerant fe 
vidifle pollicem manus di&i defundi difcurrere par articulos digito* 

• . rum,- 



Digitized by 



Google 



14 Stephani Birchingtoni 



rum, prout ipfe, dum vixit, confiievit facere cum devotione corporis 3c 
cordis. \ 

Videntes autcm humani generis inimici dictum virum Dei in commino 
fibi regimine tarn fceliciter profperari, ex hoc cbndolebant, [ & } ad repri- 
mendum, animum Regis Anglix contra di&um Archiepifcopum ilium in- 
flammarunt ; e6 qubd ipfe Archiepifcopus quibufdam exa&ionibus 8c talliis, 
quas ab Ecclefia Anglicana 8c clero ejufdem decreverat fadendas, noluic 
idem Archiepifcopus, ficut nec potuit his confcientia confentire : adeb 
qubd ipfe Archiepifcopus a gratia, pace 3c prote&ione Regis extrapofitus, 
eft a fins poffeflionibus & bonis omnibus deftjtutus ; loco nullo, ubi caput 
reclinaret, autunde vi&ualia, equitaturam 8c alia neceflaria fumeret, fibi 
dimifTo : Ita qubd oportuic ipfiim 3c fuos pedibus proficifci, 8c ex inopia 
vidtualia mendicare ; nifi quidam viri mifcericordes de fua adverficate com- 
paticntes, fibi & fuis necenariacaritatis intuitu miniftraflent. Ex Jus ipfius 
viri animus in petra Chrifto firmiter radicatus, pacem Regis tranfitoriam 
parvipendens, ad annuendum voluntati Regis in praemiflis fle&i non potuit 
vel induci. Cumque per aliquos magni flatus viros, Regis Confiliarios, 
fe fibi amicos 3c benevolos,, tranquillitatis 8c honorum Ecclefiae zelatores ex- 
ifl*re minus ver aciter contingcntes, eidem Archiepifcopo perfuafum fuiflet ; 
ut ptoteclionem Regiam pro bonis fuis ab ipfb primitus expetitam per ali- 
cfhem de fuis permitteret impetrare, 8c fic Regis benevolentias mereri y pra- 
di&aque recuperare, Sc inter fuos vivere io quiete : aliis verb cbnfimilis 
flatus viris orferentibus , ut eidem Archiepifcopo huiufmodi prote&ionem 
impetrari facerent, earn qupque pro nichilo fibtdari. Solvir Dei confpi- 
ciens hos 8c illos latent! veneno coronari, per capitis declinationem camera 
corporis membra fuO defiderio facilius inclinare , caputque cum membris 
pcenis gehennalibus mancipare : cum tot mortibus dignus effet, quotfub- 
ditorum membra perderet per exempla : noluit alicui de di&is conliliis, ne 
tanta temeritas traheretur exquifitis coloribus in exemplum, remordente in v 
his fua confcientia, confentire j proteftans coram eisfquod] in Ecclefia fua 
morari fibi licuit cumConventu, 8c ibidem liberationem percipere'confuetam, 
prote&ionem hujufmodi. per fevel ahum nullatenus impetraret, aut impetra- , 
tarn feu impetrandam aliqualiter acceptaret. Hanc igitur proteftationem ' 
coram fuis Suffraganeis ac Clero fuarum Dicecefium 8c provincial infpe&u 
fecit publice innovari ; inhibens omnibus 8c fingulis fuis fubditis fub gra- 
vibus pcenis, ne quis Prate&ionem hujufmodi fumeret aut in fraudejqn Ca- 
nonis impetraret. Curiales verb his auditis, conjicientes qubd ex diftae li- 
berationis confidentia cum eodem Conventu voluit commbrari, quaique per 
dampna 8c gravamina contra eum machinata ipfius animum non poterant 
immutare aut ipfum ad triftitiam provocare ; Sed ex. his magis hilarem 3r 
conllantem 8c jocundum ; plurimum triftabantur ; 8c ad ipfum pervertendum 
S^excludendumafpe liberationis hujufmodi inauditam crudelitatem invene- 
runt. Nam quidam viri crudeles & malefa&is famofi, quodam die Mercurii 
die Cinerum,Prioratum Ecclefia Chrifti Cantuarienfispompatice ingredientes • 
8c ciim Conventus ejufclem Refe&oriiim ad prandendum introibat, ad co* 
quinam Conventualem ibidem tranfeuntes, omnia vi&ualia ad fufrentationem 
Conventus de poteftate Miniftrorum di£ti Conventus rapuerunt , 8c fub 
daufura firmiter obfcrarunt. Indead Cellarium, bracinum, granaria, ^ran- 
t>ias 8c lardarium, & ad cameras tranfeuntes Officinas; Celerarios, Gran- 
tarios, Sc omnes alios Monachos adminiftrationibus hujufmodi prcefidentcs de 
officiisexpulcmnc ; 8c omnia locorum eorum hoftia obferarunt 8c figiliarunt ■ 
ficque ferata 8c Adnata per menfem 8c ampliiis lenuerunt. Ita qubd per to- 
tumtempus praidi&um idem Conventus ex oftoginta Monachorum perfbnis 
congregatis pv'ofe Sc fuis vi&ualia 8c alia fibi neceuaria capcre non finebant; 

fed 



Digitized by Google 



Vit& Arcbtefifcoforum Cantuarienfium* 1 5 



fed eis fumere volentibus hoftiliter reftiterunt ; honorabilium facerdotum 
& aliorumOrdinumfacies non erubefccntcs, aut * differences venerabili fe* * 
neduti. Et non habentibus Monachis locum, ubi reponerenteorum capita, """^ 
ex mendiCatis fuffragiis adquifitam Capellam B. Nicolai in di&a Ecclefia 
ad hoc b deputari neceffario ; quod nunquam antea fuit vifum. Quumque k 1 df P«** 
idem Conventus Statui priftino reftitutus fuiflet ; eorum bonorum fic abla- runt ' 
torum maxima [ pars ] hoftiis referatis humanis ufibus inutilis exiftebat. Jani- 
tores quoquc portis Prioratus pro libito collocdrunt. Unde ejufdem Provin- 
cial tota Gens 8e alii pereandemde diverfis partibus tranfeuntes, tarn horri^ 
bile fa&um pcnfontes, & ipfius caufam immUnitati & honore San&as Can- 
tuarienfi Ecclefix aut Conventui lupradi&o, cun&as RegniEccIefias tarn in 
obfequio fervitii divini, quam in hofpitalitate, eleemofynarum largitioneac 
ceteris pietatisoperibuspraBcellenti,confiderantcs non c differri, fed plus quam e defer"- 
aliam Regni Ecclefiam ad tantam penuriam tantumque defblationis opprobri T 
urn abfquc culpa] aut causa rationabili defcendifle ; quae eis fblebat eue rem- 
gium, omnes recipere cum honore, omnibus quae congru£ oportuit, vi&ualia 
& alia vitae neceflaria miferabiliter mendicare j tot fletibus & gemitibus to~ 
tarn Villam Cantuarienfem repleverunt ; quod a. faeculo non eft vifiim fa&um 
cum tanta fuiflc lacrimarum amaritudine deploratum. Audiens igitur di&us 
Archiepifcopus hujufmodi perditionis filios factum tarn horribile perpetrafle 
[in] ipfius Patris contumejiam, fed etiam perfbnam liiam propriam fiibtra* 
dicnem vi&ualium & famem nimiam vi&umare ; ut ipfiim hoc * timere com- 4 1 cimore. 
pellereat, a reSitudine veritatis 8c confeientiae deviare. Sc. quatenus hoc fiiam 
perfonam propriam concernebat [perum curavit] quatenus tamen prsemifla ad 
mageftatis injuriam, 8c Conventus fui fubverfionem & necem redundabantj 
didae miferabiliter fleverat & triftabatur ; praefertimciim nilfibiremanfiuet, 
unde illorum indigentiae fiibvenirer. Idem quoque Monacht verfa vice vi- ' 
dentes fe non poffe paternam inopiam fiiblevare, plus de JPatris quam de 
fiia propria gravabantur. Sicque viciflim alter alterius detrimenta tot fiiC 
piriis, ululatibus&lacrimisdeplorabant ; quod e videbat iterum impletum • LvMcbatu* 
Illud Propheticum, f Vox in Kama audita eft f lor at us & ululatus mult us \ neluit t jcrom. 
confo/ari, quia non funt. Et ne de negligentia culparetur ; Regi totiusfa&i 31 **' 1 * 
feriem in pramiffis, ac etiam pornas 8c pericula, in quas 8c quae operatores 
8c fautores 8c incentores praemifforum inciderant, intimavit. Et ut hujufmodi 
errores 8c gravamina, 3c praecipue Priori & Conventui fiio illata, faceret 
revocari \ cxhortationibus cceleftium praemiorum, terroribus poenarum in- 
fernalium cum reverentia debita monuit 8c induxit. Rex igitur his auditis, 
praemiira Priorem & Conventum concernentia, doluit vehementer, dicens : 
Haec de fiia confcientia" nullatenus proceffifle. Unde mifit hoc concitb re- 
vocari. Sed gravamina in his Archiepifcopo irrogata non revocavit ; quin ' 
potiiisconturbatius intulit, qubd eidem Archiepifcopo alia tollerencur. Sed 
Archiepifcopus dixit Regi reverenter, fe tot ablationibus antea denudatum, 
qubd nil aliud ad perdendum fibi mperfuit nifi vita; quam pro Dei 8c 
Ecclefiac honore perdere ad minimum reputavit. Videns Archiepifcopus 
fupervacuum apud Regem induratum amplius infiftere hac de causa, ab 
ejus pracfentia fe fiibtraxit, Deum per fe & alios exorando, ut hos errores 
corrigere fibigratiam infundere dignaretur. Tandem confiderans Rex di&i 
Archiepifeopi conftantiam & ejus confeientiam, & animarum periculum 
grave te & fiios incidifTe, ob hoc didicit, ex falutaribus monitis 8cdi&is fe 
malignomm confiliis ad haec fuiffe temsre circumventum ; pacem fuam 8c 
prote£lionem & gratiam 8c omnia fibi oblata grar,is fibi reftituere impera- 
vit. Et cum per majores de Concilio Curialium iterum eidem Archie- 
pifcopo fuilTet perfuafum ; ut de tanta gratia fibi acceptd, flexis genibus 
quanto devotionis afFedu potuit, Regi gratias exhiberet, fuscque fubmitte^ 

ret 



Digitized by Google 



i6 Stpphanx Birchingtqni 

ret voluntati ; fed vir Dei coofideraas, quod non decuit, ut in PrclaturA 
taatd fervetur humilitas ; qubd ex hoc regendi awftoritas invalelcat, inceit 
tiyuraque tribuat delinquendi : fpreto oorum Gonfilia, fibi cditus Confih- 
urn inipiratum [fcquensj Regi gratia* egit in hunc modum. BtntdiSus 
Altiffimus, Domi*e Rex, qui lumen ocuhrum menu vcjhr* fid per- luftntvit 
grutik ; ut c<%nqfcere fofjitis vefirum ft***m, & digtre quod vobis prtykit *d 
jalutem. Quibufdam Curialibus has gratias indigaas taaco beneficio reputan- 
tibus, gramas petentibus arnpliores, re(pondis coram Rege ; qubd dift* gratia 
raeritb debebant Regi fofficere pro injuriis, quas receperat ab eodem. Un- 
de Bonifocius Papa, intelle&o qubd idem Archiepifcopus pro defenfione fuai 
Conftitutionis tot perfecutionuui genera pertuhflet ; rccommendationis gratis 
dixit publice de eodem ; qubd ipfe iblus Eeclefi* Anglicans pugil erat in- 
vincibilis, injBexibilifque columpna. ' 

Cumque in amicitia & gratia Regis atiquantuliun permanfiffeti hoftis an- 
tiquus hoc a fe proprium habeas, utquos improborum a&uum perpetration© 
dejicerenon valet, divioi fibi potentia refiftcntc ; eorum opinionera & femam 
invidis ftimulo per fuos dilaceret, 8f fabvertat omnium virtutum & fuarunt 
operationum dukedinem, & (an&itatem retorfitin amaritudinem Sr devk vi- 
f. propter, riorum. Undequiaipfe Pralatsis 8c proceribus Regni 4 per ambulationem 
de Forefta, & quardam alia jura regali potentia ufurpata, petentibus pro fe 
& utwtate publica, fe coajuaxir : Regis anwlus, &fuocumawnulorum feutor 
& temerarius cenfebatuj?. Quod pro honore Regis & Regni totiuiquefta- 
tus efficere certabat, totisfemper viribus. zelabat ; ; hoc ad oftentationem prae-. 
emiaeati* notamque fupercilii & inanis gloria; retorquebant. Zelum verita- 
tis &• juftiti* congruse in maleficiis, ne traherentuc adcorifequeatiani, pu- 
niendis feveritatis & viadi&ae defiderium reputabaat. Et degeaereeorunv 
•fib aliqua faciebat ; hoc eum fecilfeadihumaai&laudis habendum preconium> 
mendaciterfimulabant. Et pec hoc & aliaplura,. in quibus ipfumnotabilem' 
proclamabant, cor difti Regis ad tantum odium & inimicitias tarn graven 
contra eundem Archiepifcopum iterura inflammarunt ;> qubdRex ipfum< ho- 
ftem &■ fuum iniraicum cenfuit manifeftum. Ec dido Archiepifeopo inno- 
centiam fiiam in Regis perfon* planiffirae declaranti,. infultando cum ira- 
cundiae impetu magno dixit ; qubd ipfe Archiepifcopus autipfemet regoum 
A ngliae vacuaret. His etiam non contend diclaa malignitatis diabolicae Prin- 
cipes, quin potius ad pravitacis fiia? fulcimencum graviorem malitiam cumu- 
lantes, ad fummi Pontificis audieoriam exconfi£H fanaitate mendaciter detu- 
lerunt diftum Archiepifcopum nedamjcontra, Riegem fed contra ftatum Apo- 
ftolicum fccrorumque Canonum inftituta niultiphater excelfiffe ; propter 
quod meruit, utdicebant, ad Sedem Apoftolicam perfonaliter evocari cano- 
• nice puniendus. Quorum callidis commentis Summus Pontifex* fidem adhi. 
bens excitatus, fepiiis, diclum Archiepifcopum ab adminiftratione fpirituali- 
um &• temporalium fufpendebat ; & coram, eb fecit ad ceraim eerminum per- 
fonaliter evocari. Quas quidcm Sufpenfionem & Citationem idem Archiepif- 
copus fuftmens reverenter, depofitis omnibus fuae Pr«latune infigniis* eSufis 
orationibus ad Deum, -ut haec & alia, gravamina, quae faepius pertulit inno- 
center, in remiffioaem fibi cederent pecoatorum ; iter ftatim arripuit ad 
Curiam antediftam ; Sc in termino fibi affignato apud Sedem Apoltolicam 
conftitutus, omnibus poueffionibus fuis primitus deftitutus, de innocent^ 
fua & ventate plunmiim confidens, frpiiis obtulitfe paratum omnibus man- 
dans Apoftol^is obedire. Ubi ex nimii fatigatione per aslrus. intemperieni 
tepms ad diftam Papa; Curiam accedendo ibidemque diutius moraudo 
morbum tam gravem nofcitur incurriffe ; quod omnera membrorum fuo- 
rum vigorem diutius peedtdit awpe motum : ubi cum quidam magna? po- 
tennae viri debiiitatem corporis, fiiorumque. Perfeeutorum potentiam, favo- 



rem 



Digitized by 



Google 



I — — — • 

Vita Arcbiefifcofwwn Cantnarienfium. 



& gratiam eis impertitam, multaque alia incommoda Sc difpendia ponde- 
rantes, ut aut a perfecutoribus fuis re4imeret fibi pacem, aut ultro ftatui 
fuo cederer, ipfum Archiepifcopum obnixius hortarentur ; fpem fibi pro- 
mittentes, qubd ad Ecclefiae akerius regimen ex Papali gratia infra tempus 
modicum transferretur : di&us Archiepiicopus attendens fe per ele&ionern 
Canonicam tarn puram & concordem, a Sede ApoftoHca difcuffione habiti 
confirmatam, Domino infpirante ad ftatum prasdi&um afcendnfe, feque nul* 
lius culpae confcium, ex qua fuo difplicuit Creatori : de ipfius infpiratoris 
ffliiericordia. 8c caritatis quam fovit potentia roboratus, refpondit le nul* 
lam pertimefcere poteftatem : proteftans 8c quafi vovendo promittens, qubd 
pro pace praedi£U aut reftitutione fua procurandd nunquam daret aut pro 
le dari promitteret munera cuicunque, nee etiam ftatui cederet aut fe iub* 
mitteret gratiae cujufcunque j Chrifto Matrique liiae 8c B. Thomae Martyri 
totum ftatum Ilium (pecialiter recommendans ; adjiciens qubd omnibus aemulis 
invitis 8c renitentibus, ad Ecclefiam fuam cum gaudio 8c honore ex difpofi- 
tione divina infra certum tempus, ,quod limitaverat, remearet. Tandem 
ciim fummo Pontifici tarn per infinuationes Domini Edwardi Regis Angliae, 
mulrorumque Magnatum di£ti Regis, vita? ejus, morum, converlationis 8c 
fama plenam notitiam habendum, quam ex aliis informationibus fuffici- 
entibus, 8c documentis literifque conftitiflet ; veridieum. 8cperfe£hzm diftum - 
Archiepifcopum efle, virumque bonum 8c conftantem, 8c Ecclefiae Angli- 
canae 8c Regno plurimum profuturum, quodque omnibus infinuatis de eo- 
dem quae ob asmulis fuis typo maliciae noverat procefliffe ; * pcenitens erat in- » l penhta: 
nocens & immunis, Summus Pontifex de hujus innocentia Archiepifcopi, 
quae tarn evidenter enituit [certior fa&us, ad dignitatem.] Arcbiepifcopa- 
lem & ad omnia bona fua cum omnibus proventibus 8c fru&ibus medio 
tempore quacunque authoritate occupatis 8c perceptis plenarifc reftituit, 8c 
fecit reftitui cum effe&u. 

Tandem biennali exilio di£fci Archiepifcopi confummato, ad Arigliam cum 
gloria eft reverfus : 8c ex ejus in Aneliam, reverfione omnes Regni incolaa 
Deum prae gaudio collaudabant. Iplp etiam Regnum ingreflus, licet cor* 
porali vigore debilis, fpiritu tamen fortis ad caritatem* veritatem 8c juftiti« 
am , ac etiam ad Ecclefiae 8c Angliae Regni pacem, utilitatem 8c honorem 
confovendum abfque acceptatione perfonarum cum liimma confeientis pu- 
ritate prae cun&is le expouiit indefefse ; 8c ad omnium virtutum exercicia 
lublimius re-afcendit. Hie contra Abbatem 8c Conventum S. Auguftini Can- 
tuariae fuper Appellationibus Ecclefiarum vpcatos, melius 8c plenius per 
Bullae declarationem quam confuevit, viriliter impetravit. Hie non timuit 
Principem nec Magnatem neque hommem, praeter folum Deum. Regem 
Angliae in Parliamentis 8c Conuliis fuper fuis abufionibus redarguit ; 8c ad 
omne bonum, quod potuit, monuit 8c induxit : non permittens- ipfum er- 
rare, quatenus Icire potuit, quin ipfum reprimeret ; ut ab oppreffionibus 
populi 8c malefa&is fuis defifteret, 8c bonis operibus inhaereret. Hie tem- 
pore luo fuam quafi totam Provinciam jure Metropolitico vifitarit ; 8c Ec- 
clefiam fuam Cantuarienfem ulquc ad finem vita; fuse rexit nobiliter ; non 
parcens iplam opprimentibus & idjuriantibus : quin corre&ionem debitanf 
apponeret contra lllos. Hie {edit annis XIX. Vacavit Ecclefia menfes IX." 
hebdomada una. Et XI. die Maii anno Domini MCCCXIII. obiit *, 8c in 
Ecclefia Cantuarienfi.honorifice eft fepultus, 



WAU 



Digitized by 



Google 



Stephani Birchingtoni 



WALTERUS REGINALD I. 

Wdterm Regi»sldi, de Windefore, Clericus Regis Angliae, ad ipfiuspreces 
fa&us eft primb Wvgornienfis Epifcopus, & deihde primo die O&Obris, 
anno Domini MCCCXIII. apud Prioratum de Gra niello juxta Maulaiau- 
num Vafionenfis Dioecefeos per Clementem Papam V. Pont, fui anno VIII. 
foreta ele&ione concordi de MagiftroThomadeCobbeham Theologise Do; 
fctore in Cantuarienfem ArchiepUcopum, fuit ad precesipfius Regis ad Can- 
tuarienfem Epifcopatum promotus. Hie dedit Manerium de Caldecote, quod 
fuit membrum dicH Archiepifeopatus, Monachis Cantuarienfibus pro fblaciis 
eorundem. Hujus autem temporibus fuit gravis contentio inter Regem 
Angliae, Nobiles & Barones fufcitata ; cujus praetextu multi ex ipfis 8c mi- 
litibus Angliae morte turpiflima perierunt. Equibus Thomas Comes Lan- 
eaftrias decapitatus fuit apud Pontefraftum XXlI. die Martii, anno Domini 
MCCCXXI. Et poftea omnes quafi Confiliarii difti Regis anno Domini 
MCCCXX VI. morte turpiflimit nmiliter perierunt ; viz. Walterus de Sta- 
pultontunc Exonieiifis inChepe London, decapitatus fuit XV. die O&obris 
di&o anno. Et Hugo Defpenfcr Comes Wintonienfis in vigilia Apoftolorum 
Simonis 8r Juda apud Briftol. tra&us, fufpenfus 8c decollatus fuit. Et Hugo 
Defpenfer filius & Camerarius didti Regis apud Hereford in VigilidS. Catha- 
rinae fuit trattus, fufpenfus & penitus laceratus. Et Edwardus Comes Arun- 
•del. XVII. dieNovembr. apud Salop, decapitatus fuerat di&o anno. Et 
Magifter Robertus de BaldokCancellarius Domini Regis captus fuit & poftea 
mortuus eft in prilbna de Newgate London. Hie Archiepilcopus Edwardum 
filium di&i Regis primogenitum patre fko vivente in Regem Angliae 8c Phi- 
ljppam filiam Comitis Hanoviae in Reginam Angliae primo die Februariiapud 
Weftmohafterium coronavit. Et tempore iftius Archiepifcopi.fuit tempus 
Ryfflariorum London, in di&a Civitate,8c extra circumquaque.Hic tempore fuo 
jure Metropolicico Lincolnienlenv Dioecefin 8r partem Norwicenfis Dioecefeos 
vifitavit. Er feditamiisXIV. menfem I. In vigilia S. Edmundi Archiepifcopi 
apud Mortelak diem mum c'aufit extremum ; 8c in Ecclefia Cantuari- 
enfi per Johannem Stratflbrd tunc Epifcopum Wyntonienlem honorific^ 
eft fepultus. 

SIMON de MEPHA M. 

c 

Simon de Mephant, Do&or Theologise, Canonfcus Ciceftrenfis, diftoAr- 
ehicpifcopo lucceffit per ele&ionem canonicam & concordem Prioris 8c Ca- 
pituli Cantuarienfis : cujus Ele&io fuit per Johannem Papam XXII. apud 
Avinionem. anno Domini MCCCXX VIII. ficut Canonicaconfirmata. Hie 
celebravit Concilium in Ecclefid Londonienfi die Veneris Fefto Converfati- 
onis S. Pauli : In quo provincialia Statuta quardam edidit utilia pro libertate 
Ecclefizs Anglicanse, quae incipiunt : -ZeUri oportct. Hie vifltavit jure Me- 
tropolitico Diceceles* Roftenfem, Ciceftrenfem, Sarisburienfem, Bathonier.- 
lem 8c Wcllenlem. Et cum vellet Dioecefin Exonienfem jure Metropolitico 
vifitatfe ; impeditus fuit nequiter vi armata per Joannem Grandhono Epil- 
copum Exonienfem, ne vifitacionem fuam hujufinodi impenderet, ficut ad offi- 
cium fiuim pertinuit : Sicque Archiepilcopus ille Uteris- Regiis it aliis turba- 
tionibusillicitisde di&a recedere Dioecefi, infeclo Vifitationis hujus negotio, 
eft compulfus : Et acceflit apud Maghfeld. Ibidem XII. die Oftobris, 
anno Domini MCCCXXXIII. diem mum extremum claufit. Hie fedit annis 
. V. menfibus VI. diebusXII. Et corpus ejus VII. Cal» Novembr. traditum 
fuit in Ecclefid Cantuarienfi fepHUturae. 

JOHANNES 



Digitized by 



Google 



Vite Arcbiefifcoforum Cantmrienfium. i 9 

■ 1 « • i i r !»■ ■ U - i f 



JOHANNES <fc ST RETFORD; 

^ohdtities de Strctfordy Legum Dodor eximius* qui primb fuit Lincolni^ 
enfis Archidiaconus, & poftmodum per provifionem Apoftolic* Sedis Joannis 
Taps XXII. in Epifcopatum Wyntonienfem vacantetn poft mortem Rygan- 
di de Aflerio apud Avinionem decedentis die Dominica in Fefto SS. Johan- 
nis&Pauli anno Domini MCCCXXII. a FratreVitalc Albanenfi Epifcopo 
Candinalefueratconfecratus, cum oflBcio Miffae : Mult* trtbuht tones juftorum y 
fibi bene convenience 8r aptato \ prout in fequentibusapparebit. Nam cum 
licentia Paps & Cardinalium ad Angliam poftmodum veniens, ad procura- 
tionem Roberti de Baldock, Cancellarii Anglias, didum Epifcopatum Wyn-; 
tonienfem affedantis, innumeras tribulationes & perfecutiones in diverfis 
Angliae partibus contra jufticiam eft perpeflus : adeb qubd nullus fibi vi- 
Sualia vendere, aut domos ad inhabitandum vel morandum conducer© 
ac accomtnodare audebat. Et per unum annum &• amplius variis Brevibus 
Regiisfuit neauiter impeditus. Tahdem nullis caufis, propter quas offenfam 
Regis deberet incurrere, in ipfb repertis, ad Regis gratiam eft admiflus 
apud Thonebrugge in Vigilia Apoftolorum Petri & Pauli, anno Domini 
MCCCXXIII. & ibidem fidelitatem & homagium fecerat dido Regi, qui 
ftatim pnscepit Temporalia fibi liberari. Quo fado, tarn in partibus tranfc 
marinis, quam alibi, tanquam ipfius Nuncius pro ipfius jurium defenfione 
Jabores juitinuit indefeffos. 

Pofteaper Ifabellam Reginam Angliae adverfus Hugonem & Hugonem De- 
fpenferpatrem&filium concepto rancore, ipfa cum Edwardo filio fuo primo- 
genito cum multitudine armatorum Hannoniae, anno Domini MCCCXXVL 
VI. die Odobris Angliam eft ingrefTa cum principali Confiliario Rogerode 
Mortuo Mari, ipfbs ufque ad necem hoftiliter fequebatur. Quo anno coepic 
tempus Ryfflariorum in Anglia ' T & Walterus de Stapekon. Epifcopus 
Exonienfis in Chepe London. XV. die Odobris decapitatus eft ; ut pnedi* 
citur. Foftmodum apud Saruni anno Domini MCCCXXIX. ipfb Ro- 
gero de Mortuo Mari in Comitem Marchiae praefedo, ipfe didum Epifco- 
pum Wyntonienfem tunc in Monafterio Monialium de Wiltonia hofpita- 
tum de Concilio quorundam ab hac luce perimere ordinavit. Sed didus 
Epifcopus de hoc praemunitus, fecrete a dido Monafterio cum paucis defuis 
nodanter aufugit ; in campis per totam nodem latitans ; & in craftino in 
Manerio fuo de Honitori pro tempore Concilii fibi cum magna inftantia li- 
beratur. Ibi mors fibi fuit certitudinaliter praparata ; fediterum ipfedehoc 
prxmunitus fccrete, quodam die Dominico, quo ipfe Rogerus Comes Mar- 
chiae fuit fadus, de dido Manerio aufugit, apud Wyntoniam veniens j 8r 
ibidem quibufdam familiaribus fuis ipfum fpernentibus prae timore apud 
Walthaoi Manerium fuum accedens, ibi fuit ad infidias dicti Rogeri [mors J 
fibi iterumintentata. a Quo. in nemore de Horderefwode prae timore latitans, * u< *? i 
in Manerio fuo degens, ipfe poftea a fuorum ssmulorum furore in pace di- 1 
miflus eft. Et in craftino S. Catharinae ipfe Epifcopus poft mortem didi Ro- 
gerii Cancellarius Angliae effedus eft, & Ecclefiam Wyntonienfem rexit ufque 
ad annum Domini MCCCXXXIII , &: confccrationis fuas XI. quo tunc 
fuit ad Ecclefiam Cantuarienfemtranflatus. 

Nam fcde Cantuarienfi Metropolitica per mortem didi Simonis vacante \ 
Prior &" Capitulum Cantuarien. ipfum Johannem tunc Wyntonienfem 
Epifcopum eodem anno in craftino Commemoiationis Animarum in Arehi- 
eoifcopum Caiuuarienfem unanimiter poftularunt. Et VI. Cal. Decembr. 
dido anno Johannes, Papa XXII. de dida poftuktione infcius, eundem Jc- 
hannem Apoftolica Autnoritate de dido Archiepifcopatu provklit J & inter* 

D 2 veniente 



Digitized by 



Goog 



20 



St EPHANTI BlRCHINGTQNI 



venicnte confenfu Cardinalium, praefeeit ipfum in Arcbiepilcopum 8c Paftorenv 
Sicque current* confenfu unanimi tarn Romans Curiae quam Prioris 8c Capituli •■ 
Cantuarienfis 8c Domini Edwardi Regis Angliae, in Archiepifcopum eft praefe- 
Gtus ; 8c fuperfua prsfe&ione hujufinodi anno DominiMCCCXXXIII. pri- 
mo die Februarii apud Certefeye literas Apoftolicas fuae tranflationis recepit. 
Et quinto die Februarii apud Wodeftoke fuitad Temjporalia di&i Archiepifco- 
patus admiflus;' 8c XI. die di&i menfis Literae Apoftolicae fuper Tranflatione 
hujufmodi in Ecclefia Cantuarienfi coram Clero 8c populo ibidem publicataefu- 
erunt. Et fubfequenter in Fefto S. Gregorii eodem anno apud la Rue in Comi- 
tatu Pontini Anno Domini MCCCXXXI V. ubi tunc pro Regc 8c Regni 
Anglic negotiis fuerat, per inanus Hamonii RofFehfis Epifcopi pallium Ar- 
chiepiicopale accepit. Et dido anno die Dominica in Fefto S. Dionyfii fuit 
folempniter intronizatus in Ecclefia Cantuarienfi, praefentibus provinciae fua 
Cantuarienfis Epifcopis, Domino Johanne Eltham germano Regis Angliae, 
aliis proceribus 8c magnatibus praefentibus tunc ibidem. 

Eodem anno Papa Johannes obiit apud Avinionem IV. die Decembris, 8c 
XX. die di&i Menfis, Dominus Jacobus Fornerius, Abbas, Monachus, Pref-' 
byter Cardinalis in Papam eligitur ; 8c XXVII. die menfis ejufiiem in Pa- 
pain coronatus, 8c Benedi&us Papa XII. vocatus eft. Qui exorta difcordia 
inter Regem Angliae Edwardurh 8c Philippum Vaioys dicentem le Regem 
Franciae ; quod ad ipfum Edwardum ex propinquitate fanguinis dicebatur 
pertinere ; Dominus Papa Benedi&us pro reformatione pads inter di&os Re- 
ges Dominos P. titulo S. Praxedis 8c Bertrandum de Monte Faventio 
S. Mark in Aquino Diaconum Cardinalem Legatos 8c Nuncios fuosmifit. 
Ipfique Cardinales II. die Decembr. anno Domini MCCCXXVII. venien- 
tes, 8c ufquead Xl. diem Julii, anno Domini MCCCXXVII I. moram traxe- 
runt in Anglia. EtIV. denarios de marcapraProcurationibus fuisaClero 
receperunt ; nil quoad pacem hujufmodi proficientes ibidem. 

Turn autem idem Archiepifcopus, a tempore Tranflationis fine ufque ad 
annum VII. tam in partibus Angliae circa officium Cancellarii Regis 8c 
Regni Angliae, quam aliqua alianegotiatemporalia procuranda, turn prop- 
ter juvenilem aetatem diflti Regis, turn propter efroeminatorum in Regno 
Angliae dominationem in Regno Angliae reprimetfdam, ac etiam In partibus 
Francis negotia Angliae expedienda, multipliciter occupatus hujufmodi ne- 
gotiis faecularibus, 8c non Ecclefiafticis, ut debebat ; mundus, cui per idem 
tempus ferviebat, volens fibi pro impenfis praemium reddere 8c laborem, 
invidit, multofque 8c magnos elegit incentores difcordiae ; per quos in cor- 
de Regis 8c Curialium odii feminarium magnum fparfit. Ita liquidem his 
procurantibus, gravi diffentione eidem Archiepifcopo nondum nota, fupra 
dorfum ejus in partibus exteris fabricarunt ; diverfa flagitia impingentes, 
fibique infurrexerunt tanquam teftes iniqui; in omnibus ex advrerfo malign 
nas facientcs interpretationes de eo ; dicentes ipfum effe Regis 8c Regni 
Angliae proditorem ; 8c nonnulli in mortem ipGus Archiepifcopi in Flandriae 
partibus machinar unt. Veriira non fbliim Milites fed 8c Clerici hoc fecerunt : 
8c pro his nequiter terminandis ipfi in necem difti Archiepifcopi confpiran- 
tes, duxerunt Regem ad Angliam in Vigilia S. Andrew Apoftoli, anno 
Domini MCCCXL. ad Civitatem Londonienfem latenter circa, mediam 
noftem ; 8c intrare fecerunt Turrim Londonienlem. Et primo die Sep- 
tembrisanno praedi&o credentesipfum Archiepifcopumapud Lamheth. fuifle J 
ibidem, ficut Deus voluit, tunc non erat, fed apud Cherrynge, fhiftrati erant 
a propofito quoad ipfum. Alios tamen di&o die in Civitate Londonien- 
fi, videlicet Dominum R. Epifcopum Ciceftrenfem Cancellarium, Rogen- 
um Coventr. 8c Lichfeld. Epifcopum Thefaurariujn , Dominos Johan- 

nem de S. Paulo, Michaelem de Wath, 8c H. Stretford, Clericos Canecl : 

laru 



Digitized by 



Google 



Vita Arcbiefifcoforum Cantuarienjium. 2 1 



larii Regis ; Dominos Thomam de Wake, Johannem de Stonore 8t Richar- 
dum de Wylughby Milites, Jufticiaros Regis, 8c J. de Pulteney Militem, 
& quofiJam Advocator fubitd arrcftari fecerunt ; di&is Epifcopis duntaxat 
exceptis. Et fecundo die di£ti menfis Dccembris in Pefto Regreffionis 
S. Thornae ab exilio, idem Archiepifcopus in Manerio fuo de Cherrynge 
exiftens , inopinate reccffit ante diem ; 8c venit eodem die ad Ecclefiam 
Cantuarienfem bene pro futuris cvitandis periculis ; a prius tamen pro profeP » i. pmen. 
fione Monachorum tlicte EccleGae eodem die facienda, ficut prius ordina- 
verat, acceffifle. 

Die verb fecundo menfls DecembrisDominus T. Scrope principalis Con- 
fiiiarius Regis, 8c Hcnricus Lincolnienfis Epifcopus, 'in ea parte Confiliarii, 
utcreditur, die Lunae fequenti, qui ipfius Archiepifcopi fecti funt hoftes in 
capite, [8c J mulca illicita ordinarunt, utcreditur, contra eum, apud Gaunt in 
Flandria dies fiiosclauferunt extremos. Sicque diftus Archiepifcopus a duo- 
bus inimkis fuis fuerat ex Dei Providentia liberatus. Et eodem fecundo 
die Decembris Dominus Nicholaus de Cantilupo Miles ex parte Regis cum 
Uteris Credentiae apud Cantuariam venit quafi hora vefperarum ; 8c prsefa- 
tum Arcfaiepifcopumin Camera Prioris in veniens, fibi Credentiam fuam in 
prefentia Johannis Farendon, Notarii publici, aftantibus ibidem multis, ex- 
pofuit; atque dixit: Domine Archiepifcope, bene feitis, qualiter Mercato- 
ribus de Lovayn in certa pecunia certo die folvenda pro Rege, eftis obli- 
gati Ex parte Regis vobis facio fummonitionem : quod paretis vos ad 
traosfretandum : 8r praecipio vobis, qubd die Dominica proximo. Otis cum 
ijtege London is ad recipiendum onus veftrum. Et fuper his refponfum 
petiit idem Miles. Et Archiepifcopus dixit j quod hujufmodi negotia erant 
ardua 8c onerofa ; 8r fiiper his detiberare vellet, 8c fibi refpondere perunum 
de fuis. Et poft paucos dies mifit fibi fiiper' his Literas refponfales & ex- 
hortatorias ; ut juxta juramentum fuum pacem Regni Angli* confervaret ; 
Parelque Magnates & populum dirigeret in pace 8c quiete ; ipfum Regem 
felubriter monitis fecit moneri : fed literas difti Archiepifcopi non fuerunt , 
audits. Poftea in Fefto paflionis anno Domini MCCCXL. quod Feftum 
tunc die Veneris contingebat, idem Archiepifcopus in Ecclefia Cantuari- 
enfis Mulam celebrans, poft OtFertorium verbum Dei populo praedicans, af- 
fiimpfit pro themate : In diebus fuis non t intuit principem, Eccl.cap. XLVIII. 
8c in fuo Sermone per gradus S. Thomam multipliciter commendavit. Et 
in fine Sermonis feipfum de curis faecularibus potiflime circa negotia Re- 
gis 8c Regni Angliac procuranda, a tempore prafe&ionis fuse in Archiepifc 
copum inculpavit ; 8c de opprelnonibus Cleri & Communitatis Anglias ac 
folutationibus Decimarum ad opus Regis procuratis meritb condempnavit : 
errorem fuum circa hac 8t alia fjtcularia publice recognofcens ; totam vitam 
fuam lingua maternd de htgligentiis in OrHciis divinis [8r] faeculi occupatio 
• nibusin genere recitavit ; a Populo circumftante petens veniam lacrimando. Et 
hoc afleruit publice ; fe velle jura & libertates Ecclefiafticas 8r viros Eccle- 
fke, quatenus fibi Deus dederit, protegere ; 8c in Parliamento Clero Sc Com- 
munitati affiftere ; his 8c non aliis intendere, officiumque Paftorale exequi, 
praetermiffis ficularibus , divino prafidio mediante. Et quia in odium 
capitis difti Archiepifeopi quidam juxta latus Regis fibi malevoli exiftentes, 
quofdam Ckricos Cancellarii Regis ac etiam Jufticiarios 8c Milites contra 
Magnam Cartam indebite arreftando, ac ipfum Archiepifcopum de prodi- 
ttone nequiter diffamando, necnon plura alia contra Magnam [Cartam] 
8c libertates Ecclefiafticas attemptare notare praefumpferunt : idem Archie- 
pifcopus volens, ficut dixit, quicquid de eo acciderit, contra praefiimptores 
hujufinodi infiirgere, Majoris Excommunicationis articulos ftante Clero Ci- 
vitatis Cantuarienfis facris induto veftibus 8c candelas in manibus fuis ge- 

ftantc, 



Digitized by 



Google 



■ mm 

12 



Stephani Birchingtoni 



ftante, cruce erecla, in gcnere publicavit. Et contra omnes, Primbj qui 
Eccle!ias fuo jure privare , aut , per maliciam infringere vel turbare prae- 
fiimunt, libertates 8c liberas conluetudines Cantuarienfe Ecclefiae viola verinc 
leu diminuerint ; & contra privilegia eidem indulta fcienter venerint, aut con- 
tra ea fecerint : jmmb illos qui jacem 8c tranquillitatem Regis &■ Regni 
Anglia injuriose perturbare praefumunt, 8c ad hoc dederunt Confilium vel 
» !. cilm in favorem. Sccundbqubd * cum nullus liber homo in Magnd capiatur vel in> 
Magnachard, prifonetur, aut difleifiatur de libera tenemento fiio> feu utlagetur, aur alio 
"voxifiao- modo deitruetur ; inter caetera contineatur : b Tertib quicjam contra di&as 
tiofa eft. Cartas Iibertatum & de Forefta temere venire 8c eas infringere moliuntur j 
monuit omnes, qui hujufmodi Cartas [8c] Statuta ediderint, vel edita fcr- 
vaverint, confuetudines introduxerint, vel' fervaverint introduces, fcriptores, 
fhtutorum necnon Conciliarios, 8c quifecundum eas praefumpferintjudicare ; 
qubd debite fe corrigant fub poena excommunicationis. Quartb, qui Cle- 
ricis Laicos tradit infeftos opidb ; qui ipfos capiunt invitos, ac qub abire vo- 
luerint libere non permittunt : cjuos monuit folempniter 8c in fcriptis. 
Quintb, cum omnes 8c finguli, qui in Cantuarienfi Provincial aiicui crimen 
falsb imponunt, cum fuper hoc priiis non fuerat infamatus , cujus im- 
pofitionis praetextu flatus ipfius teditur, majoris Excommunicationis ien- 
tentia innodanturin Concilid Oxonienfi ; ac delinquentes fcienter in Archie- 
pifcopos, Epifcopos, Patres fpirituales, Chrifti Legatos, Ecclefiae colump- 
nas, ex dignitate orlenfbrum culpam graviorcm committunt : monuit, ut ea 
emendarent fub poena Excommunicationis Majoris. Et fubfequenter idem 
Archiepifcopus hujufmodi Excommunicationis fehtentias mandavit 8c fecit 
per totam Provinciam publicari f. 

Demum IV. die Januarii, anno Domini MCCCXL. Dominus Radul- 
phus Baro de Stafford, Senefcallus Hofpitii Regii, veniens Cantuariam cum 
literis Credentis quorundam Cbmitum di&o Archiepifcopo dire&is, fibi 
exponens credentiam ; perquam petiit declarationem Articulorum Excommu- 
nicationum in Ecclefia Cantuarienfi publicatarum. Cui di&us Archiepifcopus, 
frelpondit] qubd hujufmodi Excommunicationes, quas in genere publicavit, 
non fuerant lata? per eum, fed Canones 8r Sanctorum Patrum Confti- 
tutiones, contra malefa&ores hujufmodi provide promulgate. Nec opus 
tunc erat di&as Excommunicationes aliter declarare : contra Canones ac 
Sandtorum Patrum conftitutiones eas declarant. Et idem Baro monuit 
* dek. diftum Archiepifcopum ; ut ad praefentiam difti Regis accederet ; c 8c fuper 
negotiis ipfum Regem 8c Reghiim fiium tangentibus tra&aturus. Et fic 
receffit idem Baro una cum Magiftro Johanne de Burton Advocato 8c Jo- 
hanne Farendon Notario ; quos ad hoc de London, fecum duxit. Et 
poft hoc audiens idem Archiepilcopus, quod Concilium Regis ipfos Cleri- 
cos de Cancellaria artare voluit, ac etiam illos ok Clero ad Parliamentum 
Regis, necnon nonam garbarum vellerum 8c agnorum, ficut Praelati 8c Mag- 
nates Regni Angliae Regi conceflerant in fubfidium guerrae fuse: manda- 
vit Suffiaganeis, qubd ab illis viris Ecclcfiafticis, qui Decimam tenebantur 
folvere juxta condi&am hujufinodi, Nonam hujufmodi folvere non permit- 
terentur quovis modo. 

Pofthaec die Dominica, fc. XVIII. die Februarii, anno praedifto, venit 
Cantuariam principalis incentor difcordiae, Dominus Willelmus Kildesby, 
cumquibusdam Mercatoribus Brabantise, circa horam nonam di£H diei : 8c 
port prandium Mercatores hujufinodi, ex parte Ducis Brabantiae ad di&um 



t Epiftolam illius hac de re ad Suffra- I finghara, Hift. Angl, ad an. 1 340. 
ganeos mandatoriam habes apod Wal- 1 



Digitized by 



ArchiepiC 



Google 



Vit£ Arcbiefifcofornm Cantuarienfinm. 2 3 



. Archiepifcopum miffij ut dicebantj ad Prioratum Cantuarienfem, ubi tunc 
fuerat, accelTerant, cum Willelmo de Natyngdon & Galfrido Barony Nch 
tariis* petentes colloquium habere cum A rchiepifcopo fupradi&o. Et Do- 
minus Thomas Brokhulle Miles, una cum Simone de Cherry ngeNotario, ex 
parte di&i Archiepifcopi ad eos milTus* illis ore tenus intimarunt, primb; 
tecundb & tertib, quod libenter intrarent ad di&um Archiepifbopum cum 
Willelmo de Natyndon. fed cum Galfredo Baron fibi fufpetto nullo modo 
ad ipfum Archiepifcopum . ingremim haberent. Sicque ipii finaiiter recef- 
ferunt. Et habito poftmodum cum Willelmo de Kildesby modico tra&atu, 
di&i Nuncii ex parte Ducis Brabantiae abfque mandato regio, quod nun- 
quam factum fuerat vel vifum in Anglia, Proelamationes fuas in ftrata 
publica ad Crucem extra portam Prioratus Cantuarienfis praefente populo 
ac etiam fummonito, qubd ipfe Archiepifcopus ad Flandriam accederet| 
de debitis Regis Angliae, pro quibus obligatus fueratj fatisfa&urus, & ibi 
moraturus quoufque omnia debita fiierint perfblura. Ethocfa&o, WiUel- 
mus de Kildesby a Civitate Cantuarienfi 8c alii fubitb recefferunt. 

Subfequenter die Mercurii in FeftoCinerum, XXI. die menfis Februarii, 
ditto Anno, idem Archiepilcopus in pulpito Ecclefiae Cantuarienfis prae- 
dkans verbum Dei , affumpfit pro Themate: Convertimini *d me in toto 
torde vtjtre- Joel. II. inducens populum fibi commiflum ad confitendum 
ceieriterpeccata fua infra Hebdomadam proxime fequentem. Confitentibus 
peccata lndulgentiam XX- dierum conceflit ; &finitoSermone dixit popu- 
Jo aftanti, qubd quaedam Literae Regia; fuerant Priori Ecclefiae Cantuarien- 
fis contra cum direftx, quas petiit publicari. Et ftatim Prior hujufinodi 
Literas per Fratrem J.de Edecrone Monachum inaudientia legi fecit. Qui- 
bus le&is articulatim effedus earum in lingua maternd publicati fuerunt : 
quibus Archiepilcopus ad omnia circumquaque fuam innocentiam 8c ex- 
cufationem feratim * allegans. Et his peftctis, idem Archiepilcopus mo- , L an,^ 
nuit populum circumftantem ; ut pro Rege 8c Regina Angliae ac liberis 
ftis intercederent apud Deum. Et idem Arduepifcopus indulfit Chnftieolis 
cundis pro ftatu Ecclefiae Anglicans, didorum Regis 8c Reginae, [8c] libe- 
rcrum, devote rogantibus ; ac etiam omnibus, qui praedicationem audierunr, 
de peccatis fuis vere pcenitentibus 8c confe(Tis conceflit XL. dies. Et die 
Tovisin Cathedra S. Petri, confimiles Regias Literas contra di&um Archi- 
epifcopum contemptas Abbati 3c Conventui S. Auguftini Cantuarienfis dire- 
cts iclem Abbas finguk contenta in his Literis Regus populo aftanti expo- 
fuit ac publicavit.in odium difti Archiepifcopi ; ut ficfiereta cordibus An- 
glicorum remotusk 

LIBELLtlS FAKiOSUS. 

TDwardus Dei gratia Rex Angliae & Franciae,& Dominus Hiberniae, Priori 
Pj & Capitulo Cantuarienfi falutem. Veteribus probatur hiftoriis, ut ex 
Esau* quotidie geruntur clariuselucefoit, ouomodomulti b bonitatePrm- 
cipum & honore qui in c eos collatus eft in fuperbia abutentes, • mtuntur 
interdum malitiae fua commentis Regum ftudia laudabilia dampnare. Et 
Qtmanifeftius quod dicimus cundis fidelibus innotefcat ; aveftra* Sc eorum 



Eandem Epiftolam Johannes Tinmu- 
thcnfisinfeTuit Hiftoria? fuse Aurea?, MS- 
lib. 23. cap. 43. ex qua proinde Le&ones, 



qua? fequuntur, variances defcripfi. b pro 
bitaw i ds. * depravare. , . 

rriema- 



Digitized by 



24 . St e P Hani Birch i ngtoni 



memoria non credimus excidifle, quod nosdudum in annis adolefcentiae ad 
Regni folium exaltati, in ejufdem fufcepto regimine, fanis condliis dirigi 
cupientes* quia Johannem tunc Wintonienfem, nunc vero Cantuarienfem 
Archiepifcopum fidelitatis & difcretionis virtute credebamus aliis praeemi- 
nere, ejus Confilio fuper his qus animae noftrae ialuti expediunt, & Reg- 
ni noftri augmentum & coniervationem relpiciunt, fpiritualiter 8c tempora- 
liter ufi fumus. In d tantam familiaritatem eft a nobis fuiosptus, ac illam 
in fe humanitatem expertus ; ut pater nofter vocaretur, & adoraretur ab 
omnibus poft Regem fecundus. Ciimque e Regnum Franciae ad nosfuifc 
fet jure fucceflbrio dcvolutum, & a Domino PhUippo de Valefio de facto 
notorie occupatum : Idem Archiepifcopus nobis importuna inftantid perfua- 
fit, cum Principibus Almanniae 8c f aliis contra di&um Philippum foedus inire, 
& guerrarum dilpendiis exponere nos & noftra ; promittens 3r affirmans 
quod expenlas ad hoc necefrarias de terrarum noftrarum proventibus, 8c 
aliis s quaefltis fubfidiis abundapter fecerit miniftrari : adjiciens infuper 
quod folummodo de perfbnis ad bella doctis 8c ftrenuis Ibliciti eflemus, 
quia b ipie pecuniam neceflariam pro noftris neceflitatibus 8c iplbrum ' ne- 
eeffariis ftipendiis efficaciter procuraret : Unde nos mare tranfito, manumv 
ad ardua mifimus, &r circa beUicos apparatus immenfas ut oportuit expen- 
ds fecimus: 8c confederals nobis in maxim is pecuniarum lummis nosob- 
ligavimus, de promiffo nobis auxilio ut prsemittitur confidentes. Sed heu 
f ifa.xxxvi quum in iUuforis baculo arundineo, cui juxta feotentiam propheticam, ffi 
6 ' mnixus .fuerit homo , imrAit m man»m ejus & perforMtit earn , fiduciam 
pofuimus, 8c fubtra&o nobis ( urinam non fraudulenter ) fperato fubfidio, 
Hecefluatccompulfi Tub ufuris graviffimis quafi importabilia contraximui 
onera debitorum : 8r tie retardata expeditione ulteriori coafti fumus ab incho- 
atis magnanimiter hoftium aggreflibus ea vice defiftere 8c in Angliam re- 
meare. Ubiexpofitis praefoto Archiepifcopo noftris aerumnismultiplicibus, 8c 
infortuniis memoratis, cOnvocatoque fiiper hoc Parliamento, Praelati, Pro* 
ceres , caetcrique fideles ejufdem regni noftri, nonas partis garbarum, agno- 
rum, & k yell ierum fuorum, praeter decimam nobis a Clero conceflam, tale 
nobis dedere fubfidium ; quod fi fideliter colleclum fuiflet congruo tempore, 
& obtentum ; ad expeditionem di&ae guerrar, debitorum fblutionem, 8? in- 
knicorum confufionem, non modicum adminiculum praeftithTet : 8c forte fe- 
oundiim mukorum opinionem verifimiliter fuffeciflet. Idem Archiepifcopus 
ad di£H fubfidii collectionem 8r aliorum nobis neceflariorum 1 adminiftra- 
tionem iterum promifit eiBcaciter interponere partes fuas. Unde nos ejus 
promiffionibus inhaerentes, refumptis viribus navigio ad hoc congregato verfus- 
Flandriam navigantes, commiflb gravi praelio nautico cum hoftibus qui in no- 
ftram 8c totius gentis Anglorum perniciem m procuraverant, mifericordiffima 
ejus dementia qui ventis n in mari imperat, non noftris meritis obtinuimus 
de tantorum hoftium multitudine innumerofa ° victoriam 8c triumphum. 
Quo perafto cum praegrandi exercitu projuriumnoftrorumrecuperatioueex- 
inde p progredientjes caftrametati fumus prope civitatem fortiltimara Tor- 
nacenfera, in cujus obfidione aliquandiu ■» jugiter occupati, 8c cbntinus!ti$ 
expenfiSj 8c laboribus fatigati, praBltolantes in fdentio nobis promiflum ad- 
jutorium fperabamus indies minifterio difti Archiepifcopi in tot &intantis 
noftris necelfitatibus releVari. Tandem fpe conceptk fruftrati, licet per plu- 
res nuncios & diverfas litems plene fignificavimus pra?fato Archiepifcopo, 
& aliis_Confiliariis noftris fibi adhaerentibus , noftras indigentias &c peri- 



4 & in. e poftmodami * ieeft. '. aliande | juraverant. a & ° numerosl. * aRsredi- 
" qadd* 'dtefl. k veneris. ? lub. - con- 1 ente$. s 

1 '■' cufe 



Digitized by 



Google 



polR f^te qbt^erq, nujjujn tamcn eraplumentum *b e£ recipere potui* . 
^ us : * cpmmewf* propria prosit 

W iff* ^TO^^ 7 S^ v^lww^pkleris^ fiiaUw^mfwihus, 

m «**> \**t eS * *1 e m%*9 "rtim to* m*iifi*piki. Undepcoh dolor fa&um 
eft, ut dura mu/ft^amh luper ujutucos, noflros^rridetin; nobis graiofiflime '. 
H** . J?W*l ua * , fap&Y^lente pewirwcQ^wi^^vm treugt* ' iritis eoofea* 
tir^.gum vercgip& ^oftrar -efpeditioa^ ; retardation* &» exultwiPne niw 
mota ^tor^.: Reverfw Agitur jiQ^.i^Fbndriwfc CHm eiTenwjs .pe- 
cuqw rcur, & *r«alieni aiale preffi, j*k fforeuet q^quam in note ; 
am xKHtrorum raaijlupus uade poflamus neqe&tatibus nottxn confuiflre,:& 
debita mpcndia iwflxo obfequip miUtafltibus firpgais ; cpmpuUi funws ufii- . 
raruai s voragim nos unnwrgere, 8c humeros fuppo^erecumuktis > ©ncribus 
debitoruna. Taadpm cqnvenerunyt ad nos amici , fidele$ peregrinationis no- 
ftrs comites, & tt tnbulationis participes, cumquibustra£&tum faabuimus . 
diligentera fuper optatis reroedii*, quibu* tanta infattinjoruin temperate 
poUenujs commodwis refpirare. Vifum efrotnoibus/prtete rerardationis 
eveotura* triftabilera 8cegeftatis ^ftr« inopn^ioaa ro uidplicii culpa, velcfe- . 
tidn, ne dicamus malicia, pratfati Archiepifcopi : nVcMjw dtfcretioae tota 
Regoinoftn difpofitio pendere videbatur,. & awerorwm GiBciaiium que* - 
ejus Cooulio fuper * R^rii nqgpcwconftitp^, accidiffe, & vehemcnter 
4 ujjunaates, ac contra bos b taqite murmurajote* fufW; f; q»6d dictum * 
Archiepifcopi 8c Qfticialium infolentiam &egi* manfoetudo teutoiiwnpo- 1 
re ' pati volwt iucorrccUm, &nt public pswefoia, :q«ixl nifi Wper W 
* congruum reracdiura celemer a^hiberetur, ppprteret eo$ f fenoftrisob- 
fequiis fubtrahere* 8c ab inita fqeoere retrpire. Et hoc. utique in regni no- 
ftn fubverfionem, & noftram, perpetuaro ign<»ninwm, 8c nationis Aqgliea- 
na? « perpetuum opprobrium retfpndare : quod avertat temporibus noftris 
C/ementiOimi Fatri* benigniras, in cujus (bliditate fixa eft * invioJabiliter an* 
chora noftra? ftei. Unoe nos ad difciplinant 8c corre&ionem hujulhiodi 
noftrorum Omcialium mentis aciem dirigeptes^ quofdatn ex eis, quos ex 
caufis probabilibus dc mala adminiftratione, juftici* fubwrfione, ac Tubdi- 
torum noftrorum oppreffionc, acceptorum muoerum corruptione, ac aliis 
offenfis gravibus fulpedos babuimus : a fui$ fecimus officiis prouc nobis ' 
licuit arooveri: alios quoqpe infipriorj* gradd? in » his cujpabiles fub tuta 
cuftodia dctineri, pe fi k liberuw lolita potirfntpr, fupplantaretur eorum 
aftutii executio jmftitiae, &4el)^6re£urwllideinqui/irio veritatis : quoniani 
* eamexdidi ArcbiepUcopi animi Jawbris ©b cerciu$ Sc plenius eiicere ere- 
deremus, quo nibil eorum tju* ad informatioown noftram in hac parte con* 
ferre poterant, ipfum verifitpiliter latere debuerar, cui totius Reipublic» 
noftra: adroiniftrationem, 8c lummam.rerum gerendarum a muko tempore 
duximus committendam : fibi per fidelem noftrum Nicolaum de Cantiiupo 
ad hoc fpecialiter deftinatum maodavimus, quod ad floftram pr«fcntiam^ 
1 qui ejus per&nali colloquio j?erfrui volebamus, Londinum venire maturiiis 
non tardaret, Iple vero lemper tumidus in profperis, & timidus in adver- 



r Suam defidiam, ne dicamus frau- \ rantes. b deeft. c hoc d relinquere. * his 



don vel nwliciam, palHabaitf. 4 de 
luforlbos. r deeft. * yoragine nos fub- 
meriere 1 genwibuj, * trjbularionis no- 
lira?. * trUttbilenj, r regoi ooftri, f wi- 



facerernus con. rem* cel. adhiberi/ t ecs 
de « fempiternum. fc immobiliter- 1 Or*- 
mulii k iiberatione. * cum, » quia. 

E 6s, 



Digitized by 



Google 



26 Stephani Birchingtoni 



fisjtrepidans timore,ubi non erat timor, • nec mortis periculum per aliquos nobis 
affiftentes intentatjim k comminatum, fi ab Ecclefia Cantuarienfi reccderet 
imminere minus veraeiter allegavit : quia hoc tcfte Deo b ex pura confcientia 
nunqaam in mcntem noftram cectdit : nec alicujus nobis afltftentis ut credi- 
mus tetigit cogitatum, c quanquam Clero 8c popuio Regni noftri maUgni- 
tatis fuse fe merito reddidit odiofiim. Nos autem qui cun&os ad noftram 
prxfentiam accedere d volentes, praecipue noftris ' ob hoc Uteris vel nun- 
ciis convocatos* plena volumus fecuritate gaudere : ad convincendam ejus 
maliciam dile&um k fidelem noftrum Radiilphum de Stafford hofpitii noftri 
Scnefchallum, ad f eum deftinavimus, ut ei fecurum condu&um offerret, 
fe feceret. Nihilominus 6 Regias literas de condu&u ei fechnus pracfentari, 
iterato mandantes, quod ad nosperfonaliter accederet, fblicitudinem noftram 
informaturus fiiper h noftris negotiis, qua? longo tempore geflerat, ut praefertur. 
Ipfe verb precum k mandatorum noftrorumlenitate contempta, vultu k ani- 
mo indignato refbondit, quod ie noftris confpe&ibus feu colloquiis nequa- 
quam conferret, nifi in pleno ' Parliamento, quod his diebus k poterit nul- 
Iatenus convocari. / 

Sicque idem ArchiepifcopuS quem. Regalis benignitas berieficiis 8r honori- 
bus magnificis ampliavit, k in luae farniliaritatis facrarium k unanimitatem 
amicitiae, 8r vinculum foederis accerfivit, fuper quem ficut patrem charifli- 
mum totus nofter fpiritus k animus requievit : qui 1 etiam dum ejus vo- 
luntatibus per omnia acquievimus, fbphiiticas dilectionis faciem * fuae man- 
datis benevolentix palliatam more patris amabilis nobis praetcndere confuevit, 
fubitb in vitricum Onerofum k gravem crudeUter eft converfus k bene- 
ficiis acceptis ingratus, 0 timoris arrogantii 0 beneficiatorem perfequkur: & 
illam nobis retributionem impendit, quam juxta vulgare proverbium, Mus 
in pera : Serpens in gremio i Ignis in finu, fuis confueveruiit hofpitibus 
eXhibere. Nam licet in nobis ad Regale faftigium jure hxreditario divi- 
na cooperante gratia fublimatis deteftabile femper (it ac fuerit abuti po- 
tentiac magnitudine , qui fummis defideriis aflfeftamus dementia k leni- 
tate cum moderamine jufticiae gubernare * fubje&os, ut optata cun&is 
mortalibus pace fruantur : ipfe tamen noftram itinocentiam, ac Confiliario- 
rum, k Ofncialium noftrorum Regalem jufticiam 1 perfequentium fide- 
litatem k diligentiam convitiis lacerat : publice praedicando, k fuis Uteris 
patentibus in diverfis partibus publicari mandando, quod poteftate Regia 
modernis temporibus contra jufticiam opprimitur populus, Clerus confun- 
ditur, k ' Ecclefia variis exaftionibus, colle&is, k talliis pragravatur. Et 
5 quia nomenboni paftoris, quo ha&enus femper caruit, cum fit revera juxta 
communem opinionem k confeffionem propriam f pubUce emifiam noto* 
rie mercenarius, fallaciter nieitur ufurpare. Fucatum zelum vulpinas caUi- 
ditatis fuco perizomatepalliatum, adliberationem Ecclefia; cujusvexationes, 
fi quas in rebus vel perfonis noftro tempore fiaftinuit, praefati Arcniejpifcopi 
duntaxat remiflioni k callidis adinventionibus, ac reprobis confiliis funt ve- 
. raciter afcribendae, nequiter fimulat fe habere; & quafdam excommunicato 
onis fententias in libertatis Ecclefiafticae, k Magnas Chart* violatoresin ge- 
nere dudum latas, ad fugillandam opinionem noftram Regiam k praefatos 
"Miniftros Regios defamandos, ac " feditionem in popuio nobis commiflb 
prodgprie fufcitandam, Scdevotionem Comitum, Procerum, k Magnatum 



. * (ibi mortis * & c & quanquam. 
* deed e ad f ipfum. » Regias fiiper 
hoc nichilominas literas patentes figillo 
Redo confignatas. k regni ' Parliamento 
noftro. - ex caufis rationabilibas nulla- 



tenus expedit convocari. > 6c ■ fbco 
mendacis ben. " tamoris. 0 beneficiom. 

* fubditos. 1 profequentium. ' regnnm. 

• quod * publice uferar. ■ Seditiones... 
fufciandas. 

Regni 



Digitized by 



Google 



Pita Arcbiefifcoforum Cantmrienfinm, 27 



Regni * noftri, Majeftati Regis liibtrahendanl, fpecificatis nonnullis arti- 
culis praeter 8c contra fblitum mod urn inConcilio Provinckli traditum man- 
davit perfuasliteras inpluribuslocis infignibus pilblicari. Quamobrem nos 
volentes (uttenemur) integritati fams noftrae profpicere, 8cpraefati Archi- 
epilcopi maliciae obviare, b paratilque nobis 8c noftris ab ipfis laqueis cau- 
tius declinafe providimus, praeter ea quae fuperius exprella funt , ut ad pre- 
law de multis ejus a£Hbus perverfis taceamus, aliqua deducere in publicam 
notkionem. Nempe ejus improvido confilio 8c £ fuafu in minore aetate coa- 
ftitutty tot donationes prodigas 8c alienationes prohtbitas ac gratias fecimus 
exceflivas ., qubd pier eas aerarium noftrum totalitef eft exhauftiim , 8c 
fifcales redditus fiint enormiter diminuti : ipfiimque munerum acceptione 
corruptum, magnas pecuniarum fummas nobis debitas quibufclam fine rati* 
onabili caufa ciim id nulla neceflitas vel utilitas expoicebat cdmperimus re- 
mififfe, & plurimos d proventus 8c redditus qui pro noftris utilitatibus 8r 
neceffitatibus conferyari debuerant, fiiis fuorumque ufibus applicafle, 8c aliis 
perfonis male meritis erogafle. Qui etiam nedum munerum fed 8c perfona- 
rum 6 acceptor contra votum noftrum,& praeftitum nobis fideliratis fblitum jura- 
mentum ad officia publica in terrisnoftrae ditioni fubjecl:is,dignis 8c bene meri-» 
tis poftpofitis 8c * repulfis, indignos admifity multaque aha animo infruni- 
totemere attentare praefumpfit, in flatus noftri detrimentum, 8c dignitatis 
Regix klionem, ac populi nobis fubditi damnum non modicum 8c grava- 
men, poteftate s fibi tradita, 8c commiffo fibi officio abutendo ; quae fi in e- 
Jata obftinatione 8c obftinata rebellione, 8c continuata* perftiterit, congruis 
loco 8c tempore mtendimus apertius declarare. Vobis firmiter injungendo 
mandamus, qubd haec b omnia fingillatim 8c clare in locis quibus expedire vi- 
deritis publicetis , 8c feciatis 1 per alios publicari piam intentionem quara 
habemus ad (iibducenda incommoda 8c promovenda commoda fubditorum;ipfis 
juxta datamaDeo vobis fapientiam * efficaciter commendantes 8c in his tauter 
vos habentes, qubd veftram debeamus lblicitudinem meritb commendarev 
Tefte meipfb apud Weftm. XII. dieFebr Anno Regni noftri A ngliaeXV* 
1 Regni vero noftri Francias fecundo. 

> dee ft. b paratofque nobis & noftris ab j ceptores. f repulfos. * deefc k omnia & 
ipfo laqueos. c fuccurfu. d plures. " ac- 1 fingula. ' deeji. * defmt. 



Excuiatio Archiepifcopi, ad LibeHum famofum. 

F) Everendo Domino fuo Edwardo Dei gratia Franciae 8c Angliae Regi 
XY IUuftriffimo Johannes permiuione divind Ecclefiae Cantuarienfis mini- 
fter humilis fuus olim temporalit*r,nunc autem magisin Domino, anima?que 8c 
corporis iklutem 8c omni tempore perfeverarein bono,ac reniti viriliter fugge- 
ftionibus cnalignis 8c pravis quae corrumpunt faciliter bonos mores. Duo Tunt 
quibus principaliter regitur ifte mundus : facra pontificalis auftoritas 8c 
regalis ordinata poteftas, in quibus eft pondus tantb gravius 8c fublinuus 
Sacerdotuni. Quantb 8c de Regibus illi in divino reddituri funt examine 
rationem , Et loco fcire debet Regia Celfitudo ex illorum vos dependere 
judicio, non illos ad veftram poffe dirigi voluntatem. Quis emm dubitat 
Sacerdotes Chrifti Regum 8c prinicipum, omniumquefidelium,patres 8c magi- 
ftroscenferi? * Nonne mherabilis infania? eile dignofcitur, fi filius patrem, dif- 
cipulus magiftrum fibi fubjugare conetur ? plurimique pontificum ahi Reges, 
alii Imperatores, excomraunicaffe teftaturauftoritascanonica fcnpturarum. 



Digitized by 



Google 



Stephani Birchinotoni 



J2t fi fpecialealiquid de perfonis Principum inqoirat^s, Beatus Ipnocentius Ar- 
chadium Imp. excommunicationis vinculo mnodavit, quia cooceflu; Johannem 
Chryfoftomum violenter a fede fua expelli. San&us etiam Ambrofius Me- 
diolan- Archiepilcopus pro culpa, quae aliis (acerdotibus non adeo videbatur 
enormis, Theodofium Magnum Imperatorem excommunicationis percuffit 
mucronc. Qui poftea praeftiti fatisfa&ione condigna meruit ab eodem ab- 
folvi : & de tempore certiori 8c de confimilibus exempla plurima poiTunt 
poni. Idco qualefcunque Pontifices, 8c fi errors humanitus accidente, non 
tamen contra religionem fidei nuHatenus excedentes, nullatenus videntur a 
poteftate fcculan pofle vel debere percelli. Boni principis eft contritas 8c 
concuffas Hcclefias reftaurare , ac novas asdificare, facerdotes Dei bonorare, 
& cum reverentia fumma tuerij adinftar pii principis Conftantini dicen- 
tis, cum ad eum fuuTet delata quaeftio Gericorum. Vos a nemine judicari 
ppteftis fecularjum Judicum, qui eftis (alius Dei relervati judicio juxta afleve- 
i cor. ii. i $. rationem A poftoli dicentis; Spiritnalis homo a nemine jitdiestur. Confideret igi- 
tur yeftra Serenitas, quanta 8c qualis (it filii poena divine jure 8c humano debita 
3c infli&a patris verenda inhumaniter detegentjs, patreraque innoccntem 
nequiter diffamantis, cui filius ut praemittitur tenetur impendere reveren- 
tiam 8c bonorpm. Paganorum Pnneipes templorum 8c Idolorum fuorum 
pontificibus , quos Flamines appellarunt, non modicum honorem exhibu- 
erunt Sc exjiibent fuo mpre. Quantb magis Chrifti Miniftros & Pontifi- 
ces revereri tencntur Cbriftianorum Principes veri Dei, fideique Chriftianae 
cultores ? Sed proh dolor, ordipe praepoftero 8c turbato, honor nobis oc* 
cajione dignitatis, cui prapfidemus licet mdigni, tanquam patri veftro exbi- 
bendus, eonverfus eft in opprobrium, devotto in blafphemiara, 8c reverentia, 
in con^emptum. Dum veftras regias regio figillo fignatas Epiftolas, quia 
yerius Ubellos famofos per apmulos Scinimicos noftrosamare di&atos & icri- 
ptos, crimina varia & mulfa enormia contra nos in infamiam noftri falsi) 
fabricataconvitia continentes, ficut ex ipforum le&ione hiculenter poterit appa* 
rere, Suffraganeis omnibus noftrat Cantuar, Provinciee, Decanis, A bbatibus,Prj- 
oribus & ipforum Capitulis aliilque viris Ecclefiafticis publicandos,'in noftram 
utinam 8c non divinam injuriam demandaftis. Ut fic ipforum fubditorum 
noftrorum erga nos devotio tepefceret, 8c verteretur obedientia in contem- 
pt.um> Ex quo inof inabili, ne dicamus fafto deteftabili, cundis intuentibus 
oftenditur manifefte, qubd Regia poteftas qu* a Deo- procedit fecundum 
Sap. VI. a. di&a Salomonis Regis. Audite Reges & intelligite , difcite judtces fimum 
terra , qtioniam dot 4 eft a Domino vobis poteftds, & virtus tb sltijfimo eft 
infufa. Ipfum Dominum Deum in perfbnis miniftrorum 8c fuorum facer- 
dotum non fclum in divinae legis injuriam judicare praefiimunt, fed con- 
tra Dei legis numanae 8c rationis naturalis ordinem, patrem fuum (piritua- 
lem 8c Parem terrae majorem, non vocatum, non convi&um per recordum 
veftrum, ut vulgaribus verbis illis utamur, condemnare videmini inauditpm, 
inanim* veftrae periculum, 8c noft rum omnium Parium Regni terrae Angliae 

{>raejudicium manifeftum ac perniciofum exemplum. Nec quifquam ca> 
umniando caufetuF,qubd propter criminis confcientiam qua:ramus (ubterfligiai 
ne per vos objiciendorum ineamus certamen. Novit enim Altiflunus, qubd 
praecunftismortalibus vos videre Corditer affedamus ; ut veftri regnique perj- 
cula, fubditorum veftrorum affeflriones 8c corda, adulatione omnimoda circum- 
Icripta veftrae Celfitudini intimemus ; 8c ut gefta veftra utinam laudabilia aiii» 
cederent indecorem jdxta iiiud S&pientisjComponitur orb is Regis adextmflumt 
8c etiam ut visa facie noftra reducerptis ad memoriam fervitia, que dum in ve+ 
ftris ageremus obfequiis,devote 8c lideliter [praeftitimus] juxta animt noftri con- 
feientiam ; Sic Deus nos aduvet in examine ultimo, quandoomnes aftabunt 
ante tribunal Chrifti recepturi prout gefierint in fuo corpora bonum five 

- , • ■ malum 



Digitized by 



Google 



Vita Arcbieprjcoprum Cantuarienfiuni. 



2 9 



malum. Etmaxime ut coram vobis, Praelatis, Proceribns & Paribus Regni 

femam noftram Epiftolis & UbeUis veftris praedi&is tyrpiter iaccratam, aceti- 

am fuggillatam, purgacam, veram, & puram, ficut eft Deo tefte, ducere- 

mus in publicam notionem. Sed propter quorundam principaiium Confilia- 

riorum veftrorum vobis affiftentium notorias nobis minas mortis iHacas, qui 

in terra itta non funt ficut Jofeph in JEgyyto, fed ficut tyranni dominan- 

tur in folio his diebus juxta difium Sapientis : Multi tyranm federunt in B*leC xi. & 

folio, & infufficMis portavit diadem*. Exiftente fic gladio in manibus fu- 

riofbrum non fuperba elatione vel inobedientia du&i, fed current! cedeado 

furori ipfbrum huculquead vosacceflumnoftrum diftuiimus, nosmetu qui in 

oonlhntif&mum cadcret excufante; parati tamen in omnibus parerc veftra Ma- 

jelhti, honore Dei k Eccle/ia? fuae fan&ae ftatu k ordine noftris in omnibus 

temper felvis. Sane ne medii temporis intervallo hujufmodi tyrannorum pote- 

ftate durante ad quamevellendam Oriens cx alcoves juvare dignetur, utim- 

pleatur dictum Sapientis : Qportebat tame* illis fine ceffatione fupervtmre Sap.xvi. 4. 

intcritum exer cent thus tyrannidem, infamise noftrae clamor amplius invalef- 

cat ad detegendam innocentiam noftram, fingulis articulis in ipfis libellis 

femofis contentis, non fbphiftice fed veraciter in forma quae fequiturre- 

fpondemus. 

Continent fiquidem Epiftolarum veftrarum feuLibelli Famofi primordia 
probris plena, qubd vobis dudum in annis adolefcentiae ad Regni folium ex- 
ataris, in ejufdem fufcepto Regimine fanis confiUis dtrigi cupientes, noftro 
confilio fiiperhis, quae animas veftrae faluri expedieDant k Regni veftri aug- 
menrum & confervationem refpkiebant, fpiritualiter ac temporaliter ufi fu- 
iftk ; qu6dque poftmodum Regno Francia; ad vos jure fucceflbrio devoluto 
k a Philippo de Valefio de facto notprie occupato, Regis majeftati perfiia- 
fimus, importune fcedus inirecum Aleraannis pro reenperando jure veftro j 
quodquetblummodode perfonisad arm a do&isSc ftronuiscogitaretis, Quia nos 
pecuniam neceflariam pro veftris veftrorumque neceffitatibus & ftipendiis 
provideremus ; & quia hujufmodi fubfidib caruiftis, vosgraviffimodebito fup- 
ponere oportuk ufurarum. Ad haec SerenSmme Priflceps, nobis racentibus & 
lingua minime palpitantibus, fafti, notorie tas congruum novit dare refpon- 
fum. In principio enim regiminis veftri , dum Ecclefi* Wjntonienfi prae- 
fuimus, quorum confilio regebatur Majeftas Regia, conftat regno. Novit 
enim qui nihil ignorat, qubd cum quaeftio de regno poft mortem Regis Ca- 
roli fratris Sereniffimae Matris veftrae in Parliamento tunc a pud, Northamp- 
ton celebram, tra&ata k difculla fuinet ; qu6dque idem regnum Francia; ad 
vos jure hatreditario extiteratdevolutum: & fuperhocfuit ordinatum quod 
duo Epifcopi Wygorn. tune, nunc autem Wintoriienf. ac Coventren. k 
Lych. m Franciamdirigerentgreflusfuos, nomineque veftro Regnum Fran- 
ciae vendicarenc, k Phiiippi de Valefio coronationem proviribus impedirent. 
Qui juxta ardinationem hujufmodi eis legationem injun&am tunc affumenres, 
gretfusfuos verfits Franciam direxerunt : quae quidem legatio maximam guerrae 
praefentis materiam miniftravit. Nulla fuit tuncdifpofitio noftra penes vos 
& adolefceotiam veftram vel alios in fpiritualibus 8c temj>oiatibo4 vos re- 
genjtes accepta ; quia tunc de Regiis negociis non intromiiimus quovis mo- 
do, fed in curia Regia, qua de causa novit Deus, omnibus fujmusi odiofi. 
Poftmodum werb Regalibus mutate temppribus, ex qua veftrae plaouk Maje- 
ftati qubd veftra ncgotia una cum aliis veftris Secretariis tractaremufi ; pro 
pace inter duo Regna Anglis fcilicet k Franciae faciendA, confiderandoani- 
marum , corporum rerumque pericula ex guerrarum voragine imminentia^ 
inftitimus toitb'poffe ; pJurieique mare propterea tranfeuntes non abfque peri- 
culis multisK, laboribus, & expenfiscum Praelatis variifijue proosribus Reg- 
oi ve&ri ipiiiis Phiiippi quaefivimus prtsfentiam perfbnalem ; menfuramque 



omncm 



Digitized by 



Google 



*m ■■■ — — — — ■ ^^.^ — „_ , , , | t . . . . _. , , , . ,, _ 

30 Stephani Birchingtoni > 

f i ■ • ■ ■ - ■• ■ f . ■■■ ■■ ... ,■- ■ 

omnem non dicamus fufficientem fed fuperhabundantem ante haec tempora 
fatis publicatam pro pace habenda obtulimus cum eflectu. Ipfb verb Phi* 
lippo obturantemore alpidis aures fuas 8c nos audire nolente, mifli fuerunt ad 
eundem ex parte veftra duo Legati Spirituales, fcilicet Dunelmenfis & nunc 
Winton. pro pace hujufinodi procuranda, 8c ex alio latere bona? memorise 
Hugo Lincoln. Epifcopus & Wilhelrous de Monte acuto, & Wilhelmus dc 
ClytKon. nunc Comites Sarum 8c Huntingdon ; qui nec pacem poterant 

Erocurare nec guerras dilationem aliquam obtinere. Sed ipfis nunciis ad- 
uc in tranfmarinis partibus exiftentibus dictus Philippus de Valefio ad orri- 
nes partes maritimas commifliones varias mox tranfmifit ad interficiendum 
ic deftruendum homines 8c naves Anglia? ubicunque in mari poterant in- 
veniri, manum armatam nihilominus ad invadendum terram veltramVafA 
conke cum omni feftinatione mittendo. Sicque per ipfum Philippum 8c 
non per vosguerra inchoata juxta deliberationem & confenfum Parliamenti 
veftri apud Weftm. tunc ea occafione convocati &- non folius noftri, occa- 
fione gravis fasvitiae 8c obftinationis animi indurati Philippi prsditti Angli- 
cos invadentis 8c meafuram omnimodam reculantis, 8c pro veftro jure 
in Regno Francis adipifcendo per dictum Philippum nequiter occupata 
cum Alemannis 8c aliis foedus inire ordinatum extitit &confenfum. Pro 
veftris verb 8c veftrorum ftipendiis in hac parte {blvendis in Concilio quo- 
dam apud Staunford tunc propterea convocato cum certis mercatoribus 
terra veftra nobis prsefentibus conventiones certs facts fuerune : de qua- 
rum forma in Cancellaria apparere poterit fatis clare. Qua? fi obfervatas 
fuiffent una cum aliis fiibfidiis per Clerum 8c populum in lubiidium guer- 
rae veftra 8c magnis lanarum cuftumis ; non fbhim noftro fed omni 
Confiliariorum veftrorum arbitrio pro tota guerra hujufinodi fatisfeciP 
fent : dum tamen omnia ad hoc ordinata fubfidia bene difpofita 8c ordi- 
nate fuiffent. Et fatis novis veftra Majeftas, quod conventiones prsedicts 
per nos nec violate necimmutatae fuerunt, quodque ad manusnoftras fub- 
fidia ilia nullatenus devenerunt. Si ergo infortunium aliquod propter de- 
fectum pecunias contigerit, quod nos taedet ; hoc illis qui dictas conventio- 
nes fregerunt 8c dicta fubfidia male expenderunt 8c dilapidaverunt, & 
non nobis qui portavimus pondus diei 8c aeftus, eft totaliter imputandum. 
ex eo maxime quod poft primum veftrum tranfitum non remanfimusin hoc 
regno ; Sed cum Reverendis patribus Dominis Cardinalibus 8c Dunelmen. 
Epifcopo pro pacis reformatione in Franciam praeceffimus, ad vos tunc in 
Brabantia moram.facientes occafione prsedicta eurido 8c redeundo vicious 
iteratis. Et demum dicto pacis negotio tanquam defperato totaliter de- 
relicto, vobifcumin Brabantia per aliqua tempora moram traximus, nobis 
utique fatis gravem. Veftraeque neceflitatis participes effecti, pro debitis 
graviffimis fub magna ufurarum quantitate contractis, de quibus in Epi- 
ftolis veftris plenior fit mentio, una vobifcum & aliis Pratlatis ac Proceri- 
bus veftri regni Angliac 8c pro vobis diverfimodas, utinam non in pra> 
judicium flatus veftri, aflfectione paterna quocunque circumfcripto oblteati- 
ones fecimus valde graves. Sicque, Sereniffi'me Princeps, non in iUuforis 
baculo arundineo fpem veftram noftris confideratis operibus pofuiftis, fi- 
( cut. in Epiftolis veftris dicitur, fed in baculo firmiflimo illi fimili in quo 
Jacob Jordanem tranfivit, 8c cum duabus turmis gloriofe eft reverfus. 
Cum quanta ehim gloria vice fecanda veftra decorata eft reverfio, novit 
Deus : utinam continuetur ad Dei laudem honoremque veftrum tempori- 
bus fecuturis. 

Subfequenter 8c mirabile majus nobis imponitur in dictis Epiftolis ; 
quod retardata expeditione veftra ulterior* coacti fuiftis ab inchoatis 
magnanimiter hoftium aggreflibus ea vice defiftere, in Angliam remeare, 

convocatoque 



Digitized by 



Google 



Vite Archiepifcofonm Cammrienftum. 



3 1 



Convocatoque Parnamento Prselatij Proceres caeterique fideles ejuidem rcgni 
veftri non* partis garbafum, agnorum 8c vellerum fuorum praeter deci^ 
mam vobis k Clcro conceffam pro expedkione guerrae veftrae fubfidhirri 
concetferunt. Ad cujus fubfidii colle&ionem 8c aliorum vobis neceflario* 
rum adminiftrationem efficaciter promifimus interponere partes noftras* 
Cujus promiflionis occafione poft gloriofiflmiam vicxoriam vobis in mari 
a Deo conceftam caftrametati juxta eivitatem Tornacenf. In cujus obfidi- 
ooe per alkma tempora fatigati fpe recipiendi fubfidium memoratum co* 
gente penuria" cogebamini inviti treugis initis confentire. 

Princeps Sereniflime, ut cum Reverentid devotd loquamur : Veftranon 
ignorat Excellentia,qubd totius nonae fubfidium ante tranfitum veftrum lectin* 
dum, creditoribus veftris variis pro primo anno de oonfenw veftro ac totius 
Confilii veftri extitit totaliter aflignatum, prout ex ipfis aflignationibus lu* 
culenter poterit apparere. Et ut aflignationes praedi&ae firmiter fcrvaren* 
tur, pluries poft tranfitum veftrum fecundum literatorie praecepiftis. 

Ex quo poteft manifefte liquere, qubd ad obfidionem pr*di&am, cujus 
etiam obfidionis initium ignoravimus, nihil Deo tefte tranfmittere potuimus. 
oec promifimus deftinare. Nec nobis imputari potuit di&i fubfidii retar- 
data folucio, cujus terminorum latisfa&io in Parliamento extitit ordinate 
Et ideo his & aliis caufis rios & alii ConfiliarU veftri praemiua pemantes> 
veftrae nunciaverant Majeftati, qubd fine veftra praefentia vobis fubveniro 
minime potuerunt. Nonergo dici potuefunt illufores ConfiliarU vettri di- 
centes : Mstul* rcmutU, &c Sed lervi veraces 8c perfecri. Nan fi&afed 
verttfima nunciantes, iecundum illud Evangelii : ■ Cognefcctis vaitttem^ , » 
& iKritts Itbertbit vos, Et fic fiet Domino' concedente. Modicum 3a! 
etiam vel nihil de fubfidio praedi&o ante veftram fecundam reverfionem 
extitit perfolutum, fed omnia ad miniftrorum veftrorum prselentium ma- 
nus deveaieot. Utinam ad honorem veftrum bene inpofterum difpo- 
oantur. 

Ad hzcDorffine metuende,quod in veftris inferitur Epiftolis,qu6d reverfisvo* 
bis in Flandriam poft obfidionem hujufmodi non fuit aliquid in veftris vel ve- 
ftrorum marfupiis unde potuiftis veftris neceflitatibusconfiilere,& ftipendiade- - 
bita veftro militantibus obtequio erogare : Compulfi fuiftis ufurarum voragini 
vos immergere, vifiimque fuit amicis veftris fidelibus Sr peregrinationis veftrae 
participibus hujufmodi incommoda 8c infortunia, culpa, vel defidia , 8c 
ut prxtenditur malitia noftra 8c aliorum veftrorum Officialium contiguTe, 
quorum du&i confilio, ne a veftro recederent juvamine remedium volen- 
tes pooere in praemuTis, quoftlairi veftros Officiales amoviftis. Alios 
(ub tuta cuftodia detineri feciftis, Credentes per informationem de com* 
miflis per eoftiem plenius informari. Per Dominos Nicholaum de Cantilu- 
po primb 8c Radulphum de Stafford hofbitii veftri Senefcallum fecundb, v 
nobis poftmodum demandaftis, ut ad veftram praclentiam perfbnalem ea 
occafione maturius accedere curaremus ; nobis mchilominus propter timo* 
rem varium a nobis prserenfam (alvi 8c (ecuri condu&us literas Regias 
deftinando. Nos tamen precum 8c Regiorum mandatorum lenitate conr 
tempta vultu 8c animo indignato praetenditur tale dedifle refponfiim,qubd nos 



to coram Proceribus Sr Paribus veftri Regni. Quod Parliamentumutteftantur 
Liters certis de caufis non expedit facere iftd vice.Reyerende Domine veritate 
confiderata perfpicua prxmiiforum, levis eft refponfio ad eadem. Non enim 
jufto Dei judicio nobis imputari potuit in Flandriam veftra reverfio ; cum 
nulla ut prsemittitur, praecefler it noftra promiflio,& perceniequensde frau- 
dis vel negligentix commento noftro conqueri non poterunt veftro obfequio 
militantes. Novitenim Altiftimus, quod tunc & omni tempore quo veftro 




oflferremus nifi in pleno Parliamen- 



openun 



Digitized by 



Google 



£2 StXPHANI BlRCHINOTONi 

operam dedimus officio, fidcliter 8r diligenter veftra (pppfccuri ituisustne* 
goda & mandata : & juxta vulgare dictum : Ultra jpone viri noa volt 
Deus una requiri. Deeo verb quod fideles amici Sryejrr*: peregrtMti- 
onis Comitcs iupec his affe&aat congruum adhibcari re^Jiedium ; credeu- 
dumeft, prout verba fount, quod jufto prascedente pweifo non volunwrio 
fed mature ut culpabiles pro culpa poena legitima perotJtero. 

Qubd autem Clerici a judicto Ocularis potqftatis exempti Lgiciqiie Jiberi 
contra leges & regni coruuetudioes ac contra formaiaMagn^yiartss 
capiantur & detineantur inunici, quantum qualeque fit eobw^facbntt 
qui hac agunt v nan potcft efle incognitum Regi# M&jeftati, cum ipe- 
rkuia animarum ex his contingentia non foluna fcem contotinoir 
bus fiat exprefla, fibd per nos k SuiFragancos noftros per totam noftram 
Provihciam divulgate fine, & tam clero qukm populo puWicata. Et cer- 
«e Domine Princeps nmkum timemus; qubd procerus in terra vuftra 
fa&i & habiti nisrdiebus, utioam legitimi & maturi, populi veftri corda 
(quodabfit) a ?\*ob» avertent, nifi celerius adhibcatur remediumoppor- 

Nundi verb veftri qualia ex parte veftra nobis nunciavetunt, non poffunt 
effe- tacita vdboccuka, utpuca. coram Notartfs & teftibus publice nunciata. 
Qoonii!n;primws^ videlicet Dominus Nicolaus de Cantilupo, literas Regias 
credenps fub fecreto figillo fecum deferens, ctedentiamque fuam exponent 
Nobis in junxir, nofquecitavic, "Ut in Brabaotiara inifra ocHo dies tunc fe» 
quanta :pro certds veftris Regiis debitis quibus fuimus obligati transfre* 
. , . randa.celeriter cUrigeremus grelTus noftrosj illuc continue moraturi donee 
. plene iblverentur debita fupradi&a. Sane alius nuncius, Dominus* Ra- 
^dulpJius -de Stafford quaii peregre proficucens & ogllam fecum litcram 
deferens, nobis; dixerat nudoverhofic. Cico te,quod tetrahas vcrfijs Re* 
gem. Merens fimtliter nudo .verbo quod minaatium infidias non opor* 
tuit nos timere. Si ergo nunciata hujulmodi inlertis in Epiftolis veftris 
in ea parte claufulis conlonantia fuerint , judicet juftus jude*. Videbun- 
tur cuiquc circumfpe&o repugnantia continere, in Brabantiam videlicet 
divertere & in Anglia pro informationibus hujulmodi obtinendis jugitec 
permanere. Sdat veftra Serenitas, qubd non timor vanus, fuperbia, ino- 
bedientia, contemptus, vel criminis conlcientia a faciei veftrae vifione de- 
ie&abili nos retraxit. Sed caufa juftiflima fuperius allegata, asquo li- 
pramine ponderata. Et ut cum reverentia debita loquamur, licet liters Regis 
condu&us ad Confilk veftra veniendi, morandi 8c revertendi lufficientes 
prima facie viderentur, fi ad veftra ConfiUafuiflemus vocati, ficutinonfu- 
tmus : Eodem tamen die quo porredae fuerant nobis liter* memorat*, di* 
reQae fuere literas Regis Vicecomiti Cantuar. quod nos venire faceret 
coram vobis & Concilio veftro London, ad refpondendum fuper contemptu 
hujufmodi Breve de veniendo. Quo tamen zelo juftitia? veftrae conceptum 
fuerat, novit Deus. Licet ergo Regius condudus in fuo cafu iiberam nobis 
tribueret recedendi facultatem^iatura tamen Brev is hujufmodi coa&am nobis 
impoluit neceflicatem inimicorum noftrorum manibus remanendu Quod 
non decuit nec decuiffet Regiam Ma jeftatem. Semper tamen , ficut prsdixi* 
mus, parati fuimus & erimus in pwefentia veftra Praelatorum, Procerumac 
Parium tcrrs ad objicienda nobis fingula refpondere, Statu noftro Sr ordi* 
ne femper falvis. IUi autem qui Parliamenti Convocarionem impedirehii» 
tuntur, occafionem non cauiam legitimam prstendentes, declaraciooem 

•> Joan. in. nitunaii* eftugere veritatis, teftante veritate qus dicit b : Qmms tnim qui mdt 

a °* ggit, odit lucem. 

i 

Ad 



Digitized by 



Google 




Ad illud autem quod inferitur in Epiftolis veftris, videlicet nos Re- 
galis benignitatis beneficiis 8c honoribus magnificis ampliatos, luper quern 
' ut patrem charifiimum vefter animus requievit; nofque vobis in vkricum 
onerofum crudelicer efle converfiim, beneficiorum acceptorum immcmo 
rem 8c ingratum, illamque retributionera impendimus,quam musin pera, 
Terpens in gremio, 8c ignis in finu fuis confueverunt hofpitibus exhibere. 
Tacitafallitate, veritate expreffa, ad ingratitudinem hujufinodi nobis Re- 
verentia veftra falva minus veraciter impofitara, 8c magis ex odio di&an- 
tis Epiftolam quam mittentis, tatiter refpondemus : ad vocem. veritatis. 
a Qmnis qui dereliquerit propter me ptfrctn vel m&trem, uxor em aut filbs,. 
aomttm -vel fgros, centuplum Accipiet, & vitam poflidebit aternam. Praemifc ; 
fadicenteminvocamusinteftem, quod a tempore illoquo veftris mfuda- 
vimus obfequiis, in tantum juxta fcientiam ab Altiflimo nobis datam cum 
omni fidelitate, 8c diligentia ficut praemifimus, negociorum veftrorum ex- 
pedirioni pro honore veftro 8c felvatione Regni veftri animum noftrum 
dedimus adeo integrum ad eadem ; qubd nonfoliim patrem & parentesj 
8c uxorem, id eft, Ecclcfiam noftram 8c filios fpirituales, domuum 8c agrcn 
rum noftrorum emendarionem & culturam reliquimus atque curam ; fed 
die nofteque de vobis & negociis veftris foliciti multpties tranfivimus no- 
des infomnes, noftris laboribus tranCnarinis 8c cifinarinis aliqualiter non 
parcentes, utinam non in pericutum animae noftrae, corpus exinanivimus \ 
bona noftra temporalia expendendo quafi pauperes fa&i fumus. 

Et fi ifta funt fafta vkrici, judicet qui mentiri nefcit Omnipotens ve- 
rax Deus -• vobis enim lemper fuimus pater gratus, film autem noftris 
fpiritualibus, quod dolentes referimus, occafione veftri vitricus onerofus. 
Mus euim in pera veftra non fuimus, quia in veftris obfequiis non veftra 
fed noftra corrofimus, quod fentitnus ; ferpentis prudentiam exercendo, 
non veneni malitiam in gremio effundendo. Ignemque divini amoris 8c 
cliaritatis in finu veftro non comburentem, fed juxta. nobis datum a Do- 
mino intelle&um illuminantem afte&u fedulo accendendo. Proquibus, . ex 
quo deeft humana retributio, nobis retributionem impendat qui eft bono- 
rum omnium retributor. 

Nec noftram apud Akiflimum minuere poterit retributidnem Regalium 
beneficiorum ampliatio nobis impofita exmalitia ut convicimus dictatoris, 
prarfertim cum Magnificentiam Regiam non deceret talia improperia reci- 
tare. Non enim per Principum Secularium quorumcunque collationem vel 
procurationem beneficiis Sc honoribus magnificis, quibus hattenus potiti 
fumus, aliqualiter ampliamur, fed pergrataovDqi munificentiam, b quide b 
bonis collatis nulli improperat, 3c omnibus tribuit affluenter. 

De illo verb, quod nobis yelamine quodaoi impingitur, nos Regis inno- 
centiam, iuorumque Con (ilia riorum ac Officialium Regalem juftitiam pro^ 
iequentium 8c fidclitatem 8c diligentiam lacerare, publice praedicando 8c li- 
teris demandando, qubd poteftate Regta modernis temporibus contra jufti- 
tiam populusopprimitur, Clems confunditur, 8c Ecclefia exa&ionibus va- 
riis & calliis praegravatur, Si prdemilTa veritati nitantur, AlthTimus bene 
novit. Veftram enim innocentiam confervare 8c aliis publice pradicare 
mente & fpiritu ftuduimus iucellanter omni ploftpofita fi£tione, pro qua 
confervanda Deum ha&enus deprecati fumus 8c quotidiedeprecamur j 8c ut 
fubditi noftri pro ftatu veftro incolumi conlervando 8c foelicker dirigendo 
effunderentorationumfuffragia, noftris patentibus Uteris pluriesdireximus 8c 
in pofterum faciemus. 

Si tamen quorundam veftrorum Officialium praefumptione damnabili abf- 
que veftra, ut credimus,conniventia contra juftitiam populus plus fblito fit 
opprefTus, Clerus 8c Ecclefia taxationibus variis 8c talliis pra?graventur, 



fingulis 



Digitized by 



Google 



Stephani Birchingtoni 



k fingulis evidcnter apparet ; cum jam a viris Ecclefiafticis exigatur quod nul- 

latenus concefferunt. Novis etiam legibus non voluntariis 8r inufitatis 
lie populus vefter regitur his diebus ; qu6d ipfius fubftantia vix ad vi&um 
fiifficiens ad ultimam (nifi Deusavertat) paupertatem in veftrumoppro- 
brium deducetur. 

Nectaliaad veftramfeu Officialium veftrorum, cum in fpecie nullum no- 
minaverimus, innocentiam lacerandam diximus, propofuimus, feu publicavi- 
mus intentione finiftrd ; fed uc per ea Rdgia Majeftas remedium appone- 
ret eo citius opportunum, ne per illicita gravamina populi veftri affe- 
t L amitorct. £Ho devotionem confuetam, quod abfit, " avarterent amorem in odium di- 
vertendo. 

Et quia Serenitas Regia nobis imponere per fuse literae di&atoris male- 
volarti voluntatem videtur, quod nomen bdni Paftoris quo temper caruimus 
juxta communem opinionem &• confeffionem propriam, qua nos Mercem*- 
rium nominavimus , nitimur ufiirpare, fucatum zelum vulpinae callidita- 
tis faco perizomate palliatum ad liberationem Ecclefiae ; cujus vexationes 
fi quasin rebus vel perfbnis veftris temporibus fuftinuit, noftris duntaxtt 
rcmiflioni 8c callidis adinventionibus ac reprobis Confiliis funt tantummo* 
do alcribendae. 

b trcfpondet. Ad quae b refppndemus Veritas, ficut materia fubjefta permittit. Nam 
« joan.xi. Veritas bonum Paftorum fe nominat dicens : c Ego [urn Pajtor bonus. NuU 
14. luique alius dicere fe'poteft bonum paftorem, teftante ipfa veritate quae di* 

d. Matt h > xix. cit : 4 Nulius eft bonus ntftfolus Deus. Si ergo prsdicando publicc dixe- 
>?• rimus nos bonum paftorem non efle fed mercenarium ; juxta do&rinamdixi* 

« tucxvu. mus Salvatoris dicentis : ' Cum imnti pracepta feccritis, diritevosfervos 
,0 ' inutilts. Et ipfa novit Veritas quod nunquam fallaeiter feu alio qusfito 

colore nomen bbni paftoris quaefivimus ufurpare,: ficitti non fiimus nec effe 
peflumus ; fed reje&is calliditate vulptna &- perizomate antiqui peccati ve- 
lamento, tales quales fumus pro neeeflitatis veftra 1 relevamine SrRegnive- 
ftri utilitate, quin potius falvatione, ■' cum ceteris Pralatis Be Cleri noftra 
Provinciae Procuratoribus interpofuimus partes noftras, & concedi procura- 
vimus tallias & f'ubfidia alia in Cleri praedi&i onus maximum & gravamen, 
quod per vos nulla'culpa nobis pbffit impingi, communi proverbio atteftante. 
Si culpem alii : te me- land Are necejfe eft. 1 
Super eo quod nobis knponitur, quod quaftlam Excommunicatiohum len-i 
tetttias in libertatis Ecclefiafticas 8r Maghae Chartae violatsores in generedu- 
dum latas ad fuggillandam opinionem Regiam, & miniftros Regios diF- 
famandos, ac feditionem in popukj proditorie lufcitandam, 8r devotfonem 
Comitum, Baronum, Procerum, & Magnatum Regni veftrae Majeftatl 
Regit? fubtrahendam> mandavimus per noftras literas in locis pluribus in- 
iignibus poblfcari. 'Quia praemiffa pi-oditionis crimen in caput ttoftrum 
retorqdere videhtor, quo cafuRex null us vel Dominus Temporalis judex 
nofter competens effe poceft, ucUtfatis fuperiuseft oftenfiim ; pi'Oteiiamur 
palam 8r poblioe per pritfentes, -quod per difta vel dicenda in nullo .ftatui 
noftro prajudiear£ ititeridim* in hac parte, fed Judiciscujufcunqae^ecu* 
kris examen totaliterdeclirtaire. Extrajudicialiter tamen ad noftram inno* 
eerltiam ; detegeridam bene fatjenfeur nec pollumus diffiteri *, qubd excommu- 
nicationum quafdam fententias in libertatis Ecclefiae8f Magnoe Charts viola- 
tores it alios, a fanftis Patribusolimlatas, in genere denunciavimus & per alios 
fecimus nunciarli. ftegiam tamert petfbnam Reginae 8r liberoiTim (uorum, qua- 
tenuspotuimus,excipiendo fpecifice atque clare. QuibuS nemmem diflamavi- 
mus,cum nullum nomina veiiiwos in eilcleni Nec ptrrhocinpopub, jaflvaidi- 
ftantis RevereritiS, '. fedkionetn 1 proditc^rie procuravitrras, qui vobiy 
©mmbfus eft in prfiefenti ebediens {hec deVotionem^ lubttahi fecrmus, vju'i 
•'■ ' A vobis 



■ 



Digitized by Google 



r fii*irn& 



\U Arcbtefifcoforum Cantuarienfiwn. 3 5 



vobis intendunt per omnia, ficut dccet : prout mundus totus potcrit intueri. 
Sed nobis qui novit omnia teftis erit quod Magnates 8c populares Regni 
vcftri quatenus nobis fuit poflibile temper induximus publice 8c privatim, 
ut vos intime diligerent, vobis in agendis publice affifterent, 8c vos toto 
poffe juvarenr. 

In fine verb Epiftolarum veftrarum multa videntur contra nos ad fuggil- 
lationem famae noftre difta, 8c eeneraliter recitata* videlicet qubd vos in minor* 
setate conftituti improvido nottro Confilio donationes prodigas, alienationes 
prohibitas, gratiafque feciftis aliquas exceflivas, ita quod per eas asrarium 
veftrumtotafitereftexhauftum: ulteriusaflerentesqubd munerum acceptio* 
dc corruptos magnas pecuniarum fummas vobis debitas fine caufa rationa* 
bill remififle, plurefque fifcales redditus 8c proventus noftris noftrorumque 
ufibus applicafle ; quodque non fblum munerum fed etiam perfbnarum accept 
torexiftens contra votum veftrum 8c praftitum vobis fidelitatis fblitum ju* 
ramentum, ad officia publica, in terris veftra^ ditioni fubje&is, dignis 8r be- 
ne meritis poftpofitis 8c repulfis, indignos admifimus ; multaque alia animo 
iofrunito temere attentare prafumpumus in Status Regii detrimentum, 8c 
dignitatis Regis laefionem, in damnum populi 8c gravamen : poteftate nobis 
tradita, 8c commhTo nobis officio abutendo. 

Praemifla iterum proteftatione hujufinodi, quod Regia Majeftas in his 
penuriura per viam criminis nobis ut videtur imponit, quo cafu judex 
noller non eftis, ficut necefle poteftis. Ad generalia tamen generaliter re-, 
fpondemus, quod juxta difcretionem nobis a Deo datam in veftris exiftentes 
Oificiis, Regis Majeftati veftrae fidehter defervivimus,fanaque Confilia judicio 
noftro vobis dedimus in agendis : donationibus prpdigis ac alienationibus pro- 
hibitis , gratiifve excemvis, feu magnarum peCuniarum fummarum vobis 
debitarum remiffionibus fine causa rationabih per vos factis, munerum cor- 
ruption^ odio, amore vel favore, nullum fallaciter prabentes aflenfum, fed 
honorem veftrum 8c commodum in his 8c aliis pro viribus coafervando. Et 
quia donationibus variis aliquoties reftitimus, a Regiis fervitoribus reporta- 
vimus fepiHs malas grates. Et n in fpecie conftiterit de premiffis fingulis } 
congruum daremus refponfum. 

Noftre enim memoriae non occurrit ad prasfens, quod donationes aliquas 
magnas nobis prcfentibus 8c fcientibus fecerit Regia Celfitudo. His dumtaxat 
exceptis, quascertis Comitibus per vos nuper creatdsdenuoex confenfuPar- 
Jiamenti in Regio veftro Palatio tunc apud Weftmonaft. celebrati, largitione 
Regia conruliltis, quas tunc credidimus 8c adhuc credimus non in praejudici- 
um Regium facias efle, fed 8c ad veftrum cedere commodum 8c honorem. 
Docet enim rerum experientia, qualem locum pro vobis 8c regno ha&enus 
tenuerunt, quantaque pro vobis pafli font 8c patiuntur ad prelens. De ex- 
ceflivis verb gratiis feu remiffionibus Regia liberalitatefactis non recolimus 
in prxfenti nifi de remiflione debitorum toti populo veftro Anglicano, in 
ultimo Parliamento veftro nobis tunc pretentious apud Weftmonaft. convocato, 
voluerit intelligere veftra Serenitas; quaeei occafioneex confenfu Regio 8c 
totius Parliamenti concefla fuerat veftra majori utilitate penfata, ut Commu- 
nitas nonam concederet fupradi&am, nec alio modo confentire vohiit di£U 
Communitas ad nonae pradi&x fubfidium faciendum : quod nobis ratione pre' 
via non poterit imputari. ' 

Di&is verogeneralibus juxta juris exigentiam fpccialius declaratis, ad de- 
clarata relponla dabimusfatis clara. Unum tamen non omittimus, de quo 
miramur nobis objectum, quod noftris 8c noftrorum ufibus Regios applica* 
vimus redditus 8c proventus : quia novit in coelo juftus judex refidens, quod 
nec terras Regias, redditus vel proventus aliquos nobis vel noftris ha&enus 
applica vimus, nec unquam applicare voluimus ; fed inveftris8c parentuifl 

F 2 veftrorum 



Digitized by 



Google 



36 



Stephani Birchingtoni 



vcftrorum negotiis, pro quibus triginta duabus vicibus mare tranfivimus, 8c 
verfiis Scoriam eundo multoties 8c redeundo, aliifque variis veftrisagendis 
in tantum denoftroexpendimus, qu6dde marfupiis noffris dieipotuit ficut 
fuperius dicitur : Modicum ibi f modicum ibi. A principio enim guerre ulque 
in diem pr*fentem ab aerario Regio nihil recepimus trecentis libris exceptis. 
Sicque malum excogitatum contra nos proponitur ; laborum, expenferum> 
8r noftr* gratitudinis nullus memoriter recordatur. Ideodicere poterocum 
Job vi. 2 . Job : a Vtittsm sffendereutur pecctt* mea quibus irtm mrrui, & cdtmitas 
qusm potior in fiater*. Cette quafi arena maris hare gravior appareret. 
Perfbnarunvverbacceptatorcs, Deotefte, nunquam fuimusj fed Regiamuti- 
Ikatem Temper prafcponere cupientes, ad officia publica quibufcunque terris 
& locis veftra ditioni fubje&is dignos praefecimus 8c prafici procuravimus, 
quatenus humana conditio mores hominum fcire permifit juxta fcientiam8c 
pofiibiiitatem defuper nobis datam, dona vel munera propterea k nemine 
admittentes. Et fiquis dicere voluerit 8c probare, qubd munera vel pecuni- 
am ab aliquibus receperimus occafione praemuTd J parati erimus querclanti- 
bus omnibus 8c etiam fpecificandis quandocunque Regis placuerit Majeftati 
fecundum legem Regni 8c confuetudinem refpondere : Honore Dei, ftatu 8c 
ordine noftris in omnibus temper, fel vis. Scientes,Sereni(fime Princeps, quod Ci. 
fanilconfcientia Confilii veftri arcana vobis revelare'liceret, oftenderemus aper- 
tiffime toti mundo, quibus omnium praemuTorum defe&us jufto Dei ac homi- 
num veracium judicio imputari debet. Haec ad Libcllum famofum refponla 
fafficiane in praefenti : & utinam propter honorem Regium nunquam fcriptus . 
8f publicatus fuiifet. Quin licet famam noftram fuggillare prima facie vi- 
dcatilr ' r confideratis tamen confiderandis & fcriptis in illo, non fine pro- 
ditiortis Regis 8c Regni macula 8c animae fuss periculo iufto judicio evadere : 
poterunt qui libellum hujufmodi diftaverunt, feu in his prasbuerunt confi- 
lium vet coflfenftun, yet in eocontenta ad. noftram injuriam recitarunt, feu 
ad noftram infamiam publicarunL Quod corde perfe&o eonfiderare dignetur; 
Majeftas Regia : quam incolumem & fibi placabilem confervare Rex ille di-. 
gnetur per quern Regjes regnant 8c Principe! dominantur. 

Rex contra diSum Archiepifcopum fecit poftea publicari alias literas. 

Liters Excufatotiae Domini Regis contra Archiepifcopum. 

EDwardus Dei gratia Rex A rigliae 8c Franciae 8c Dominus Hyberniae, Epi£ 
. copis Angliae falutem. Cicatrix cordium fuperbia qus temper afcen- 
dit, plerumque morbos generat ex remediis, 8c ex medicina languorem. Et 
hocprobatJonannesCantiiarienfisArchiepilcopus 8c ejus faftidiofa praifum- 
ptio ; qui cum pridem de nobis 8c noftris quaedam finiftra, ficut incufatci- 
rits Uteris fuper hot vobis & aliis direftis plenius continetur, publice pfsdi- 
caflet, 8c ea mandafTet in loci? pluribus infignibus publicari ; jam prioribus 
iajuriis iniurias cumulans graviores, exculationesnoftras veras, quas adme- 
delam lafas dignitatis 8c famae Regiae providimus noftris Uteris ifltimari : 
nititur exquifitis machinationibiis impugnare, 8c per novas literas vobis &r 
alHs deftinatas calumniofo calamo ftiloque mendaci gravius 8c dur ius difFamare. 
Bt Ucct fit de more Summorum Pontificum, Cardinalium, 8c Prxlatorum 
inferiorura afiatusSc Regias literas benigne.accipere ; ipfe tamen diftas ex- 
cufatorias, noftras jufta. 8c vera, quod congruis loco 8c tempore clare probare 
proponiniius, continehtesydeteftabifes ^ 8c libellds famofosintitulat : in norfAyfiO- 
minemaculam failani ponens, quia. fi quis gerens lalutis^publicae cuftodiaray 
, ....... fcripta 



Digitized by 



Google 



fcripta profwit crimirta fit parabs, fi afleftiortibifc ffi'is Ophiilata fueritveri. 
tides, h culpa fatnofi carminis excufatur, habetur ex hoc laude dignus Ipfe 
etiam iton fervatomore majorum, qui Frfrfcipes fiios calere folent&diligere- 
& pro eis obfecrationes, oratijdhes, poftuja'tidnes, ac gratiarum a£Hones ale & 
aliis fieri, fecere, k ibfbs inftrtrcre in fefrita lehitatis ; contra tios 8c latera- 
les noftnos in elatlonis fpiricu temerariae Fa&fahis 8c inventionis perverfe te- 
lam orditur, irtiquitatetti fuam prolorigahdO, '& quaerehs folatium miferorum 
plures habere confortes in poena, fcquod deteriuseft, inpeccato. Suffraga- 
neos l"uos & alios devotos, Sffideles noftrbs mendacii fermombus in noftt'ds 
praedpitafe fategitirreverentiam Bt contempfom; &quamvis apud beum 
non gradus elongatior, fed vk^ mcliorka^acomprbbetur, glorians inal^ 
tfcudine ftatus fui fibi tanquatn ChriftbfegatO rcverentiam exigit, quamho- . 
bis h fedebitam non impendit. Quinimo cum ipfe &r alii Regni Prafciati,qui 
dc nobis Ecclefiarum fuarum recipiunt Temporalia, exdebito fidelitatis jura- 
tx fidem, honorem 8c reverentiam debeant exhibere, lolus ipfe pro fide 
perfidiam, pro honore contumeliam, & comem^tum prd reverentia reddere 
non veretur. Undeetfi parati fimus 8c temper fuerimus Patres Spirituals 
ut con venit revereri ; eorum tamen offenfas, quas in noftri & regni noftri peri- 
culum redundare confpicimus, non debemus conniventibus oculis pr&terire* 
Conqueritur'idem Archiep. contra ft abiehterti ihiudlttflft, 8c indefenfuih cri^ 
mina quaedam in praefatis literis noftris exoifatoriis objdeta flliffe, tc fe ea- 
pitalium fcelerum judicatum ; acfi nos ut fktue pritehdit, brocenerimus cri- 
minaliter ad fummam contra ipfurh quod iitiqub ii6n eft vertim, cum fb- 
lius excufatoris vices dUmtaxat implfe\/imus ne^ffitate coftipulfi, ne fahiam 
noftram negligere videremun Seel ' videar Calajnriiofus repfellenfd^ fi iH ca- 
put fuumhaec querela jdfte vaKatretofque'ri,' tjui hos Regem fuum k Con- 
liliarios noftros abferites, 8c iniuffiios, &c indeTenrbs, nec cdiwi&os, bppreflbres 
& tranfgreffores falso & malitloSe verbis afferiivis deicripfit. Euin meritb 
culpa redargiiit, qui feprobatufti si fe fcflden incurrit, 8c in quo aliumju- 
dicat feipfum condemnat, dufn, in* e"dtfettl i$e feproblis in venitur. Ad hoc 
licet non noftris utilitatibus fed'^rtspHli cUpidifatlbus rtuduerit infervire j 
improperat tamen & jaclat fe Reiiis nfegotiis, (it Verbis ejus utamur, labo- 
rum faftigio defudafte, unde pei.X hominiim tirriet glaviffimas ofFenfas mul- 
tipdicker incurrifle, Ethoc jufte tintere pOtferi^, Cum in illOrum forte cen- 
featur* qui juxta Prophetictim imprbperlurfi :docueriint linguas fuas loqui 
mendacium : & ut inique agerenf, laborarunt. Caeterum ad alia quaedarri 
fabulola^c fucata verba in ipfius literis A rchiep. comprehenfa, licet eapofTe- 
mus rationibui luce clarioribiis COnfiitare, ne fermpnem prOtfaliamus, duxi- 
mus ad praefens non dare refpohfum. Sed qiiia noiidecet cum homine con- 
tentidfb funetn trahcre, nec ejus jie'rverficatibus cOnfentire; vobis in fide 8c 
dilectione? quibus nobis teriemini, firmiter in)ungendo mandamus ; qubd 
non obftante quocunque mandato ipfius Archiepifcopi, Cui in derpgatiO- 
nem honoris 8c juris Regii contra fidelitatis jufamentum nobis* prsftituni ober 
dire non debetis, ad publicationem eorum, quas in prafatis literis noftris ex- 
cufatorus continentur, juxta ipiarum feriem procedatis- Et quia de con- 
lervatione jurium & prasrogativarurh noftrarum Regalium, quae progenito- 
f utt> noftrorum Regura digne recolenda prioritas magnifies defeiifavit, fu- 
mus,nt debemus, fbliciti ; acidem' Archiepifcopus ad concitandutn contra nos 
Clerum 8c populum, Sc ad impediendum expedicionem guerrae rfoftrae, 1 q'uam 
•per ejus Confifium aiTumpfimus, qua0ani denunciationes 8c publicationes 
fententia! um, excommunicationum, ac mO.pitiones injuriolas, ac juri corona 
& Regis dignitati noftrae pr^jiidiciales, cuni per eas nit'atur in 'muftis articu- 
lis a nobis auferre jurifdidionem nobis notorie competence m, Cu jus cuni 
fimus Rex iniindus, capaces efFe dignofcimur, 8t qua nos 3c progeniitofes 

noftri 



Digitized by 



Google 



3« 



Stephani Birchingtoni 



noftri icientibus 8c tolerantibus Summis Pontificibus ac Praelatis 8c Clero Regni 
noftri ufifuraus pacifice ab antiquo, fecit 8c per alios fieri 8c publicari mandavit, 
in Majeftatis noftrae laefionem 8c jurium ac praerogativarum noftrarum Rega- 
Hum derogationem manifeftam : vobis diftricte 8c Tub incumbent periculo 
prohibemus ; ne publicationes, denuntiationes feu monitiones hujufinodi in- 
debitas, Sejuribus ac praerogativis Regiis derogatorias 8c praejudiciales, vel alia 
per quae fideles noftri contra nos concitari, vel expeditioni guerra: noftra 
in fubverfionem noftri 3c fidelium noftrorum poffit, quod abut, aliqualiter 
impediri, ad mandatum ipfius Archiepifcopi vel alterius cujufcunque per vos 
vel alios faciatis, vel quantum in vobis eft, ab aliis fieri permittatis. Et fi 
quid per vos attentifcurafuerit, celeriter revocetis. Tefte meipfbapud Tur- 
nm London. ji.dieMartii, Anno Regni noftri Angli* XV. regni vero no- 
ftri Franciae fecundo. 



Qualiter Archiepifcopus recefsit de Cantuaria versus 

Parliamcntnm. 

C Unique idem Archiepifcopus pro fiiis aemulorura virandis infidiis inEc- 
clefia Cantuarienfi a fecundo die Decembris in Fefto Regreflionis 
S. Thorns Martyris ab exilio, ufque in diem Mercurii XVII. diemAprilis, 
anno Domini MCCCXLI. continuam moram traxhTet ; ipfe fummonitus 
ad Parliamentum apud Weftmonafterium in quindena Pafchae tenendum, 8r 
habita Prote&ione Regia falvi condudus de veniendo & redeundo, continu- 
atis dietis fuis per Maneria Archiepifcopatus, tandem idem Archiepifcopus 
In Fefto S. Georgii, qui fuit primus dies Parliament, venit apud Lamheth. 
Sed illo die non ad Parliamentum acceffit ; 8c in craftino una cum London. 
8c Ciceftr. Epifcopis, 8c magna* multitudine Clericorum 8c Armigerorum apud 
Weftmonafterium [venit] ; 8r in introitu hoftiiMagnae Aulaeobviavit eidem 
Archiepifcopo Dominus Radulphus Baro de Stafford, Hofpitii Regii Senefc 
callus, 8c Dominus Johannes Darfy, Camerarius Regis, cum Servientibus 
Armorum, dicentes fibi ex parte Regis ; quod objicicnda fibi primb in Scac- 
cario Regis refpondere deberet, antequam Parliamentum intraret. Et ipfe 
Archiepifcopus refoondebat ftatim eis; quod ad hoc tunc diem non habuit, 
fed ad intereftendum Parliamento Regi una cum Paribus di&i Regni. Ni- 
chilominus ad placendum Regi, intravit Scaccarium j 8c Articulis fibi ex- 
pofitis, dixit fe velle deliberare fuper ipfis. Et hoc pera&o, ad Cameram 
Regis depictam acceffit ;* 8c ibi in loco Parliamenti aflignato fedebat, cum 
London. Ciceftr. Coventr. 8c Lichfeld. ac Menevenfi Epifcopis ; quibus 
dixit : quod haec eft caufa adventus noftri. Et primb pro honore, juribus 
8c libertatibus Ecclefiae An^licana?. Secundb, pro utilitate publics; 8c commo- 
do Regni 8c populi. Tertib, pro honore Regis, 8c bono Reginae ejus. 
Quartb, ad purgandum fe in pleno Parliamento toper criminibus fibi impo- 
fitis 8r publicatis. Quintb, cjubd vocatus ad Parliamentum per Breve Regis, 
venit ad faciendum quod fibi incumbit. Et quafi hora nona tunc erat ; ex 
prcmunitione Robertus Bourfer Cancellarius Angliae prorogavit diem ufque 
in Craftinum. Ditti Epifcopi ad propria redierunt. Et in Fefto S.Marci 
Evangeliftae, idem Arcmephcopus rediit apud Weftmonafterium, intrans 
Cameram depi&am ; 8c fedebat ibi cum Epifcopis. Sed Rex tunc praefen- 
tiam fuam nonexhibuit ; 8c unufquifquead propria remeavit. Et die Jovis 
fequenti idem Archiepifcopus intravit Scaccarium, fuper Articulis fibi ob- 
jectis Regis Confilianos infbrmavit ; nil aliud faciens illo die. Die Vene- 
ris poft Feftum S.Marci, idem Archiepifcopus apud Weftnapafterium re- 

dienv 



Digitized by 



Google 



Vitt Arskkpfcafown CaHtuarieufium. 



dwais, obviarunt. fibi in oftio Magna Aulas Domini Johannes Dariy, Egi- 
dius de Bello campo, Radujphus deNevyle; pr*ci|>*eates fibv ut ' Sqaccariv 
una ineraret, fuper Arjicuus; fibi objectis informati^nem fa&uru& pleniorem. 
Quibus refpondit i qubd ad Parliamentum citaGus era*, &r ideo locum Par- • 
liamenti intrare vellet, 8c non Scaccarium ilia, vice : & fcreceujt ad Cameram 
Depi&am : ihi fedens cum Radul pho London. Roberto Ciceiftr . Siwone Elien. 
Roberto Covemr. Radulpho Batbon. Thoraa HerforoV Roberco Sarum, 8c Hv 
Meneven. Epifcopis: adquos Rex non euravit venire ; 8r Adam Epifcopus 
Wyaton. 8c BotuTer, 8r Johannes Parfy iotrantes adeos, ex parte Regis in- 
juaxerunt Archiepifcopo,qu6d obediret 8c humiliaret fc Regi ; afforentes, quod 
in eo grariam inveniret. Quibus Archiepi&opus dixit ; qubd temper fuit fibi 
obediens 3c erit, fclvo ordine fuo 8c ftatu. £t port h«c idem Wynron. 
Epifcopus erga Cantuarienfcm [dixit] qubd Literas Regias famofes contra 
eum publicatas, per ipfum, ut dicitur, faftas non concepit ; fed fe excufa- 
vit ore tenus. Cui Archiepifcopus dixit nihil ; fed juxta affignationem, om- 
nes ad propria recefferunt. Etdie Sabbati lequenti, in Fefto S. Vitalisidem 
Archiepifcopus apud Weftmonafterium rediens, venerunt ad eum duo Ser- 
vientes Armorum, dicenres Archiepifcopo ilia verba ; Pater, non capiatis 
promalo. Inhibitum eft nobis, ne vos Cameram Depi&am Regis, ubi 
Rex Parliamentum fuum tenet, ingredi.permktamus.: quibus ipfe Archie.-- 
pifcopus dixit molcfte : j^Amici mei, Dominus mens Rex .me Johannem *w« %un 
Ardiiepiftopum ad hoc Parliamentum per Breve fuum vocavit ; & egomajotf^f"^?** 
poltRegem primam vocem habere dehens, jura Ecdefiae meae Cantuarienfis Mtiq .%££' 
vendico ; & ideoingreffum iftius Camera peto.Sed iidem Servicntas fibd& Epif- 2 3*« 
copis London. 8c Ciceftr. fecuraaftantibus. negdruntexpreise.Et ArctiiepiicQ*i 
pusCrucemfuambajulans, lea.diftoloc«nallatenua receffurum afieruit, 
nec a Rege aliud in praxeptis baberet ]. Et modico fa&o intervallo, acceue- 
runt ad Archiepifcopum Johannes Darfy fenior, Egidius de Bello-campo, 
Johannes Darfy junior, 8c Thomas Medham, Milites. Et voce furibun-. 
da Johannes Darfy fenior diftum Archiepifcopum fib alloquitur ? . En quid' 
facishic? Cui Archiepifcopus refpondix,; Ego cx Brevi Regis ad hoc Par-> 
liamentum vocatus, pro jure Ecclefis meas vindicandse hie fto & ftabo ad in- 
grediendum Parliamentum. Cui Johannes Darfy nialefico vultu dixit ; Uti- 
nam ibi ftes perpetub, 8c nunquam recedas. Ad haec Archiepifcopus nuu 
litiam eorum confiderans, dixit : Hie eft corpus pairatum; dc quo facere 
poteris, quod volueris. Animam meam fpero reddcre Creatorr. Cui Ty- 
rannus. Non fic, non fie: non tu ita dignus, nec qos ita fatui ; . fed cu in-; 
obedientcr ad Ligium Dominrim' tiium venia. Cu^ Archiepifcopus. Ego 
tanquam obediens :Domina meb Regi humilker venio ; 8c Crucem meam 
hlc in manibus me.is gefto ; Et paratus furii.bie pro jure Ecclefia? mea? mov* 
tern fubirc. Cui Tyrannnsr Non cs dighus Crucd ilia, quam geftas, nec 
ingredi Parliamentum ; quia temper fuifti malus, 8c falsb defervifti Domi* 
no mi Regi. Et quicunque dbcerit, qubd Dominus Rex non fit feniori 
dudus ConfiJio,. quam fujt tempore tuo ; mendcur per os fuum: 8c hoc 
probabitur, fi fit opus, in corpus cujulcunque, corpora tuo falvo propter hono- 
rem dignitatis. . Et confequenter alius Tyrannus Egidius dixit ArchLepifeopo. 
Tu maledicle in mala hora faifti natus ; qubd tu nobiliorem hujus mundi 
Principera & negotia Reghi Erancis impedis, 8c impediyifti a din. - Cui 
ArciiiepiicopusCl^ediftioDei &^B. MaiiaE^8f S. Tlioms,8c mea,qaidiclnjcn ifaitUtrex 
Segem impedierunt taliter, 'fit luper eorum capita nunc 8c femper, Amen.] ^"plr^us 
Cui Johannes 8c Egidius: .i Tunc ilia makdittio fupei- caput tuuni veriiet* ibu. 
Et Archieprfcopus dicloi Johanni dixit : . Dc -verbis tuis. probrofis non euro. 
Sic makdiflti Miiitei cum ihd^nadbne; populi recefibrunt. Et 'idem Art- 
chiepifeopus cuoa EpifcopislpcadiSis adnuc ante oftium Camerie ixpefifcan-: 
• -v. . ^ tes. 



Digitized by 



Google 



40 STEPHANI BfRCfllNGTONl 

- tes. Tandem exierunt Comites Northampton* 8c Sarum. quibus ibidem 
Archiepifcopus fic allocatur : Ego Archiepifcopus Cantuarienfis vocatus 
sofa it g i»- ad Parliamentum Regium veni, ficutteneor; fed ingrcdi non a deberent. 
um ptfisift ^Qg 0 vos Dominos, quod hoc Domino Regi intimare velitis ; ex parte mea 
onpenmt- jpg^ r0 ga ntes> q UOC | jus Ecclefiae Cantuarienfis dignetur fervare. Quiqui- 
dem Comites hoc fibi annuentes, idem Archiepifcopus poftmodum cum 
Epilcopis, 8c cum Domino Simone Elienfi Epilcopo crucem di£H Archi- 
epifcopi de manu fua capiente, parvam Aulam Weftmonafterienfem eft in- 
greflus ; 8c ibidem cum Co-epilcopis fiiis per aliquod tempus manfit. Tan- 
demque cum ipfis Praelatis 8c Paribus Regni Cameram DepiQam 8c A 1- 
bam ingrediens ; ubi tra&atu pacis habito ab eodem Archiepifcopo Rex 
Angliae fe retraxit. In quo quidem tractatu Adam Wynton. Epifcopus 
cocus, tanquam amator difcordiae, tunc di&i Reg[is Confiliarius principa- 
lis, de falfitate per Pares praedi&os convi&us fuit iiiper eo, quod ralsb im- 
ponebatur di&o Archiepifcopo ; qubd ipfe, dum erat Regis Confiliarius, 
quandam declarationem Homagii Regis Angli* faciendam Regi Francis: ex 
-Ldiccbat. capite fiio abfque confultu fecifle b debebat, qubd idem Wynton. nichil 
fcivit de tra&atu aliquo nec recoluit; quia tunc fuit Nuncius Regis una 
cum Domino W. Ayreminine tunc Epilcopo Norwicenfi, 3c cum Domino 
Comite Hanoniae, Henrico de Percy, Johanne Sordych, ad tra&andura cum 
Rege Franciae ; 8c deputatus ab eo fuper negotio antcdi&o. Et quia Rex 
Anglias nonvenit ad tra&andum fuper his cum Proceribus fuis ; ipfiNuncii 
difcordes ab invicem recefferunt. Die Dominica fequente idem Archiepil- 
copus apud Lamhetham paufavit in pace. Et eodem die Domini Johan- 
nes Darfy 8c Wiflelmus Kyllesby, totius difcordiae incentores, coram Majore, 
Aldermannis ac Communitate Londoniae, in Capitulo Weftmonafterienfi 
congregatis, tra&atu habito, plures Articulos fabricarunt, 8c contra eundem 
expofuerunt Archiepifcopum ; utfic contra eum di&am Civitatem malitiose 
excitarent. Et die Luna; fequenti, ultimo die Aprilis, fimili modo Com- 
munitati Angliae hujufmodi Articuli, per confpirationem, ut praemittitur, 
fabricati, fuerant publicati : ut fic ipfe Archiepifcopus totius "Communitatis 
Angliae perderet voiuntatem ; volentes ipfum Archiepifcopum exulem fore 
a cordibus Anglicorum ; perfbnafque Ecclefiafticas 8c totum populum aver- 
tere ab eodem : nil aliud ipfb die in Parliamento agentcs. Primo die Maii, 
anno DomniMCCCXLI. idem Dominus Archiepifcopus veniens bene mane 
iPittia/ntx apud Weftmonafterium [de omnibus Articulis fibi undecunque impofitisin 
ByrthhgtonB pleno Parliamento fe optulit purgaturum. Uncle ele&i fuerunt XII, Pares 
j|JJ Far i er:>1 Regni Angliae ; viz. London. Herford. Bathon. 8c Exon. Ephcopi; nec- 
non Arundel. Sarum. Huntingdon. 8c Suffblc. Comites : ac etiam Domini 
Henricus de Percy, Thomas de Wak, Radulphus BafTet, & Radulphus de 
Nevil Barones ; ] ut ipfi habitis in ea parte informationibus dicerent Regi, 
quod confultius fit agendum. Die Mercurii fequenti, idem Archiepifcopus 
in Alba Camera Weftmonafterii coram Rege exiftens, iteratb petiit, qubd 
de fibi impofitis fe poflet in pleno Parliamento purgare. Sed di£ti Regis 
/ Confiliarii nolebant ipfum audire. Unde idem Archiepifcopus dixit, lm- 
minette fcriculo y neceffitate labor Are % volens fe coram omnibus excusafle pub- 
lice. Sed di&i Regis Confiliarii verba fua interrumpentes non permittebant 
ipfum ulterius profequi ; qubd continuantes Parliamentum ufque in Crafti- 
num tunc fequencem. Die Jovis in Fefto Inventionis San&ae Crucis, anno 
praedi&o coram Rege, in pleno Parliamento apud Weftmonafterium, idem 
<. cfceftr. Archiepifcopus cum London. c Ciftr. Sarum. Bathon. Coventr. Herford. 
Exon. Meneven. Dunelm. 8c Karolien. Epifcopis, necnon Arundel. Sarum. 
Huntingd.Exon.Meneven.Pembrok. Suffolk. & Anegos, Comitibus ;acWeft- 
monaft. S. Auguftini Cantuarienf S. Albani, S. Edmundi, 8c de Wyncheftr. 

Abbati- 



Digitized by 



Google 



Vita Areblefijcopriim Gantmrienfium. %i 

. . ■ , . . ^ — . . ; ■ . 

Abbat&us, ac etiam Dominis de Wak , de Percy, de Warkele, Henrico de 
Spenfer, Henrico de Feres* Petrede Monteforti, Richardo Talebot, aejo- ~ 
hanne de Gray, Baronibus ; ac domino Johanne Darfy, Camerario Regis^ 
Bartholomaeo de Burgerfli , 8c cum Majore London, ac Baronibus Quinque 
Portuum, ac Militibus Communitatis Anglis, coram Domino Rege ftantibus,- 
8c pro di&o Archiepifcopo fupplicantibus ; Rex idem Archiepucopum ad 
fuam admifit gratiam, 8c ipfum fuper criminibus fibi impofitis excufatum 
habuit undequaque. 

Reaflumptio Archiepilcopi ad Cdncilium Regis. 

POftmodum poft dies paucos DominUs Rex reaflumpfit eundem Archie* 
pifcopum, tanquam prudentiorem 8c fagaciorem totius Regni Angliac, 
ad fuum Privatum Concilium ; & fa&us eft ei principalis Confiliarius in agen- 
das, anno Domini MCCCXLH. fapud] Hogges in Normannia. Anno Domi- 
ni MCCCXLVI. idem Rex Angliaepro recuperatione juris fui quod ad Reg- 
num 8c in regno Francis ex fucceflione hxreditatis obtinebat, XVII. cue 
]ulii cum Exercitu fiio applicuit apud Hogges in Normannia : 8c ibidem 
prxfens erat Bertrandus Senefcallus Francis ; qui fub jxeni capitis fui erga 
Dominum Philippum de Valeys dicentem fe Regem Francis manuceperat } 
qu&d cum ducentis viris armatis di&um portum de Hogges viriliter cuftodi- 
ret, ne rex Angliat cum fuo exercitu Tekram Francia? ibidem intraret. Un- 
de ipfe Marifcallus tarn dictum Portum quam apud Warflete cum palis, 
ficut potuit , obturavit ; 8c ad refiftendum regi Anglias cum potentia 8c[ 
manu artnata mille equites 8c lex millia peditum congregavit. Sed ab eis 
ipfum Regem Dei potentia liberavit. I'taque Rex Angliae de inimicis fuis 
vi&oriam reportavit. Quibus lie pera&is, idem Cantuarienfls Archiepifco- 
pus circa bonum regimen Regni Anglis tbtis viribus laborabat. Pott haec 
circa regimen curs paftoralis intentus, apud Maydeftan. graviter infirmatur ; 
8c de diebus indies languefcens, tandem continuatis diebus ductus fuerac 
apud Maghfeld : ubi conditQ Teftamento omnia quafi per eum legata Fa- 
milis fuse, dum vixit, donavit inter vivos, 8c tere Teftamentum fuum 
complevit. Prsdicens familiaribus fuis fspiiis- mortem fuam, 8c die Sabbati 
in Vigilia S. Bartholomsi Apoftoli, anno Domini MCCCXLVIII. 8c fuse 
Tranrfationis XV. idem Archiepifcopus, audits Mifsa, de B. Maria, circa 
horam primam dicti diei in fana memoria obiit apud Maghfeld. Et ante 
mortem fuam prsdixit Magiftrum Simonem de Iflep fuum Succefforem 
fiudfum fore debere. Hie fingulis diebus XIII. pauperibus de mane, [ele- 
eoioTynajn dedit ] quibus XIII. ' denarios if cuihbet unum panem. Et ad 
nonam aliis XIII. pauperibus ante praridium ; quibus unum panem album, 
potellum cerevifis, potagium, bohum fercu'lum carnium five pifcium, omni 
die ; 8c poft Vefperas aliis XIII. pauperibus, quibus unum panem 8c Unum 
denarium ; proprid manu, dum vixit, humiliter miniftravit ; prster ele- 
emofynas fragmenrorum domus fuae ad magnam multitudinem pauperum. 
undique confluentium ; quibus largiter diftribui per Eleemofynanum fuum 
fecit : 8c multas eleemofynas mulieribus puerperio decubantibus ; 8c aliis in- 
digenribus privaras eleemofynas multas fecit. Hjc erga fubditos benignus 
8c mifericors nullum privando, ' fed potius in omnibus quibus potuit dif- 
penfando. Die Martis in craftino Nativitatis eodem anno corpus ipfius 
Archiepilcopi in Ecclefia Cantuarienfi juxta Summum Altare in parte Au- 
ftrali hodorificae traditur fepulturx. 



JOHANNES 



Digitized by 



Google 



JOHAKKES 0 F F O R D. 

Jbkakkes Of^rf, Legurtl Doteeximiuty Decaflus LWfcdlh.8f €ahteUai 
this Anglis lueccflit : & afl preces Regft Angli* CfehleHs PdM Vfi 
pomificatus fill ahnO Vil. k VIIL Caleitd. Novtanferi anno Domini 
MCCCXLViiI..fpfeta Eleaiorie concdrdi de Magiftrd Thoma&tdwar- 
dyn, magno Theologo, providit eidem Johanni ; & ipfUm pier Bulla! fuai 
praefecit in Archiepifcopum & Paftorem. Hie Joliannes fuit vir magna 
eloquentia?, , 8r hi Concilio prbtfidus. Ab iptb Papa multas grates reporta- 
vit ; quod ipfemet vel alius effe&um nullum habuit, quia iplc tempore 
parvo vixit. Anno Domini MCCCXLVIIL ftatim poft finem Natatis 
Domini incoepit communis mortalitas gentium j Sr auravit continue ulNe 
ad finem mentis Maii anno Domini MGCCXLIX. In qua quidem peflfi- 
iehtia vix tertia pars hominurfi remanfit in vita* Tunc quoque tanfa ra- 
ritas Presbyterorurh & paucitas erat ; qubd farochiales Ecclefiac lnomciatae 
penitus remanterunt : & perfbhae Beneficiatac a curis Beneficiorum fiiorum 
prae timore mortis diverterant ; ubi morari poterant, nelcientes. fit quia 
tunc nullus fervitores habere ppterat; necnonmendiearemalentes ocio, quant 
p6r laborem tjuaerere Vitam fuain : Domtnus ftex cum tuo ordinavit Cort- 
Cilio, &• ftatuit; qubd quilibet homo&c fcemtna Regni Angliae potens in cor- 
pora ad laborandum, infra aetatejn LX.annorum ? non vivensdc mercatura, 
nec cerium exercens artiiicium, non habens de proprio unde virere, vej 
terrain propriam de qiia circa a^ricuituram fe poterit occupare, & alteri 
lion lerviens, fi de lertaendo requidtus fuerit •, illi lervire tenetur^ qui ilium 
fie dueeret requirenduni ; quodqbe percipiet vadU, liberationes $r ftipendia 
cbnTueta. fit prasterea ordinatum fuit J. qubd orrines artifices Sr operarit 
pro labpre nori caperenp ujtra id quod fieri cofnmuniter conluevit. Hie 
Cantiiarknfis EleflEus circa finem Mottafitatis hujusm Vigilia S.Auguftini 
Anglorum Apoftoll apud Totenfyam menfe Maii, diem fuum claufit extre- 
raura ; & Vll. Die Junii anno Domini MCCCXt.Ilfc T poft Matotinas in 
Ecclefid Cfmfti decantatas, fbcrete j'uxta focum ubi S. Thomas Marty rizatus. 
fuerat, eft fepultus~ de noae. 

T& O U A S . B' R E D A R D Y N. 

thsmns Bredvardj/t, lacnt patinas profeflor Solemfnis y cfe ParocfMde 
Hertfeld Ciceftrenfis Dioscelew-oriundusi Caaonicus Lincolpienfis,, perale^ 
£fionem Canonicam &c per provifionem Apoftolicam fuccemt. ^icf>rimb 
era£ Cohfcilbr Ke^is Angus ; cum quo in Regno Frarfciae 81 in Norrnan- 
nia fperat; ipfurii Regem exercitum fuum mlubribus monitis doeuit & 
exempfis ; adefo qubd Iblius 0ei potenti4, & non in multitudineS ^rnj^to- 
rum Rex Ah^ia tandem fuorum habuit .vi£ioriam aEmulprum. . IKcJiio- 
mas,^jna^niis Tjheplogusir Tamoras primb- poft mortem Johannis de ; Stret- 
fordCantuariehfis Archiepilcopi per j-ttprem 85 ^a^itulumCantuarienftrnper 
hultimo.die A ugtttfi, annoDohimi ^MCCCXLVIII. primitus, & ^ndc I V, 
die Jfunu,an. 0omtni MCQC^'0|Cateratis jjicibuseft ej(e£l;us. Sed* .Dominus 




hiepiicopatu Xlir. Calend. Juliianno prsdiftp* Dic.Poniinic^; „ 
Vigilia S. Margaretae eodem anno, diSusTnomas*Cantuarienris Elec^us, apud 
Avinionem exiftens, ibidem tunc confecratus fuit in Archiepifcopum Can- 
tuarien&ra in Eeclefia Fratrum M}i>orum per Dominum Bertrandum Ebre- 

dunenfem 



Digitized by 



Google 



Vit* Afcktoftfcdjtotm Camuarienfium. 



dtiftefjfttt! Met S; Mitel Prttfcyttrum Cardlnalem, una cum atiis Bplfco- 
& AbbatttWs aftairfibH* aHhcjttfe GaMtfalibus m Curia pnefentibus tunc 
fcfefem. Die«tft«ti coliftcfaridnls ftujaffciddi Dbmlntis Hugo Cardihalis TV 
tcltwte^ertnantfsPiipaf, dfito ipfc ArfchSepifedpus itt mens* federeft, ; feck fieri 
eidfert Archiepifcopo rfta«!»atn f kupefiurtt per quendam foper afinuift equi* 
wntetnj de qtiOrttete fcdintftnWterfcuf eskteri Gardinales. Delude Domtrtd 
fctps & CardiWlibtiS, ut rffefis eft, f iflWtis, Arehiepifcdpus iter fuurti Ver- 
&s Angliam arripitttt,- die A&rcurli XiX..dte Augtlfti applkttit Ddvof- 
rtffl ) k di&e die apud Gaftriirti faera* hofpifatus ; &• deinde prdgfediensi 
apad Ghertharfl ) & eotttiritiatk diebtts- venteifc apud Derfford, & die Sab- 
iJHtf m Vigtba Affutrtprtehis B. Maria Vfchiens ad Regefn apud ElthamV 
ibidem literatidnem Tempforakiinl &orattf hdbebat. Et eddem die accedenS 
ad MarteriHtti Rdffetffis EpMeopi *ptA Lataheth. ibidem hdfpkatus ftrit die 
Bofoklfca kl Feftd Aflkmpttonte B\ Maf kfc, die Lett*; die Maftis, & did 
Mereurii fequentibus : qild die MerCuHl ibidetartiortUHseft > 8t die Sabbat? 
in Pefto Decollation* S. jdhahriis Baptifte in Ecelefia Cantuarienfi humartis- 
eft. Siequd tfte Vacationes Cantuarle'ftfis Ecclefiae in uno 8r eodem artrid* 
exceptis quinque diebus, cafealiter edrkkigefurit. 



Sttm lie JJIeP, Gandnieiis Lincoln, eldefli Thdma fifccefflt per ProvifidneM 
ApSftfclleafli, lprts* ele&idne facade eo. Hicerati pries Portifor Sigflli ptiJ 
via Regis, & tijifc Seerdtanttt, fidmd ^deoi Deo devotus, & homifllbii* 
grattofos. Die Ddtftirika id VigtRa S. THdmae Apoftoii anno Ddmini 
MGGGXLIX.in Ecelefia 5. Pauli London, per Ddminum Radulpfitim' Epif- 
tofyittt Ldndoifc tklfefcis DenSMd WHMMo Wanton. EpHcopo, & Domino Ji 
Mentrvettfi Eplfcdpd, Gdfh^rdV.ineMbitt;<ak au&oritate Apoftolkd confecra^ 
tds, Si poftmddam ifi Ecelefia Ganfiiarlenfi ihtronizatus fecrete, moderatis fum-» 
pt/bus 8r ejtpenfis.' ilk vifiifeyk Dicfeedfei 1 Cahtuarlenfem in qua certas Ecclefi- 
aftkas pertbnas p¥lva"tk j ^f'cOikralahos ettrh rigbre procefGt. Etdeindd 
D'ittotffel Reffedfem & Gfceftrefiiem fterfuhaori6 vifitans, poftmodum irt 
{bis Manerits rtotabatur, fiios flibditos per ckationes rriukipliciter fatigando. 
HiC Jtttfcrh ^alatiurri Gantuarfefife reeeptis ab ejtecutoribus Jobannis Arehi-: 
Iptfcopi GantUarienfis pro defti^c\ibuscfomdrurrt mille Mareis, fecit nobili- 
fef replarari ; & Maneriurri de Wrdtharft penkus demofiri, & eic- lapidibus 
ibidem ^ManeriWm d* Ma^deftan, quod Jbioefh Archiepifcopus Johannes inJ 
ccBperat conftruerej eraendari feck, noVam ?bidem Gamerartr faciendo. Hie 
~tt8petx&9\t Lkefa* ApoffdHcas pro febfitfio eormnuni in relevitbnem fuo- 
ttimonerttHtf eiddhi Cdnceflb per DiofcCefe8^provinciamCanta.arien(ein, Vide- 
licet IV. denariorurn de Marca ; led per amitiam Clericorum fiiorum, often- 
lis Clero di&is Literis Apoftolick in Ecelefia de Maydeftan, ted noh leftis, 
a fubditU fiib plenam Deeimam fic excorfit ; 8c ab aliis Proviriciai Gatitua- 
rienfk IV. denarios de Marcd duntaxat habuk fccundum 1 Bullatfi. Anno Do*- 
fflini- MGCGLHI. XX. die Aprilts apud M^eftmonafterium cOrahr Regd 
Anglic,- Skhon Gantoaf iertfis 8c JoHarfnei Efcforac. Archiepilco6i, * ante- 4 
q'uafh conteniionerrl luper bajulatbne Grucis utriufque Archiepifcopi decon- 
6eflb Regis in utr^que Prwinci&facienda, praeter eonfenfum Prioris& Ca* 
pkdli Cafrtuarienfis prfVatiffl forma: quai fequktir concordirunt. Videlicet 
iitf# C&rt**fieftfii Archiepifcopkj & faee'etfores fit/ Jrehiepi/copi C fitter* fuam 
ht Crtsffttti Biteefi & Pr&vhtcia Ebot. Artie fe libete Aefcrti f aciertt ttbietsnqae. 
Et idem Eb&r< Afthkfifcofm & Suctejfares fui iiiieni Archiepifeopi, M Crt>£- 



S I M O N de I S L E P. 




Digitized by 



Google 



w i orr; t r "> » ■'■<"'»« K i nn i TrriniiWim-rf-i rrrn ~v ■ i aaea^aaa^ 



Stephani Birchingtoni 



cejfor infra duas menfes, quo prime CantUarienfem Provinciam poft eonfeeratio- 
tiem de catero fuerit ingrejfus, pro delatione pacifica Cruets ejsts 'in Civitatei 
Diarcefi & Provincia Cantuarienfi facienda Itbere, umm Nuncium folempnem 
ad Eccleftam Cantuaricnfem turn Imagine sure* valoris XL. librarum fter lingo* 
rum fculpta ad ftmilitudinem Archiepifcopi., vel joeali altero aureo ejufdem va- 
loris, fide/it er defiinabit.] Et- hujufmodi Nuncttu ad Eeelefiam Cantuarienfem 
diftam lmaginem vel joe ale ad feretrum S. Thorn* in prafentia Priori* vel 
Superior is out alter ins offer ret proficient is. Et cum Ebor. Archiepifcopus ad 
Parliament um Regis venerit j Archiepifcopus Cantuatienfis tan quam Praemi- 
nent tor ad dexter am partem Regis fedebit, & Ebor. in finifira : Et CruxCan- 
tuarienfs in dexter a parte leiti, & Crux Ebor. in finiftra. Et Cantuarienfis & 
Ebor. Archiepifcopi , (i via lata fuerit, fimul incident \ fed in introitu oftio- 
rum vel aliis locis jlriftis, ubi Cruces fimul deferri non poffunt, Crux Cantua- 
rienfis pracedet, & Crux Ebor. Archiepifcopi fubfeauetur. Quam quidem 
.Compofitionem Innocentius Papa VI. Pontificates fui anno tertiq ex certaV 
fcientid confirmavit, omnem defedum in ea fupplendo, non obftaote quod 
tunc in Compofitione hujufmodi Suffraganeorum Praelatorum & Capitulo- 
rum, aliorumque confenfus non infervenerit, utdebebat.. 

Ciim aucem Dominus Robertus de Stretton. ad'preces Pxincipis Walliae 
in Epifcopum Coventricnfis & Lichfeld. EccleGae ele&us fuiffet ; & idem 
Dominus Papa ipfius Eledi k ejus literaturaB notitiam non obtinens, vo- 
luit quod didus feledus ad Romanam Curiam veniret, examinationem pcr- 
fonaliter fubiturus. Et quia Rex Angliae pro dido Ele#o faiberet Papa ; 
SrampUus Rex quoque interim Temporalia didi Epifcopatus, & Archie- 
pifcopus Spiritualia, toto tempore vacationis ejufdem habebat. Et cum di- 
dus Epifcopatus propter infufficientiam Roberti de Stretton Elediin litera- 
tura &in Romand Curia examinati propter defedum literature repulfi, per 
biennium vacavuTet ; tandem ad preces didi Principis idem Papa per Bullas 
fuas examinationem didi Eledi in Anglia Archiepifcopo Cantuarienfis 8c 
Epifcopo RofFenfi commifit. Unde dicti Principis precibus Dominus Can- 
tuarienfis Archiepifcopus excitatus, eundem Eledum ad dignitatem Epi£ 
copalem infufficientem poft examinationem perfbnae fux fadam tarn lpfe 
Archiepifcopus quam Epifcopus RoHenfis invenientes, propter remorfum 
eonlcientiae ipfum acceptare non poterant nec volebant. Unde idem Ele- 
dus non expeditus fie receflerat ilia vice. Sed poftmodum idem Eledus k 
Domino Michaele London. Epifcopo, cui etiam Dominus Papa vices fuas 
commifcrat, fuerat gratiose acceptatus, 8c die Dominicd, in SS. Cofinae 8c 
Damiani, anno Domini MCCCLX. in Ephcopum confecratus. Anno Do- 
mini MCCCLVIII. Fr. Thomas deLile, Epifcopus Elienfis, fiiper homi- 
cidiis & roberiis 8r aliis feloniis in Curia Regis Angliae malitiose ad fedam 
Comitiffa: de Mareical. per inquifitionem de fado convidus, 8c eidem fe- 
cundiim confuetudinem Angliae tanquam Clericus liberatus, perpetuo car- 
een mancipandus, captata temporis opportunitate latenter aufugit ; & ad 
Romanam Curiam veniens, Domino Innocentio Papas VI. de hujufinodi 
injuriis eft conqueftus. Unde idem Papa commotus graviter, Magiftrum 
Johannem Lech. Officialem Curiae Cantuarienfis, Dominos Willelmum Sha- 
relhul, Willelmum de Thorp. Henricum de Grene, 3f Willelmum de Nor- 
ton. Jufticiarios Regis Angliae, k Dominos Simonem Efrayton Militem 8c 
quofdam alios, per literas Bullatasin oftio Ecclefiae S. Pauli London, affixas, 
ad Romanam Curiam peremtorie mandavit citari ; 8r tandem ipfbs prop- 
ter contumaciam excommunicato publice nunciari, & contra eos ad hujuf. 
modi fententiae aggravationem proce^fit. 1 1 poftea idem Dominus Simon in 
hujufinodi Excommunicatione decedens, per Epifcopum Lincoln, audori- 
tate Domini Papae fuerat exhumatus ; ejulque corpus in paludem viliorem 

proje£him t 



Digitized by 



Google 



Ptid ArebUfijcoprM CmtmrienfiUrn. 44 



proje&um .* Et idem Officialis Cantuarienfis ,ab Excommunications hujuP 
modi abfolutus. Quibus fic pendentibus, quidam Elienfis, Epifcopi Clerici/ 
de Romana Curia ad Angliam deftinati, Fr. Jolianni Epifcopo Roflenfi, 
Thelaurario Anglia, PapaTes Bullas extra London, tradiderunt. Etobhoo 
di&i Ckricicapti, incarcerati inTurri London. & ad perpetuam powiitenti* 
am condempnati. Hie ficjuidem Elicnfis Epifcopus , Frater Frasdicator, 
undique litem obtinens, in Romana Curia in tribulatione 8c miferia fic 
deceflit. Anno Domini MCCCLX. Fr. Johannes Rof&rffis Epifcopus in 
craftino S. Lucat Evangeliftae in Manerio fuo juxta Lamheth. obiit. Cui 
lucceflit per Ele&ionem Ononicam Magifter Willelmus de Wytlefpye, Ar- 
chidiaconus Huntyndon. &poftmodumper difitum Irmocentium Papam in 
pleno Concilio confirmatus. Et die Dominica in Craftino S. Agatha Vir- 
ginis anno domini MCCCLXI. per Simonem tunc Cantuarienfem Arcluepif-' 
copumin Capellade Otteforde fuerat confecratus. Anno domini MCCCLX. 
quafi per totum orbem inccepit peftilentia 8c mortalitas gentium undequa- 
quc Fr. Thomas Lile Epilcopus Elienfis obiit; cui fucceflit dominus Si- 
mon de Langham, Abbas Weftmonafterienfis Dominus Johannes Tryllek 
Epilcopus Herefprdcnfis ; cui fucceflit Magifter Ludfovicus Cherlton. Domi- 
nus Thomas Faftolf Epifcopus Menevenfis j cui fucceuit Magifter Adam 
Houghton. Dominus Michael Epifcopus London, cui fucceflit Magifter Si- 
mon Suthbury. Dominus Regjnaldus Brian Epifcopus Wygorn. cui faccef 
fit Magifter Johannes Barnet. Fr. Thomas Pafcal Epifcopus Landavenfis i 
cui fucceuit Fr. Johannes Godrich. Minorum. Et ifti fcptem Epifcopi 
tempore mortalitatis hujus mortui ; loco eorum furrogati fuerunt boni Cle- 
rid & Dodores per Innocentium Papam. Anno domini MCCCLXII. V. 
Id. Aprilis in Vigilia Ramis Palmarum obiit Robertus de Stretford Epif- 
copus Ciceftrenfis apud Aldyngborne ; cui fucceflit Magifter Willelmus 
de Lenn. Decanus Ciceftrenfis, Doctor Juris Civilis, per Provifionem 
Apoftolicam. . Eodem tempore Johannes Gynewell. Epifcopus Lincoln: 
obiit, tempore fubexemptus per Sedem Apoftplicam ad preces Domini a primi » Ugaid^ 
Ducis Lancaftriae; cui fucceflit dominus Johannes Bokyngham, Canonicusg^P-jJ^L, 
Lincoln. Portitor privati Sigilli Regis tempore Paps Urbani, fcdeejus man- 
dato fuper literatura apud San&um Omerum per duos Abbatesexaminatus, 
& idoneus ad dignitatem Epifcopalem repertus, fa&a relatione Papas de 
& fiiper examinatione hupfinodi , idem Papa praefecit ipfumin Epifcopum 
Lincoln. Qui die Dominica in craftino Nativitatis S. Johannis Baptiftae, 
anno domini MCCCLXIII. per Dominum Willelmum Wynton. Epifcopum 
in Capella Maneriifui dc Werghanefuit au&oritate A poftolica confecratus 

rBullam gratiofam. Poftmodum Magifter Radulphus de Salop. Bathon. 
Wellen. Epifcopus obiit. Cui fucceflit per provifionem Apoftolicam 
Dominus Johannes Barnet. Et Magifter Willelmus Wytlefeye Epifcopus 
Roftenfis fucceflit ad Epifcopatum Wygorn. per Tranflationem. Et Ma- 
gifter Thomas Tryllek praefe&us fuit au&oritate Apoftolica in Epifcopum 
Roflenfem ; Anno Domini MCCCLXXI. apud Lamheth. VI. die mends 
Januarii. 

Hie Simon Cantuarienfis A rchiepifcopus, irrequifito Capkuli fui confenfu, 
vendidit annuum reditum XIII. damarum vel cervorum tempore pinguedi-* 
nis, 8c aliarum XIII; damarum vel cervorum in tempore deffermefbun,. 
ad Arcbiepifcopum Cantuarienfem 8c ad Manerium fuum de Slyndon. ab 
antiquo notorie pertinentium percipiendum annuatkn a Nemof ibus, Fore- 
ftis, five Chafeis Domini Comitis de Arundel, ad duos anni terminos ad opus 
domini Cantuarienfis Archiepifcopi, aui fuerit pro tempore : ac dimific 8c 
conceflit in perpetuum nobili viro Rknardo Comiti Arundell. 8c Surria? pro * 
CCXL. Marcis ftedingis. Et Archiepifcopi CantuarienlesfueruntJiu)irtmodi 

Ferarum 



Digitized by 



Google 



4 6 



ferrirum tpoffeffo^i] temporibus ftiis iifb;ue ad tempusalfcttetionis fa8£fedflera 
jurarhcrkum foura dfe rk>ii alifehandd bona 1 ArclHeltif^tus fti,< fterttaas 
Pontiff^ iricdhfultd. Ciitti autem fetemphls k diligSife tra&aeu> q&i ifl fcallbus 
codCeffiOnibus perpetuis fuper alienatiortibus fferttm Kecl«fiaftk«rtttne*igJtur, 
nbn fuerit jtnita juris exigentiam habitus; hujufrffo^ vendkid k eoncdffus 
annui rfiditus nort poterit de jure fubfifterej fldn pdtelit, Seettebebit jpfa- 
fertimeumurgens iieceffitas vel evidens* quaiehdc fieri ttebiilt* fldn ftbeflfefc 
Idem Infupef Archiepifcopus vendidit arbores in k fliper terrk tene'dti* 
Cadtuarienfis Ardllepifcopi ih Waldi Crefcerites, cofntftuniter Vdeata Dorne-- 
deflnes, ad Archiepifcoptim8c ad Ecclefiahl Gantiiarienfttfi ab antifiud perri^ 
ftentes; cfuas miflus dictorum Tenehtluhl profternere pdfiiit Velau&bat> pro 
fuo tempore alienavit ; pro fa&o duplkandb reditiihi dl&drum Teaeritiutfl 
ludrum ex hac causa. 

Eodeto tihtiOj circa finemmenfis Januarii,- id€m Archiepifcop* to 
taftdo de Ofctefbrd verfus Maghfeld inter SevtfHdk * TdnebrSg, in kfctf lu- 
tofo & aquofbde equofuocafualitef cecidit j adefc qubd ipfe quam fiib eqw 
quarto defupef fuef at penitus madefa£fcus. Slcque abrade vdftimeritoriim fitew 
f uiri mutatione neeeflaria equitaVit. £t dehincapdd Maghfeld Veftlefls, Mtkm 
in qdadaffl lapidea Camera ddrmiens in rfieridie, morbd Pataly fis eft perckffas* 
Sicque ibidem morando non salens poft prartdium bene loqai TarideW drc* 
prineipium mentis Julii, anno domini MCGCLjtllL equitavk versus Chef* 
rynge fuaViter Itf KtetL Circa idztii tettipus idem Af chteplfcdpUs fumfM 
tuose foccepit facere Aulam .Sddhtriumin Qaonis in Pdtochld B^Mdrfel Qittfc 
qaam vocari fecit Aulam Gatf ttirknfcfi. Et quafdam Aulas 0tfdny*jel«aai 

* Ldemoiiut.alias per riimietate'fri vedti a ctehfolkahs, bfo Sedlafibtis tbi morari ▼olea*l«» 

bus de foo aferarid perquifivifc In qui qiikfcm Aula. Seojafes in JfurgCivtfi 
k Canonico k in Arte Dhile^ieafub eerto rtdmero ftudere deberftes di£ 
poMi to partd ; k illos fub regimine uiiiws Magiftri coffimifniter vi<rfere vo^ 
luit ; efuibitt Ecciefias de PageharH k tie Ivechirclie pro fua ftfteritaciond 
ajipropriari decreVk. Sed mdrte prsventtiSj hujufinodi opos impe¥M!a!» di-> 
mifih HiC Arehiepifcopus paralyticus apud Cantuariafntt per Vices veriiensy if 
quandoque aptid Cherry nge rCdiens, tandem principio Augufti apud Maghi 
feld venierrt, k ibidem per artftom & dimidlum moram trahens : tinderil 
die Dominica in craftino S. Marci EvangelHte anrto domini MCGCLXVl; 

• circi mediam no£tem ejuClem diei obiit aptid Maghfeld, anno Gdnfecratief* 
nis ftfsc XVII. Et die Sabbati, II. die Mari anno praedie^o ablqud tumuku k 
expehfis ante Magnam Crucem in nati Ecclefijs Cantuariertfe fimilire* eft 
humattiJ. Etdie Veneris, VlII. Id. Maii anno pfafediclo Prior & Cafta 
lum Venerabilem Patrem domimml Willelmum Edyndon. Epifcopuifi 
Wynton. in Archiepifcopum Qmtuarlenfem urtanimitef poftula^ftnt. Qui 
poftulatione eidem Epifcopo mododebito prafentatd ; ipfe hujtffifaddi pdft*- 
latiOni diflenfit, k renunciavit eidem omnino. 

SIMON de L A N G H A M. 

Simon de Lsnglum, prirrib Monachus Weftmottafterienfis, deifl^ Abbas, 
k deinde Epifcopus ElienfB, & Cancellar ins Anglia, {uceeflk dtfr ?rovifr 
ortem Apoftdlicam, fpteri poftulatione hQA de domino Willelmo de Edyrtgi 
don-. Epifcopo Wyntoh. per Fridrerrt k Gapitulurrt CantuafierifSifr, at prae- 
feitur. Et kl' Vigifid 9. Jacdbi, anno-<fommi MCGGLXVI. Vt&ktii$ Papa 
VI. eundem Simonem tunc Epilcdpum Elienfem tfatt3ffolit ad'-^trchiepi^ 
coptim Canwarienfem fle Vacantem-; k ' V. die Novemferfe eddeft> rfhnd Ih*- 
mthus Edward us ReX AfcgRar in Palatld foo Weftmoft^fterii C*i«ens, e%ni 
dem Siinonem ArehiepifedpWm' fic petft&txitk admifitV » pniffit^per' ipfimi 

eidem 



Digitized by 



Google 




tfBBm kSgl fideiirite telfei.jor^rtie^fcbi & Hsrilifflciationd riiird k fl&ririnea per 
ijihih fcSktfe vtrbfc j§*u«HMBtis in BuMs fiiis cbhtehtis: Temtkiralia dfii 
ArchJ6pifcb{fei;654 e#Km libe'r^vit. fit 66ft fiaec die Jovii in FellO Aririun- 
tlSH&nfi ft; MirHti aBHB domini MCCCLXVII. inchbahte idem Archie- 
jjtt&ptts ihtrdriiza^ Fuifc ib Ectfefia Catituarienfi hbrioriJke; ficut decet 
quidetii Tmnflatid, ut dieebatdr, i34iiribus ndri placebat: uhdedc e* 
M metric* tic ail: 

fcxufceht Gpeli ; 4«M Simon trahtlfc ab Ely. 
A'd tnjos advtriturh fient in tCehfc ftiltlia centum. 

Hujus fiquidem temporibus Papa Urbanus exiftens apud Viterblilm; ariHB 
Pontificatus fui VI. 8r annp. domini MCCCLXVII. providit Ecclefias 
Wynton. qui anrium 8c abpliiis vacaverdt, dedominb'Willeimo de Wik- 
ham a Portitore Privati Sigilii Regii,, aliter ad eundem per Priorem Sc Ca- * wiiidmo 
jjltriltim Wanton, concbrditbrele&o, IpretE BeftidHe eiiis ; 8c ipfiirii w luel- ^i ,on 
feurri laehi Pap^pfifeclt iH fryntbn. Ebifcbpum 8c Paftbrem, eddeni an- SS&J r 



XXL Hie nienfis Julii, polrrhddlim me Dominica, .tflz. Vt. Id. O&op. a™™* 
ideth Efe&us Wvnton. perlMum HoMtim ArcHiepifcopum eaii{iiarierir. ^Sf"" 
dBKltts Dothinis Sirhdrie StitHbdry Lbhdbri. 8r RoWrtq SaHim, Etiifcopls 1 procut 
ctrrriJfr^iricldUbbs pra&htlbus, itt fecclefk S. Pauli Lotidpri.in Epircopurri SgJJ 
Wiriton. fuit fblerhphlter cbnfecrariis ; 8f eddem die apud Lamfitth. prdtfattis' di. Cujus 

i^'-t-^llsi*-^^-^ «.-iiIil^r?_ll.._L r>v.lfr__J-i_lji_L -l-miL^l"- j:-,t*__:'J 'HiTl '-: • V. . iwn 



Willdmus de 
lamad 
procuracio- 



sta- 

AfcniepiTcdpjS tefitllt Fefturn Cbn^cra'crohishujblttb^lmaiinid cdtii hbnbre.' f****&>- 



Dcm Domimu 



Pbtt H& Idfchi AfchlepHHoptiij dffiduriiCa'hfcefiaril Angh^.rditniftt}f^im^ue' ^p^ an - 
Rex Anglix Dominum Willelmum Wikham Epifcopurfl Wyntbii.lrr (Cancel- *>Mm& ultra 
larium iuum fecit. Qijp fa&o Archiepilcopus ipfe Maneria Temporalitatis feSlftnuf™ 1 * 
fust undique peragrans, mpdumque yjyendi apud pz prudenter difponens, confinnarc. 
inctfcpjt clfc moderatiis. Et ecte quail in pnncipio Tranuatloriis (u« ad abAdam*!' 
BctK/ianl CantuafiCniem infortunhAni fibi dicitiir cbhtigi{fe ; uc ficut erat«>- hoo-ms; 
per ftratam PCgiam.itirierandQ verbis Uttcford, de equd.Crucifefarius fuus L * mbeth * 
ad terram cadens, hafta Crucis enormiter frafta fuit, fed celeriter reparata. 
Cum autem idem Simon per biennium eidem Cantuarienfi EccleHs prarfu- 
i(Tet : idem Papa Urbanus ipfum Archiepiicopum Cantuarienlem die Sabbati 
Quatuor Temporum, viz. XXIII. die menlis Septembris, anno domini 
MCCCLXVIII. in Cardinalem S. Romans Ecclefiae ordinavit, una cum 
aliis diverfarum regionum Praelatis. Et ipfe Papa hujufmodi creationem 8c 
ordinationem fuam eidem Simoni apud OtteforddieS. Pidisanno praedi&o per 
Literas Apoftolicas intimavit. Et poftmodutn idem Simon hLjufmodi crea- 
tionem in Cardinalem domino Regi Angliae in Concilio fuo apud Weftmo- 
nafterium convocaro. coram Praelatis 8r Proceribus regni Anglix publicavit. 
Qijo audito, idem Dominus Rex praedi&is novis mente turbatus, fuper his 
deliberatione cum Concilio fuo feorfim habita, Tem|X>ralia Archieifcopatus 
Cantuarienfis tanquam vacantis in manum fuam cepit. Deinde ipfe Simon 
oovus, ut pramittitur, Cardinalis, ad morandum apud Otteford pro tem- 
pore licentiatus per Regem ibidem, multide fua familia nolentes ab Anglia 
recedere, receiferunt ab eodem. Et poft dies paucos Sigilla & Regiftrum 
Archiepifcopatus Cantuarienfis liberavit Priori Cantuarienfi &: Crucem Ar- 
chiepifcopalem ad Ecclefiam Cantuarienfem tranfmifit : 3c ipfe in familia 
fua modica, ut Cardinalis parce vivendoapud Otteford ad tempus fimpli- 
citer fnoVab^dlv Et ad ejus petitionem a clero Decanatus de Shorham IV. 
denarios de Marca fecundum taxam Beneficiorum Ecclefiafticorum ejuldem 
fblummodb reportavit : & dum apud Otteford morabatur, ftaurum fuum ven- 
didic , pecuniam quam potuit colligendo. Et deinde ipfe Cardinalis ad 
capiendam licentianj a Domino Rege transfretandi, apud Weftmonaftcrium 

* die 



Digitized by 



Google 



48 Stephani Birchingtoni 



die Lunx poft Feftum S. Hilarii accedens, apud Lamheth. tempore Conci- 
lii Regni morabatur. Et eodem anno die Mercurii, ultimo die Februarii apud 
Dovorram mare intravit ; & die Jovis fequente, videlicet primo die Marcii 
transfretavit " Nec eft mirandum, qubd di£tus Simon, fic Cardinalis crea- 
tus, de Angl id natus extitit ; quia non eft: primus nec fecundus Anglicus 
Cardinalis. Nam anno domini MCCLXXIX. Nicholaus Papa IV. apud 
Viterbium Pontificates fiii anno primo [fecit] ordinationem IX. Cardinalium, 
inter quoserat Fr. Robertus Kylwardeby, Anglicus, Ord.Praed. in Theologid 
Magifter, Archiepifcopus Cantuarienfis, quern fecit Portuenfem Epifcopum 
Cardinaiem. Alii Archiepifcopi antiquitus erant in Cardinales creati ; ficut 
8c Dominus Stephanus de Langeton. qui fecit Tranflationem S. Thorns Mar* 
tyris gloriofi. 

W I LLELMUS de WITTLESEYE. 

Willelmm de Wittlefeye , fecundus hoc nomine Willclmus Archiepifcopus 
Cantuarienfis, qui primo fuit Archidiaconus Huntingdon, deinde Epifcopus 
Roffenfis, pofteaWygorn. Epifcopus, & demum ' per Dominum Urbanum 
Papam V. adEcclefiamCantuarienfempercreationem domini Simonis Lang- 
ham ultimi Archiepifcopi Cantuarienfis in Cardinaiem faftam, vacantemi 
apud Viterbium XI. die Oftobris anno domini MCCCLXVIII. tranflatus, 
eidem Simoni in Archiepifcopatu fucceflit, Qui die videlicet XV. Januarii 
eodem anno per dominum Regem Anglia ad Temporalia di&i Archiepifco- 
patus Cantuarienfis admiflus fuerat, ut eft moris, fidelitatis per ipfiim pra> 
ftito fblitotjuramento. 



> Obiit apud Ayinionem anno i376.die 
2z. JuKi. Chron. Angl. ab Adam ad an. 
1400. MS. Lambeth. r 

> Tunc Papa M. Willelmum Lyme E- 



pifcopumCyceftria?adEcclefiam Wigorn. 
& M. Willelmum Bede in Epifcopum Ci- 
ceftria? promovit. Chron. Angl- ab Adam 
ad an. 1400. MS. Lambeth. 



SIMONIS 



Digitized by 



Google 





SIM ON I S SU D B tl R Y, 

>:-. ;- ....... j t - '. ' ' " ' ,' ' . - 

Ex'jSpccub Parvulorunfj^ Lib. -j/caj^'J/. f! ; 

: quantum etxhon^endum detrimencufl! ;mevitebil«]fue perieukral animal 
_ runile prasapitsuht ; -qoUivdrts fauc^&^^^ptkkieric^aHA h»<5uos 
lacrolan&a Ecclefia milkans, nonnullis crebris miraculis (ignis- infoikis 
oftenlis, San&orum [numero] conjungit, infidiando detrahunt, & pro pone 
oranem derogationem inferunt abiatr^Kio iUis ; quanta pceoali laqueo ftri&uis 
arceri mcrentur, qui Ihdulgentiis Summorum Pontificum pronis rogatibus ob- 
jtpntibus obviantdetrahendo ; ac piorum cOF^a peregrin^ntium dogmace' perat- 
rioiopaftiant & perturbant> np$erk Ipfe, qmfron&ffitur neque &llk. Vmitontt- 
nu$ ponnulk^ de pr?erninis Versos; m>chiiwpontf^giia$^^ 
que exigeritibus, ultibne divina vidimus noftris temporibus gravuuaVc af- 
fii&os pariter& punitos. Unde uc caeteri metum hafceantiqui extoifiinfr&edo- 
cent adverfantia verkati ; unum de multis dignutn duxi memoriae commendare ; 
quod anno Domini MCCCLXX. & in quarto Jubilaeo celeberrimi Mar 
S. Thorns in parte nofcitur coAagide ; fed in anno Domini MCCGLX^ 
ad etfe&ura eoncluflvum dedwriiur Sc finalem. Ij*kur fupradi&o anno Da 
MCGCilXX.&irt quarto Jubikeo Martyris meriiorad, populus uik^qpe 
mirabiiiter catervatim Cantuariam magno cordis afle&U"& defiderio coMiie- 
bant. Stcque eodem tempore in Vigiik Traniktionis jfra$i&ae Venerabi- 
Jem pattern domioum Symonem de Suthbert tunc* E^Ete^m LondonieiH 
&m versus Cantuariam iter Ilium contigk dipexuTe. 'Qui ductus fpkitu^ 
roneo, populum per viam versus Cantuariam gradiencerh'aufii temerario 
informabat aflertive: quod ilia IndulgeHtia plenaria, quft apud Cantuariam 
lore iperabatur, nullius commodi foerat vel Valoris. Super quo muki 'con- 
fluentium mente confternati dimiffis vukibtisf in terrarn cum cordis ttmanr- 
tudine obftupefcunt fuper prolatis eloquiis tanti Patris. trade nonmifli'mox 
abierunt retrorfum ; nonnullietiamelevatisvbribus maledicebant eidehVPam 
in faciem, dicentes & optantes acclamando, ut morte probrosi & tur^ifli- 
md moreretur : qui tantam injur iatti moleftiamque inferre gloriofb Mafrtyri 
oon veretur. Cui etkm occurrkquidam Miles 1 de Kaneia, ni fallor; nomi- 
m dominus Thomas, de Aktourt : ira mows intrinfecus, improperans & re- 
darguens tanquam impatiens,- praedi&um E^lfcopum Londonienfcm, ^ prout 
fnumalii pratdixerunt, praedixk eidemdkens Domine EpKcope, qubdfe- 
cifti banc rem feditiofem in populo contra S. Thomam ; Tub perieuloanimae 
meat morte nephandiffima finips vitamtuam: Ad hoc autem fucclatriabant 
oranis populus: Amen, Amen. Procedente verb tempore, k Willelmo 
Withleley Cantuarienfi ArchiepMcopo cxhac luce fubtracio, idem dominus 
Symonde Suthbury Epifcopus LondonL per 'Papam Gregbjrium XI. ad Ec- 
clefiam Cantuarieniem eft tranflatus, IV. -Nonas Mail, anno Gratis 
MCCCLXXV. qui licet Monachos Ecclefiae antedi&ae paterna tenerrimd- 
oue dile^ione minim? praetulerk ; Ecclefiam tamert Cantoarienlem cui prar- 
tuk, honoribus quibus potuit exaltavk. Duas alas enini in parte pofteriprr 
eju£iem Bcclefise, nec non PortamOccidentalem Civitatis'a fundamentis 8c 
muros ejudem tunc quafi praecipkeserexit, 8c fieri feck fumptibus^ropri- 
is 8c expenus. Tandem anno IV. Regis Rkardi II. Vulgares feu Gommu- 
ecs Regni, led maxime in Cantid 8c Effexii, furii ihvedi fiib unA con- 
fpiratione kifurrexerunt in Proceres fegni, in jufticiarios, & in eos qui leges 
Regni obfervare videbantur. Qui tanquam Hiiniftri Sathanae catervatim 

H Londonium 



Digitized by 



Google 



Excerf>t4 de R d b e ht©, W i nc h e l s e 



Londonium properantes, praediftum dominum Simonem de Suthbery Can- 
tuarienfem Archiepilcopum ^tercaeteros -violenter de Turri London, ubi pro 
ampliori fecuritate moram traxit, omni abje&a humanitate extraxerunt ; 8r 
cum ibidem finjahW decarJitaferunt XIV. 1 cjle cpcnf^ JurinitnnJ ^bmini 
MCCCLXXXT.' ut vox popuh, i.e. vox Dei, prbut praedicituir, in fuocon- 
grtio tempore implerejur. Unde dicit idem egregius Afttrtyr S. Thomas in 
fua Magna Carta. A feculis enim inauditum eft, qubd aliquis Ecciefiam 
Cantuaricnfem laferit; & non contritus aut corre&us a Chriifco DommcpEW5or 
& prolocutor prxmuTorum hominum fic furentium fuhqpomine fiotojakke 
Straw; fueratappellatus. . / J i . . 




De Roberto Wincjielfe Archiepifcopo Cantusi^kiifi 
Etfcerpta quaedam ex Chronico Eeclefe Gftrifti 
Cantuarienfis MS. . 

jfcfno MCCX£I V . Confirmatio ElecU Cantuarienfis. Robert! fde Win- 
_ w . chelfe in Curia) Romania fapa CoelefHno V. VIIL Idus Smicmbris: 
& Confecratio ejujflcni II. Idus Septembris in eddem Curia ab EpiftoptfCaf- - 
jdinali ptulo Sabino. ; . ,\ 

. Eodem anno Archiepifcqpus Robertus. Cantuarienfis de Romk veniens 
.per Almaniam jfcejr fuum arrjpieus causa guerrs jam motsc, ut prau&mi eft, 
inter Reges FraricteJJr Anglia5, applicukapud GernemoiKhe die Circumcifio- 
,nis Domini. Et ftatim Regem adiit in> Wallia ; .& venitapud Aberconwey ; 
.& juramento fid^lkatis pradtito Temporalia fua recepit. Poftea verb XV. 
Kalend. Aprilis Gantuariam venit : & Conventus fblempoiter incapis .ufque 
ad pqrtam Cccmetqrii obvianvprocefljt, Et fic ConVentu praecedente Eccie- 
fiam intravit k San&uaria, ut moris eft, adoravit.: Deinde Priorem 3c 
iingukx Fratres in ofculum pacis, fufcepit. 

Anno MCCXCV. pradj&us Archiepifcopus Cantuarienfis Robertus 
Dominica poft Feftum S. Michaelis in Ecclefia fiid Cantuarienfi intro- 
nizatus fuit per Henricum de Eftrid tunc Priorem ejufdem Ecclefiac & eo- 
dem die Gilbertus Comes Giouceftriae a <h&o Archiepifcopo citatus venit ; 
& fecit totum fervitium fuum plenarietam in officio SenefcaUi quam Pincer- 
.narii ; & cepit totum feodum fuum de Archiepifcopo ; ut conrinetur in Con> 
pofitione inter eofclem. 

Ifto anno applicuerunt duo Cardinales apud Dovoram, mifli ad pacem 
reformandam inter Regem Francis & Angliae ; viz. Albanenfis & peneftri- 
nenfis. Quibus recedentibus de Cantuarid ufque Londoniam apud Herbal- 
doune occuifit Archiepifcopus Cantuarienfis Robertus. In occurfu eorum 
prsxeperunt Cardinales Crucem ipfius Archiepifcopi poftipfbsa tergo de- 
ierri non eredam. Et ita fadum eft, ufque dum veniret apud Ofprenge. 
Receptis itaque Cardinalibusfuis in domibus ibidem, Archiepifcopus Cruos 
erefita ad Manerium fiiumde Odoun eft reverfus. Et in craftino idem Ar- 
chiepifcopus eomitativam.CJardinalibus fecit ufque Newynton fineCruce ; 8c 
apud Giuingham declinavit : & Cardinales Londoniam funt profefti. Ifto 
ctiam anno, fecundo die Augufti comfeuftio fada fuit domorum perhomi- 
nes Regis Franci* in Prioratii & Vi(lli;.&- Monachus quidam euueiem Ec- 
clefiae Thomas nomine fue'ras in Pqrp^itorio ab eiklem alienigenk oc- 
cifus^ , ..... 

] . Anna 



Digitized by 



Google 



11 , X - ■ ' — ' ■ . ■ ■! I I ■ I .11.1 

De Roberto l& incbetfe Arcbiep. Cant. 5 1 

■ — ■ ■ ■ ^ 



Anno MCCXCVI. Rex Angliae EdwardusapudS. Edmundum a in Cra- \ s,c «"»r; 
ftino Animarum Parliamentum fuum tenuit ; & vocati venerant ibi per lite- fifSS"" 1, 
ras regias Pralati Sc totus CJerus. Rex tandem a Clero* petiit fobfidium ad fcripcum ep*j 
' deYcnuoniem fui regni. Sed quoniam Clerus vocatiis fuit ibidem ad manda- ZahA^ 
turn Regis, & h(Hi au&orirare; ecclefiaftici } noluit ibidem fihaliter refpondere. 
Sed prorogata dies fuit quoad Clerum ufque in Craftinurii S. Hillarii. A Laicis 
tamen ibidem duodecimam partem bonorum mobilium fuorum fibi folvere' 
rccepit. Sed Cives 8c Burgenfes o&avam partem mobilium fuorum fibi fol- 
verunt. In Fefto verb S. Hillarii proximo lequenti Rex petebat a Clero, tunc* 
Londoniaejeddem causa corigregatis au&oritate ecclefiaftica, auxilium pro guer- 
ra fua .& defenjfioue regni. ^>ed quia Bonifrcius Papa VIII. Gonftitutip- 
'item' Viovam ediderat ; qubd de bonis Eceiefiafticis nulla Subventio vel Sub- 
fidium Principibus i Ssecularib,us ablque Jipencia Sedis Apcfftolic* fpeciali Tub 
pani graviflima in eademCoriftitutione content^ [concederetur j Ideo Qlff- 
rus in poenam Conftitutionis incidere nolens, excufabatfSde tali auxilio Re- 

f' faciendo ablque lkcntia praedi&a. Rex verb turbatus|deinde omnes terras 
tenement Laica feoda omnium Eccleliafticarum perfbnarum de Regno 
Anglic in manum fuam capcre praxepit ; & ea tenuit, quoufque de Clero 
finguli quintam partem omnium bonorum temporali«m fiiorum&r fpirituali- 
um Regifblvendobona fua praedi&aredemuTent. Solus tamen Archiepifco- 
pus Cantuarienfis Robertus Regi reftitit; . Sq bona fua omnia mobilia &im- 
mobilia. in manu Regis effe permifit ; riec ilia redimere voluit in formal prac- 
dicri propter pcenam Conftitutionis pradi&ae., Itaqu^^JO^Ujscfoitio Om- 
nibus pofleflionibus ArchiepHco'patus um mobilibils qukm immobilibus per t 
XXI. feptimanas & V. dies. ,Vklens tamen Rex conftantiam Archiepifc 
copi, nec ipfiim pone ad voluntatem fuam inciinare per occupationem bono- 
rum fuorum, XIV. Kalend. Auguftiprpxime /equentireftituiteidem Archie^ 
pifcopo omnes poffefliones fimpliciter & abfblute. 

Anno MCCXCIX. V. Id Septembr , Arcbiepjfeopus Cantuarienfis Rober- 
tus celebravit Spomalia inter praedi&um Regeraf Edwardum & Margaretam 
Ibrorem Regis Francis in hoftio Ecclefiae Chrifti Cantuarienfis versus Clau- 
ftrum juxta noftium MartyrU S. Tjiprase fubfequenter idem Archiepifc 
copus celebnvit Miffam'Spo'nlalium ad altare feretri S. Thorns Marty ris. 

Anno MCCCVIII. & ipfius Regis Edwardi fecundo,Rpbertas/jIe Gantua- 
tti Archiepilco^us rediit de curia Romana" plene reititutus. Mandavjt enim 
Papa Domino W. qui fuit in ejus abfentii adminiftrator Temporalium & Spi- 
ritualium Archiepifcopatus Cantuarienfis, qubd fibi redderet omnes fru&us 
& proventus diai Archiepilcopatus medio tempore perceptos ; qui illud 
mandatum fideliter adimplevit. Ita qubd idem Archiepifcppus ppftea fuit 
ditior, quam unquam fuis temporibus prius exiftebat. Et fic ceffit fibi ad 
utilitatem, qubd tuic ordinatum ad noxam ; quoniam fine causi extitit fati- 
gatus. Et Dominus Robertus de Awrewafch & Magifter Johannes Martel^ « 
qui fuerunt miffi ad Curiam contra eum, ibidem fiibitb exprarujnt: U-fide 
verificata fuit una propofitio : quaconfucvitdifltus Archiepifcopus confolari. 
Nichil nocebit ddverfitas, nf>i null* Aominttur iniquitts. [Ifta ex Matthaer 
Weftmonafterienfis Cohtinuatione MS. j 



. \ \ .1 . %\I.*J . - - « 



Digitized by 



Google 



5 2 ■ Dies Obituales 



Dies Obituales Archiepifcoporum Cantuarietifium, ex 

Martyrologio & Obituario Ecclefiae Chrifti Can- 
tuarienfis. 

A U GU8TINUS. 

VIL /^AI. JuniiL In Anglid tivfcate Cantuariae S. Auguftihi Archie 
, 1" y pifcopi Sr : Confeflori$ ; aui miffus a Beato Ephcopo Gregorio 
primus genti Anglorum Chrifti Evangelium prificavit; cre- 
btifque adhuc refulgec miracufis. 

„ H. Septembr. Ipfo die Tranflario S. Auguftihi Archjcpifcopi & Cofr 
feuoris. •'- 

i . '> •• .... 

L A U R E N T I U S. 

ME L L I'TUS. 

VIILCai. Maa. Dejtofitio S. Meliid Epifcopr in Britannia. 

/ ..1. 

JUST U S. 1 .• ' 
H O N O R I U S. 

.-. - , . ; 

1>E U S D E D I T. 

> * > 

T HE ODO R U S. 

. ■ . .j .... - . . .). 

^"OW^ 1 ^ B. Theodori dvit ^ 

B R I C H W A L D U S. 
< VI. Id. Januar. Obiit Archipraefol Brichwaldus. 

N OTHE LM US. 
• XVII. Cal.Novernbr. Obiit Nothelmus Archiepifcopus Cantuariae. 

C U T H B E R T U S. 
pifcopus N0VCmb ' 0hiit hoa * memoriae Cuthbcrtus condam Archie- 

BREGWINUS. 

A.J^'^'^l—r < ^?^J , J?P 0& » beat* memorise Bregvini chit 
«m avitatis Arduepifcopi ^Cbnfefforis. ' 

LAM- 



Digitized by 



Google 



ArcbiefifeofoYwn Cantearienfium. 



xttt 



L A M~fc E R TUS. 

-^V^Mus Mb5. : -0&: ve$rWftfe me^^A^rdiwu^i^pia^us j 
-per ^tj«^ ? Ecd^« Me35^ ha^l|?to <4kii^4iM^'^cti(4ratilt, v r^ttenhaA^ 
Charryngis, Celebcccc^ ' Ghartfe^ JBrelttlaBde\ ^itthaaH !m»»fiiras. ki 
Porobernii iuxja Edburgewell. ., 

• - • -* 1 ©c#585-f; -i.-jjlm/lrp 

IX. Cal. April. Ohiit WHroius^rcfoiepil&pfa t cujus procuratione Rex 
Kenulphus dedje. Ecclefioe Cljrifti Ritherlege, Kyngeftulande, Ibintone, 
CafinWfte, : Elrnefl&S, BattKatf*/ Gfa¥a*i < 0 Ap(yngloiiae , ^vdafoe , 
Myltone, Godmerfham, Byxle. Coppenftane, Gretmerfe, Scaled word, 
Eathehorae, Langdone, CkfltntepWal^iko?ie, Folqueflande, Botcwell, 
HeWefrede,. Tyngeland, Wamble in Middeuexia, Geddyng, Cumbe, Herg- 
*fiefr,Orffertfe, florae. ' • -« .-AsvoV: .13 .y 



FF, Ij3f jPLDUS. 



IV. Cal Se 
^Walkrannus 




CJlif opus. 

. - ■ i * - ■ . ■ I. . . 
II, Non. Februar. ObUt Celnodus Archiepi(copus ; qui a Principe nomi- 
ne Heled Vfllam, quae djciCar Chert, proprii ^cuoii <^ fcXhtiftKEc- 

. ATI|E^REDUS. 
II. Cal. Julii. ObJfciDominus Athelr^^ArcWepifeopfe ' v i v. r > 6; ■ 

IV. Non. Augufti, CantuariaPepofino S. Plegemundi Archiepifcopi & 
•Confeflbris. >■'-'> • . ; <■ ' • 

% A ,C H E J- M U S. 

YI. Id. Januar. Objit Archipraeful Achelmus, 

II. Id. Februar. Obut Achemiia AicWepiftopus. - '<"> : - 

W L B B L M#S, 

tmm turn Wlfelmo confundi qui fbfioricts nofiros mn eft infref*»$J 

O D 0. 



Digitized by 



Google 



54 Dies Obimks 



OD O. 

IV. Non. Junii. In CantIA S. Odonis Archiepifcopi & Confefpris.' 

D. U N S T. A N V & 

XIV. Cal. Junii. Incivitate Dorobernia' NataleSan&i Patris noftriDun- 
ftani Archeipifeopi ; qui ab ipfo matris utero fen&ificaeus, omne teaajais vies 
fuse magnified duxit; unde & gloriofo finequievit. t / 1 

XII. Cal. Novemb. Cantuariae Ordinatio B. Dunftani Archiepifcopi; 
cujus vita quamfuerit pontificatu digna, etiamdivina revelatione innotuit. 

E THE LGAR US. 

III. Non. Decembn Obiit pise memoriae Lotarius; Archiepifcopus. , , 

■ SIR I C I U S. 

V Cal. Novembr. Obiit piae memoriae Siricius Archiepifcopus Can- 
tuariae. • 

A L F R I C U S. 

XVI. Cal. Decambr. Cantuariae Deppfitio beat* memoriae Alfriciejufoeai 
civitatis Archiepiioopi 8r Confeflbris. 

E L P H <j \J $. 
• ' • j ■ 
XVI. Cal. Pecembr. Ipfo, die" Ordinal S. EJphem Canaiarjenfis Ar- 
chiepifcopi & Martyris j quam Deus per Apoftolum mum revehre digna- 
tus eft. 

t .... 

XIII. Cal. Maii. Eodem die S. Elphegi Cantuarienfis Archiepifcopi, qui 
ab exercitu Paganorum pjoft dirutam illius urbem, poft cruentaminnocentis 
populi cadem, poft templi expoliationem vin&us abdu&us eft ; & per fcptem 
menfes variis tormentorum fupphciis cruciatus, tandem furentium manibus 
Paganorum lapidatus, Martyrii coronam fufcepit. 

VI. Idus Junii. Eodem die Tranflatio S. Elphegi Archiepifcopi &Ma»» 
tyris de Lundonia in Cantiam ad Ecclefiam Cbrifti. 

Lf V IN G US. "* 

II. Idus Junii. Obiit bona memoriae Livingus Archiepifcopus ; qui de- 
dit Merfham & Cheyham Ecdefiae Chrifti Cantuariav ^ 

AT?>H E L N Oj T H U S. 

. - V, Cal'« $Q.vemJ>r, Oj^iftpiae memoriae .Achelnodus Archiepifcopus Can- 
tuariar. , • VVi \ 

•> ED SI US. 



Digitized by 



Google 



ArcbteftfiofenOf GtMuarienfium. 



55 



r 



EDS t UJ& 



HL CaL Noviembr; Obiit Sywarditi Epifcapus Ghorepifcofiu.] 



ROBERT U Si [ejeSim.J 

■. . ., > . » r- ., • . 

S T Y G AM D U S. [^/«rd 

L A N < F. R A N . C U Si 



: IK.- 



V. CaL Junii. Obiit fcclicis memori^ LanfrancuS Archiepifcopusj Ca« 
thoKoe fidei fidcliffiajus obfervaror fir firmiflimus robbrafcor.- qui coopcrante 
gratia Dei iftam Ectlefiama_fuhdaineiKisfundavit&- canfummavity k muL 
os ac honeftis otjnamenris, aliis ex. aura . raundiflimo faftis , aliis aurogem-i 
miiqucv paratis* iaUist etfi finc.;auro.ac gemnlis, magnified tamen laudandis, 
oroavit » multisac.rcUgiofisMo^^ ditavit} rhultamultum- 

quereverendd religione decoraVit. Hie etiam clauftra, celaria; refe&o-» 
na, donnitoria, cs^erafque omnes officinp neceflarias^ omnia adjficia 
infra ambitum Cutis confiftemia •cum ipfo , ambku nurabiliter miranda 
«£jficavit. Preciofb infuper oroamento lmrorudi iftam ; Ecclefiam apprime 
hooe/iavit ; [ex}-quibus * qaamplurimos jper femetipfiim emendavit.; Ar- 
cbiepuoopum quoque Eboraceoiem cstcroique huius regniEpifcopos a fub- 
je&ione nujus Eaacfise refdifittes ad veram & debitam filbjedtionem rcsroca- 
¥ it. per * hoc etiam & ipfo faciente omnesiUas terras, , .quae, in anowerfiriA * k 
die" Regjs Vi illelmi commemorantur, longo tempore amuTas Ecdefia ifta 
recupcravit. Extra Civitatem larga habitacula fecit ; quae pauperibus 8c in- 
finals replevit ; quibus de prOpriis .rebus »i&uni& veftitum largiri prsecc- 
pit. Similiter foris Civitatem Ecclefiam B. Gregorii compofuit ; in qua 



hunci 



• Grave crimen Lanfranconupetimen- 
tavic vir dodos Edwardus Brown in Prae- 
(atione fui ad nuperam Fa&afpjRertm 
Expend, editionem, p. 33. quaff vero 
S. Scriptura; & SS. Patrum Icriwa ab illo 
vfbata Toefint argomento clmims de- 
fumpto a Nod brevi RR. Matchaei Par- 1 
keri ad Marginem Textus Roftenfis. Lm- 

frtHCHi qma Scriftnrs fcrtftmbm vi- 

tit trtxt , mmmm corrupt* $ mnts torn V. 
sjum N.Ttfitmttj iihoj, tuemm ttum firi. 
ft* iS. Pdtrum (tcunhtm crtbtkexam poem 
fimdmt ctnigete. Hinc a Lanfranco vitid. 
tMy dulterMM, tkraf*, prifcorop SpriptO- 

rum monomenta Pne&tOr fufpicamri Si 
in ilium graviflimam cenfuram ftrinxit $ ea 
R. R. Parkerum ** r«h aJ^mc & a«b*tti. 
n ttfttmcmt fTocnlMio haufifle conteftatus. 
Id qnidem libenter concederem 1 neque 
coin orudkiflimus iftePrimas aliquid uh- 
quam temcre Vel otios^ adrittaviti nec 
tamen ejafmodi crimen Lanfranco impin- 
gere in animo habuit. Non aliud ille ad- 
nottvitj quamquod in vulgatUfimls Hi- 
ioricorom noftrae genus monumentis bo- 



dfc AmnUins legaadara prbftat. SiceiCm 
Matthxos Pans ( ad annum 1089. Hul: 
p. >y.) Lao&ancus UEtitm tfftiutvAcxvU. 

LibrosVtttr'u k Hwi Ttftamenti Serif tor mm 
vitio corruptoj amigtrc fimbiif, enjus emend*- 
Mis iutt u^t Angtarkm EccUJt* <jtutinGa£- 
Itrum fegtndet iUufirm. His addequa? hi- 
bent Mattbams Wcftmonafterienfis & op- 
tbnav nota? Choonicon MS in Biblioche- 
ca Lambethana, (ad an. 1089. ) Ltnfrm- 

tm Arckcfifcopts Jibes, mos rn#t frnf lid- 
tat Anglian* corrMferdt dl dntiquo , MlignH- 
ter fane cerrexii j quorum corrtborat'toHe , 
(corrtaione legit Codex MS Florilegi) 
[i g**dtt Ecclefi* emmtmiri. Laodabile 
fane fhidium , & fi quis carcam Latinae 
lingo* in Clero Anglicano anc^Norman- 
nicO ignoranciam perfpexcrit* com 
necefiarium. Quod tamen librps 



^^ T . .„._ T Jolom^ 

modo Ecclcfiafticos, fc Min^lia, LeOio* 
naria & ejufmodiafia, fpedafle arbitror. 
Atqoe his dices' Viro amico & erUdito 
minimc detradum velim cui ob pra?c)a- 
I ram-Operis otiliffimi editioncm RtfpObfli-' 
I caJLfcema muluim debet; >■ • 
. .' . .... 1 ' 

Clericosf 



Digitized by 



Google 



; 5 6 



BtesObituakf 



Clericos pofuit, a quibus morientes & unde fepulturam fibi poflent praspa* 
rare non habentcs, & abfque pcerio ftfaperentur, fufcepti iUuc diflerrentur, 
delati honefte fepelirentur. In Mancriis ad Archiepifcopum pcrtincntibus 
multas $r honeftas ficclefias ^tdtficavk ; mulosfc honeftiffimas -douiosprge- 
paravit ; quod 8r Archiepifcopis eflcnt delc&ationi & honori ; & pauperibus 
hominibus, qui Arcrtfepilcc^isdomos ficpiflinac prxparabant, eflcnt tin] tanti 
laboris fnblevationem. Ecclefiam etiam Roffenlem a fundamentis incoepit, 
incceptam honefte parfecit > quamjmultk &t- boneftis decoravit ornamentis. 
Infuper & revcrendam iuibi Monachorum reli^ionem inftituit. Terras de 
EccleGa longo tempore ablatas> adquifivJt ; ijiias Monachis ad vi&um &' ve- 
ftitum habere permifit. Necnon Ecclefiam S. Albani fundavit& fere con- 
fummavqt ; quametiammiritisJkpretio^ 

Semper legatur obkus Lanfinnci in ordme fiio ; lick in ebdomadi Pen* 
tecoftes contigerit. Eoonunciata Anniverfario Domini Lanrranci Aiicfuepi£ 
copi in Capitulo^ omnes fimul Fratres procedanc in Ecclefiam canentcs verba 
mea, interim fonantibus omnibus fignis. Poft coenam putiato figqo atf vi« 
giJias, omnes folito more ^convenient ; ipfis Vigilias feftw* peraganc^ duo 
tertium, tres fextum, quatuor - nonum Refponforium canaot, In erartinp 
quifqoe Saccrdos Miflam unam pro co oefebrare debet >\ qui Miflktn non 
cantant, quinquaginta Pialmos >jr earner, Mlfla inConventu in Alois fe« 
ftive eclebretur ' r ad quam Cantor '8c cum eo duo alii Fratres fint, capis in» 
duti ; tres ad Reuaouuvaum, quatuor ad traQum, fonitker in capis^ i Ad 
paupercs pafceqdos ipfo die Thejaurarii debent dare c^dvignpa (btigos. 3er« 
vitium Refe£borii ferbve fieri debet, ficut inFeftivitaat uauis Apoftoti. Ec«. 
defia jpaoca permaneat, ficut ia Feftivitate S< Aoguftint ; donee peragatur 
Servudum. < • >< ■ < ■'■ 



A N 3 E L M U P. 
RADULPHUS. 

XIII. Cal. Novembr. Obik Radulphus Archiepifcopus. 

W I t LBL M US. 

XI. Cal. Dccembr. Obik bpnep memoriae Pominus Wiflelmus Archie- 
pifcopus. . . , , 

T H E O. fi A LDP S. 

XIV. Cal. Maii. Obik venerand* memoriae Dominus ThcobaJdus Ar- 
chiepucopus Cantuariac. 

THOM AS BECKET. 

IV. Non. Deccmbr. Eodem die Regreflio S. Thorns Martyris ab enitio ; 
quern poft diuturna fuppiicia, quibus cotidie novus Martyr eftulferat, velut 
aurum in fornace tri pferie probatum, in thefauros Regum affumptum, (ep- 
timo anno Dominus ad palmamfub gladii cautione revocavit ; ac n oftenfis et 
gladiis voce Dominica diceretur : Amice y vide ad quid vcnijti, 

IV. CaL Januar. Eodem die Caotuariae Paifio venerandi Patris Thom* 
ejudem civitaos Archiepifcopi & Martyris gloriofi. Hie poft longos exilii 
labores, quospro juftitia patienter pertulit, tandem Deomuerantereverlus; 

. . 1 & 



Digitized by 



Google 



Arcbiefifcoforum CantHarienftum 5 ^ 

& in Ecclefia. fua cum honore fufceptus, in eadem pro defenfione libertatis 
ipfius gladiis impiorum percuffus occubuit. Talj modo fertis athleta, agone 
fiio conftanter expleto, proprio languine laureatus, ac tfriumphali more in- 
fignis, ad Chriftum, pro quo fideliter decertavit, foeliciter pervenit. Cujus 
gloria? Miraculorum frequentia teftimonium perhibet ; qua poft Paffioncm 
ipfius eveftigio tanta fecuta funt, 8c adhuc cotidie multiplicantur ; quanta 
retro-a&is temporibus pro aliquo Sanctorum vix ufpiam fa&a leguntur. ■ 

Nonis Julii. Eodemdie Tranflatio 5. Thorns Martyris Cantuarienfis Ar- 
chiepifcopi, anno gratis MCCXX. paflionisautcm ejufdem Martyris quin- 
quagefimo , feria tertia. Ut eadem die k fiaiceretur ad pcenam, & patere- 
tur ad gloriam, & transferretur ad honorem. In cujus Tranflatione Paflio- 
nis ipfius Dominus miracula mlcitavit ; ut dum novis (up*rvehientibus Ve- 
tera fuiflent renovata, ex fignis corufcantibus - & ipfe Martyr gloriofior 
appareret. 

R I C H A R D -U S. 

XIV' Calend. MartuV Obiit put memoriae Richardo* ; Archiepifcqpus, 
Monachos noftrae Congregationis ; cjui Ecclefias de Eftria, de Moncfcetone, 
deMepeham, & deEynesforde nobis reftituit. . . y> 

' . ' . „ ' . i ..... 

B A Lb' W INU S. 

XII. Cal. Decembr. Obiit Bald wynus Archiepucopas. 

Idibus Septembr. Obiit pise memoriae Dominus Adaal* de Chillynden, 
Prior Ecclefiae Chrifti Cantuariae, & in Arehiepifeopum ejulclcm Ecclefia 
ele&us. . 

REG IN ALfi US. . 

- VII. Cal. januar. Obiit pise recordationis Reginaldus Epifeopus Bafoni* 
enfis, quondam Eleftus Cantuarienfis j pro quo net fervitium inComrentu, 
fieut pro uno Archiepifcopo. 

i • i ■ - 

H 0 B E R T U S. 
III. Idus Julii. Obiit Hubertus Archiepifcopus* 
IH* Non. Augufti. Obiit pis memorise Hubertus Archfepifcopus 6 . 

ST E.PHANUS. 
VII, Idus Julii. Obiit bons memoriae Dominus Stephanus Archiepifcopufc 

R I C H A R b U S. r 
III. Non. Augufti. ObuYpis memoriae Richardus Archiepifcopus. 



. Willelmam alii appellant. obiit Hubertus J.'ldasJalU. Vide infra id 



Qpod Hubertus utroq* die obiiffe dica; 



Diflertatione de vera Succeffione Archie- 



tar *, error eft Codicis manifeftus. Vere pifcoporum Cant. 

" I EDMUNi 



Digitized by 



Google 



5& 



Die? Qbitoaks 



B & M Ui N D U S> 

XVI. CaL Decembr. Eodemdie Depofitio S. Eadniupdi Cantuarienfis Ar- 
chiepi£3qaL& Confcfforis* 

V. Idus Juou. Eastern die- Tranflatio S. Edmund) Cantuarienfis Archie- 
pifcopi 8c< Coafeflbiaa. 

B Oi Mi I F A C I U S. 

XYi. Cat JbugtMtii Obiit bona memoriae Bonifecius Archiepifcopus. 

MemorandiM»qu6dranno Domini miUefim© ducenteTimofexagefimo certio 
Johannes de Weftgate tunc Supprior 8r Capitulum Chrifti Cantuariav Priorjs 
deftitutiregimine, domino Bonifacio Cantuarienfi Archiepilcopo quod faciant 
anniverfarium ejus fingulis annjs ppft objfuw fujiip, in formd fubteriiis fcripta. 
' Reverendo Patri ac domino domino Bonifacio Dei gratia Cantuarienfi Ar- 
' chiepifcppo^ tonus AngUa Piimati, Johannes Supprior & Capitulum Eccle- 
' fi* Gfer mi Cantuark fajutent &• tamt devccam quam debitam in Domino 
' obedientiam & reverentiam. . Ntimrit Referenda veftra Paternitas nos 
' devoto cordeconccpilTe, mente jocunda decrevifle, ac communi Fratrum 
'voluntate ordkiaue, jujtta^ 8c vqftiw Qempntiae magnificae confeientiam 

auam in vobis iam invenimuc. Kr in n>hnc ovrwliwe . n -_ . _ 



'quam in vobis jam invenimus, & in rebus expeditis experti fumus ; om- 

\ S um i )0n< 2' , ? m & k«aafe&»8» q«« «fc noftb* fiuot fc in perpetuum fiact 
Eoalafiu. (kia oartteefiKfe foeciales aueeaaes nrarionet in iw;^ . t.t* :_r_ 




quodlancta fcialubris eft edgitatio pro fideli- 
bus defunctis exorare, ut a peccatis folvantur : Statuimus ut Anniverfa- 
«num veftrum fingulis anqif porVhujus vita; curfum in Ecclefii noftrd fe- 

* ftive celebretur. Ita qubd die Anniverfarii veftri quilibet Sacerdos Mi£ 
' & m mV&fetibWft cejcfoabk fpecjalem. Caeceri verb Frames infer»r.is Or- 

< dmivqp* Mi&ra. gap cej^raut vcl a.cafu debijitatis cejebrare neaueunt 

* qumquaginta Pfalmos dicent pro animd veftra. Nomgft verb, veftrum Be? 
'totam Angliam deferri faciemus ; utin fingulis Religiofbrum Capitiiusk 

< prasfidentibus anima veftra pje/iivs apfoltafur. Praefentem igitur paginam 
« m Martyrologio noftro tranferiptamannotari fecimus ; ut die obitus veftri 

< revoluto folempnius recitetur i^^ap«ulo., $t eaudem figtHo noftrp fona- 
« tarn vobis tranlmitti curavimus : ne oblivion! tradatur humanae ; 8c qubd 
« pic e<jnceptum;eftA J^nobtfftlulwii^or^tum* majonimmcOTaLmKori 

< jugiter maneat confeffione. w ^ 

ROBERTAS KTLWARBY. 

HL Idus Septembr. Obiit bona; memorise dominus Robertus Arcnieoifav 
pus Cantuark, & poftea raftus. Cajdinalis, pUaV 

^ : - •'. . •> ; . 

h JOHANNES. EEC HAM. 

VMdus Dceembi'. Obiit vencranda memoriae dominus Johannes de Pc- 
?^f!^wpu^ppusC^atuaris^ Sordine FratrmpMu|orum, 

ROBER- 



Digitized by 



Google 



Arcbief^eofanm Cmtuarienfiwn 



59 



R OSB'E R TTXPS W Y N C H B L S E. 

V. Idus Maii.Qbilrotlehmidia memdrndominus Robertus 3e> WjTnchylfc, 
quondam Archiepilcopus Cantuarienfis ; ifte profe&bpaftoregregius, infig- 
ne (peculum Prilatbrura, moribusfc virnitibus annoceflens ahos ; fic cordis 
mundicise pudieitiam fociavit; fic carnis ftimulos fubreptantes cautius raor- 
tifieavic ; tic k mutes putawrar in came .praetor carnem vivcre. Cujus ioU- 
da conftantia moleftis eventibus non tepuit, nec minis terreri nec muat- 
libus fle&i potuit viam veritatis deferere. Cafiilam, cunicam. k dalma- 
ticam k capam Chori pietioiiffimam ac omncs libros fuos Ecclefiae Cantuari- 
enfi in vita fua donavit. Demum confummato malitiae mundialis triumphed 
V. Idus Maii, anno gratia mfllgfimo tneennumo tertiodecimo in Manerio fuo 
do Ottfbrde uoneda camiriasvitabik fbhric tributnm cujus corpus ia 
tcctefii Ctnamriehfi jimtaafau* 3. Gregorii collocatur. • 

VI Cal Septcmbr. Qbikptatneeordaiaonis dominusTbomatde ; Cobeharn > 
$pucopus Wygomienfo, quondam Ele&us Caatuarueu • 

W A L TrE R U 8. 

XV. CaL Decembr. Obiit bonac momoria? Dominus Waktrus AtfChiepi£ 
copus ; qui pcimo Bpifcopus Wyaorni* 8r Domini Regis CanccJkrho-fuk : 
it poftmoduraad primaciam Ecclcfi* Cantuarienfis tranflatuseft. Virqui- 
dem manfiietus k aoabiiisp k divix»rum celebration* valdc devorus. Draft 
aitttm Cooventui Manenum do Caidecotn cum bofco de ThorhoMo junta 
bartonam noftram; k per Cartam iua^nconfirmaTit liber* k qtnece proft 
k fuccen«ibm ibis in pcrpetuum. Rc fktfervkiumproeoinConvcnru^ 
kmpniter, neat pro Wybato Prier*. - 

8 1 M O N M EP H A M. 

tVY Idus *06fa*r«. Obiit bona memorise Dominus Simon de Mepham, 
quondam Archiepifcopus Canttiarienfis, totius Angli* Primas, k Apoftoli- 
cae Sedis Legacus, fcS.Tbeologiae Doctor, per Capirulum canoftice efe&us, 
& in Curii Romano; confimtatus. Pro quo net Servitium in Convenor fblemp* 
niter. Cujus •dbmenti executor Magulier LaurentiUs Fatftof dedit Conven- 
tui qumquagiata iibraa ad emendce redditus quadragkita fondorum annuatim 
CKpeadcodoa in Anhiverfiurio qat, 

J OH A N N E 8 ST* AT FO R DE. 

: X. CaL Septembr. Obiic^mcmoria dominus Johannes StrttferdeCan- 
luanienfis Archioplfcopus i qui dedk Ecclenw lii* cappam pretiofiffimam 
fimol & mitram oeropcimaw k duos libros Juris, viz. unumDecretalitmi 
fir aimm Decrecoram. Er affignavit Convenrai annuaiem penfionem cen- 
ftim fbiidorum Oe Eccifii, de ifrttfton k de Bodone ; qoas approprkvk Mo- 
naitcria de Bevirifham. Prd quo net Servitium in Conventu ficue pro 
Sdivi Regind j & quil^iiefacerdos Minam anamdicct, ccteri PCumosquin- 

I 2 JOttAN- 



Digitized by 



Google 



Dies > Qbitudes 



JOHANNES UFFORD.; 

XI. Cal. Junit. Obiit Johannes Efedus Gantuaricnfis. 

T HOMAS BRA D W A R D Y'N< 

VH. Cal. Septcmbr. ObuVdominus Thomas Bred warden Archiepifcd-- 
pus Cantuarise* 

SIMON I8L IP. 

* 

VLGaLMaii. Memorandum quod fexto Kalendas Maii circa unamho- 
ram poft mediam no&em anno Domini millefimo trecentefimo [fcxagefr- 
mo] lexto recolendae.memoriae dominus Simon de Ifelep Cantuarienfis Archi- 
epifcopus apud Magefeld diem fuum daunt extrcmum. Et certa bona 
Priori Sc > Conventui Ecclefiae fuse Cantuarite Tub forma quae fequitur* jprouc 
in teftamento fuo cvidenter apparet, reKquk atque legavit. 'Itemieg» 
Priori 8c Conventui , qui circa fepulturam meam laborabunt, pro onere 
di£toe diei ad unam pitanciam decern libras. Item lego Capitulo feu Con- 
ventui meo fex duodecim diicorum argenteorurh, & tot falfaria argentea 
meliora 8c noviterfabricata, 8c quatuor pelves argenteasdcarmis meis, cum 
quatuof. lavatofiis ejufdem foStx. ■ Jtem.viginti quator pccias argehti, 8c 
8c fesoftas de argento pro vino \ ut dc cis ipfi Conventui in Refecwrio &t 
non alibi, miniftretur. Decet ejaimXubUmitatem tanti Capkuli exclusiva* 
na gloria honeftiori prseferri miriiftcrio 8c bonorificentius dderviri. fit volo 
q^uod ifta vafa femper in dominio 8c poueflBbnc Conventus remaneanti Nec 
Uceat Priori aut cujufvis alteri fingulari pcrfona, cujufcunquc ftatus aut 
prasminentks fuerit, nee emm cuiquam SuccdTori meo, contra hanc volua- 
tatem meam ultimam 8c anathematis fententiara, quam ex noc comraveni- 
eos poterit formidare, ipfe vafa aut partem eonim quamcunquc fub accom- 
modationis aut mutui cujufcunque fpecie, cum caufa vel fine caufS, extra 
dictum Refe&orium recipere, neC ipfe Conventui accommodare, diftrahere, 
deponere, aut ad aliquos ufus alios transferre. Item lego Priori 8c ejus 
fucceuoribus, Prioribus Ecclefiae Cantuariat duas ipeltres arglrifeas majorcs 8c 
meliores praemiflis, quae funt de-armis meis fimilieer. ' If em lego Priori 8c 
Conventui milleoves matrices, de raelioribus quas habueco tempore mor- 
tis mea\ Et volo & GrdinOj quod foetus earum vividL&xpooficui fiaguhs 
annis referventur ad numeri ptaedifti comervatioflem,. vel aagmentatkwem 
ejufdem }fi Deushocperrrvifit. ; AUoquindelanacarum prbvenientefemper ad 
minus praedi&us numerus habeatur. Etqu^irefiduum lariae.fueritvrel atias 
ipfa tota, ut praedicitur, cum aliis proventibus fiqui fuerint, in aliquos ufus 
neceflarios Monachorum, in pecuniam vel alias, prout Capitulum afligna- 
verit, permanus Canfcrarii^uituerit, diftribuatur annls finjgulis! 8c fideliter 
dividatur : ita qubd Monachi finguli quod eis fuerit diftributum habearit 
diebus AnniverfarH raqi .<■ ut fie -retnunerati: %eckliws pro animd mea." va* 
leaqt exprare. Et. volo, quod: faltena unus^. duo, vel tnes Monachi ad 
hoq ^somrauniter: clec^ti fingqli* adttis fupervideant dicVs oves ; & demi- 
me$o capitum ac etiaro iacremento) agnoriim, 8r dimiautione ac commodo 
tarn; ex lanis quam ex: ovibusiipiisidiundei|>roveiiiente i Quorum omnium 
funt computum andituri i quod &:fideliter Capitulo ndtarefcrant i8ride- 
clarent f , Et haec , omnia prapmer; , veftimentura meum aure^m, quod ante 
haec tempora Ecclefiae meae dedi, una cum quadam cappa preciosl,' iujajtali 
conditioned non aliter, Lego 8c concedo ; quod diftus Prior 8c Conventus 
; ■■. i c.« f r. T mihi 



Digitized by 



Google 



Arcbtefifccforwn Camkarienfium. fa 



* mini faciant unam Gantariam perpetuam per umim deTrtirribus meis, vel 
' aliurn quenKmiKiue Saccularerli.tel RdligiorumiiiEcclefii 

' brandam feu faciendam (ecundum ordinationem eorum del2onfefifu Execo 
' torum meorum pro me & fixigulis Archiepifcopis tam pw^itis^ukm ftv 
*turis, & qubd fingulis diebus fic celebraitt, de quocunqnT celebAverit, 
' fe taper banc Orationem & fecundum forma m hanc diceteteneatiari Dtus 
'qui inter Afoftolms $ Mer dotes ftmulos tuos Chmmum Sim^em &JokMMiero 

* dc cjtteres Ar chief ifebjtos huius EccUfu Pontipcali & Archiiptjtofuli dignitm 

* tenfcri feeifii ; fr*ft*, qudfumus, ut quorum vicem getebim htterris, eorkm 
' ferpetmo confottto UttnPur in catlis. Item qubd finguit Modachi facer dotes 
'm diQA Ecelefia fingulis annis ouatuor vicibus, faltem in quolibet quar<* 
' terio anni femel, quando'Capitulo hocplacuerit ordinare, pro anim&med 

* fpecialiter celebret Mifiam dc Beati Virgine cum Oratione praedi&a. Item 
' volo & ordino, quod Prior 8r Capitulum fingulis annis celebrari & pul&ri 
4 folempniter faciant* ficut proaliis Archiepucopis fieri cooliievit, dieman- 

* niverfarii mortis meae. Super quibus omnibus, quatenus cos concernit, li- 

* teras fuas faciant teftimoniales tub figillo eorum eommuni confignatas, & 
' Execotoribus meis protinus liberaudas. . 

Nonis Q&obris. Obiit bonae memoriae dominus Willeimus Edynton Ep& 
copus Wintonienfis, quondam Ele£his Cantuariae, benef^broofter. Qui in* 
ux csstera amicitiar bona, dedit Convcntui centum marcas,' videlicet euili* 
bet Monacho unam marcam, refiduum ad ufus neceflariot Ecclefiac ! Item 
dedit prafatae Eccleua? quinque cappas,' unam cafulam, i Scares tunicas tu- 
bas cum appendiciis $ pertineneiis Tub. Jn cujus^ Anhiwriario fokmpne 
£et fcrvkium in Conve^itu, ficut pro uno Arduepifcopo; ii i . -j >ic < -r 

S I M O N L A N G H A M- v ' 

XIr CaL Augufti. Obiir venerabilis Dominus, Dominus Simon Langham 
quondam Arcbiephcopus bujusrEccle&B, deinde Cardinaiis effe&us. 



W I JL L E L M ty S W I T TLESE Y* 

VIII. Idus Junii. Obiit dominus Willeimus Wytele&e ArchiepHcqpu& < 

SIM O N S U D B UI Y. 

XVIII. Cal. JuBi. Obiit bans memori* dominus Simon Sudbury Archie* 
pilcopua hujus Ecclefiae. . - !r : y 

. WILLEL M. U S COURT NAY 

II, Cal* Augufti. Obiit recolendbB memoriaB dominus. Willeimus Cour* 
teoay Acchiep'-fcQpus hajus Ecclefi», ^ui vixit in Archiepifcopacu per qua- 
tuoracdm annos & amjpUus. Ec.phira bonain vita fiist tecit Ecclefiae fi» 
Cantuariai^iciUeeti ad fabricam nacis Ecclefiae, daiiftri,<:&- murorum clau* 
furam circa gardihum Celerarii, imille marcas: & ultra! fiia gratis qontulit ; 
unam cappam predoiam.de rubioicum rjeribs,. .unam.Tririitatem oimHeK 
Apc^btts ^Kjndcrisjcentum fexagiota librarum. fummo Aitari dedit ; uoum 
vcfrinAfsntum album^aim fex capis> !& aliud viridecum ieDbemcapis idtefta^ 
xanfi^&^U^Yi^irjMonaditiySws Ecclefiae^ crat affidaifis^ pius %milai. 

&XS4 



».Ti;-.''.'l» ; 



Digitized by 



Google 



Si Dies Qbkuales 



Cars., Ikclefo»de!^pluw itwi^ 

quatuor dom« fieri fecit «xponfi$ fw$ ; proquo fm Aivuvetfarium fittun fiir- 
gulis aonis fieut pro doreioo Simone Jflap* quondam Arcbiepifcopo iftius 
Icdefla ; & duo /4onaefei ppo animi (u£ cflebrabunfc Item kgavh Ec- 
defisfiue OfaWi^fexlibrospreck)fo$, fc MUMpquiiun Auguftini, at 
uaum DtxionsfitfBi in tribus voiumioibMS, & Po&orem de Lira ioduobut 
wjfeiaaicibus. jQfees libf os «ccupat Magifter Rkhw4u» Courtney ad termi- 
fitim Vkae fiw de valuntate di&* kwercodi PatrU ; qoos Utoos reftitui faciat 
ad Bcqkfiam Caautarienfism di&us Magifter RichariJus per executants fuos 
poft mflrt«m fuam Tub pedi treceattrum Utsarum ; font in quodam ohli- 
^Mfio& indeittuna inde fa&a, qu* in QmceUarU noftrahabentur, pfeoius 
oontiacuur. < j 

THOM AS AR UN DELL. 

XL CaL Mami. Ohilt reealondai meinori« Reverendiffimus in Chrifto 
& Dominus Dominus Thomas Amndell Canwarienfis Archicpucopus, i& 
this Anglias Prinjas, & Apoftolicae Sedis Leganus, filius Ipectabilis domini 
domini Richardi Count* Arundclkc k Warrcnns, primitus Eptfeopus •Eli- 
enfis, . deinde Arcniapifco|>us Kboracenfij. & poftea ad banc fanctam Ecclcfi- 
am Camuarienfpm» pripfiusPriopemSc Capitulum concorditer paftulatus, 
orantlatns cjnftk. B*at autafc vir cximis fcientia, dari ingenii, in fingu* 
Ms agMibua provisos & ekejomfoedus, atqueia Fonrificalis officii execu* 
tiopcftdiiitts^mukuta doTOtui, Regibua ^aWtamporewgnantibusac r«g^ 
no profuinramritace, lani aibfi&i muktpicucr aaxsptatusy necaoo ejufdem 
regni vicibus iteracis fepius Cancellarius. Contuhrque idem Dominus Ar- 
chiepilcopus huic Ecclefiae multameritb laudanda; videlicet unum veftimen- 
tum viride cum vlginfi 3d und /cappis unitts it£b&, aliamque cappam de 
aureo panno folempni, imam mitram auream diverfis gemmis& lapidibus 
wrijpik ornatam, i waum bacuhim paftoralem. magnum argenfceiim 8r rota- 
liter deauratum \ unum calicem aureutri .adl aiajm aitare cum duobra urceQ* 
lis de auro valoris ducentar urn marcarum,aliumque calicem aureum ad Feftum 
S.Thomae quadraginta libras valentem; cum aliis diverfis jocalibus, tria baccilia 
argenteaante umutadmaltace pendeatia* qiuhquacamfaias in fbnitu dulciffi- 
mas Arundell ryng vulgariter nuncupatas. Duo qwxjue dedit Miflalia ; 
qunqpiurea libfoi. preriofos > ..cum aliis oniamentis (Ecclefiaiticis.' ICbritu- 
Lt ettam adfebricam navis Ecclefiae mille marcas : Ecclefiam infuper Paro- 
chialem de Godmerfham hulc^ddefic <aniie£H'&uruVi'procuravit ; ex .cu- 
ius fruftibus & proventibus cuilibet Monacho hujus Ecclefiae fex folidos & 
oftb idfeqarios in , die rcgreflionik pretiofi Marty ris TkoiriaB fing«li$anriis in 
ejus memoriam diftribui praecepit. Item legavit huk Bcclefiasuniuntlibrujn 
pretiofum ; in quo omnes libri B. Gregorii continentur ; inhibens fub Ex- 
communicationls majoris pceh^ quaiu de ^o fulminawut, qnbd nullus li- 
brum ipfum ab Ecclefia Cantuarienfi quovis modo alienaret. Et poftdi- 
&t Domini As^iepiiaottii cekteniend fuiGve ultimo uWvoliin- 

E^ecmqres <JedcnindPiiod'8r ^fonsdns hujus Eocfcfiai centum Uhm 
iiuinet* AegncaUav fcaindumitoluBtiocrri ijufdttn Ecclefia tunc Prions 8? 
Confratrum ^neun diftnbueadak fikiitio ocartcadium, qu^d» »i 

tor alia ipfiua Domini A'rchfepifeopi &fintlaude digoti rpemenn^ ipfe 'pt#fii 
*m& UA- damrfeftam * Lauredoffum^u 96 ' tmc> in jegnaimmWcebaty ut? ( poat po- 
temiiEodefia^ pMcht«irvim])efcuic. Ettaoftem Twaflationis fii <tl&h*tk 
Ecckfiam anao~dqclmo oc^nrov anna ^r^iacaraaODnisjDocmru^ 
quadimgeotcaxng^deciroa iAfreStotem- 
...od clefix 



Digitized' by 



Google 



ArcbkfifcQform ' Cantuarkufmm, 63 

cfefiadelfekynt^finequicvitgloriofa Fro quo fictScrviriumin Coaventu 
fblempnieer in perpetuum. 

HEN RICUS CHICHELE. 

- ». Idus April". Obiit Bominus Henricus Chichde Aichiepifcopus huju* 
Eeclefe; cujusanims propitietur Altiffimus. 

JOHANNES STAFFORDE. 

Vffi. Call Junih Obiit recdcndse memori* Reverendiflimus in Chri- 
flo. Pater 8c I?ominus Dominus Johannes Staffbrdc Archiepifcopus hujui 
BcelefiV. r 

JOHANNES KEMP. 

' XL <3af. April; Obiit HeveremJiflkaus inCferifto ?aj*r &r Dominus Domi- 
nus Johannes Kempe titulo S. Rufinae fecrofanft* Roman* Ecclefi* Bpif- 
copus Cardinalis, 8c hujus &a£tx Cantuarienfis Eoclefiae Archiepifcopusi 

* ' • 

THOMA S BO VR C HI SR. 

JH. Cal. ApriL Obiit Reverendiffimus in Chrifto Pater Sr. Doniiniis Do- 
minus Thomas Bowrfchyre tkulo 1' Ciriaciitf Termfs lacro&h&ae Romans 
Eoclefiae Presbyter Cardinalis 8c hujus fan&ae Cantuarienfis £Ecclefi«e] Archil 
epilcopus. Qui contulit ljuic. ^cclefise pulcherrimam Imaginem de S. Trini- 
tate de auro & gemmis orrmtam, atque vigmtrfeptemotppa* de rubio temito; 
cum toco appararo pro ficerdore j diacono & fubdiacono unius foQbat. 

JOHANNES MORTON^ 

%VI. CaLQftoljjr. Obiit colendiflWus ii^ Chrifto Pater 8? Doriiinus Do- 
nMra^ ; Jpbannc^^ Legum,' Dofltqr* <jupn<Jam. Rotularura Magifter, 
deiode in Epilcopunv EJufiofcui exigKur. &' ppfe §4 fan&am Cancuari- 
eniem Ecclefiam tanquam ad iedem fuperiorem transrertur. Poftremb Re- 
giae Majeftatis, Univerfitatilque Oxonii Cancellarius efficitar : 8c ita a Sum- 
mo Ponrifice in Presbyterum Cardinalem intitulatur. Hie enimdivinicul- 
tus zelator fuit ardentiflimus, 8c Regis Majeftatis totiufque reipublicae con- 
fultor magnificus. In viro enim ifto tanta vigebat au&oritas animique vir- 
tus ; ut Ecclefia Anglicana & dignitate 8c libertate fua potita eft. Si quid 
prxterea ad ipfius Ecclefia gloriam augendam ampliandamve fibi vifum fu- 
erit pertinere ; id omni Audio curaque maxima proeuraret ; quod verb earn 
oflfenderet, fumma cum ciiligentia propulfaret. Tanto enim amore matron 
fuam lancliflimara Cantuarienfem videlicet Ecclefiam amplexuseft ; uteam 
munere ampliflimo, cappis icilicet o&oginta albi coloris ditiftlmis ornatiffi- 
mifque , cum omnibus aliis ad Presbyterum^ Diaconum, Subdiacoriumqup 
pertinentibus, fiio nomine armis propriis, ex omni parte auro puriflimo de- 
Tuper textis, literilque decentifiimis banc iententiam fiiaviffimam, Deo fit 
pr*ti/nrum *£ih, componentibus, ad Dei Iaudem fuique memoriam relinque- 
ret donatam. Pallium etiam funerale ex nigra biflb puleherrimum, corpori- 
bus defun&orum deputatum, auro puriffimo undique circumfeptum, mag- 
na ex fua munificentia contulit. Suidenique ope fumptibulque magna pars' 
Tunis in Ecclefiae medio conftru&a eft. Duos infuper Confratres in UnU 

verfitatar 



Digitized by 



Google 



Dw Ohituaks Ar chief. Cantuar. 

vcrfitatc Oxonienfi Audio incumbentes, ad fidem ortho&xam aogendam & 
verbum Dei pratdicandum, viginti annorum circulo poft ipfius obiwm, lep- 
temquedum idem Venerabilis Dominus fuperftes erat, fuis propria iumpti- 
bus edueaverat. Plura infuper alia . exaratu digna contuhffet ; fi natura fibi 
vitam piolixiorem donaffet. Cum enim vitam hanc humanam ad annum 
fere oaogefimum Deo javente duxiffet haud dubmm fttlicem ; febns tan- 
dem quartana ipfius natune inimica praefenti luce privavit. Et ubi a nonnullis 
fepiflwie perfuafus erat ; ut fibi fepulchrum fatisamplum, dignum, hono- 
riftcumve conftrueret; non in publico, non intumultu, led m lecreto iub- 
terraneoque loco in Criptis nuncupato, lapide duntaxat coopertus marmo- 
reo, coram Imagine Beatiifcm* Virginis Mariar> quam ex mtimo dihgebat, 
fepultur* locum elegit: Ubi ipfius corpus foeUcilBmum jam quiefcit. Quo 
qiidem in loco duo Confratres cotidie Miffas duas cum PW* & Dtrsge, 
durante viginti annorum fpatio pro ipfius anima devotiflime celebrant. Ex. 
diftus Venerabilis Dominus iUis duobus Fratribos inftituit pro mercede eo- 
rum quadraginta denarios feptimanatim impendi ; prout in prxfenti libra 
plenius continetilr. Quae quidem. anima Ut requie perfruatur astern*, conce- 
dat Altiflimus. 

HENRI C US DENE. 

XV. Cal. Martii. Obiit DfrwriUs Henricus Dene'Arcruepifcopus hujus 
Ecclefiae. 

XV. Cal. Oaobr. » ObUt Qpminus^ Thpmas Wellys Epdfcopus Sidoniae 
ac Prior S. Gregorii. r ' • a • • 1 ■■> ■ ■ > 

XIIL Cal. Decembr, Ob^t Re#erendus in Cljtrifto Pater Dominus Ricar- 
dus Marten Suffragaheus ; qui dedit Ecclefiae Chrifti Cantuarias unam mi- , 
tram cum baculo fuo paftorali, Frater 8c Benefa&or nofter. 



« Quonam tenure ifti duo Chorepif- epifcppo ^fub iniwpontificatusfui ; Cantu- 
copi vixeriiw, mihi incompertumeft.jrbo- arienfis Acohthus, Subdiacpnus, Diaconus 
mas Wellys Monachus Ecclefiae Chrifti & Presbyter (ucceffive ordinatus legitur in 
Cantnarienfjsab HenricoOiichele Archi- 1 RcgftbO'CKMr vol. ».'. ■ 



Anonymi 



Digitized by 



Google 



Anonymi Hiftoria Cont^eife inter Safes Gmmri- 
enfeiti & E&oritceiilem cfe Piifliattt. 



PAuKnfus vir Deo dilc&u* primus Nortamhumorcfrun* Atthtepifco- 
pusa Juflo Gantuarienfi Archiepifcopo ordmatw % 8* a$ Hjbno* 
rio Pap* primo accepk Pallium id Dolobernehfem ArcBfoi*&em 
conficrandilfli \ Hac enim de causa habuk Pallium'; ficut hattet Epr£ 
copip OftieonV, qui in confecratitfhe: Papa Pallia uriftir duntaxat. Ifte 
Paulinus Regem Norhamhumbrorum Eadwynum adfidemChrifti eonver- 
tk ; ac ip(b Rege poftmodum perempto, Canciam idem Paulinus rediif 
* navigio ; ac ab Honorio Cantuarienfi Archiepifcopo 8c a Rege Egbaldo 
honorifice eft fufoeptus: Eorum hivitatioric lufcipierft Roffenfis EcclefiaS 
praefulatum, Pallium quod a Papa fufceperat ex toto relinqucns. 



De SCO T * % 

Scott poftmodum niilfia Sasai iucceflferunc, videlicet Si AidanuS, Fina* 
nus, Coknannus. AttferwB p«Dvi^iis,;«|ttt^ regnavit Rex « Bdwardus* 
ycrbum Dei prtfdieavit ; & abipfo Rege m infold Lytklef*flenfi ledem Bph^ 
copalcm 4 ut petebat, [irapetravitf]. Gui focceflcrunt pr*di&. Finanus, 
Coknannus [qui] nec PalKancc UrbisnobiUimvoluerum attolB. Colmanno 
pet Wilfridum eonvi&o 8c ad patriam reverib % Tuda iJer iBum Epi&opa«um 
accepit •, 8c a Scotis Praful ordinacus eft. Qgo deruitflo, iple WifcrHdus 
ad Archiepifcopacum Ebof. eUgitw f , 8c ab Alfrklo Rege filib Ofwy Re- 
gis mittitur in (Jalliam f confecrandas. Quo ultra marie vertenee, San&us 
vir Cedda ' intronizatur. Sed twe iniquitas ab Archiepifcopo Cantuari- 
enfi Theodoro eft corrc&a exeuffoque Cedda h introiuzatur Wilfridus; 
Quo iterum a Rege Egfrido expulfo I duo pro ip(b k expulfi font de Ebo- 
raco, Bofa in Haugulftaldo, 8c eO defunfto Johannes pro eo ordinatur ibi- 
dem j & fie Epifcopatus dividebatur in duos. Tempore verb Alfridi Regis 
rediit 1 in totum Epifcopafum Wylftidus quinque annis,- expulfis Johanne 
de Auguftaldo 8c Bos& de Eboraco. Poft quteque annos Wilfrido kerum ab 
Alfrido expulfo A i illi funs fedibus * deftituti. Et defun&o Alfrido, its-* i. rertienti. 
rum Wilfrklus m cohcordid fufceptus \ fedemapudHauguftatd habuk, Jo- 
hanne in Eboracum iBigrante, quod Bo& defiin£tus erait j 8c fuceeffit 



in 



• Qrdinaras eft smo *t jr. t *. Cali Au- 
gufti. Tho.StabbsA«a.Poncif.Ebor.pag. 
1 687. Beda in Epitome* » Honorwm 
enim Archiepifcopum Cantuarieafem 
poft Jiiftt mortem Paulinas confecravir. 
Beda. * Anno £33. Simeon Dunelm. E- 
pift.ad Hogonem. p. 77- Beda in Epkom. 

« Ltgendum forfdn Ofwaldus. d Anno 

«3f.SimeonDaBete.pag.x. 'Anno 
£64. Idem nag. 3- ' Anno 6^4. Richar- 
dosHapuradLHilllib. 1. cap.tf. « Anno 
66$. Radulphus de Diceto Abbrev.Chron. 
p. 439. * Anno 669. Richardus Ha- 
plitKlL 1. c. 6. \ An. 678. Beda, L 4. 



cis. 1 Armo *8j. Ridi Hagulftad. 1. 
1. c. it.re<ftiu$ 6»t. Stabbs* - Poft 
qwnque mm* M.I u c. 1 x. Simeon Dan. 
Epift. ad Hugoncm, $.7** k L*g* con- 
(htuu funt \ in Eboraco Bofa, in Haug. 
Eta, & eo defandlo. 0 Poft annos tredeciiru 
lidena ibid. Anno 709* R ad u l ph usde Di- 
ceto Abbrev. Chron. p. 44*. 0 Anno 
717. Th.Srabbs, p. 1^3. Sedk annos iy. 
Id; p. 1^4. obfot circa an. 73*. Id. ibid. 
Male Simeon DoneL ilium anno 74f * 
Cal.Maiiobiifle ex aliens fide refcrt. 
egeft. Reg.p. xe* 

K Eboraco 



1 



Digitized by 



Google 



66 



Hiftoria Controverfi* inter Sede 



Eboraco Wilfridus Presbyter fiius. Unde lis maxima inter Cantuarienfem Ar- 
chiepifcopum & Ebor. vertebatur : quia dicunt Cantuarienfes fe Wilfryd 
habere feniorem. Contra Eboracenfes contendunt nunc juniorem ab Arcoi- 
epifcopo Odone Caritiam fuifle tranflatum. Hoc defun&d fubftkuitur Eg- 
bertus p fratcr ejufdem Provincial Regis. Hic/ua prudentia 8r fratris po- 
tential fedem illam in'ftatum genuinum refbrmavit. Caeteri Epifcopi inter 
Paulinum & Egbertum nichil altius quam fimplicis Epifcopi vocabuio anhe- 
larunt. Sui autem fucceflbres erant Cocna, EadbaldUs. Poft Eadbaldum 
hi fuetunt Archiepi&opi Eboracenfes. Wlfius, Wygmundus, Wlferus, 
» I Edrcd". Atelbaldus, Rodeyardus, Wlftanus, Osketel. Hie floruit tempore *01dredi 
& Edgai'iRegum Aneliac; habuitque fucceiTores Ofwaldum, Aldulphum& 
Wlftanum. Hi tres.iuerunt Epifcopi Wygornienfes &c Archiepifcopi Ebo- 
racenfes fucceffiv& ; : ; , 



De THOMA , Eboracenfi Archiepifcopo. 

Thomas Canonicus Baiocenfis in Archiepifcopum Eboracenfem fucceflit 
per Willelmum Regem "» Angliae j duravitque annis XXX. Omni vita ho- 
neftus; femper benefagiens in honore, .oifi quod primo Archiepifcopatus 
fui tempore in causa Primatus Cantuarias certavit ; dicens fe nolle Can- 
tuarienfi Elefto Lanfranco profeffionem facere, .ut debebat. Poftca ficdu- 
£rus rationibus Lanfranci, coram eo.profeflionem fuam fecit; ficutfuiPrs- 
deceflores fecerun*. Lanfrancus Romam pro debito fibi Pallio iens % Re- 
migium Lincolnjenfem Epifcopum & Thomam Eboracenfem Archiepifco- 
pum comites.kineris Cut habebat. Qui fimul Romam venientes, honorecon- 
gruo funt recepti. Poftea Lanfrancus Alexandro Summo Pontifici prstfen- 
tatur. ; Et ipfe Papa alTurgens, cum ut greffum figeret, hortatuseft, fub- 
dens : Honorem, inquit,, exhibuimus non tuo Archiepifcopatui, fed quem 
Magiftrp debuimus, cujus ftilo fuimus in illis quae fcimus imbuti. Hinc 
quod ad te pertinet ob reverentiam ; B. Petti 'te exequi par eft. Ec humilia- 
vit fe Lanfrancus ad pedes Pap* : Sed mox> erigitur ad ofculum ejus ; lae- 
tantes ad invicem ilia die. Sequente verb luce negotia diverfa ad invicem 
tra&antes, calumpniatus eft coram Papa Thomas Eboracenfis cum Remigio, 
qubd neuter eprum canpnice fuerat ad Pontificatum promotus. Eboracer^ 
fis eb qubd facri (janones filios Presbyterprum, quos Rehgionis ordo non or- 
nat, a facrorum Ordinum promotiooe removeant ; alius verb pro eo qubd fa&d 
conventione Epifcppatum a Rege Willelmo emerit, fuit indignus. Ad hasc illi 
excufetionem" aliquam non habentes, redditis baculis & annulis cum curd 
Pontificali ad petendum mifericordiam funt converfi. Quorum precious fe Lan- 
francus exponens, coram Papa dicens novo Regi in novis dilpenfitionibus & 
difpofitionibus regni necelTarios oratorid facultate oftendit. Et his audkis Papa 
ad cum converfiis : Tu videris, inquit ; pater es illius patriae ; acconfideret tua 
induftriaquidexpediat in hac parte. Virgae paftorales, quas reddiderunt* eccfe 
hie funt. Accipe illas ; Sc dhpenfe, prout utilius Chriftianitati regionis 
illius agnofcere poteris. At ille baculos pftorales fufcipiens, in prarientia 
Papae ftatim dittos viros fuis baculis pontificalibus inveffivit. £ 



9 Anno 73 f. Id. Epift. ad Hugon. p. 
78. Anno 73^. Tho. Stubbs pag. 1^7. 
.? Nominatusa Rege anno 1070. die Pea- 



tecoftes. Simeon. Don. de geft. Reg. p 
*o*. * Anno 1071. Id.p.to5. 9 



De 



Digitized by 



Google 



Cantuar. &> Eborac. d$ Primate. &j 

De G I R A R D 0 Archiepifcopo. 

. Girardiis, qui erat nepos Walkclini Epifcopi Wvntonienfls, Sripfe Gy. 
j-ardus pnps Epifcopus Herefordenfis \ Literas ei mifit fub hac formd Pafchalis 
4 Fapd. * Pafchalis Epifcopus, lervuslervorumDei, Gyrardo Eboraccnfi Ar- 
chiepifcopo falutem 8c Apoftolicam benedi£tionem. b Quam grave contra 
nos immo contra matrem tmm San&am Romanam Ecclefiam te non ig- 
noramus egifle ; pratfentibustamen Jiteris tibi mandamus; ut profeflionem 
tuam Venerabili fratri noftro Ancelmo Cantuarienfi Archiepifcopo facere 
non neghgas. Audivimus enim Thomam prasdecelTorem tuum exeadem 
re contentionem moviffe. Et ciim in praefentia Alexandri Papae caufa 
ventikta fuiflet, ex praecepto ejus, difcuflione habkd, Lanfranco, fuccef- 
fori fuo & fuccefforibus fuis eadem feciue. Nos igitur quod tunc defini- 
tum eft, volumus firmum 8c iUibatum obfcrvari. Hanc Epiftolam fibi fi- 
deliter miflam Girardus non legit; guia neceffenon fuit. Praevenit enim 
juffum Apoftolicum ; 8c hortatu Regis fud manu impofita manui Ancelmi, 
pollicituseft c fe eandem d objeaionem 8c obedientiam fibi 8c fucceffori- 
bus fuis in Archiepifcopatu exhibiturum, quam Herefordenfis Epifcopus 
priiu promiferat juramento. 



DeTHOMA. 

Poft obitum didi Girardi Thomas fratruelis « eligitur. f Cum ad con- 
fccrationem fuam pro more Cantuariam venire invitaretur ab Ancelmo; 
primb benignerefoondit grates fe vellehocagere ; fedpetiit inducias ad agen- 
dum : 8c derade ipfe fubterfugia quaerens; Ancelmus fcripfit eidem. « Ancelmus 

* mmifter Ecclefias Cantuarienfis Thorn* Ekao Eboracenfi falutem. Tibi 
■ Thoma in confpe£hi Dei omnipotentis ego Ancelmus Archiepifcopus Cantua- 
« neafis 8c totius Britannia? Primas ex parte ipfius Dei. Oflicium facerdotale, 

* quod meo juffu permeum Suflraganeum fufcepifti ; tibi interdico ; acprae- 

* apk> ne te de aliquo Paftorali curd praefumas intromittere ullo modo ; donee 
a rebellione, quam contra Ecclefiam Cahtuarienfem inccepifti, difcedas ; 

' 8c ei liibjeaionemquam Anteceflbres tui Thomas 8c Girardus Archiepifco- 
'piEboracenfesexantiqud Antecefforam cpnfuetudine profeffi funt, juxtaut 
' teneris, profitearis. Quod fi in his quaecoepifti magis perfeverare quam ab 
' eis defiftcre delegeris ; omnibus Epiicopis totiu> Bntanniac fub anathemate 
' perpetuo interdico ; ne tibi ullus minus ad promotionem Pontificatus im- 

* ponat : vel fi promotus ab exteris fueris, nec pro Epifcopo vel in aliqua 
' Chriftiani communione te fufcipiant. Tibi quoque Thomae fub eodem 

* anathemate ex parte Dei interdico; ne unquam benediftionem Epifcopatus 

* Eboracenfis fufcipias ; nifi priiis profeflioriem, quam Anteceflbres tui fece- 

* runt, Ecclefiae Cantuarienfi facias, ut teneris. Si autem Epifcopatum 
' Eboracenfem ex toto dimiferis ; concede, ut officio facerdotali, quod jam 
' fufcepifti, utaris. Erat eaim * Nomanniae, & ciim in regnum Angliae re- 



» Soccdfitanno lieo. * Quanouam 
prave. &V%VMalmsburienfis. *Aono 
1x07. obiitanno no8. Sim. Dunelm.de 
geft. Reg. X2. Cal Junii. T. Stribs p. 



4 Lett fubje&ionem. 
Girardi, fed Thome 



xyw. 



Non 
praedeceflbris. 
' SeptunoDoft Girardi obitum die. StMt 
p. 17x1. * Ltge Erat enim Rex 



K a 



diffet, 



Digitized by 



Google 



68 



Hifioria Controvert inter Sedes 



diffet, coepit ventilare ,di£am caufam ipfo tempore Girardi. Anno incar- 
nationis Verbi MCIX. in fede metropoli Cantuarienfi in bona memoria 
Ancelmus Cantuarienfis Archiepifcopus ad caput Archiepifeopi Lanfranci 
fui prasdeceflbris honorifice fepelitur. Evolutis poftmodum paucis diebus 
yenit in Angliam miflus a Palcali Papa Ulricus Cardinalis, Pallium Eboracenil 
Ecclefiae fecum deferens. Ubi audivit Ancelmum vitamfinhTe, nam obitum 
ejus non longe extra Angliam famae pertulerat ccrtitudo ; confternatus ani- 
mo quid faceret dubitabat, e6 [qubd] Pallium a Papa accepecat deferen* 
dum Ancelmo. Poftea Henricus Rex Angliae in magna mundi gloria Lun- 
doniae Curiam fuam celebrans, quid agendum effet de confecratione Thorn* 
KboraCenfis Eletti qusefivit. At ubi expofita fibi Epiftola Ancelmi fiiper 
8c de interdi&o benedi&ionis ejus intellexit ; per Robertum de Mellente Comi- 
tem fcifcitatus eft qui fe. aufus fuit praeter imperium Regis recipere di&am 
EpiftoIam\"[Epifcopi] habico Concilio ftatuerunt inter fe, fe matte fiiis omni- 
bus fpoliari, quam qu« Ancelmus praceperat non obtemperare. Erantenim 
hi Ricardus London. Willelmus Wyntonienfis, Robertus Lincoln. Herebertus 
Norwycenfis, Rogerus Sarum, Radulphus Roffenfis, Remenilus Herefor- 
denfis, Robertus Ciceftrenfis, Johannes Bathonienfis, Robertus Celtrenfis, 
8c Willelmus Exonienfis. Iftis firmato concilio inter fe vifum eft Sampfb- 
hemWygornienfemEpifcopum accerfendum, 8c quam de negotio fententiara 
ipfe ferret perquirendum. Et refpondit. * Et licet hunc Elecium Eboracen- 
+ LfideU. * femolimex canjuge f fidelium fufoeperim ; eique carnis naturam, hono- 

* ris & dignitatis prove£tum asquiflime debeam ; multb magis fan&ae Cantu- 
* L quz. « arienfi Ecclefiae teneor, * qui me in eum, in quo fum, honorem pro- 

' vexit ; 8c gratiae, quam a Domino Jefu Chrifto meruit, me per Pontifi- 

* cale minifterium fecit participem. Et propterea notum omnibus elTe volo 
•me & Uteris Patris noftri Ancelmi de causa, quam nunc inter nos agimus, 
' fancHsmodis omnibus obediturum ; necunquam Ancelmum proditurum; 

* ut is qui ele&us eft in Archiepifcopum Eboracenfem, aliquatenus confe- 
4 cretur, donee de fubje&ione fui Ecclefiae Cantuarienfi debitam Sc Cano- 

* nicam obedientiam profiteatur, Ego enim praefens fui, quando frater meus 
' Thomas nuper Eboracenfis Archiepifcopus juxta confuetudincm anriquam 
1 eandem proleflionem Cantuarienfi Archiepifeopo Lanfranco 8c cuii&is fuc- 
' cefforibus fiiis fecit. His diftis, omnes Epileopi fimul ad Regem funt re- 
verfi; dicentes conftanter literas Ancelmi, tie quibus Comes de Mellente 
fcifeitatus erat, fe recepiffe j & contra eas nulla ratione ftatuturos afferentes 
unanimiter. Ad quae dixit Rex, * Quicquid in his aliorum fententia di- 
' &et ; de me conftat, qubd cum Epifebpis fentio ; ,t nec 3 excommunicati- 
4 oni Patris Ancelmi aliqualiter fubjacebo. Quibus auditis, omnes Epifco- 
pi funt gavifi ; 8c agentes K)eo grates, pariter clamaverunt, Ancelmum ad- 
elfe ; 8c quod in corpore degens facere non poterat, jam mundo abfentem 
caufam fuae Ecclefiae terminafle. Poftea in laudem difiti Regis demoratum 
eft ; ut ipfe dignitatem Primactae Ecclefiae Cantuariae humiliari a nullo per- 
mitteret. Poftulatus autem juffit confuetudines 8c fcripta antiqua Ecclefiae 
Cantuarienfis fibi afferri, 8c coram eo publice recitari. Quod 8c fa&um 
eft. * Quid amplius quxritur ? dixit Rex. ' Au&oritates 8c privilegiaSe- 

* dis ApoftoliCJe, 8c quae in praefentia Patris 1 8c Matris meae teftimonio accon- 
' firmatione Praelatorum 8c Procerum Regni Angliae diffinita funt ; utquafi 
' dc Epiftola Ancelmi penitus taceatur ; ego vobis ambagibus permitterem 

* agitari? Immo feiat Thomas, fciat fe autfiibje&ionem Ecclefiae. Cantuarifi 
*enfi 8c obedientiam ejulqtte Primatibus, utfui Anteceflbres profeffi funt,prc- 
' felTurum ; aiit Archiepifeopatui Eboracenfi celfurum ex toto. Eligatau- 
4 tern quodcunque vult. Confidejatis aucl:oritatibus, quibus Ecclefiam Can- 
tuarienfem circ'umvallari videbat, fpfetis Clericis, quorum confilio fe credi- 

duTe 



Digitized by 



Google 



-Cantuar. &- bborac. de Primaiu. 69 

dufe dolebat, fe contra eorum au&oritatafc nolle ftare, fed morem AhteceP 
forum fuorum fequendo, 8c Ecclefiam ipfam deinceps diligcre ft velle dixit 
ac etiam honorare. Praecepit Rex ; ut Profeffio, quam Thomas Fa&urus 
eflet, in fui praefentia di&aretur, fcriberetur, 8c figillo fuo fervaretur ihclufa. 
Dominica autem die, quae fuit V. Kalend. Julii, jubente Rege convenerunt 
Ricardus Londonienfis , Willelmus Wyntonienfis, Radulphus Roffenfis, 
Herebertus Norwycenfis* Radalphus Ciceftrenfis, Ranulphus Dunelmenfis,' 
Herveus Brancorenfis, Epifcopi in Ecclefia S. Pauli London, proconfecra- 
tione Thomas Eboracenfis Archiepifcopi Ele&i. Ric4rd(is Epifcopus Lon- 
donienfis, qui ipfum Thomam erat facraturus, Profefliohem abedexegit ; 
quae ficut erat figillata, fie ab eo lefta eft. * Ego Thomas Eboracenfis JEc- 

* clefi* confecrandus Metropolitanus profiteor fubje&ionem &• Canonicam obe- 
'dientiamSan&aeDorQbernenfi Ecclefia? 8c ejus Ecclefia Ele£to & Confecfato 
* 8c Cms Succeflbribus canonice intronizatis, falvd fideiitattf Dbmino Kegi A ri- 
'gliae, & fua obedientia ex parte mei tenendd, quam Thomas artteceflbr 
' meus San&ae Roman* Ecclefis ex parte fua profeffasefti' Intererant huic 
Profcflioni idem Rex, Conradus Ecclefia Cantuarieaffe; : PHor : & Mdnachi 
pHires ejus. Et leflam Profeffionem ab ipfoiTtooma eidW EpiKbpo" ob- 
latam accepit; 8c eidem Priori & Monachis tradidit, aatticfens. * FHhcFra- 

* tres mei Profeffionem fufcipite ; 8c fervatein teftimonto lei'geftsf Deinde 
aRadulphoCiceftrenfiEpifcopo di&um eft populo, hujufinodi Cbrifepratid- 
nem ex redo 8c antiqua confuetudine debere fferi in CilHt^r^nfi ; Ecj:iefia ! ; 
fcadjecit : verum quod Civitas Cantuarienfisdefun&»Ajn^mt> Atehieriiico^ 
po [Metropolitan© careret]fuificit, quod eft fkaumearaifiiotte j- ^u^|E^«fco^ 
pus Londonienfis inter caeteros Epifcopos eftDecanus EcctWia* Ga'r^rjfeiftV;. 
& ideo quadam fpeciali dignitate anteponend^s eft.^-^t^ •TjiSif^Ebo^ 
racenfis confecratuseft a mini ft ro : qubd fieti f ..vokiii: SPnftgiftrb; f 'Efem vi* » n 

1 tat prafenti fuperfuit; poenitudo hujusfccli abejus asinib noil weefflt. Qui-' 
bus fie pera&is, Cardinalisqui cumPallioad ArigliamVeflerat, ' diclfcum Ar> : 
chiepifcopum iHo inveftivit a j ficque Romam rediiefi|ftiiianter 4 > .■ 

•.. V . " - ij!.>3i.> . "7 "3 C> . -.nil i i ••••• 

. v.; • • ' r : \-v ;;::.>f5ib !. . r.-. 

DeTHCRS t.A NO Elefto EbofUcerifi: qtJKf; r 

... :. . : 

Thurftanus Regis Capellanus ad Archiepifcopatum Eboracenfeni digitiir 
die Affumptionis B. Maria? apud Wyntoniam anno gratis MCXIVi'Pbftea 
duobus annis elapfis Convoadb Orjtimafcum & Baronum totius Angliaapud 
Sarum XIII. Kal. Aprilis fa&a\eftj qui in praefenti* Regis Henrici lTbma- 
giumfilio fuo WiDclmo feccrunt, & fideiitatem juraverunt eidem; * ffabita 
eft ibidem caufa de querela, qua inter Ar^epilcopumCahtuariertfem Ra- 
dulphum & Elecl:umEboracenfem Truftanum per annum irJtegrurh'veffata 
eft. Et E led us cum a Cantuarienfi mbnereturj ut EcCkfiae CantilarienR 
faceret quoddebQerat^ 8r benediftipnemfiiatn Ecclefiaftico more 1 MSiieret : 
Hie refpondit ; Benediftionem ft Jibenter. fufcipere vefle 5* fed Profeffibnerrfi 1 
quam exigebat, fe nulla ratione-faatirum'* Rex vest? Henricu^ uic ani- : 
madvenit Truftanum in fua ftare pemnaeia,} proteftabatur nloFertf MAnte- 
ceflbrum fuorum tarn in profcflione faciendl qoam in aljis Cantuarienfis Ec-l 
clefia dignitatibus ex antiquo jure competentibus fo nuHo rhbdtt execut^' - 
rum ; fed EphcOpatu Eboracenfi cum beinediaione fo^pociiis cafritfirum 1 g 1 
ficftatimPontificatui Eboracenfi renuntiavit expreffe; fpowdens R«|iArcM- ,J 



•V.ll 



■ Faaum il Eboraci eodem I Dominica, FroferitTuS Wigotnfch^fit ' 
anno in Calendis Augufti, die | fis refert. 

epifcopafum' 



Digitized by 



Google 



no Hiftoria Controverfi* inter Seder 

— - - ■■ v • ; ■ ■ — — - i ■■■ ••• i — •• ■ : 

epifcopatum Eboracenfem dum vivcret non recfematurum, nec calumpni- 

* ugtcvi- am inde moturum * quibufcunque ibidem fuhftrtutus fuiffet. Verunta- 

de t fto conftlio Glerieorum Romara profe&us, hujufinbdi Epifto- 
nm. lam impctravit. 

BULLA PAPA. 

' Pafehalis Epifcopus, fervus fervorum Dei, dile&o filio Henrico illuftri 

* Angjoruna Regi falutem 8c Apoftolicam benedidionem. Nos auSore Deo 
' de tua probitate non tantum bona fed & oonfidimus mcliora ; & ideo mo- 
' nemus Excellemiam tuam j ut gratiae divins memor temper exiftas, quat 

4 MUmsbm. * t&i & * Regi pacem 8c jufticiae notitiam tribuit. Honorem igitur Dei 8c 
tujisUtitKt- * Ecckfiarum ejus m regno tuo diligenter obferva, 8c jufticiam emcaciter ex- 
' equaris. Audi vimus Eboracenfis Ecclefix Ele&um, virum fapientem &■ pro- 
' vidum, fine judicio a fui fequeftratum Ecclefid quod nimirum divins ju- 
' ftitiae 8r Sanctorum Patrum conftkutionibus adverlatur. Nos quidem ne- 

* que Cantuarienfem Ecckfiam minui, neque Eboracenfi Ecclefias volumus 
fdafidfud ' praejudicium pati; fed f in earn Conftitutionem, qua a Gregorio inter 
Mtimiinr. < eafdem Ecclefias eonftituta eft, firmam cenfemus 8c illibatam fervari. Nos 

' ut idem Ele&us, ut juftitia exigit, ad Ecclefiam revocetur, volentes; 8c 
' liquid quaHUonis. inter eafdem partes nafcitur, praefentibus utrifque partibus 

* in noftra pra?fentiA pern a&etur. 

Hac Epiftola frefus Truftanus repetit Sedem fuam. Augebatur indies di£ 
cidium inter eum ' & Cantuarienfem Archiepifcopum Radulphum ; quia ipfe 
blandicjis vel minis adduci nequeat ; ut eimanus ad confecrandum impone- 
ret, nifi Profefliooem feceret : nec Truftanus hoc futurum fub capitis peri- 
' culo promittebat. Succcflbri autem Pafehalis FapsGelafio citra montes ve- 
nientiambo Archiepuwpi ftatuerunt occurrcre, caufarum fuarum patrocinio 
affuturi. Calixtus* qui fucceflerat, Remis ad celebraadum venit Concili- 

* Lutto. urn. Truftanus eo tempore erat cum Rege Angliae, petens ab * eislicenti- 

am ad dictum Concilium tranfeundi. Tandem optinuit, ed interpofita fide, 
t LtgtUgfh ut Epifeopalem benedi&ionem a Papal non reciperet. Tali fponhone f le- 
**• gatus arripuit iter luum. Sed mox, ut opportunum viderat, oblitus eft 

* Utti&taM Regis j 8c * Romanos, ut fuam fuftinerent camam, largiter exhibuit ; 8ra 

Papa contra confuetudiocs omnes benedifltionem EpUcopalem accepit. Sane 
praeceflerat Truftanum ad Papam Legatus Regis Segfredus, poftea Cice- 
ftcenlis Epifcopus, denuntiaturus Papa; ne ullo modo Truftanum conlecra- 
rct, aut ab aliquonifi a Cantuarienfi Archiepilcopo confecraripermitteret.* 
8c, fi contra hoc ipft Papa faceret, certus exueeret, quod nec pro amiffiorte 
t mmsbm- corona: fu* fuuca propofitum noa f haberet. Et refpondit Papa : ' Ne 
gMcfe na - ' putet Rex me de quo agitur negotio aliter ac^urum quam ipfe velit. Ne- 
am ' * que eninr me ad hoc voluntas mea unquam tulit : ut Cantuarienfis Eccle- 
' uas dignitatem, cui tot pracclari Patresprcfuerunt, laederem. Ethisblan- 
diciis pCTfuaius Legatus mature rednt ad Regem. Poft cujus difceffum Papa, 
[Romanorum] ju0is obnoxius, qui in amicitiam Truftani tranfierant, 
eum * Jacravit % palam intenhcente Johanne Archidiacono Cantuari- 
enfi. Refponditque ei Apoftoiicus : 'Nullam injuftitiamEcclefiasCan- 

* Ltn Wk. i tuarienf* volumus facere, fed falvis juftitia 8c dignitate illius * quod fa- 

cinius- Idaudieates frivolum judicarunt ' y cum difcordaret factum a dtSto. 



* Anna my. i4>'Cal. Novembr. Simeon Danelm. degeft.Reg.pag.140. 

O Hoc 



Digitized by 



Google 



Gantuar. & Eborac. de Primatu. 



Hoc audito, Rex . interdixit Truftano omnem domination is fuae terram. 
Quam feveritatem ncc tunc voluit diminucre ; licet Papa rogaflet ; 8c Papa 
alTeniit fe eum de fide* qua fe Rex obligatum efle dicebat, eum au&oritate 
B. Petri foluturum. Qubd ciim * fruftratum fuifiet ; tune quidem [res] * 
impacata remanfit. Sed anno fequenti f ram Papa in lede Apoftolatus tuam jam,,* 
corroboratus, liberius quae yellet difponeret ; mifit Epiftolam, ut aut Tru- JUaimsbmtifi. 
ftanus Archiepifcopatu potiretur, aut Rex anathemate & Archiepifcopus 
Cantuarienfis fiilpenfione facerdotalis officii ple&erentur. Hie mctus coe- 
git Regem coeptis defiftere: Si fic receptus * eft Truftanus in Sede. Et 
ita ille quamvis Radulphus & Willelmus Archiepifcopi Cantuarienfes mul- 
tas expenfes effunderent; omnes alJegationes eorum inftantia fua irritas fecit; 
Poftea Truftanus abrenuncians feculoSt Epifcopatui, fa&us eft Monachus 
apud Pontem-fra&um Ordinis Cluniacenfis anno Domini MCXL \ 



. DeWILLELMO Eboracenfi Archieptfcopo* 

** Rex Stephanus anno Domini MCXLII. Archiepifcopatum Eboracen- 
lem dedit cuidam Clerico nomine Willelmo, quibufdam conlentienribos, 
iliis dMentientibus : audebant. b Unde cum Theobaldus Cantuarienfis tJ^™*^ 
Archiepifcopus cle&iOne fic facta nullatenus conlentiret ; frater Regis Hen- mantibus. 
ricus Wyntonienfis Epifcopus & Apoftolicae Sedis Legatus praefiimptuose gGervafii 
ipfiim. Ele&um apud Wyntoniam c conlecravit. Habuit itaque novus la- i3 S7 . ,copi 
cratus Eboracenlem [Archiepifcopatum ;] & vixduobusannis fedit in pace* 
Anno igitur Domini MCXLVII. in media Quadragefimi Eugenius Papa 
cekbravit Concilium magnum Remis; ad quod Theobaldus Archiepilco- 
pus fcriptis & nunciis Papas cum caeteris Praelatis vocatus, petita a Rege fed 
non concelsa licentia, per multos, labores acceffit. Clerici Eboracenfis Ec- 
clefiae ad hoc accefferunt Concilium una cum Henrico Murdak tunc Abbate 
de Fontibus * acculantibus Willelmum Eboracenlem Archiepifcopum ; di-*i.*xufa£ 
centes eum neque Canonice ele&um nee confecratum, fed Regid auftori-" 5, 
tate intrufum. Unde praefatus Willelmus convictus & depofitus ab Albe- 
rico Epifcopo Oftienfi ponuntiante taliter & dicente. * Decernimus au&ori- 
• tare Apoftolica Willelmum Eboracenlem Archiepifcopum a Pontificatu de- 
' ponendum ; e6 quod Stephanus Rex Angliae eum ante Electionem Canoni- 
4 cam nominavit. Cum igitur Eugenius Beatum Willelmum Eboracenfem 
Archiepilcepum, pariter f minori parte Cardinalium fibi confentiente, de- f vidaetur 
pofuiflet > propria voluntate Capitulum Eboracenfe ad ejus mandatum con- !«gn>- 
veniens d elegerunt in Archiepifcopum pars major Capituli Dominum Hil- R^IXt 
larium Ciceftrenfem Epifcopum ; & altera pars Henncum Murdak Abba- '« 
tem de Fontibus. Idem Papa Eugenius utraque ele&ione hujufmodi fic ^* IC0 p ° 
praefentataY ele&ionemHenrici Murdak confirmavit, 8caliam caffavit; ipfum 



* Anno 1 1 2 1 . Simeon. Durtelm. ibid* 
p. *44. » Monachicum fumpfithabitum 
XII. Caknd. Febr. ( die Converfionis S. 
Pauli- Tho. Smbbs p. 17x0.) & No- 
nis Februarii in bona fene&ute vita 
deceffit, ibidemque humatus requief- 



eodem anno 1146. fimul a diver - 
fis Capituli partibus eledtos fui/IS 
refert. Mfc *d **. 1140. b Anno 
1142. menfe Januario Johannes Hagul- 
ftad in continuat. Sinv Dunelm. de geft. 
Reg. p. ad 8. c Anno 1144. 6. Cal. 



cit, aimo Epifcopatus (hi XXVII. Cwti- 1 Odtobf . Jdiannes Hagulftad. in continuat. 
***ttr FlerentU wizened *n. 1140. " Hinc I Simeonis Dunelm. p. 173. <> Annoii48. 
error Rogeri Hoveden corrigi poteft : j in Vigilia S< Jaeobi. Idem p. »7<*. 
%ui Willelmum & Henricum Murdak I 

Henrktirri 



Digitized by 



Google 



■ 'ifli 



tlUd 



I li 



7* 



Hiftoria Controverfi£ inter Sedef 



Henricum propriis manibus * confecrando. WiUelmiishbcmododepofitus, 
redik in Angliam ; & manfit Wyntonise cum Henrico WyntOnienfi Epilog 
po ufque ad obitum Papae Eugenii ; & confilio di&i Epifcopi in omnibus 
whaerebat. Anno Domini MCLI V< menfe Januarii die S. Vincentii cum 
Hugo Tihes Eboracenfis &• WyntonienfiS Archidiaconus ad Ecclefiam Du- 
nelmenfem vacantem communiter eligeretur, Henricus Eboracenfis Archie- 
pifcopus Eleftionemj quantum in eo fuit, caflavit. b Sed praedi&us Ele- 
ftiis cum fuis Ele&oribus appellavit QRomam ; ] & ibi fuam confecratio- 
nem a Pap& Anaftafio Eugenii Papae fucceflbre accepit. Beatus igicur 
Willelmustertia die fequente ad Curiam Romanam acceffit: quern idem 
Dunelmenfis Epifcopus honorifice liifcipiens, & ejus negotia ufque adeo 
procuravit ; quod ei reftitutionem fui Archiephcopatus Eboracenfis a di&o 
Papa Anaftatio perquifivit ; &ei Pallium, quod nunquam prhis 'habuerat, 
impetravit. Pollea Willclmus Archiepifcopus Eboracenfis in Angliam redi- 
ens & fuam alumpnam Wyntonienfem Ecclefiam vifitans, ad Sedem propriam 
Eboracenfem d veniens in folempnitate Pentecoftes inter Miflarum folennia 
veneno e interfe&us eft ; k poft paucos dies migraVit ad Chriftum. 



•tw/rmeoda. 
cem. 



DeR.OGERO Archiepifcopo. 

Hogerus Cantuarienfis Archdiaconus eodem anrio ele&us eft ad regimen 
Eboracenfis Ecclefias ; & confecratus eft a Theobaldo Cantuarienfi Archie- 
pifcopo apud Weftmonafterium Vl.ldus O&obris* f aftaritibus Richardo Lon- 
dbriierifi, Roberto Lincolhienfi, GUbertoHerefordenfi, WakeroRoflenfi, Ro- 
berto Bathonienfi* Nigello Elienfi, Witielnio Norvrycenfi, & JohanneWy- 
gornienfi. Anno gratiae MCLXXII. venit Rex Londoniam [cum] Domi- 
no Hugone Pap* Legato ; qui convocato Clero propofuit Concilium cele- 
brare. Cum in medio federet Legatus, Cantuarienfis Archiepifcopus dex- 
tram optineret ; Rogerus Eboracenfis Archiepifcopus innatafibi inve&usar- 
rogantia, finiftram fibidebitamrefpuens, inter Legatumfc Cantuarienfem Ar- 
chiepifcopum irrevereriter innitens federe vifus eft ; adeo ut in fui Primatis 
gremio refidcret : cum ipfe [a] Clerieis & Laicis Wrpiter deje&useft cum 
baculis & pugnis ad terram. Et exiliens Cantuarienfis Archiepifcopus bonum 
pro malo reddidit : aemulum fuum & Cantuarienfis Ecclefiae inimicum furri- 
puit tantae cladi. Tandem Eboracenfis a terra refurgens cum capa fua tur- 
piter difcilsa, Regis proftratus veftigiis, in Cantuarienfem Archiepifcopum 
calumpniam intufit * mendofem. Sed audita prafumptionis lu* veri- 
tate, luae vefaniae dignos catulos reportavit. Dum autem ad Regem fuge- 
ret pluries ; in confilio clamare coeperunt : ' Vade, vade traditor S. Thorns : 
' adhuC fcetent illius (anguine manus tuae iliac : Rogerus fcmper capkalis ini- 
micus Ecclefiae Cantuarienfis erat& B. Thoma? Martyris. 



> Anno 1 1 48. in O&avis S. Andre* 
Dominica feconda Adventus Domini Id. 
ibid. > Obiit Henricus 11 £4. prid. Id. 
Oftobr. Id. p. i8a. Anno 11 5-3. Smbbs 
p. 17* »• c Miffum UK fnerat a Lucio 
Papa anno 1 146. fed a Legato reportatum- 



Id. p. 274. d Eboracom intravit 1 1 $4. 7. 
Id. Maii. Stubbs p. 1 7x1. • Obiit 1 104. 
6: Id. Junii. Id. ibid. 1 Anno 1 1 54. die 
& Paulini. Diceto Imag. Hift.p. Dies 
aatera VI. Id. Odobr. Paulino (acer erat. 
Vide Bcdam Hift. Ecd L 3.C.14. 



Digitized by 



Google 



' ■ ' • 1 ' . ...,f „., -. , ,-. .< ... ,. 

Cantuar, & thorac. dePrimatu. 73 

— " ' I ■ ' C"t 1 ft I ■ i— . U — L , 



DeGALFRIDO Ekao Eboracenfu 

Galfridus, filius Regis Henrici fed nothus, reftenavit * Epifcopatum Lin- 
colnienfem anno luo octavo in manum Richardi Cantuarieofis Archiepifcopi ; 
& fa&os eft Cancellarius Regis Anglts patris fui. Poftea ad Archiepiko- 
patum Eboracenfem b eligkur J & rumor difperfus eft in Angliam ; qubd 
lpie cle&us ex mandato Papee deberet in Fraqeia confecrari. Unde ftupefa- 
€ti Epifcopi videntes in hoc coacris fuae Cantuarienfis Ecclefiae dignitatem 
minui ; cum upbeat ab antiquo Eboracenfis Ele&usab Archiepifcopo Can* 
tuarknfi profeffione praemifsa Cantuari* confecrari ; facH folempnitate" 
Appellatio propter gravamina hujufmodi in Franciam deftiaata eft. 

* Willelmus Epifcopus Elienfis, Apoftolicas Sedis Legatus, & caeteri Proving 

* cix Cantuarienfis Epifcopi, Archiepifcopis & Epucopis falutem. Quantis 
' hucuique fan&a Cantuarienfis £Ecclefia] immunitatibus fit ga?ife ; veftram 
'aotitiam credimus non latere. Inter quas [eft] ne Eboracenfis alibi quam 
' Cantuariae & ab ejufdem Ecclefiae Archiepifcopo confecretur.Unde Baldwinus 
' Cantuarienfis Arcbiepifcopus edo&us, antequam iter fuum Hierofblymita* 
' num arriperct, adverfus Eboracenfem Ele&um Galfridum, ne ipfe ab alio 

* quam a le & in Ecclefia Cantuarienfi facH fibi profeilione & obedientiS 
' cofl/ecretur,appellavit.Nos eandemappellationem nomine Cantuarienfis Ec- 

« defiae innovamus ; 8c ne idem f Cantuarienfis Ele&us alibi munus confecra- f l Ebor* 
' tionis accipiat, ad Sedem Apoftolicam appeUamus. cenfis. 

Sed ex mandate Coekftini PapaeTuronis ab ejufdemArchiepileopo contra and* 
qua jura Cantuarienfis Ecclefiae & appellariones nujufmodi extitit c cou tecracus* 
Cui [cum] milites Dovorras manus d injeciflent ; ipfe viriliter tenendum 
eum manus evafit ; & Ecclefiam Monachorum S. Martini ingreflus eft. In 
qua fere per oQ» dies a comprovincialibus militibus januis claufis & obferatis 
obfeffus eft* Et poftmodum mifli milites, ut egrederetur di&am Ecclefiam, 
jnonuerunt ex parte Regis. Quonofente, reverfi flint armati loricati Ec* 
cJefiam ingrefn, ipfum Eboracenfem ArchiepifcopUm ab alcari Crucempor- 
tantem de medio Monachorum eum defendere nolentium abftradum per 
medium aquas fluentis, qua: Brok appellatur, eum peditem e duxerunt in 
Caftrum Dovorrae. Unde confternati funt Monachi Ecclefiae Cantuarienfis 
£8r3 miferunt Monachos, ut eum reocterent ; eb quod a Cella Cantuarien- 
fis Ecclefia; abftra&us fuiflet. Qui cum a petitione tarn juftd repulfi Cantua- 
riam redirent ; habito in commune Concilio fic fcripferunt. ' 

' Reverendo in Chrifto Patri Domino Willelmo Elienfi Epifcopo, Regis Garlf - 

* Angliae Cancellario^G. Prior & Conventus Ecclefiae Chrifti Cantuar. falutem, p * 

* Ecce Eboracenfis ab Ecclefia noftra Dovorrae ab ipfo altari militum manu 
' armati violenter cxtradus, Crucem bajulans, per abrupta locorum in Ca- 
' ftrum Dovorrae ad carcerem pertrahitur, populo ejulante. Clamat Eccle* 

* fia; petit & repetit; ut ei reftituatur ablatus. Miratur mundus in fa&o 
' enormi Cantuarienfem Ecclefiam tarn fegniiis agere, Sr matrem ram impor- 
- ' tabilcm filiae diflimulace mcerorem. Genibus itaque [flexisj vos rogat Canr. 

* Ecclefia, ut Dominum adjurat, St ut filium interpellat ; quatenus in tarn 

* arduo negotio non denegetis auxilium *, quo honor Sandx Ecclefiae confer- 
c vetur illaaus. 



» Anno 1 1 82. in Epiphand Domini. I Septembr. Diceto Imag. Hill. p. 66x. 
BicetoImag.Hift.p- 613. * Anno 1 189. * Ann 



die S. Laurentii feria quinta. Bromcon. 
Chroo p. 11 jtf. c Anno 1191. 1 f . Cal. 



10 1 191. 18. Cat O&obr. Id. p. 

66%. GervaC in Chron. p. 157^ e »4« 
Ol.CKaob.Id. ibid. 

L Refcriptum 



Digitized by 



Google 



«»7 



74 Hiftoria Controverfi* inter Seder 



Refcriptum Cancellarii AhgEae Regis* 

vid.denraf. « Willelmus Dei gratia Elienfis Epilcppus, Regis Angliae Cancellarras, 
p * * Priori & Conventui Cantuarienfi ialutem. Dile&ionem' veftram nullate- 

* nus pertubari volumus fiiper eo quod ArchiepHcopus EboracenHs apud 

* Dovorram eft detentus. Vobis enim indubitanter fignificamus; quod nec 
' per nos nec de maudato noftro captus fifit in Ecclefia, nec detentus. Sed 

* praecipiebamus ; quod fi ibidem forfitan appKcaret ; 8c fidelitatem Domino 

* Regi, quam nunquam fecit, nollet facere y ita [cum} plena reftitutione 
' omnium rerum fuarum 8c fuorum reverteretur libere apud Wifland j quia 

* Regi interpoflto juramento promiferat, quod dum ipfe Rex in fua pere- 
6 grkiatione exifterctj in Angliam non venirct. 

Poft hanc Cancellarii rcfponfionem convocato Concilio Epifcopprum &r 
aliorum, Archiepneopus EboracenHs eademvia, qua educebatur, * a reddi-' 
tus eft in Ecclefiam S. Martini Dovorrae. Fa&a poftmodujn Epifcoporum' 
coadunatione una cum Johanne Comite & * duobus Archiepiicopis Roto* 
magenfi 8c Eboracenfi, anathematis iententiam in captores hujufinodi con-' 
ientaneos 8c participes fulminarunt. Et folus Cancellarius abfentavit fe, 
fugiens Londoniam. Quern Comes fequens obfedit Londoniae : 8c deinde 
Caftro Dovorrae receptus eft, 8c Jufticiarii Angliae probibuerunt Baronibus Do- 
vorrae, neCancellarium per mitterenttransfretare. Prae nimid tamen anguftia' 
gemens, yefte virili depofita, habitum induit muliebrem ; 8c dum lintheo 
caput invofiitus, navem expe&ans ; 8c quafi telam, quam geftabat, vc- 
nundans, deambularet in littore ; eundem pauperculae mulieres ceperunt, 8r 
turpiter caedentes projecerunt in terram. Unde exortoterribiliclamore, accur- 
rerunt Burgenfes ; eumque vix ab earum manibus extrahentes, arftius cu- 
ftodiebant 1 donee data a Jufticiariis Ucentia b transfretaret. Sic igitur k 
foo amotus officio, cum pudore ab Anglia eft fiigatus. 

' De Compofitione Litis. 

Succedentibus igitur diveribrum CangiarieftfiumSc Eboracenfium Arehiepifc 
coporum temporibus Cantuarienfis Ecclefia a profeflibne 8c obedienta Ebora- 
cenHs Ecclefiae abrogata eft 8c abolita per abufum. Nova, briga inter Can* 
tuarienfes 8c Eboracenfes Archiepifcopos fiiper bajulatione Crucis in utradue 
- Provincia inchoavit ; 8c per multorum Archiepilcoporum tempora non find 
fcripturis magnis , laboribus 8c expenfis petduravit. Quod Excellentiffi- 
mus Princeps Dominus EdwardusRex Anglorum, accorporum 8c anima- 
rum pericuia confiderans, ac pacem 8c quietem populi fui affe&ans, dittos 
Archiepifcopos fc. Dominos Simonem Iflep Cantuarienfcm 8c Johaanent 
Thoresby Eboracenfem ad pacisconcordiam invitavk. Qui apud Weftmo- 
nafterium in ipfius Regis & aliorum praefentia quandam compofitionem fuper 
bajulatione Crucium fuarum fecerunt.' quam Papa confirmavit poftmoduni 
fubhac forma. 



6. Cal. OOobr. Diceto ibid. b ' * Cal. Novembr. Idem p. ^5. 

Confirmatiy 



Digitized by 



Google 



Catttuar. &> Eborat* de Primttu. 75 

— - • - • ■ - . . ■ ■ ... ■• • , ' r . 



Conftmatlo CottipofitiortiS per IflnobJtttium. 

* InnocentiUfrBpifebpus, Jerytfs ffovoftiit Dd> «dT:p8«ietuam rainemo- 
*riam. In foptertrte dignitatis' Mo^ licet immeritty difponente, Domino 
*conftituti, de univerfarum orfcis Ecele*fiahim, quaramcura nobis imtininet 
4 generafis , ftatti 'Jsacifico Quantum nobis e* afco permittitur, fbUiate 
«cogkamus ate ei$ quafc-^f inter ip&rtim Ecclefiarum Anriftiinra pacis 

* traoquillitas vigeat, 8c *o*eortfffit unitas tovalefea^ psovicte feflta font, ut 

* iffibttta perfiftant, Kbenter" adjfcimus ApoftoHdinuAioiattsfirmkateon* Sane 
'petStro v enera^tum fratranl Sinwhis.CantaarieDfii'fir Johannis Eiror&cen* 

* fis AreWepilaipdhim nobis riuper exhibit continebac ; quod ortd dudunt 

* inter PnscdecefforeV eorum Caatuariehtes ft EbdfWWfifes Arcbiepfcopo^ 

* qui fuerunt pro tempore, quirieriam inter eos, fupereo quod Simon Can* 

* tuarienfis&r ejus prajdecefiores fe per totam EboraCentem, 8c Johannes Ebo^ 

* racenfis 8t ipfius praedeceffores praedi&i fe per totam rGantuarienfernj rPro^ 

* vincias Crucem ere&am ante ft deferre'ftcere tarn de induko 'Sedts Apo- 
' ftefieae quarn etiam de antiqui 8? approbate confuetudine pofle dfcebant } 

* materia* quaeftionis ; tandem poft nAikas'Sr diutufnas controvetffias' &r licdt 
•inter ipfbs 8c eorum praedeceffores praedi&os fiiper« fhoc3 habttas, difti 
' Simon 8c Johannes Archiepncopi confiroverfiis &: Wtbut hujufmoth finem 
4 imponere, ac periculis auae exinde verifimiliter provenire poteram obviare 
'felubriter, -intentis defiaeriis alft&antes, quandara Compofaionem fupef 
' pratmiffis inter fe pro ipfbrum 9c Ecclefiarum fuarum ftatu pacifica& con- 
4 cordi fccerunt : prout Inftriimento publieoinde cohfe&o, iplbrum Simonis" 

* 8c Johannis Archiepifcoponim figillis muhlto; cujus tenorem de verbo ad 
' verbum inferi prsfentibus fecinius, plenius continetur; Quare pro parte 

* eorundem Simonis'Sr Johannis Archiepifcoporum nobis fuk humiliter fup- 
'plicatum; ut Compofitionem hujufinodi, non obftante quod in oonfen- 
' lus venerabilium ; fratrum noftrorum SuflFraganeorum eorum Simonis 8( 

* Johannis Arctoep&opotum, ac dile&orum filiorum Praelatorum Ecclefia* 

* fticorum in eildenr. f^inciis- r ton'fi(fenifum f 8rCantuarienfis ac Eboracen- 
' fis Ecclefiarum Caphulorum; 8c ClericorUm aliorum Provinciarum praedi- 

* fclaram , confenfus minime inteh'enerit,_ ex eerta fcientid confirmwe, om-' 
' nemque alium defeftum, fi quis inver^enerit, in ea parte fuppkre, de be-' 

* nignitate Apoftolica dignaremur. Nos itaque praedi«orufn Simonitir Jo-' 

* hannis Ardiicf^coporum fuppKcationibus tnclinati, hujufinodi Cbmpofiti- 

* onem ratain & gratam habentes ; itlam, non obftante quod in ed eorundem' 

* Sufftaganeorum, Prjslatorum, Capitulonum 8c Clericx)rtim confenfus, ut 
4 pracfcrtur, minime intervenerit; ex cerird fcientiai conficmamus ) tepex&n- 

* tis fcripti patrocinio communimus , fupfrfentes omnenvalium defectum, fi 
' quis forfin intervenerit in eadem. Tenor verb «B8i Inftrumenfi talis eft. 

' InDei nomine, Amen. Annoh rtativitate ejulcfem MCCCJJlt. men- 5 Anno is<i 
•ft Aprilfe, dieXX. Indidione Vl.PbmificatusSai^iffimimCftri^Patris^ 

* Domini Innocentii Papx VL anno primo, inPaktfo Regio Weftmonafterii a^cw. 

* Londbnienfis Dioecefis, in mei wiflelmi Notarii puWici infrafcripti & 
*difcretorum virorum Magiftrorum Johannis de Leech Decretorum Doc^o- 
♦risi Walteri. de Merftoun Jurilperhi, ac Adae de Hiltoun Clorici, Apo-' 
'itehca auftoritate Notarii publici, tcftimooium ad hoc vocatoruffl St roga- 

* torum pr35lenti4 conftituti peribrtaliter Reverendi Patres Domini Simon 

* Cantuaiieniis 8V. tob^ncs'Eboracenfis Archierjifcopi qiiandam Compofiti- 
*oftem fiiper bajmatiohe Cruefum fuarum imerunt J 8c ipfam in fcriptisin 
f forma lequentr redigi^8c fois figUHs unanimiter communiri [feceruntn 

Lj Univeru* 



Digitized by 



Google 



7 6 



Hifkria Gontooverfi* inter Safer 



Univerfis pateatptefentesliterasinfpe&uris ; qubd cum propter impedimenta 
delationum crucium Reverendorum Patrum Dominorum Cantuarienfis 8c 
Eboracenfis Archiepifcoporum jn -fuis Provinciis indifferenter per eorum 
utrumq; ubique libere faciendarum varia poffent in futurum fcandala proveni- 
re ; mediante Illuftrimoio Principe Domino Rege Angtiacjiri ejus praefcntia" 
pro bono pacisfc concordi*, profe fuii^efocafforibusprajdiaorum Arcbi- 
epifcopisfuturis, inter ReverendosPatres Dominos Simonem Dei gratia Caj> 
tuarienfem Ardiiepifcopum, totius Angliae Primatem 8c Appftolics Sedis' Lo- 
gatum,ac Johannem eademgratia Eboracenfem Archiepifcopum, Angliae Pri- 
matem & Apoftolicav Sedis Legatum, amicabiUter fie convenit. Tnprimis 
qubd idem Reverendus Pater Dominus Simon Cantuarienfis Archiepilcppus 
i fucceffores ejulckjcxi Archiepifcopi Cantuarienfe Crucem fuam in Civi* 
tate, Dioecefi & toca Provincid Eboracenfi 8c per eas ante fe cjeferri libere faci* 
cntj ubicunque, quandocunque, & quotiefeunque fibi pkcuerit, , abjquo 
turbatione & impediment© Domini Johannis Eboracenfis Archiepifaipj fu- 
pradi&t, & cujuUibet Succeflbris cjuidem, feu alterius cujufcunque i^Qfom 
nomine vel mandate, clam vel palam vel occulte. Item inter eos convenk j 
qubd idem Reverendus Pater Dominus Johannes Eboracenfis Archiepifcppus 
Uipradi£fcus 8c Succeffores ejufdem ibidem Archiepifcopi Crucem iuaip in 
Civitate Cantuariae & tota Prdvincia Cantuarienfi 8c per cas ante fe ,u|>i. 
que deferri libere facient, quandocunque 8c quotiefeunque fibi placuerit, , $j>- 
fque turbatione & impedimento ejufdem Reverendi Patris Domini Simoois 
Archiepifcopi Cant, praedidi, SccujufubetSuccefTorum ejufdem, feu alterius 
cujulcunque nomine vel mandato fuis, clam vel palam, publicc vel occulce, 
Sed idem Dominus Johannes Eboracenfis Archiepifcopus pradi&us infra 
duos menfes poft datam prafpntiumproxime fequentes, acquivis ejus Suc- 
ceflbr Eboracenfis Archiepifcopum intra fimiles duos menfes a tempore quo 
primb Cantuarieniem Provinciam poft Confecrationem dc cstero ingi-effus 
fuit, pro dfclatione pacified Crucis luar in Civitate, Dioecefi ktoti Proyin< 
cia Cantuarienfi abfque impedimento di£^i Reverendi Patris Domini &- 
monis Cantuarienfis Archiepifcopi Sc cujuflibet, fui Succeflbris in pofteruib 
iaciendo, eidem Domino, Eboracenfi ^rehiepifeppo 8r Succeflbribus fnis» 
per dictum Dominum Archiepifcopum Cantuarieniem concefla, & per eunv 
8c fucceffores fuos libere pejmittendd, unum Nuncium fblempnem, viz. 
Ofrkialem fuum, CanccUarium fuum, Auditorem Caufarum, vel unutn 
Do£torem Legum, feu unum Militem, ad Ecclefiam Cathedralem Can- 
tuarienfem cum und Imagine aurea valoris XI,. librarum fferlingorum fculp-> 
tlad fimilitudinem Archiepifcopi Crucem in manu fua deferentis, vel io~ 
cali aliquo notabiliaureo ejufdem valoris, videlicet XL. librarum : cjuemqui- 
dem valorem idem Dominus Rex, cum cujus voluntate & arbitrio iidem Do-» 
mini Cantuarienfis 8c Eboracenfis Archiepifcopi quantum adhocfe (ubniife-* 
nmt, fpecialiter declaravit : efjBcaciter mittere : Et quilibet Nuncius fic mitteij-, 
dus,ftatimpoftquam ficdeftinaws 8c ordinatnsfuerit prodelatione Irnaziius> 
vel jocalis praEdidi, iter efle&ualiter arripere, 8c greflusfuos verfiis dictam 
Cant. Ecclefem continuare, & irtfra^ duos menfes prsdi&os confuromare fide* 
liter, teneantur. Et cum hujufmodi Nuncius ad Ecclefiam ipfam Cant, fio 
ante jam diftam Imaginem vel jocalead feretrum gloriofi Martyris B.Thpmae> 
dudum Cantuarienfis Archiepifcopi, in honorem & reverentiam Dei ac ipfius. 
Martyris ; praemunitisarite ingreffum diStx Ecclefis Domino Priore vel Sup-* 
priore feu Prsecentore ipfius Ecclcfia:, fi praefentes fuerint, aut faltem Monacha 
cuftode feretri ipfius ; efle&ualiter, palam & public^ offeret 8r devojtd. ., Si» 
verb contingat dictum Dominum Eboracenfem Archiepifbopum aliqueni,. 
poftquam iiigreffus fueritProvinciam Cantuarkiuem, & delationem J^ucis* 
fuse per tresdies fecerit in eadem ; ante finem duorum meniium ohfatipne» 

- • praedicta 



Digitized by 



Google 



Cantuar. &-'Eborac. <k Printout 



77 



prscdi&a feretro B. Thomae, ut prxmittitur, noa facia decedere ; Succeflbr 
ejus proximus quicunque ipfam oblationem pro fa£U delatione Crucis fuse 
pet pn^nrafta?dfe«cfifoteittftium realitcr fiicere tjeneatur. fa Parliament 
tis autem, tra&atibus, & Conciliis Regiis, quando Cantuarienfis & Ebora- 
cenfis Arcbiepifcopi fimul prasfentes fiitrinti quicunque Caxituarienfis Ar«J 
chiephcopus, quod Cantuarienfis Ecclefia antiquior & praxminentior fore 
noicitur, ad Domini Regis dextenam affidebit, & prafatus Eboracenfis 
Archiepifcopus exiftens pro tempore ad finiftram. Crux etiam Cantuari- 
enfis Arcbiepifcopi ex parte dextra le£ki Regii leu akerius loci, in qpo Re- 

rft ferfere contiaget, & Crux Eboraceafiscx. finiftri parte, fi Cancuariep- 
prsfens fuerit, reponencur. In Conciliis verb, Coovocationibus fbah- 
as alus quibufcunque , in quibus Cantuar ienfem 8r Eboracenlem Archie- 
piicopos convenire continget, Dominus Cantuarienfis. Archiepifcopus prd 
tempore exiftens primum locum foufedem eminendorem, Bboraeenfis ver6 
locum alium fecuodum eminentiorem > optiaere debebunt. Cradfejarii 
verb di&orum Archiepifcoporum euro in vta ampla, ubi duces eorum de- 
fer ri fimul potuerkv, convenerinc ; Ctuces proprias deferences incedere fi- 
mul debent. Sed in introitu oftiorum vet in aliis locis ftriftis , quibus 
Cruces fimul deferri nequeunt , Crux difti Cantuarienfis Archjepifcopi 
precede* , & Crux Eboracenfis lubfcquetur. In quorum omnium teftimo- 
m'um & fidem nos Simon Cantuarienfis & Johannes Eboracenfis Archie- 
pifcopi figilla noftra fecimus his appeoi. Datum ia. Fatatio Regis apud 
Weftmonafterium XX. die menfis Apnlis anno Domini * MCCCLIH. 
Et ego WUlelmus Bradele, Wyawcienfis Dioecefis Clericus, public* au- in ^^ ot; 
Qoritate Notarius, praemiflis omnibus SriingoKs fub anno, lodt&nne, Poo- f/^.j^L.* 
tirkatu, menfe, die, &loeopr«diQis, fie, ut prstmittitur, a&is, geftis, & giftro'W- 
habitis, una cum dittis tefttbw, prsfens, intanui: eaque omak & finjula 
fic vidi fieri & audivi ; 8c inhanc publicam for mam redegi, meoque fieno 
confueto fignavi rogatus,tn fidem 8r teftaaoniuin pqanifTorum. Et ego Adam 
de Hilroun, Clericus Uchfeldenfis Dioecefis, puhlicus Apoftolica & Imperiali 
au&oritate Notarius, praemiflis omnibus grfingulis, dum fic, ut premitti- 
tur, agerentur &fierent, una cum Magiftoo WiUdmo Notario publico & 
teftibus fuprafcriptis, fub anno, Indi&ione, Pontificatu, meoie, die, 8r loco 
pradi&o praefens interfui; eaque fic vidi fieri & audivi; & huic publico 
Inftrumento mefubfcppfi, & fignum meumappofuiconfuetumin praemif- 
Ibrum teftimonium. 

* Nulli ergo hominum liceat hanc paginam noftra confirmationis, commu- 
nitionis & fuppletionis infringere vel ei aufu temerario contraire. Si qui* 
autem hoc attemptare prsfumpferit : indignationem omnipotentis Dei ac 
'Beatorum Petri & Pauli Apoftolorum ejus fe noverie incuriurum. Datum 
* Avinione V. Calendas Martii, Pontificates noftri anno rartio \ * 



Anno ijjf 
Rig. Zed. 
Cant. 



Quamdia Compofitio ifta obfervata fue- 
rit, mihi pa rum conftar. Comperio famcn 
Thomam Tiiell Militem jocalc a WUlelmo 



BotheArcbjepifcopoBbor, miflwrfla^ Jfcc]*. 
liairi Cant. detuli& 1492. 30, Novembwfr 
Ex RcgiHro W< Bqtbt Ebor. 



Digitized by 



Google 



Profeffioncs Epifcoporum fa&ae Sedi Cantuarienfi. 



D 



Profeflio Eadulfi Eboracenfis Archiepifcopi. 

k Omino meo vere amantifljmd Ethelardo Archiepifcopo, Eadulfus 
Eboracenfis humilis Epifcopus tuulque amicus, perennem in Domino 
falutem. Solet namque wn£ta Ecclefia juxta normulam paternae 
traditionis , gloriofiflimis verbi praedicatoribus, fcil. Epifcopis, ex hac luce 
migrantibus, alios iterum Deo aufpicein reeimen Chriftianar plebis Prarfuks 
4 interim, promovere. Quatinus per eos » interius fides fan£ka augeatur ; & verbum 
cod.tot. Dei non deficiat, fed magis crefcat 8r currac & moltiplicetur in laudem & 
k pfi j gloriam Domini noftri Jew Chriftifecundum illud Pfalmiftae. b Pro fttri*, 
17. bus tuts mti funt tibi fitii. Cu jus viz. Epifcopi, quifquis ille eft, fides pri- 

mum dilcutienda eft, fi de Domino bene ipfe ientiat, quod aliis praedicare 
a conatur : ac fic paulatim quaeritur ; fi docibilis, fi moribus tcmperatus, fi 
fbbrius, fivitdcaftus, fi humilis, fiaftabilis, fi mifericors, fi literatus, ft in 
lege Domini inftruttus, fi in Scripturarum lenfibus caucus, fi in dogmacibus 
Ecclefiafticis exercitatus. Ad haec, tibi amantiffime Pater, me idoneum, ut 
feitur, non efle refpondeo; tamen quantum in me purs fidei cognitionis eft, 
tibi ociiis expedire curabo. Credo Deum Patrem 8r Filium & Spiritum San- 
v ^um, atque in Trjnitate Deum plenum confirmans, & totas tres perfonas 
unum Deum : Incarnationem quoque divinam non in Patre fa&am neque in 
Spiritu San&o fed in Filio tanrum, ut qui erat indivinitate DeiPatris filius, 
ipfe fieret in homine hominis Matris filius, Deus verus ex Patre, homo verus 
ex Matre ; qui eft unus Deus, Creator omnium quae funt cum Patre & Spi- 
ritu fan&o, qui paflus eft verd carnis paflione, & refurrexit verd carnis re- 
furredione & animae refumptione, in qua veniet judicare vivos & mortuos ju- 
dicio perenni. Hoc abfque ambiguitate credo, hoc laudo, hoc confiteor, St 
per populos praedicare defidero. In hujus etiam fumma profeflionis a RR. 
Ethelardo Pontjfice eruditus, Pontificates licet indignus promerui dignita- 
tem. Cujus etiam, quanto tempore aura vefcar sethered, juflionibus non re- 
1 u£bor ; fed temper obedientbe meje humilis colla fubmittere curabo tibi, Ethe- 
larde Archiepifcope, tuifque fuccefioribus in perpetuum. Etfi diverfi quon- 
dam diverfa fedarentur ; meae faltem obtemperantiae fervatur diligentia ; 
unde honoris experientiam percepturus fum, ac gloriofiflimi quique gentis 
noftrae Praefules perceperunt. Nec ab re eft,' fi ad Epifcopalem B. Auguftini 
fedem, cui prius praeiidet Ethelardus Archiepifcopus, non egotantum fed & 
omnes mecum Praefules profpiciant ad Doroberniam civitatem , unde nobit 
omnibus Ecclefiafticae dignitatis ordo B. Gregorio dirigente miniftratur. Sed 
te precor, amantiffime Pater ; ut quern fblitd pietate rudimentis fidei imbuifti, 
tua patemd benedi&ione nondeferas : ut quos effe&uofa junxit familiaritas, 
beata remuneratio non feparet fempiternds. Hanc praefcriptam paginam ego 
Eadulphus Epifcopus met propria manu cum vexilto fan&£ crucis Chrifti 
confirmabo & fubfcribo. Opto Dene valeas/ Pater beatiflime, Temper. Plu- 
rimis annis incolumitatem vcftram gratulabundus audire merear. 



Pro- 



Digitized by 



Google 



— — — — — I 

tprmuU Profejjiomm. 

: — — ' --• 



Profeflio Befthredi Lindisfarbrum Epilcopi. 

EG O Berthredus divind faverite pietate humilis Lindisfarorum Antilles 
cuiri ambabus fubnuncupatorum (. ongregationibus Ecclefiarum pari' 
tcrque cum Abbatibus, Abbatiflis & univerfis famiilis Chrifti quibus praefum 
& a quamdiu, San&o merito, ut credimus, beato Celnod Pontifici eximio 
& fuae fetis fideli famofaeque Doroverniae civitatis Ecclefia; perenhem inextri* 
cabilis caritatis obedientiaeq jfalutem optamus. Teftificor coram Deo & Chrifto 
Jeiu,qui judicatures eft vivos ac mortuo$,ac profiteor trie Una curri caeteris com-i 
militonibus meis,Epifcopis,viz. noftris,profe(Eonem meam,quam illis braefenti- 
bus tibi tuaeque fanfta; Sedis au&oritate veftro judicio fiducialiter porrexi id 
quantum Dominus donabit, ut poflum fideliter, impleturum : ftabilemque me 
efle permanentem fine aliqua diffimulatione & deceptione tibi venerande pa- 
ter Celnod Archiepifcope tuifque fucceflbribus atque tuo Metropolitand 
throno Dorovernenfis Ecclefia? me (emper humili devotione obedire velle pro* 
fiteor ufque ad finem vitae meae. *Sic etiam orthodoxam catholicam apofto- 
licamque fidem profiteor; Sufcipio etiam decreta Pontificum, & lex Sino- 
dos Catholicas fan&orurh &• antiquorum virorum ; & prafixam ab eis fiderri 
ac regulam fincerd devotione confervo; & per omnfe , ficut praedeceflbr 
meUs beatse memoriae Eadwalfus Fbucopus, Cujus nos licet indigni vicem 
tamen gerimus, praeceptis juris obedivit ; tantoque humilis noftri oris docU- 
mento &lan£tae Sedis automate fubje&urn me efle gaudeo; quanto mevel 
iodo&iorem lcientist vel infirmiorem meritis apud Deum & homines ab 
illius comparatione 'reminilcor. Sed hoc eft urium tjuod a te petam ' 8j 
hanc requiram ; ut fi quid in meis a&ibui ineptum, pravum vel incorre- 
€fcum inyeneris vel audieris;ftatim mihipariter modum 8? culpa quam egerim 
8c pcenitenrise quam again oftendas. Libenter enim , qua; jufleris , juxta, 
vires noftras Deo ju vante complere gaudebimus. In his igitur.cufis paftoralU 
bus tux lan£be eruditionis indigemus auxilio iaepiffime > ut tud landed ad- 
monitione nos jugiter de fomno ignavke & tdrpore negligentiae & univerfis 
periculis eripere & fufcitare digneris. Ego Berhtrede Epilcopus pace con- 
firmata, omnium Dei facerdotum Ecclefiarumque fan&a decreta carionum 
catholicorum & diffiriitionem priorum mbdernorumque Pontificum confeo- 
tiens fubfcripfi. 

Profeflio Bermodi Roffenfis Epilcopi Etnelardo Arehiepircorjo fefta. 

Quolcunquead recipiendum lacerdotii apicem gratia Domini Dei nrf. 
, ftri Jefu Chrifti perora fuorum fidelium vocat, hos flimirum Sanfras 
Ecclefiae ritus per aflidUa hortatur exempla 8r docet, quatinus ei qui inter 
Provinciates Epilcopos Primatum habere ex concelsa defuper autoritate cotf- 
fpicitur, libellos fidei fux pariter & obediehtiae finceriter orTerarit , fcii ut 
tamo promptius alacriufque (ubjeftis benediftiongm favente Spiritu Sancla 
Praelatus impendat ; quanto lecUrior certiorque redditus merit de reftd cre- 
dulitate& religiose vita ipforum, &c. . 

Profeflio SciraburnenfisEpilcopiti n . j 

AThelardo Archiepifcopo confcflio fidei bteviter dlcenda,' & tamen firmi- 
ter tenenda. c Eft enim fides f per andsrMm reruni Armmentum non appa- c Met, id. 
rentittm Ut Apoftolus ait, Habeo nam^ue uriam Trirritatis majeftatem iri 
animd meii conditafn : ut Job de refurre&ione\ Eteliim fiaec fpes mea lh finir 
meo compofita. Drffidebam enirii aliquid de majbre j^r'idu, quern, accipere 
cogor; recordatus Apoftolum Paulum dixifle. d gut Epifcopatum < de/ider at , d iTintitt*. 

konnm 



Digitized by 



Google 



8o Formal* Profefliomm 



bonum opus de fide rat. Sed & hoc pietatis veftrar praecordiis latere Hon patiar ; 
quia hujus. regirainis faftigium non Ijpontanea vplumate , fed plurimorunt 
Scireburnenfis Ecclefiae faraulorum precibus, necnon Principuin juflionibus 
* n cd coactus afcendi ; * nec ilk) decreto, <juo nos aut Rex aut Principes ooftri be- 
cm ° n " ' neficiis fuis ad hoc invitent, led cotjdie, quod pejus eft, mireriarum damnis 
Ecclefiafticos viros affiigi cernimus. ' Non enim defiderium habui hujus mi- 
nifterii laborem intrandi, quia prius coenobialis vitae congregationem circum- 
plexi & omnem fecuiarem vel fpiritualem fufficientiam in ilia 1 converfatione 
e iTim.VI.8. tenui, fecundum Apoftoli di&ura ; e Si htbtmui*vittum & veftimentim y in bis 
connnti fimus. Et maxlme quia meipfum coram Deo & hominibus mmium 
peccatorem novi Sc indignum tarn magni honoris etiam nomen accipere ; ut 
quidam fapientum ait. Magnusquidem honor, led grandis labor : Et San&us 
Gregorius pater nofter in Deo. Difficile poflum alios ad littus perfe&ionk 
deducere ; qui adhuc in deliQorum flu&ibus verfor. Hoc faltem de nobis 
ultimis 8c pene peffimis dicendum eft, quod lan&itatis vir de femetiplb pro- 
ferebat. Et alibi. Quis ergo regnum, quis opes, quis gloriam quaerit in- 
inoxie, fi & Uli extiterunt noxia, qui ea habuit non qusefita ? Idcirco his 
fenterttiisadmonitus, Excellentiae veffrxalmitatemhumillimaprecedepofeo; 
cum veftris obtutibus praefentabimur, fi hoc vobis placet, ut gradum nobis 
imponatis, veftris orationibus adjuvemur, & divinis aftipulationibus fiiften- 
temur: & nos cum omni bumilitate promptam obedientiam vobis & verbis 
confitebimur & aftibus fubfequemur; favendo, fulciendo, firraando Archi- 
t inviohbiii primatum Pontificalis apicis Metropolitanae Dorobernenfis Ecclefi* f inviola- 
Ue.tod.ct. bilker fe&ando, laborando, certando, quamdiu vita comes fuerit, in omni- 
bus ubique viribus meis ; ut clemens omnipotens indultor adjuvet ftatum 
tVeftri. cu regni f noftri profperis fucceffibos. Teftem invoco Deum in omnibus me 
c,t - fine fine manfurum ab{que ulla ambiguitate ulque ad calcem vitae meae per- 
feverando,ad illam prcedi&am Sedem, tibi Ethelarde Archiepifcope tuuque 
luccefforibus, pewnnititulocrucisCbrifti firmandoroboravi. 

Profeflio Herfafti Helmeamenfis Epifcopi. 

SAcris lands Ecclefiae. inftitutionibus commonemur Metropojitanis no- 
ftris fecundiim Canones in omnibus obedi're, eifque priufquam (acremur 
de obedientia noftr3 profeffionem porrigere. Verum tempore ordinationis 
meae fan&a Cant. Ecclefia proprio fuerat deftituta Paftore. Depofito enim 
Stigando, qui praefatum Ecclefiam expulfo Archiepifeopo Roberto in vaferat, 
ufumque fibiPallii fine Sedis Apoftolicae au&oritate ufurpare pracfumpferat, 
necdum alius pro eoprxfatae Ecclefiae fuerat ordinatus Antiftes. Propterea ego 
Herfaftus Helmeamenfis feu Tetfortenfis Ecclefiae jam fecratus Ephcopus nU 
Lanixance Dorobornenfis Archiepifcope fcriptam de obedientia mea profeflio* 
nemporrigo ; tuifque tuorumque fucceflbrum juflionibus fecundum canones 
me in omnibus obtemperaturum effe promitto. 

Profcffio Patricii Dublinenfis Epifcopi. 

QUSquis aliis praefidet, fi & ipfe aliis fubjaceat, dedignari non debet, fed 
potius obedientiam, quam a fabjedb fuis defiderat habere, propter 
l^eumltudeat praektis fibi per omnia exhibere. Propterea ego Patricius ad 
regendam DubUnam Metropolem Hiberniae electus Antiftes, tibi, reverendc 
pater Lanfrance, Brkanniarum Primas & San&se Dorobernenfis Ecclefiae Ar- 
chiepifeope, profeffionis meae cartam porrigo i nieque tibi tuiique fuccek 
foribus in omnibus que ad Chriftianam religloncra pertinent obtemperaturum 
efle promitto. 

Pro- 



Digitized by 



Google 



1 ■ M , 

SeJi Cant. fa8arnm. rr , \ . \ g 



Rfofeffio Donati Dublinenfis Epifcopi. 
TJGO Donatus eleaus Dublinenfis Ecclefi* Antiftes, qua in Hibernii 

Forma profeflionis aiemporibus Lanfrauci ad media tempora Bonifadi 

Archiepifcopi ufitatar. 

EGO RicaHus Uod^enfis EccicfiaE eleaus, & k te Reverence Pa^r An 
felme faoa, Cant. fed*. Archiepifcopi & t(S«« ^ktnnif Prit^; 
Ep^confecnndus, tibi* omnibus fuccefcbus tuis canonicam per on?! 
ma fubjcaioncm&obedientiam me fervaturum promitto* 

Formula profeflionis Archiepifcopi Eboracenfis. 

&GO Thomas Ebor. Ecclefe confecraidus ivfctropolitanus pro6teorfubl 
jeaionem St canonicam obediential (ana* Dor obernenfi Ecdefia & eiuf- 
dera Ecclefi* Primati canonicedec^o & confecrato fuccefforibus fuis cand- 
mcd iijrrpniiatis, lalva fidelitate Domini rnei Henrici Regis Anglorum, fr falvi 
cbcdientJi ex parte mea tenenda, quam,Thomas anteceflbr meis fcna* Roi 
mana; Ecdefise ex pant iui profeflus eft* 

•j • •• . . .. ■ . • ,• 

Forma profeffionis. k meda's Bonifacii temporibus ufitatae. 

E *V° Jg^ I ^Ecc1cjfeC^ftr : ^Ioaus > 'i a te, Reverende Pater Bonifaci 

Antiftes^tipi & CantkEcclefcs & jGifcceflbribUstuis canonice fiibftituendis de- 
bitam & canonicam obedientiam & fubjeaionem me per omnia exhibiturum 
profiteer & promitto fecundiim decreca Romanorum Pontificum. Tuorum^ 
que* Cant. Ealefiejuraadjumrero ad derendendum & .rainendum falvo 
wjine meo. Sic me Deus adjuveti Et pradi&a omnia propria manU 
lublonoendo connrmot 

FOrma profeflionis vacantp Sede faflap. 



EG 0 Robertas Ecclefiie Exon.Fle$us Antiftes Archiepifcopo Cant, future 
ejufque fuccefforibus canonic^ fucceffuris canonicam obedientiam me per 
omnia fervaturum promitto. ; • 



Profeffio Scptlaodi Abbatis-S. 'Auguftiai., 

EGO Scotlandus Ecclefias Beatbrum Petri & Pauli & S. Auguflini eleaui 
„ Abbas pronteor fenaa: Dor^nerifi EcclcHec e jufq(uc Vioariis 'canonifcartt' 
iabjeaionem. 



r .1' 



« r • — — « ■ 

H< . •'■ Fokuili 



Digitized by 



Google 



\ 



8i Formula: Profeffwrmm. 



Formula Certificatorte Fpiftolaede eleaionealicujosEpifcopi Sutfraganei ad 
' Archjepjfcopujn Cautuat ieqfem miflae. 

Ex Rotulo -r TEoerando Safc&* Cantuarienfis Ecclefiae Metropolitan© Anfelmo Clerus 
MS. quam- y/ & populus Ecclefiae Winconienfis debttam fubje&ionem. VeftraePater- 
TufmXiite- nitati eft cognitum, quantum temporis eft, *xquo accidentibus variis cvemi- 
t»s conrinen- bus Ecclefia Wii\H>hknfis fueiit tfiduata Paftore ac deftituta Reciore r quod 
m^&R?* non folum ad noftrum, verura & ad Yeftrum ac omnis veftrae Dicecefeos de- 
dulphum trimentum pertinere dinofcitur •, cum totius Provinciqe follicitwdinem Metro-. 
Archiepifco- r*)litanb.a)nftet cornmiflam. fropterea elegimus ipfius Wintonienfis Ec- 
posfcriptas. Presbyterum nomine WUlelraumj nobis rufficrentiffimfc cognitum, na- 
tattbus moribus nobilem, Apoftblica k Eccfefiaftica difciplind imbuturn, 
fide Catholicum, naturA prudentem, docilenv, patientem^ moribus tempera- 
turn, vita caftum, fobrium, hiimilem, affabilem, milericordem, literaium^ 
in lege Dei inftro&um, mScripturarum fenfibus cautum j in dogmatibus Ec- 
clefiafticisexercitatum, & fecundum Scripturarum tramiteta traditioqerjique 
Orthodoacorum & Canonumac Decretorum Sedis Apoftolicac Praefulujm Con- 
fticwronei fano Tenfu Ecctefiafticas regulas intelligentem , fanoque fermone 
docentematque fervantert^ ample&enteih eunt qui fecundum dottrinam eft* 
fidekm fprmonem, & cum imxleftiicorripientem eos qui refiftunt, 8c qui fa- 
ha> do&rinxadverfantur, eisrefiftere& redarguere praevalentem, hofpitalem, 
modeftum, fuae domui bene praepofitum, nonKeophytum, habenrem-rcftimo- 
nium bonum in gradibus fingulis^ fecundum traditionem Ecclefiafticam mini* 
ftrantem, adoraneobus bonum &ad (attsfa&ionem otnni boicenti rationem 
de ek qu« in illo eft ipe paratum. Quem tibbis quantocifjs petimus ordinal 



Formula in prssfentatibne Archiepifcopi Cariruirtenfis. 

SIcut San&orum Patrum au&oritas [jubet] de ipsa Ecciefia" noftrl faunc 
Presbyterum, propter vitas munditiam, morum elegantiam, Metropoli- 
tanum nobis elegimus ; nihil in ejus vita, quod focris Canonibus obviaret, 
invenientes : Immo eum, qualem ad tantum Sacerdotium fieri Canones ex- 
igent, cognofcentes ; caftum, pudicum, fobrium, in pauperes Chrifti lar- 
gum, Uteris adprimeeruditum, Ecclefias Dei bene praeefle fcientem, eum no- 
veramus, in [quantum] hominibus nofle datur novimus. Unde in ejus Ele- 
ftionera omnium , tarn Cleri quam populi, tarn divitum quam pauperum, 
votafic unadimiter convenerunt; utnec um» inveniretur, qui de ejus pro^ 
motione non laetaretdr. 

Formula: in praefentatione Archiepifcop L Ebbrkoenfis. 

4 ID Hverendi Patres , qui vice Primatis Cantuarienfis conveniftis faccrc 
X\ ofBcium ejus , poftulat San£ba Eboraceqfis Ecclefia fibi fullimari acf 
Epilcopatus officium hunc Presbvterum N. quem ficut SS. Patrum docet au- 
tloritas, 8rc. [ ficut in praefentatione Archiepifcopi Cantuarienfis. ] , 



* Ea formula ufflrpata eft in pracfcatati- 
one Thomst II. Archiepifcopi Ebor. "in Hi- 
ftoria MS. de Controveriia inter Archie- 



pifcopos Cant. 8c Ebor. in Biblioth. Cot- 
con Domitian. A. 5. num. 2. 

CAT A- 



Digitized by 



Google 



CATALOG US 

Archiepiscoporum Cantuariensium 

Ex Regiftro MS. 

HENRICI ^ ESTRIA 

Prions Ecclefiae Chrifti CantuarienfS 

In Bibliotheca 1 Cottonianjl, ' Galba E. 4. 

J/li Archiepifcopi prjefidebant in Ecclefia Cantuarienfi ab anno 

Domini DXCIX. 



A" 



Uguftinus, qui frit primus muTus a B. Gregorio Papa ad converfio- 
nem Anglorum, tempore, Regis Ethelberti tunc regnanris in CantiA 
& ufqucad fluvium Humbria?, ab Etherio Archiepifcopo Arelatenfi 
juffu S. Grcgorii Papx Archiepifcopus genti Ariglorum ordinatus> 
fedit XVI. annis. Vacatio nulla. ' 1 



Laurentius ledit V. annis. Vacatio nuHa. 

Mellitus (edit V. annis^ Vacatio. nulla. 

Juftus fedit XIII. ahnis. Vacatio nulla. 

Honorius (edit XVIII. annis. Vacavit annum 1. 8c VI. mcnfes. 

Deufdedit fedit X. annos. Vacavit HI. annis. 

Theodorus, (edit XXII. annos. Vacavit I. annum. 

Bri&hwaldns (edit XXXVII.. annos, menfes VI. dies XIV. Vacatio nuUa. 
Tadwynus (edit III. annos. Vacatio nulla. 
Nothelrous (edit V. annos. Vacatio nulla. 

Cuthbertus (edit XVII. annos. Hie primus in Ecdefii fiia fepukus efty 

8r omnes (ucceflbres (id prater Jambertum. 
Bregwinus (edit III. annos. Vacatio nulla. 
Jambertus (edit XXVII. annos. Vacatio nulla. 
Ethelardus (edit XIII. annos. Vacatio nulla. 
Wilfridus (edit XXXVIII. annos. Vacatio nulla. 
Fkolgildus (edit III. menles. Vacavit II. annos. 
Eylnothetus (edit XI. annos. Vacatio nulla. 
Athelredus (edit XVIII. annos. Vacavit II. annos* 
Plegemundus (edit XXXIV. annos. Vacatio nulla* 
Adnelmus (edit IX. annos. Vacatio nulla. 
Wolfelmus (edit XIII. annos. Vacatio nulla. 
Odo (edit XXIV. annos. Vacatio nulla. 
Dunftanus (edit XXVII. annos. Vacatio nulla. 
Athelgarus (edit I. annum, III. menfes. Vacavit I. annum'. 
Siricus (edit V. annos. Vacatio nulla. 

M 2 Aluricutf 



Digitized by 



Google 



84 H. Prior Cant, de Ar chief. Cant, 

Aluricus fedit XL annos. Vacatio nulla. 
Elphegus fedit VI. annos 8c VIII. menfes. Vacavit I. annum. 
Livygguf fedif VJI. anpos. Vacatio nulla. 
t Eylnothus fedit XVIII. annos. Vacatio nulla. _ 
Eadfinus fedit XI. annos. Vacatio nulla. 
Robertus fedit II. annos. Vacavit II. annos. 
Stigapdus (edit XVII, annos. Vacavit II. annos. 
Lanfrancus fedit XIX. annos. Vacavit V. annos. 
Anfelmus fedit XVI. annos. Vacavit V. annos. 
Radulphus fedit VIII. annos, Vl. ( 1 ) menfes. Vacavit a an.I.menfem I 
djesXVL - 

W^elnjus fedit XII(., annos, IX. menfes (2) Vacavit II. annos, I. men 
fem, XIV. dies. 

#heobaJdus fedit XXII. annos, IV. menfes (3) Vacavit L annum. I. men. 
tenyXYI. dies. 

Thomas fedit VIII. annos, VI. menfes XVIII. dies ( 4 ) Vacavit II. annos 
V. menfes b XXVIII. dies. * 

Ricardus fedit X. annos, c VllJ. menfes, XVI. dies (5") Vacavit I. an- 
num, II. menfes XXX. dies. 

Baldewynus fedit V. annos, XI. menfes, V.<dies (6) Vacavit II. annos. 
XI. menfes, IV. dies. 1 ■ 

Hubertus fedit XI. annos, VIIL menfes, VI. dies. (7) Vacavit I. an- 
num, XI. menfes, IV. dies. 

Stephanus fedit XXI. annos, XXIII. dies. Vacavit d annum I. menfes 
• ! IV, dies XXIII. 

RicafduftMagnus fedit II.- annos. Vacavit I. annum, XVIII. hebdoniadas. 
Badmuadus fedit VIII. annos. Vacavit Till annos, II. menfes, III. dies. 
Bonefochis fedit XXVI. annos , VI, mehfes> XVIII. dies. Vacavit II. an* 

nos, X. ebdomadas, III: dies. •' - ■ 
Robertus de Kilwarbi, de Ordine Praedicatorum, fedit VI. annos. Vacavit 

XLIV. feptimanas, lit. dies. - 
Johannes de Pecham, de Ordine Minorum* fedit XIII. annos, XLV. fep- 

timanas ? V. dies. Vacavit annum I. menfes IX. dies XVI; 
Robertus de Wynchclefee- fedit annos XVIII. menfes VI II. dies XX Va- 
cavit e VIIL menfes & XIX. dies. 
Walterus fedit annos XIII. menfes XI. dies III. 



Exemplar aliud ejufdem Ca- 
talog, VnielLE 17. 

J IV. menfes. 

" XVIII. dies. 

r XIII. menfes. ' 

« Annum I. & dimidium, & 
IX. dies. 

e Menfes IX & etaomadam 
unam. 



Catalogus alius MS. ibidem 
in his tantum difcrepat a pr*ce- 
denti. Jul. D.i. 

(1) Meofes.IV. 

' An. II. menf.I.di.XIV. 

(3) An. I.di.XVL 

(4) An. II. men£ V. 
( £) MenUX. 

(«) An.I.meii{: VI. 

(7) An.I.meB(:vm.di.VL 



SUCCESSIO 



Digitized by 



Google 



Succeffio Archiepifcoporum Cantu arjensium ex Anna- 
Lbus brcvibus Roffenshsus a Chriftoad annum mclx. 



Anno Domini. 

JIC Gregorius Papa mifit AusuftinumaH A n «,i» t^: 

no-o, a. t: 



DXCVI. TJ IC ^goriu5 Papa mifit Auguftinumad Anglos, Indi- 
DCIV. X Confeato fibi in fucccflbrem Uunmtib, migravit Au- 
DCXXII. Obiit Laurentius IV. Non. Februar. Succedit MellitiK 

Scxxx^v 0 of^ M Tt tu ^l II ^ ^ ^ au * suoS? juSIsi 

S£ nw? u Juft " S J V ;. Idus Novembr. Succedit Honorius. 
^Hf L ^ bl ^ US H ° n ?x ri1 ^rchiepifcopi XII. Cal. 0£tobr. 

w °^v rat n D ^ d S r k T S L Ithamar0 VII. Kal. April. 
DCLXIV. Obitus Deufdedit II. Idus Junii. 

DCLXVIII. Confecratur Theodoras Roma: k Vitaliano VII. Kal Aoril 
die Dominica. * ^ 

DCLXIX. Venit Tlieodorus Archiepifcopus in Cantiam VL Kal. Tanuar 
die Dominica. J 
0b ^ us Theodori Archiepifcopi XIII. Kal. Oaobr. 
DCXCII. Ehgitur Bnftwaldus Abbas Raculfo. 
DCXCIII. Brihtwaldus confecratur III. Kal. Julii. 
DCCXXXI. Obiit Brihtwaldus Archiepifcopus VL Id, Januar. Succeffit 
nrrWYTV nT^T^ con ^ ra ^? eodem anno IV. IdusNovembr. 
DCCXXXIV. Obiit Tadwynus Archiepifcopus IL Kal. Febr. Succedit 

Nothelmus Londonienfis Presbyter. 
DCCXXXVI. Gregorius Papa Nothelmo Pallium mittit 
DCCXL. Obiit Nothelmus XVI. Kal. Novembr. Succedit Cuthbertus 

Heretordenfis Ephcopus. 
DCCLVIII. Obiit Cuthbertus Archiemfcopus VII. CaL Novembr. & in Ec« 

clefiafud fepultus eft primus, Sr omnes fucceflbres fui prs- 

ter Jambertum. r 

JS^KS't Confecratur Br , e &w ia "s Archiepifcopus in die S. Michaelis. 
DCCLX1I. Obiit Bregewmus Archiepifcopus VIII. Kal. Septembr. 
DCCLXIII. Jambertus in die Purificationis S, Maria? confecratur Archie- 
pifcopusv 

DCCLXIV. Jambertus a Paulo Papa Pallium fufcepit. 
DCCXC. Obiit Jambertus Archiepifcopus II. Id. Augufti, Snccedk Adehu* 
dus Abbas. 

DCCXCIII. Ordinatur Adelardus Archiepilcopus XII. Cal. AuguftL 
DCCXCIX, Adelardus Archiepilcopus Romam proficifcitur. 
DCCCIII. Obiit Adelardus Epifcopus. Succedit Wlfredus. 
DCCCXIL Wlfredus Archiepilcopus Romam proficifcitur, 
DCCCXXIX. Obiit Wlfredus Archiepifcopus ; eui Feotogildus fucceffit 

V. Id. Junii ordinatos. 

III. Kal. Septembr. obiit. 
DCCCXXX. Chelnothus Decanus in. Kal. Julii eleaus, VI. Kal.Septembr; 

confecratur. • 

DCCCLXX. Obiit Chelnothus Archiepifcopus. Succedit Adelredas.' - 
5£SS;XXXIX. 0oiit Adelredus Archiepilcopus. Succedit Pleimundus. 
DCCCCXXI V. Dunftanus Archiepifcopus nalcitur. Adelmo Archiepi£ 
copo fuccedit Wlfhelmus. 
■ DCCGCXXXIIL 



Digitized by 



Google 



86 Qatalogus Roffenfis* Ar chief. Cant. 

DCCCCXXXIII. Defunfto Wlfhelmo Archiepifcopofuccedit Odo. 
DCCCCLV III. Migravit S.Odo Archiepifcopus. Succedit Alfsitus. 
DCGCC LIX. Alfsinus Romam proficifcens, in Alpinis frigore interit. Briht- 

waldus eligitur ; eoque rcpulfb, Dunftanus confecratur. 
D£CCCLXXXVIII. Obiit Dunftanus Archiepifcopus XIV. Cal. Junii.Suc- 

cedic Edelgarus Selefigenfis Epifcopus ; unoque anno & 

tribus menfibus tenuit. 
DCCCCXC. Siricus Archiepifcopus confecratur. 

DCCCCXCV. Obiit Siricus Archiepifcopus. Succedit Elfricus Wiltonienfis ' 
Epifcopus. 

MVI. Obiit Alfricus Archiepifcopus. Succedit S. i&lfegus Wentanus Epifc 
copus. 

1 MXII. Hie martyrizatus eft Alfegus Archiepifcopus XIII. Kal. Maii. 
MXIII. Livingus, qui& JEdelftanus, Wellenfis Epifcopus, Archiepifcopa- 
tum fufcepit. 

MXX. Livingus Archiepifcopus obiit. Succedit Athelnothus. 

MXXII. Athelnothus Romam profeftus, a Beiiedi&o Papa Pallium fufcepit. 

MXXXVIIK Obiit Athelnothus Cant. Archiepifcopus. Succedit Capella- 

nus Regis Edfius. 
ML Edfius Archiepifcopus obiit ; & fuccedit Robertus. 
MLIV. Robertus Archiepifcopus ab Anglia expellitur j & apud Gemeticum 

obiit, Succedit Scigandus. 
MLVIII. Benedi&us Papa Stigando Pallium mittit. 
MLXX. Connivente Papa AlexandrO, degradatur Stigandus, inftituitur 

Lanfrancus. 

MLXXI. Lanfrancus Romam profe&usab Alexandra Papa Pallium fufcipit. 
MLXXII. Obitus Stigandi Archiepifcopi. 

MLXXXIX. Obiit Lanfrancus V. Kal. Junii. Seditautemannis XVIII. 

menfibus IX. diebus II. » 
MXCII1. Eligitur Anfelmus II.Non.Martii,8r confecratur II.Non. Decemb. 
MXCV. B. Anfelmus Pallium fufcepit ab Urbano II. Papa Willelmo Regi 

miflum. 

MXCVII. Anfelmus transfretat. 

MCII. Celebratum eft Concilium apud Weftmonafterium praifidente B. An- 

felmo. v 
MC1X. Obiit Anfelmus Archiepifcopus XI. Cal. Maii. 
MCXIV. Radulfus Roflfenfis Epifcopus VI. Kal. Maii ad Archiepifcopatum 

eftele&us. 

' MCXXII. Obiit Radulphus Archiepifcopus XIV. Cal. Novembr. 

MCXX.III; Willelmus Prior deChich. eligitur in A rchiepifcopum die Puri- 
ficationis, & XII. Kal. Martii confecratur, & a CalixtoPapa 
Pallium fufcipit. 

MCXXX. Ecclcfia Chrifti Cantuarienfis dedicatur IV. Non. Maii. 
MCXXXV. Obiit Willelmus Archiepifcopus Cant. XI. Cal. Decembr. 
MCXXXVII. Hoc anno IV. Non. Junii combufta eft Ecclefia Roffenfis & 

tota civitas cum omnibus officinis Epifcopi & Monachorum ; 

fceodemanno obiit Johannes Roflfenfis Ecclefia; Epifcopus 

XII. Kal. Julii. 41 
MCXXXVIII. Hoc anno ordinatus eft Teobaldus Archiepifcopus VI. Id. 

januarii. 

MCXLVHI. Obiit Afcelinus Roffenfis Epifcopus ; cui fucceffit Galfridus 
frater Teobaldi Archiepifcopi. 



RA 



Digitized by 



Google 



Radulphi de Dicetb Indiculus dc Sacceffiorie Archiejpiico- 

porum Cantuarienfiurri,& a quibus Apoftolicis Pallia fufceperunt. « 



deiit. 

GregoriuS 

Idem 

Idem 

Uomfacius 
Honorius 
Idem 
Vitalianus 

idem 

Giregorius 

Idem 

Ideti 

Pauliis 

Idem 

Adriartus 

Leo 

Johannes 
Gregorius 
Adriadus 
^brmofus 

l^r 

&gapitus 

Johannes 

Idem 

Johannes 

Idem 

Idem 

Benedi&us 
idem 
Alexander 
Idem • 
\5dor 
Alexander 
Jrbanus k . 

Calixtus 

Innoeentius 

Alexander 

idem 

Lucius 

fcslefHrius 



Arthiefifcofo 



Auguftino 
ILaurentio 
Mellitd 

ftonorio 

Deusdedit 

Thepdprp 

Brichcwaldo 

Tacwino 

Nothelmo 

Cuthberto 

Bregwino 

Lamjaerto 

Athelardq 

Wlfredo 

Feologildo 

Ethelnotho 

Ethelredo 

Plelmundp " 

Atbelmo 

e Wlfelmo 

Odoat 

Dunftano 

ALfchelgard 

Shied 

f Eliirieo. 

Livingo 

JEggltfodo 

Adilrio 

Roberto 

Stigando 

Lanfranco 

An^bl^io 

Radulpho 

'Willelmo 

Thepbaldo 

Thomx 

Richardo 

Baldewino 

HubertoJ 



Ifie feist Minfes. 
4nnos. 



XVI. 

V; 

V. 

nr.' 
Xxvi. 

X 

xxir. 

xxxvii. 

in. 

V* 

rxvir. 
in. 

b XXXIL 

xni. 

xxxvjtt. 



XLI. 
XVItT. 

a xxxrv; 
xkxv. , ' 



Vfc; 



Dies. 



XIV. 



nr. 



Ill; 



Vaexvit 
Sedcs/utn. 



VI. 
IX. 
IV. 
VI. 
IX. 



Xxvm 
xnr. 
xvii. 



i. 

in. 
i. 



il 



n: 
iv, 
v. 

IV. 

Ji. 
i. 

• i. 



Menfes. 



VI. 



Dies. 



I. 

II. 

V. 



Variantesl&. 
ftionesexali- 
o ejufHem ; 
> Codice appo- 
nunmri 



h xxyii 

c Gtdtx *lttr 
Stdemtmiai.. 
tnenftvstitfh 



«xxxvni. 

< ■ 

e Alfcin». 



f Atari*. 



XIIL 
XVI. 

iv: 

tt IX. 



III. minus 16 diebus. 



« XVI, -,IX 

- xxvn. 



Jura 



Digitized by 



Google 



— faiw — I I III - ■ ■ ■ 

88 Jura Arcbiefijcofatus Cant. 



Ex BibUothe. 
cIGottonianl 



Jura Ecelefwc Chrifti "Cantuatienfi debita poft mdneita SufFraga- 

rteorum fuorum, 

MEmorandum, qubd Dominus Archiepifcopus Sede plena 8c Prior Cantuarienfis Se- 
de vacante, dc jure & confuetudine Cantuarienfis Ecclefie debet habere omnia fi- 

fl»lty& annulum fecundo meliorem cujuflibet Epifcopi Cantuarienfis . Provincie defundH. 
rem de Epifcopis Aflavenfi fie BangprenH defundis idem Archiepifeoflus Sede, plena & Pri- 
or Cantuarienfis Sede vacante, debet habere Paleiridos fuos cum trarno & fellas & capam plu- 
vialemcum capello & fimiliter omnia iigilla & annulos fuos fecundo meliores, ficut de alits 
Epifcopis Provincix^Cantuarienfiis ditun&is. Item de Epifcopo Roffenfi defundo debet 
Archiepifcorus Sede plena habere, Palefridum fuumfie cuppam fuam arger.team, & mutam 
canumfuorum currcntium ac etiam omnia figilla fua & annulum fuura meliorem, &fimili- 
ter tullodiam omnium Tcmpoiralium Epijtcbpatus Roffehfis, quoniam.de Archiepifocpo i6c 
EcclefiiCantUarienfitenehrur. Sitde Cantuarienfi vacante Dnminus Rex rationeArchjcpif- 
copajik hi euftodii fua exiitcntis debet habere de Epifcopo RofFenijLdcmi^ Palefridum fii- 
um 6c totam mutam canum fuorum currcntium^ & cuftodiam Temfcbralium totius Epifco- 
pattis Roffcnfis 6i cuppam tuam & annulum meliorem. Prior vero Cantuarienfis habebit 
omnia SigUla & annulum fecundo meliorem didi Epifcopi, ficut de aliis Epifcopis Provin- 
cie Cantuarienfi derundis ^e Cantuarienfi vacante. Item dc Archicpifcopo Cantuarienfi 
defundo Dominus Rex habebit meliorem Palefridumfuum & annulum fuum meliorem ufu- 
akm 8c totam mutam canum fuorum currcntium 8c cuppam fuam, PriprvcroCantuarieri- 
fis habebit omnia iigilla 5c unurri annulum fecundo meltdrcrii 

j : • 

Epiftola Bonifacii Archiepifcopi Cantuarienfis ad Henricum ke- 
gem de jure liio in Epifcopatu RofFeriil. 

Ex Khlkthe- YJ Xcellentiflimobotnirio fuo H.Dei gratia" illuftri Regi Arigli*,Domino Hibernie,Duci Nor- 
c&Cottmiant JC mann»& Aquitante&Comiti AndegavieRmifemiorediviniC^ntoari^^^ 
Mr***, s. j. copus^totrus Anglic Prions, gaudium 8e redkatatem vita; prefentis8c future. Cum Ro/fcnfis 
Epifcopus-a riobis, nomineCarituarienfis Ecclefie omnia Temporalis tencat, que in Epifcopa'. 
tu fuo obtinet \ & fervitium quod ratione predidi Epifcopatus debet Regie Majeftari, nobis 
integral iter fieri debeat: Et confequenter per manum noAram fervitium ab eodem Epifcopo 
fic receptum vobis lit per* nos faciendum \ licut in Carta Domini J. quondam Regis Anglic 
patris yeltri ( cu jus trantcriptum per latorem prefentium ▼obis tranftnihimus.) plcnihs con- 
tinctur. Excejlentem Domihationcm veftram duximus deprecandam i quatenus ijbef jatem 
Carituarienlis Ecclefie confervetis $ fervitium Militum quod debetur voWratione Epifcopa- 
tus fupradid! noh itcipiendo ab alio quam a nobis: Jura cnim Cantuarienfis Ecclefie vX 
flri gratii ha&enus protexiftis flc etiam dcjfcndUfis. Jnfuper Regie Serenkati notumfari- 
mus i quod cum quedam veftra Brevia de- vcfiri Caricellaria nuper emanaverint, ut fuper 
quibufdam debitts difirinjgeretur idem Epifcopus inq'uibus eft vobis obligatus j &Senefcai- 
lt, Ballivi &! homines noftri diftriftiones ictiilent ut debeb^ant i prefatus Epifcopus pfopta* 
hocSenefcallum, Ballivos& alios jiomines noftrus feitufqiie ad triginta fecit citari ad Curir 
am Apolto&jam in prejudicium dignitatis Regie & corpne, nccnon contra privijegium vo& 
bis a Sede Apbftolkft indoltum', ne Anglid extra regnum Anglie per Uteres ApoHolicas po 
teiint conveMri. Attendat etiam Domin^rio vdTrav quod poft'quam dicjro Epifcopo inhi- 
birkmem vcftram 1 direxiftis, ne nos vel noftros fuper taUbus dirVrioionibus vel juribus tem- 
poralibus in Curia Chriftianitaris conveniiet 5 predidam citatkmean procuravit, intendens 
pro poflc too jura regalia (ubvertete j prout apparct per h6A evidentiam manirefteV Et quia 
faaumiftudbcriQ ulofiim eft, & in pemidofura exempium a pofterii trahj poflit^ogamus vosJT 
■ . quatenus fuper ptemiftis conGlium utile & honoriheum appooatis. Parati enirri fumus tV 
cere in dido negptio quod pdterlmus, fecundum veftre placitum voluntatis. Valcat E»- 
ddkntia vdtra diu & foeliciter. 



CANO- 



Digitized by 



Google 



CANONICI LICHFELDENSIS 



Indiculus de Succeffione 

Archie Pisco porum Cantuariensium, 

Addita Differtationc de vera Succeffione Archiepifco- 

porum Cantuaricnfium. 

EXtitit femes me Hifioria Archicpifcoporum Cantuaricnfium ab Augufiino 
ad Simonem Mepham, fcripta ab eodcmCanonico Lichftldenji, qui Ht- 
fioriam Epifcopoxum Lichfeldenfium, qtut fuo loco fequetur, compilavH. 
ISarn, cum nihil, quod non alii uberius, continent, typis mandari 
minus confultum duxi. Ejufdem tamen Chronologiam, utpote ab aliis Hifioricis 
hand parum diver fam, luce non indignant judieavi. 



AUGUSTINUS 
Coofecratus anno DC* fedit annos XVI. obiit anno DCXVL 



AUguftinum anno 596. a Gce- 
gorio Papa miflum, anno 
597. Angliam appuluTe, ex 
Bedd conftat (Hift. Eccl. 
L 1. 8c in Epitome) Antequam verb 
in Angliam trajiceret ; in Galliae feu 
Germanise partibus Epilcopus oonfe- 
cratuseft. IdHiftoricosnoftros,atque. 
ade6 fiedam ipfum, penitus fugit. So- 
lus Willelmus Thorn ( in Chronico 
S. Auguftini ) ex vetuftioris monu- | 
menti fide contecratum dicit anno 597. { 
16. Cal. Decern, de die quidem laplus ; 
de anno autem res clarillime conftat 
exEpiftolis Gregorii itlo & fequenti 
annis confcriptis.Siquidem in Epiftola 
ad Brunechildem Reginam Franciae, 
data anno 597. Jndi£Hone 1. menie 
Oftobri (in Regiftro, lib.7-ep. 5.) gra- 
ttas mill agit, quod Auguftinum fra* 
ttem& Coepifcopum ilium humaniter 
firfceperit. Anno fequente Indictione 
1. data ad Eulogium Patriarcham A- 
lexandrinum Epiftola(Regiftr. 1.7-ep. 
jo.)demiraculorumdono adhuc in oc- 
cidentali Ecclefia vtgentc gloriatus , 
■arrat Auguftinum a fe in Angliam 



ad fidem praedicandarn miffum , ic 
data a felicentia aGermaniarum Ep/f- 
eopis Epifcopum faftum, Miracula in 
Anglia patrare ; feque jam nunc Ute- 
ris ejus receptis didicifle, qubd in: 
die Nativitatis Chrifti decern millia 
Anglorum baptiza vet k. Ante finem 
igitur anni 597. Auguftinus confe- 
cratus erat, 8; in Angliam trajece- 
rat. Lapfus eft itaque Beda nofter; 
qui Auguftinum narrat poft praedi- 
catam foeliciter in Cantuaria fidem, 
Areias profe&um , & ab Archiepif- 
copo Etherio juxta quod juffa fanlfi 
patris Gregorii acceperat , Architpif- 
copumgenti Anglorum ordinatnm/uijje. 
(I. i.e. 27.) Reverjfufque , inquit, 
Britanniam, Laurentium & Petrum 
ad Gregorium Papam continue mifit : 
Nec mora, G regorius refponfiim fimul 
ac Pallium Auguftino per Nuncios 
remifiL Miffum autem k Grego- 
rio Pallium fuitTe anno 601. Idem 
prodk in Epitome. Ade6 ut anno 
600. confecratus ex Beds (ententii 
cenferi poflit. Idque omnes credi- 
diffe videntur, -qui Auguftinum 16. 

N annis 



Digitized by 



Google 



9° 



Canonkus Licbfeldenfis 



annis fedifle ponunt. Ifto Bedae er- 
rore femel pofito, pronum Lichfel- 
denfi fuit obitum ejuldem in annum 
616. referrc. Siquidem Augu- 
ftinum fcdecim annos fedifle mui- 
tos fibi fuftragantes babuit, Gerva- 
fium in Attis Pontif. Cant. Radul- 
phum de Diceto in Indiculo praece- 
denti , & Malmsburienfem , cujus 
quidem vulgati Codices habent annos 

1 5. Manufcripri autem , tam ille 
Collegii Trinitatis Cantab, quam qui 
Lichfeldenfis a mc nuncupandus eft, 
in eodem volumine cum Chronico 
Lichfeldenficompa&us, legunt annos 

16. Quin & Abbreviatio MS. Hiftb- 
fise Malmsburienfis de Geftis Pontif. 
in Biblioth. Lambeth, eundem nurae- 
rum exhibet. Ex corrupt! Malm£ 
burienfis le&ione in nonnullis Codi- 
cibus deceptus videtur Johannes 
Brompton, qui Malmsburienfem in 
rebus vetuftioribus pro more fecutus, 
annos 15. Auguftino afiignat. Paulo 
inferius defcendunt Author Antiqui- 
tatum. Brkannicarum, 8f Poly dor us 
Virgilius ; qui ilium anno 611. obi- 
iffe ponunt. Matthaeus Weftmona- 
fterienfis anno 69$. Vir Do&iffimus 
Mabillonius in Notis ad Auguftini 
Vitam (inter A£ta Benedi&.Tom. 1. 
p. 5 $2.) anno 607. Willelmus Thorn. 
( in Chronico Ccenobii S. Augufti- 
ni) anno 60 j. Florentius Wigor- 
nienfis 604. cui fuccinit Chronicon 
Anonymum breve atque antiquifli- 
mum MS. in Bibliotheca Lambetha- 
na a Monacho quodam S. Crucis 
Edinburgenfis (ut videtur) fcriptum. 
Inter tot diverfas fententias verita- 
tem expifcari haud ita facile eft. 
Tentabimus tamen. Prime itaque 
id conftat Auguftinum neque ante 
annum 604. neque poft annum 616. 
obiifle. Anno enim 604. Melli- 
tum & Juftum ordinavit Epilcopos ; 
tefteBeda 1. 2.c. 3. Anno 616. obiit 
Ethelbertus Cantuariae Rex. Sic Idem 
in Epitome. In Latinis quidem 
Codicibus Hiftoriae fuae, J. 2. c. 5. 
legitur anno 615. anno 21. ex quo 
Auguftinns ad pradicandum genti An- 
glorum mtjfus eft. Verum error ma- 
nifeftus in numero priore cubat. Ver- 



fio enim Saxonica Alfredi Regis ha- 
betta pajr ymb ryx hund pinepa -j ryxtyne 
protep. Et annus praeterea 21. ad- 
ventus Auguftini in annum 616. iri- 
cidit. Obiiffe autem Auguftinum 
ante Ethelbertum Beda prodit I. 2. 
c. 3. Porro eundem VII. CaLJunii 
fato ceflifle Beda eodem locp narrat ; 
de anno quo obierit, penitus filet. 
Et hactenus quidem caeteri omnes 
Hiftorici confentiunt, neque enim 
Bedae refragari fas erar. Annus interim 
manet incompertus. In re igitur tam 
obfcura tutius eflet antiquiores Hi- 
ftoricos fequi ; videlicet rlorentium 
Wigornienfem & Anonymum Lam- 
bethanum,qui A uguftini obitum in an- 
no 604. reponunt. Quin & Golcelinus, 
utroque antfiquior, in Vita S. Au- 
guftini cap. 38. refert Laurentium 
ordinatum efle ab Auguftino quum 
mortem fibi imminere ifte praefentiret. 
Sunt autem, & in his Radulphus de 
Diceto, qui Laurentium ifto circiter 
anno ordinatum produnt. Age ta- 
men ; Singulorum calculos examini 
fubjiciamus. Anno O&avo imperii 
Phocatis, Indiftione 13. (authore 
Beda 1. 2. c. 4. ) viz. anno Chrifti 
610. Bonifacius Papa Synodum Epi£ 
coporum in Italia coegit ; & ex Sy- 
nodo Epiftolam Laurentio Archie- 
pifcopo & Ethelberto Regi inferip- 
tam per Mellitum Epifcopum Lon- 
donienfem tranfinifit. Ante annum 
igitur 6 10. Auguftinus obiit. Tabella 
Ecclefias Chrifti Cant, pofita an. 1 240. 
(cujus Iconem videreeft in Monafti- 
co Anglicano Tom. 1. p. 24. ) re- 
fert antiquam Ecclefiam fuilTe de- 
dicatam a Laurentio Archiepifcopo 
anno 613. anno 16. ab adventu 
S. Auguftini in Angliam, quo anno 
tranjlatutn fuit corpus S. Auguftini t 
loeo r quo frius jaeuit fer 7. annos. 
Hiftoria autem, ( quae lequitur, quse- 
que exrat inMonaftico Angl. Tom. 
1. p. 87.) Elienfis Co3nobii dicit Ec- 
clefiam Elienfem ab Auguftino fun- 
datam fuifle anno 607. Ex his duo- 
bus teftimoniis CI. Mabillonius (loc. 
cit.) concludit Auguftinum anno 607. 
diem claufifle. Neque fic tamen res 
conficitur. Parum enim fidei meruit 

in 



Digitized by 



Google 



de Sutxejjione Arcbief. Cam. 



9» 



in re Chronologicd Tabella poft fex- 
centos plufquam annos pofita ; 8c ne 
minimam quidem fidem Hiftoriade 
Fundatione Monafterii Elienfis. Mi- 
ni enim in comperto eft nullam Mo 
nachorum Hiftoriis in Coenobiorum 
fuorum Chartis donativis aut funda- 
tione rcferendis fidem effe adhiben- 
dam.. Pmerquam quod Auguftinum 
Ecclefiam inter Orientales Anglos 
anno 607 ■. pofiiiffe, fabulam prima 
facie fepiat putidiffimam. Reftat, 
ut 8c alios infra annum 610. fubfi- 
dentes calculos exploremus. Re- 
fert Willelmus Thorn in . Chronico 
fuo ex fide libri antiqui de Vita 8c 
Miraculis S. Adriani , Auguftinum 
obiiffe anno 605. eodem fc. quo Gre- 
gorius Papa, anno, die 7. Cal. Junii 
reria tertia. Ilium 7. Cal. Junii obi- 
iffe 8c ipfe 8c Beda 8c caeteri omnes 
fcribunt. Hinc igitur annus, quo vi- 
ta migravit Auguftinus, optime de- 
£oiri poteft. Anno enim 604. dies 



I 26. Maii feu 7. Cal. Junii incidit in 
feriam tertiam ; nullo autem alio 
anno , quo' Auguftini obitum conti- 
giffe alii pofuerunt. Anno enim 605. 
is dies Incidit in feriam 4. anno 607. 
in feriam 6. anno 60S. in diem Do- 
miwicum, anno 611. in,' feriam 4. 
anno 616. in feriam 4; Non alio 
j igitur quam anno 6041 Auguftinus 
j obiiffe potuit. Idem odnfirmat te- 
I ftimonium libri Antiqui 'a Willelmo 
Thorn addu&i, Cum Auguftinum 
enim 8c Gregorium eodem anna, obi- 
use tradat ; 8c Gregorium anno 604. 
decefliffe certiffimcconftet: fupereft, 
ut Auguftinus anno 604. demn&us 
fit. ! Operam igitur ludunt, qui nul- 
lum non lapidem movent, ut Au; 
guftihilm Monachorum Bannocho- 
renfium cadi fuperfyiffe probent* 
Clemeritiora fane de rioftra gen- 
tis Apoftolo conje&ari libct ;• 8c 
alia opiriari Chronologia non per* 
mittit. 



LAURENTIUS 
Sedit annos V. obiit anno DCXIX. IV. Nonas Februarii. 



Cbmperta Auguftini Chronologia 
baud dimcifeerit fequentium Archi- 
qafcoporum ufoue ad aetatemBedae 
Chronologiam fubjicefe. Siquidem 
Auguftinus obierit anno 604. & Mel- 
litus anno 624. poftquara annis 5. 
prarfuiffet ; quod prodit Beda 1. 2. c 
7. 8c Auguftino Laurentius, Lau- 
rentio Mellitus fine ullo interregno 
fuccefferint, qpippe qui vivente ad- 
hue Auguftino' confecrati fuerint ; rte 
fe itfun&e flatus Ecclejut ttm rudis 
vel ddhoram Ptftore deftitutus vacil- 
Itre incifcret [Beda, 1. 2.C.4.] ne- 
edle erit Laurentium circa annum 
619. obiiffe: Atque illo quidem an- 
no defun&um effe GotftJinus con- 



firmat in Vita Laurentii MS. de 
die tamen lapfiis, quern 3. Non. 
Febr. ponit. Die 4. Non. Februar* 
obiiffe tradit Beda, 1. 2. c« 7. de an- 
no filens. Anno 620. obitum ejus 
ponit Anonymus Lambethanus Chrd- 
tuci brevis MS. Author anno 621. 
Florilegus , 8c 'Florentius Wigora. 
vulgatus, 62 j. Florentius MS. in 
Bibuotheca Lambethana. Neque ab- 
ludunt adeb a nobis illi, qui Augu* 
ftini obitum in anno 616. reponunt, 
Hiftorici. Omnes enim Laurentium 
annis 5. fediffe volunt.Ex quo quidem 
calculo Laurentius anno 621. obierit, 

I fi annos pfcnos nuraeres, anno dao> 

I cavos. 



MELLI- 



Digitized by 



Google 



M £ L L 1 T s 



Sedif mikh V. Obiit anno DCXXIV. VIII. Calend. MaiL 

Hanc quidem Melliti Chronolo* menta Beda: state paulb inferiora (tint, 
jAam Beda nobis eertam dedit, I 2< for Ian abipfbmet Authore profe&ai 
■J - Flofentius tamen Wigorn. an- quamvis exemplar illius au&ius Al- 
Ho 625* Melliti obitum retulit. Et 1 fredo Regi videre non contigit. An- 
annus quidem in Beds VerfioneSax- j nis 5. dies 16. addidit Radulphus dc 
onici Itflderatur j repetitur autem 1 Diceto , lib. de Prefulibus AngL 
10 enempbri Latino ; cujus Addita- j cap. i. 



[- : JUSTUS 
Sedit annos IX. obiit IV, Id Novembr. anno DCXXXUI. 



Diem obitus folummodo Beda no- 
tavit, L 2. c. 18. Hinc aliis facilis 

rndianfiu Malmsburienfis, Gerva- 
j Radulphus de Diceto, Stepha- 
nus Birchyngtonus, & Catalogus MS. 
Ufferianus, Juftum Sedi Cant, non- 
nifi tres annos jpraefuifle narrant. Et 
alii quidem fibi fatis confoni ; ciim 
Honorium annos 26. fedifle ponant. 
Peffime autem Gervafius Chronolo- 
giam fperturbavit, trjbus taatummo- 
do annis affignatis Judo, & noven- 
decim Honorio, quern anno65 3. obii£ 
, 4e eonftat ; adeb ut }>edes ex illius 
fententia. 7. annis vacaverit ; quod ta- 
men nullus prodidit ; quin potius 
Beda invite refutat, diqens Pauli- 
num a Jufto confee'ratum fuifle anno 
£25. (in Epitome.) Paulb melius 
Chronici Anonymi Lambethani Au- 
thor ; qui Jufti mortem in annum 
634. retulir: cui quidem calculo litis 
convenirct Gervafii fupputatiode pon- 
tificates Honorii annis ; modb ipfe 
in >e*fceris iibi convenir-et. Sed De- 
que Attxiymura verunv aaigiffcaf- 
bhror. Refert enim Beda, 1. s. c. 
18. Honorium Jufti fucceflbrem or- 
dinatum fuifle a Paulino ArchiepiC 
copo Ebor. occurrente fibi in Lindo- 
colino, antequamabEboraco iftefu- 
garetur. Fugatus autem in Cantiam 

rediit anno 6zz. tefte eodem in Epi- 

'■■'■/■ 



tome, & Simeone Dunelmenfi in E- 
pift. ad Hugonem, p. 77. Ante an- 
num igitur el j j. & Juftus obiit, Sc 
Honorius fucccffic. Qubd fi tamen 
Paulinus eodem anno 6c Honorium 
facraverit, & fugam inierit ; haud ita 
muttum a veritate recedet Anonymus 
nofter ; quern in reliquis fatis accu- 
ratum comperimus. Nefcio annon 
Weftmonafterienfis rem propius atti- 
gerit : cui Juftus amid 6$o. ( Radul- 
-phode Diceto anno 629.) defira£fcus 
eft. Perpenfis tamen utrinque rati, 
onibus in earn magis accedo featen^ 
tiam Juftum fedifle annis duntaxat 
3. & obiiffe anno 627. quod maxi- 
ma pars Hiftoricorum tradit. Certc 
Honorius a Paulino anno 6^ j. ordi- 
nari non potuit. Juftum enim <fub 
exitu cjufclem anni obiiffe Beda fidem 
facit I. 2.c. 18. Paulinumautem bap- 
tizafle Edwinum Regem anno ^27. 
pridJd. April. diePafchs,J.iC 2.14. *r 
exinde fedifle Eboraci annis Jex. ibid, 
demum occifo Edwino anno 1655. die 
2. 0£bbr. fugam citato inline, i. a. c 
20. Neque enim aufus fuecat Pauli- 
nus Ced wallas vi&oris, hoftis Chriftia- 
norum Romanorum capitalis, adven- 
tum praeftolari ; multb minus a Lin- 
docolino Eboracum eo imperante re- 
meare. Porro Honorium anno 6 5 j.' 
obiiffe eonftat. Idem autem Fceli- 

cem 



Digitized 'by 



Google 



can Epifcopum Orientalibus Angle 
prsefecit ; sc illi deron&o Thomam, 
Thorn? Bonifaciura, fueceffores de- 



Mb autemleditaimis 17. Thomas 
annis 5. ex ejufdem cafculo ; adeo 

j- — nT « nr\ — * I — I 111:80110 kkein dji. Honorius Am 

pit ; tefte Bed* L a* c. i i, 1. j< c. 20. ] chiepifcopatum okinuerit; 



HONOR.IUS 

Sedit annos XX. Obiit II*. Cak oaohriSj anno DCLIIL Vacavit Sedcrf 
annum & lex menfes. • 



Annum acque diem obitus, ojuin 
& tempus fuccedentis Vacation]? 3e- 
da dedit, 1. j. c* 20. Quo anno Pon- 
tiacatum fufceperit, tot funt fentcn- 
tix, quot de obitu Jufti <feceflbris 5 



de quo fuperius diftom eft. Annis 
Potftificatus 26. a fe atque aliis Ho- 
norio adfignatis RaduiphusdeDiceto 
dies 55. appofiiit* lit* de PradiiL 
Angl. cap. 1. 



08 V8PEDJT 

Conieaatus VII. CaL April, anno PCLY; ftdit annos IX. menfialV.aie* 

//. Obiit II. Id* Julji, anno PCUtm, r ; • 



Iita omnia tradidic Beda, j, J. e< 
so. & L4-C. %. nifi quod pbitttm \h 
lius m anno 1564. juxta <]up4 ^#iita$ 
poftulaj, certius pofuerjt* &&o ; ut 
annum 663. in noftro CodigfritrO' 
rem Ubrarii pottfis .quam 4-«toeris 
putarem. Error etiam in Beda.^e-r; 
prehendi poteft. Si ab anno enim 
655. 7. CaJ. April, annos 9. menfes 
4, dies 2. numeres: ( quot, Pemfctedit | 



■ .Mi 

fcdifle Beda in utroque looo citato 
afEmc) obitus iftius in anntom 664.; 
diem 2$. Julii iacjdet. Ut ifthbc 
potius die ilium obiuTe wfpicaier. 
Neutri calculo con venit, priori itav 
men propi aecedit codex MS. Can* 
ifitar.. a Wheloc© cujatus (not. adBe* 
dam p. 257. ) quiSedempoft DeuP 
dedit obitum .vacafle refert annis 3. 
men£ 8.diebus 15. 



THEODORUS 

Confecratns VIL.Cal- April/ anno PCLXV. obiit anno DCLXXXIX. 
Sedit annos XXII. menfes III, die* XXVI. 



lichfeldejifis nfifcius Epifcopatwm 
Cwwariwifemfoft Peuftiedtt •bjjtum 
M* f jrw toipp? ce(saue .(-qupd ha- 
te Beda, ,1. 4.5.11,.) Tbeorforijnjtroi- 
o>mnia^defe»Viit f $e44 v eninigu^ 
thope, 1 4^i. 2. 5, is fm&Wttw 
eft Romas a Vitaliano Papa anno ae- 
tatis fus 66. Chrifti 668. 7«Calend. 
Aprilis [Calendis Aprilis male ha- 
bct Author Antiquitatum Britanni- 
carum, quique ilium caeeo pede fe- 
ibjqt, <jodwinus in Commenta- 
no de' Praefutfbus Angliae.] venit ad 
Ecclefiam fiiam anno 669. 6. CaL 



I Jumk dk Dominica } & (edit in e4 
i annos ai, menfes J. dies 26. Annos 
22. numerant Malrosburienfis, JBLa- 
dulpbus de Dioeto, & alii qui *4 
men&s & dies fuppjutandos can. de»- 
feendunt; ramndb nuinaro, jUs^tmir 
niisvero, contenti. Atque hinc fraus 
Lichfeldenfi & Stephano Birchyng- 
tono fa6h. videtur. Uterque enim 
annos 22. praster menfes j. dies 26. 
Theodora affignant. Obiit Theodo-> 
_ rus anno 690. die 19. Septembris 
j juxta Bedam, 1. 5. c. 8. cui fuffraga- 
] tur Martyrologium Ecclefiae Chrifti 

Cantuarienfis 



Digitized by 



Google 



94 



GmonicHS Licbfeldenfif 



Cantuarienfis . MS. in Bibliotheca 
Lambethana.NofterPcratificat&s annos 
a Beda datos non ab Intronizatione fed 
a Confecratione numerans, lapfiis eft 
& Theodori mortem in an.689. pofuit. 
Alium quendam, caeteris ignotum 
Hiftoricis, Archiepifcopum Wilfrid 
cum nomine Gervafius Dorobernen- 
fccetiSnxit, & circa hoctempus de- 
pofuit; narrans (mChrorticoEcclefi* 



Cantuarienfis m ' Monaftico A'ngl. 
Tom. 1. p.' 1 8, 19. ) Cedwallara 
Regem anno 680. villam de Pa- 
geham cum appendiciis Wilfricd 
Archiepifcopo donafle, anno iti- 
dem 687. multa Theodoro contu- 
lifle. Ut vel hinc pateat ; quam. 
parum fidei Monachis fit adhibenda, 
quandocunque fin Goefnobn res agi> 
tur. 



& RE CTW At DUS 

Ele&us I.jdie Juliianno DCXCI. confecratus III. Calend. Julii, introni- 
zatus II. Cal. Septembr. anno DCXCIL fcdit annos XXXVIII. Obiit 
V. Idus Januarii anno DCCXXX. 



Non fatis miraripoffum, quid fibi 
velint Hiftorici noftri, qui in hhce 
uebiis alBeda feorfum abirc fibi lici- 
turn putant. Juxta hunc enim Bri&- 
waldus ele&us eft anno 692. die 1. 
Juki, ordinatus anno faquente, 5. 
Calend* Juliarum a Godwino Metro- 
politano Ephcopo Galliarum, die 
Dominica : (edit in Sedc fua prklie 
Cal. Septembr. Dominica. Sedit an- 
nos $7. menfes 6. dies 14. Obiitfan- 
no 731. 5. Idus Januarii, Hift. Eoci. 



1. 5. c. 9. 24. Ifte calculus & fibi in- 
vicem & Chronologiae confentit. 
Anno enim 693. dies 29. Junii irf 
diem Dominicum revera incidir. Sic 
& in caeteris. Aliam tamen inic 
viam Lichfeldenfis , anno in fin- 
gulis fere numeris detruncate Ma-* 
le etiam Hovedenus Bri&waldi obi- 1 
turn in anno 732. repofuit, 8c An- 
tiqukatum Britannicaram Author 
diem fatalem in Idus Januarii re-' 
jeck. 



TATWINUS 

Confecratus die X. Junii, anno DCCXXX. fedit annis IV. Obiit anno 
DCCXXXIV. 



Confecratus eft die X. Junii Do- 
minica ; Sic Beda, 1. 5. c. 24. Anno 
igitur 731. Eo enim anno dies X. 
Junii in Dominicam incidit. -Quin 
& eo anno facratum fuifle diferte 
tradit Beda in Epitome, Chronolo- 
gia Saxonica ad fidem Hiftorias ejus a 
Wheloco edita, p. 520. Sedit annos 
j. ex omnium prater Lichfeldenfem 



& Osbernum ( in Vita Bregwini ) 
fententia. Obiit anno 734. eodem 
fcilicet quo Beda anno, ex fide 
Chronologiae Saxonicae, (ibid.) Ano- 
nymi Continuatoris Epitomes Beds,' 
Hovedeni, 8c Florentii. Ifti duo 
diem etiam obitus defienant, fc. 3. 
Calend. Augufti : ipfis Calendis Au- 
gufti ilium obiuTe vult Birchingtonus. 



NOTHEI> 



Digitiied by Google 



95 



NOTHELMUS 
Confecratus anno DCCXXXVI. obiit anno DCGXLI. Sedit 



annos V. 



Ha&enus nobis in difficili itinerc 
praeluxit Beda. Dein verb ufque ad 
Normannorum tcmpora , omnia font 
conturbata, incerta,tenebrisatq;fpinis 
involuta, Nothelmus Confecratus eft 
anno 735. Sic Anonymus Continua* 
tor Epitomes Beda;, Chronicon Mail- 
ro/enfe, & Hovedenus. Pallium ac- 
cepit anno 736. Chronol. Saxon, p. 
520. & Huntindonienfis, 1. 4* f. 198. 
Sedit annos 5.excommuni fententia 
Malmsburienfis, Birchyiigtoni, Ra- 



dulphide Diceto, & his omnibus an- 
tiquum Osberni in Vitd Bregwini. 
Falfus itaque Hovedenus, qui ilium 
anno 738. obiifle narrat: Magis eli- 
gendus videretur Florentii calculus; 
juxta quem an. 741.16.Cal. Novembr. 
defunctuseft (in obituario Cant, die 
17. Cal. Novembr.) nifiquod potior 
fit autoritas Continuatoris Epitomes 
Bedae; qui ilium anno 739. obiifle 
dicit. Huicetiamfuffiagatur Weft- 
monafterienfis. 



C U T H B ERTUS 
Sedit annos XVII. obiitanno DCCLX. 



Succeflit Nothelmo anno 742. Sic 
Osbernus in Vitd Bregwini: errore ma- 
nifefto. Anno enim praecedente obierat 
Gregorius Papa, qui Pallium Cuth- 1 
bcrtodedit, tefteRadulphode Diceto. ' 
Confecratus eft anno 740. fi Hove- 
deno, Florilego, & Continuatori E- 
pitomcs Bed* fides. His,maximi 
tribuendum; quamvis Chronologia 
Saxonica Wheloci confecratum anno 
741. refert p. 521. Huic etiam 
fuccinit WiUelmus Thorn ; . in eo tar 
mencrafse hallucinatus, quod Cujth- 
berti obitum anno 748. reponat. Se- 



dit enim annos 17. ex fide Malmsbu: 
nenfis, Birchyngtoni, & Radulphi 
de Diceto. Solus Osbernus annos 
duntaxat 1 5. illi attribuit. Obiifle 
anno 758. fidem faciunt Chronolo- 
gia Saxonica, p. 523. Continuator 
Epitomes Beda?, & Florentius Wi- 
gornienfis: Annum 76 1 . male ponit 
Chronicon Mailrofenfe, 760. Weft- 
monafterienfis. Diesobituscontigit7. 
Cal. Novembr. juxta Continuatorern 
Epitomes Beda, .Florentium, Gervafi- 
uro,Sr Birchyngtonum; 8.. Cal. Nov. 
juxta Obituarium: Cantuarienfe. 



BREGWINUS 
Confecratus anno DCGLXI. obiit anno DCCLXIV, 



Anno 7 5 9- d ie S.Michaelis Chronolo- 
gia Saxonica confecratum dicit, p. 5 2 $ . 
cuiquidem 8r Authoris antiquitas, & 
fequentium Archiepifeoporum Chro- 
nologia magis aflentire fuadent quam- 
vis dies S. Michaelis neque ifto, ne- 
que proximis utrinque annis in Do- 
minicam incident. Sedifle annos tres 
unica eft omnium Hiftoricorum fen- 
tentia, . praeter Osbernum in Vita 



ejus, qui ilium anno feptimo Ponti* 
ficatus fui deceflifle proditj cuiqui* 
dem robur adderent Hovedenus & 
Mailrofenfis, obitum illius in annum 
765. rejicientes; nili potiora argu- 
menta Lambertum ante id tempus 
Epifeopatum iniiTe fuaderent. Qjuin 
& alter Vitas Osberno afcriptac Co- 
dex MS. obitum Bregwini anno Pon- 
tificatus fccundo ponit. Obiit itaque 

Bregwinus 



Digitized by 



Google 



9 6 



Canonicus Licbfeldenfis 



Bregwinus anno 762. (765. juxta 
Florilegum) die & 4 Cal. Septembr. I 
Sic Willeltnus Thorn, 8c Florentius 
in Codice MS. Lambethano, quam- 
vis imprefla exemplaria legant 9. 
Cal. Septembr. Willelmo 8c Florcn- 
tio de dieobitus concordant Birching- 



tonus, 8c Gervafius. Calendis tarnen 
Septembris eundem obiifle referunt 
Martyrologium EcclefiaChrifti Cant. 
MS. 8cOsbernus in Vita ejus, quam- 
vis alter Osberni Codex MS. nod ad 
finem appofitd Bregwinum die 7. Cal. 
Decembr. obiifle perhibet. 



L A M BR I THUS 



Conftcratusanno DCCLXVl.fedit annos XXVII. obiitanno DCCXCIII. 



Sedifle annos 27. Weftmonaften- 
enfis, Malmsburicnfis, Gervafius & 
Catalogus Ufleriahus MS. diferte af- 
firmant. Unicus Radulphus de D> 
ceto annos 3 2. habet in Indiculo pr»- 
miflb. Idem tamen annos 27. in Hi- 
ftoria fequente, 8c in altero ejufdem 
Indiculi exemplari MS. numerat. Si 
annorum 27. igitur exordium a Breg- 
wini obituducamus, & annos plenos 
numeremus; obibit circa annum 789. 
Male itaque Florikgus annum 794. 
pofiiit ; neque tamen Sedem aliquanto 
tempore vacaffe memoravit. Et ia- 
me afluraptws eft ad Archiepifcopa- 
tum anno 762. 7. Id. Januar. juxta 



Wiilelmum Thorn; confecratus an- 
no 763. die 14. port hiemem medi- 
am. Pallium accepit anno 764. at- 
que obiit anno 790. juxta Chronolo- 
giam Saxonicam p. 524. 525. Cui 
concordat Florentius Wigorn. 8c di- 
em obitus 2. Id. Auguft. contigifle 
notat. Annum 789. pofuit Willelmus 
Thorn, annos 1c. pontificatus 27. ab 
anno 762. fupputans; de die etiam 
obitus minus convenit. Lambcrtum 
enim prid. Id. Augufti (epultum 
dicit. Cui favet Obituarium Cantu- 
arienfe, mortem ejus j. Id Augufti 
ftatuens.Hovedenus<leniq; 8c Mailro- 
fenfis ilium anno 791. obiifle referunt. 



A T HE L A R DU S 
Tranflatus anno DCCXCIV. fedit annos XXIII. obik anno DCCCXVIL 



Ele&us anno 790. confecratus eft 
anno 795.12. Cal. AuguftiSic Floren- 
tius Wigorn. Cui lubens aflentior. 
Is enim dies anno 795. in Domini- 
cam incidit. Anno 790. eleftum fu- 
iffe Chronologia etiam Saxonica te- 
ftatur p. 525. Incertior longe obi- 
tus. Inter omnes tamen convenit, 
fi noftrum Lichfeldenfem excipias, 
ilium annos 13. Sedi Cantuareenfi 
prasfuifle. Sic Malmsburicnfis, Ger- 
vafius, Radulphus de Diceto, Weft- 
monafterienfis, 8c Bkcbyngtonus. Hos 
1 3 . annos ab ele&ione iliius inchoan- 
tes Florentius 8c Chronologia Saxo- 
nica obitum ejufdem in anno 805. 



referunt. Alii minus refte a Confe- 
oratione exordium ducentes, obitum 
in anno 805. ponunt. Sic Mailro^ 
fenfis 8c Florilegus. Huntingdonienfis 
anno 804. qui ilium Edelredum vo- 
cat. Gervafius itidem ( in Chroni- 
co fuo in Monaftico Angl. Tom. 1. 
p. 19.) ilium anno 805. villamBur- 
ne Ccenobio Cant, dedifle, atque eo- 
<lem anno Cuthredum Regem Wl- 
} fredo.Archiepifcopo quaedam confti- 
! lifle narrat. Annum 806. magis e- 
Ifegit Hovedenus. Obiit autem 4. 
Idus Maii juxta Obituarium Cantu- 
arienfe. 



WLFRE- 



Digitized by 



Google 



de Succefone Arcbief. Cant, 



97 



WLFREDUS 

Confecratus anno DCCCXIX. fedit annos XX VIII, obiit anno 
DCCCXLVII. 



Succeffit anno So;. Quo quidem 
aono Cunredum Abbatem S. Augu- 
ftini benedixit, tefte Willelmo Thorn. 
Anno 804. pallium accepit, anno 
812. ftomam petiit, anno 8 1 3 . rediit, 
anno 829. obiit. Sic Florentius Wi- 
gornieafis ; quern quidem annum obi- 
ttis re£te delignafle arbitror. Con- 
fcntiunt enim Huntindonienfis, Mail- 
rofenfis, & Chronologia Saxonica p. 
527. Solus Hovedenus annum 831. 
ponit ; nonalia ductus ratione, quam 
quod /criptura invenerit Wlfrodum 
obiifle anno 29. Egberti Regis, quem 
ipfe Chrifti annum efle 831. fuppu- 
tat ; quamvis alios anno 801. Egberti 



Regnum inchoare ibidem fateatur. 
Porrb eundem annos 28. fedifle re- 
ferunt Malmsburienfis, & Weftmo- 
nafterienfis : annos 38. Gervafius, 
Radulphus de Diceto, 8c Birching- 
tonus. Pofteriorem autem calculum 
tcmpora fequentium Archiepifcopo- 
rum ab ipfis ejus Authoribus tradita 
latis fuperque refutant. Prior calculus 
(fiquidcm annos cavos numeres) anno 
829. exeunti fc. & inAnnuntiatione 
B. Mariae terminato , bene convenit. 
Et Wlfredum quidem in ipfb anni 
fine denatum efle fidem facit Obituari- 
umCantuarienfe, obitum ejus die 
Cal. April. contiguTe narrans. 



feolgeldus 



Sedit menfes III. Obiit anno DCCCXLIX. 



Hunc pratermittunt Weftmona- 
fterienfis &: Mailrofenfis. Immeritb 
tamen. Rite enim confecratus fuit ; 
quamvis Sedem parvo-tempore tenue- 
rit.Non nifitresfeduTemeniesomnes 
confentiunt. Birchyngtonns quidem 
menfes fupputare parum curans , 
annum regimini ejus aflignat. Et 
Radulphus de Diceto (in Hiftoria 
de Praeful. Angl.) pro tribus menfi- 
bus totidem annos repofuit. Ipfe- 
met autem veriora tradidit tarn in 
Indiculo praemiflb, quhm in Abbrev. 
Chron. p. 449. ; ade6 ut error potius 
librarii videatur. Circa annum quo fe- 
derit, nonnulli lapfi fiint. Crafse qui- 



dem Radulphus de Diceto, qui anno 
839. (Abbrev.Chron. col.449.)omni- 
um autem crafljflime Lichfeldenfis 
nofter qui anno 849. fedifle volunt. 
Certiora tradit Gervafius, Theo- 
giidum fc. ele&um futfTe 7. Cal. Maii, 
confecratum 5. Id. Junii, obiifle Ca- 
lendis Septembris. Annum obitusat- 
que adeb introitus, dedit Chronolo- 
gia Saxonica (p. 528.) viz. 8jo. 
Dedie fblummodo obitus litem Ger- 
vafio movent Birchyngtonus & Obi- 
tuarium Cantuarienfe ; ille Theogil- 
dum Cal. Septemb. iftud4. Cal. 
Septemb. obiifle narrans. 



CEOL- 



Digitized by 



Google 



Canonkus Lichfeldenjis 



CEOLNOTHUS 
Confecratus anno DCCCLII. fedit XLI. menfes ; obh't anno DCCCLVI. 



Plures Hiftorici , qui prxcedenti- 
um Archiepilcoporum Pontificatum 
ultra juftum tempus produxerunt , 
Ceolnothi Pontificatum contrahere 
neceffe habuerunt : heque fic tamen 
Chronologic fatisfecerunt. Re&ius 
itaque Gervafius ilium annos 41. fe- 
difle perhibet. Elefitus enim & con- 
fecratus anno 830. juxta Florentium 
Wigornienfem & Chronologiam Sax- 
onicam ( utriulque tempus aflig- 
nat Gervafius, viz: electiOnis 3. Ca- 
lend.Julii, confecrationis 6. Cal. Sep- 
tembr. anno nominate ; quiquidem 
annus 831. erit, fi Confecrationis dies 
re&e pofitus merit, & re&e pofuif- 
(e credendum. Eo enim anno dies ir\e 
in Dominican* incidit. ) Pallium ac- 



cepit anno 851. Chronol. Saxon, 
fubfcripfit Chart* Witlafii Mercio- 
rum Regis datae Coenobio Croilanden- 
fi anno 853. Charts Bertulphi Regis 
anno 851. Charts Beorredi Regis 
anno 860. tefte Ingulpho, Hift. 
Croiland. f. 488. 490. 492. Charts 
Ethelwulfi Regis data: Coenobio. 
Malmsburienfi anno 855. authore 
Malmsburienfi in Vita Aldhelrai. 
Denique obiit anno 870. quod cer- 
tiflime conftat. Praster Hovedenum 
enim, Florentium, Mailrofenfem, 
Chronologiam Saxonicam , & E- 
thelwerdum tefres , prodit id Au- 
thor coaetaneus, Afferiusin vitaiEl- 
fredi Regis. 



ETHEREDUS 

Confecra-tus anno DCCCLVIII. fedit XVIII. annos , obiit anno 
DCCCLXXVL 



Ethelredum vocat Gulielmi Malmfc 
bur. Codex MS. Lichfeldenfis ; A- 
thelrcdum Gervafius. Ceolnotlio non 
long6 poll obitum liicceflit. Anno 
enim 872. obiit Hadriamis Papa, 11 
duo pallium acceperat, authore Radul- 
fo de Diceto: 8c antea anno 871. 
Elfredus Dux dedit illi &: Ecclefias 
Cantuarienfi villam de Chertham,tefte 
Gervafio in Chronico Ecclefix Cant, 
in Monafiico Angl. Tom. 1. p. 20. 
Gervafio tamen hi rebus Ecclefias 
fax tradendis fidem perexiguam ad- 
hiberem : nifi fortiora argurrienta lup- 
peterent. Etheredum igitur annos 
18. fedifle produnt Malmsburienfis 
atque idem Gervafius in AdHs Pon- 
tificum Cant. Obiit autem anno 
888. ex fide Hovedeni, Ethel werdi, 



lib. 4. & Chronologiae Saxonicae, p. 
539. Annum quidem 893. habet 
Gervafius loco cit. Verum illi in 
Chronologia infoeliciflime omnium 
fiicceflit. Si enim ab obitu Lamberti, 
cujus tempus fere conftat , annos 
fingulis Archiepifcopis h. Gervafio 
allignatos in unum redigamus ; Ethe- 
redi obitus hon in annum 893. fed 
in an. 900. incidet. Magis fufpici- 
endi Weftmonafterienfis, Florentius, 
& Mailrofenfis ; juxta quos Etheredus 
obiit anno 8 S 9. Diem obitus nos do- 
cet Obituarium Cantuarienfe, viz. 
prid. Cal. Julii. Poft obitum ejus va- 
cafle Scdem anhis 2. Gervafius, Ra- 
dulphus de Diceto, & Birchingtonus 
tradunt. 



P L E- 



Digitized by 



Google 



de Succejjione Arcbief. Cant, 



99 



PLEMtfNDUS 



Confecratus anno DCGCLXXVIII. fedit annos XXXIV. obiit annd 
DCCCCX. 



Plegmundus in aulam accitus ab 
Elfredo Rege anno 886. nonnifi poll 
tres annos Ethelredo defuntto fub- 
rogatus eft ; tefte Simeone Dunelmenfi 
(lib. de geft. Reg; Angl. ) Si Sedem 
igitur pod Etheredi obitum anno 
888. biennio vacafle perhibeamus, 
prout Scriptores fupra citati produnt : 
Plegmundus anno 890. Pontificatum 
inibit* Atque eo quidem anno ele- 
dum fuifle Chronologia Saxonica te- 
ftatur, p. 5 j 9. Non multum abludit 
Weftmonafterienfis ; ex cujus lenten- 
tia anno 889. Ethelredo fucceflit. 
Ele&us mox Romam iter fulcepit; 
ubi a Formofb Papa confecratus eft, 
& Pallium accepit. Quo anno, pa- 
rum liquet. Certe non ante finem 
anni 891. quo ip(e Formofus Papa- 
tum iniit. Interim Pontificatus gefti 
annos Hiftorici noftri abipfius ele&i- . 
one numerant ; & annos 34. eumle-j 



difle nar'raht. Sic Gervalius, Birch- 
yngtonus, Radulphus de Diceto^ 
Catalogus Uflerianus MS. 8c Malmft 
burienhs. Imprefla quidem MalmP 
burienfis excmplaria habent annos $ 
Verum 3c Codex MS.Lichfeldenfis,8c 
Abbreviatio ejus MS. Lambethana an- 
nos 34. reponunt. His confonat 
Chronologia Saxonica, quae ilium an- 
no 9)23; obiifle refert, p. 554. Obi- 
turn ejus in annum 915. conjicitf 
Weftmonafterienfis; quique ilium fe- 
qui folet, Godwinus, quoties Anti- 
quitates Britannicae lucem non prae-i 
ferant. Nec minus crafie ante Weft* 
monafterienfem erravit Rogerus Ho-< 
veden, qui Pleimundum anno 884^ 
di Cant, prxruifle refert ; quem tamen 
ipfemet poftea Ethelredo anno 888^ 
iucceflifle dicit. Caeterum diem obitus 
Pleimundi nobis dedit Martyrologium 
Cant. MS.fc. 4. Nonas Augufti. 



A T HE LMUS 

1 

Trandatus anno DCCCCXI. fedit annos XHt . obiit anno DCCCCXXI V- 



Athelmus in Wellenfem Epilco- 
pum ordinatus eft a Plegmundo Ar- 
chiepilcopo una cum lex aliis Epif- 
copisanno 905. juxta CI. Spelmanni 
catculum ConciL Angl. Tom. 1. qui 
quidem ex Malmsburienfi (lib. 2.de 
geftis Reg; Angl. ) tantum non con- 
ftat. Plegmundo anno 923. feltem 
924.fucceflit, fi Hiftoricis optima notae 
nonnullis fides Ifto enim anno A- 
thelftanum Regcm ab eo iacratum 
legimus apud FJorentium Wigorni- 
enlem 8c Chronicon Mailrofenfe 
Anno9i5.fucceflifle Weftmonafteri- 
enfis 8c Godwinus Icribunt. Verum 
eorum in hac re calculum fupra in 
Plegmundo rejecimus. Eadem de 
Radulpho de Diccto dicenda funt, 
ex cujus fententia ( Abbreviat.Chron. 



p. 453.) anno 914. pontificatum A-» 
thelmus iniit ; Palliumque accepit a; 
Johanne Papa ; qui nonnifi anno fe-i 
quente Papatum obtmuit. Obiit fofi 
Annos aliquot ; inquit Gervafius in Act* 
Ppntif. Cant, anno 924. juxta Flo- 
rilegum ; faltem anno 927. quo A- 
thelftafius ReX regnum iniit. Annos 
22. numerat Catalogus MS. Ufleri- 
anus, du&o lb. initio a fufcepto Epif- 
copatu Wellenfi, 8c in anno 927. ten'- 
minato. Atque ifto quidem anno in 
vivis fuifle Athelmum necefle erit, fi 
quod plurimi produnt, Athelftanum 
Regem coronaverit. Diligenter enim 
excufsa Chronologia ( cujus rationes 
fulius explicare iftius loci non eft) 
reperietur Athelftanum ante annum 
927. regnum non obtinuifle. San& 
O t ifti 



Digitized by 



Google 



IOO 



Canonkus Licbfeldenfis 



ifti computo Wlfelmi fucceflbris tem- 
pora minirae refragrantur , Aflerit 
fane Chronologia SaxonicaWlfelmum 
Sedcm Cant, obtinuifTe eodem anno, 
quoregnum Athelftanus,fc.anno 925. 
Quum verb in Athelftani introitu lap- 
fus fit,in Wlfelmi etiam fucceflione er- 
rabit. Sin fidem Chronologiae Saxonies 
nullomododerogandamexiftimemus ; 
dicendum erit cum Hovedeno Athel- 
ftanum Regem non ab Athelmo, fed 



a Wlfelmo coronatum fume. Eo enim 
anno Wlfelmum fucceffifle ponit 
Chronologia Saxonica p. 555. qua?ob 
breve pontificatus gefti tempus de 
Athelmo nil dicendum habuit. Sic 
nec Birohyngtonus. Annosquidem 
12. illi affignat AbbreviatioGulielmi 
Malmsbur. MS. atque ipfius Malm£ 
bur. Codex MS. Coll. Trin. Verum 
de eo filent& imprefla Gulielmiex^ 
emplaria & Codex MS. Lichfeldenfis. 



WLFELMUS 
Tranflatusanno DCCCCXXVI. Seditannos XIV. obiit anno DCCCCXL. 



Athelmo Wlfelmus fucceffit, & in 
Sede Wellenfi, & in Archiepifcopatu 
Cantuarienfi : illiccirca annum 92 $. 
ifthic anno 925. authore Chronolo- 

Sjid Saxonica p. 555. de cujus calcu- 
o quid ftatuendum fit, fupra in A- 
thelmo attigimus. Lapfiis eft Gerva- 
fius in Chronico Ecclefias Cant, (in 
MonaftkoTom. 1. p. 20. ) quum il- 
ium Ecclefiac Cant, agros quofdam 
anno 9 2 j. comparaflerefert. Ignofc 
cendum autem illi ; qui non Chro- 
nologic, fedCoenobii fin rem agebat. 
Veritatem propius attigerunt Radul- 
phus de Diceto (Abbrev. Chron. p. 
45 5. ) , Be Weftmonafterienfis ; qui 
introitum ejus anno 924. ponunt. 
Sedit annos 1 j. inquiunt Malmsburi- 
enfis & Gervafius. Decern fblummodo 
agnofcuntBirchyngtonus ^Weftmo- 
nafterienfis, ac Weftmonafterienfem 
(ecutus Godwinus. Florilegus itaque 



ilium anno 934, obiifle fcribit. 
Si quae tamen Monachis in donationi- 
bus Ecclefiarum fiiarum referendis 
fides fit habenda j Wlfelmus fubferip- 
fit, Chartae Etbelftani Regis datx» 
Cocnobio Malmsburienfi anno 9 $8. 
tefte Willelmo in Vita Aldhelmi, 
par. 2. IDo quinetiam praefente Dux 
Eadulphus dedit Mepeham Ecclefiae 
CantUarien. anno 940. tefte Gervafio. 
inMonaftico p. 20. Quod verb re- , 
ftitutioni bonorum fa£fce Ecclefiae 
Cant, ab Eadmundo Rege anno^T. 
Wlfelmum fubfcripfiffe in libro JEvi* 
dentiarum Ecclefiae Cant.di&o Thorn, 
col. 2221. habetur, plane commen- 
titium videtur,& poft Gervafii aetatem 
confi&um. De Wlfelmi enim fub- 
foiptione, Gervafius, qui reftitutio- 
nem Eadmundi Regis ( Ioc. cit. ) 
anno 941. fa£hm narrat, penitus 
tacet. 



ODO 

Tranflatus anno DCCCCXL. fedit annos XX. obiit anno DCCCCLXI. 

Qjiot amis Odo federit, vel dttopr*- 
decejfores iffius, nondum ad noftr am fer- 
vent notitiam : inquit Gervafius, in 
A&is Pontif. Cant. col. 1645. Nec 
minus incertus Radulphus de Diceto 
inlndiculofuo, qui tribushifce fimul 
Archiepifcopis annos 35. attribuit. 
Ex his fi duos Athelmo, tredecim 
Wlfelmo, feu ( quod magis placet ) 
quinque Athelmo, Wlfelmo decern 



demus ; manent Odoni viginti. Et 
fane iftum 20. annos fednTe praeter 
Lichfeldenfem noftrum Malmsburi- 
enfis prodit. Florilegus-quidem, Ra- 
dulphus de Diceto ( in Hiftoria de 
Prapfiil. Angl. ) & Bromtonus anoos 
24. ponunt ; tempus nimirum a 
Wlfelmi pontificatu injufte detra- 
ftutn Odoni adjicientes ; ut fic vitam 
ejus ad annum 958. producant. Ifto 

enim 



Digitized by 



Google 



1 m 

de Succeffione Arcbief. Cant. 



101 



enim Odonem obiiffe anno prae- 
ter Weftmonafterienfem re&e tra- 
dunt Florentius Wigornienfis, Mail- 
rofenfis, 8c Hovedenus : annos 
videlicet Pontificates viginti ab 
anno 938. numerantes; quo obiiffe 
Wlfelmus optime cenferi poteft. 
Veriim five illo obierit anno, &Se- 
des triennio vacaverit y feu quod Ger- 
. vafius prafert, anno 940. fuper- 
fuerit ; Conftabit Odonem ante 
annum 942. laltem exitum anni 941. 
Sedem Cant, iron obtinuiffe; fiO£ 
berno & Chronologiae Saxonicae fides. 
Eaenim dignitate au&us eft abEad- 
mundo Rege, quamprimum Ethel- 



ftano fratri fucceffit, tefte Osbernd 
in Vita ejus. Ethelftanus autem de- 
ceffit anno 941. 6. Cal. Novembr. 
juxta Chronologiam Saxon, p. 559. 
Ab anno igitur94i. numeratis annis 
20. Odonis obitus circa annum 961. 
incidit. Atqueeo ipfo quidem anno 
ilium obiiffe Chronologia Sa'xonica 
confirmat, p. 558. Tarn Osbernum 
autem quam Chronologum Saxonera 
erraffe in Elfino oftendemus. Diem 
obitus IV. Nonas Junii ponit Mar- 
tyrologium Cantuarienfe MS. iv. 
Non. Julii Capgravius in Legenda 
Nova, fol. 244. 



BLSIN US 
Obiit anno DCCCCLXI. m Alpibus. 



Quo anno Elfinus Archiprsfula- 
tum Cant, adeptus fuerit, eadem eft 
controverfia ac de Odonis obitu. Id 
tamen inter omnes conftat, Elfinum 
quam citiffime poft Odonis mortem 
dignitatem iftam obtinuiffe : 8t fu(- 
cepto Romamimpetrandi Pallii causa 
irinere , frigore ene£tum in Alpibus 
periiffe. Factum id anno Odonis 
obitum fequente omnes confentiunt. 
Attato in Angliam rei nuncio, Bri- 
tbelmus Epilcopus Wellenfis fubfti- 
tutus eft ; qui poft paucos diesregio 
juffu dignitati abrenunciavit, 8c ad 
Sedem priftinam le recepit. Haec 
concordi omnium Hiftoricorum voce 
narrantur. Ad inveftiganda autem 
re rum fingularum tempora, nulla po- 
tior eft via, quam ut a RegUmuic- 
ceflione 8c regni ftatu conje&uras du- 
camus. Graviffima a nonnullis retro 
annis adoleverat contentio inter Sa- 
cerdotes Saxulares & Monachos, his 
poffeflionesEcclefiarum&- Monafteri- 
orum, quae Canonici Smilares ubivis 
fere tenuerunt, fibi arripere annkenti- 
bus, illis avita patrimonia mordicus 
retinentibus. Inter has partes di- 
vifa erant omnium ftudia ; pars Mo 
nachorum ambitionem 8c avaritiam 
deteftata, Saeculares tutabatur ; pars 
fimulatec religionis fuco & praeftigiis 



capta, Monaftico Ordini adhaerebat. 
Iftiufmodi diffidiate&isut plurimum 
confiliis jamdiu agitata, poft feculi 
decimi medium impetu maximo ex- 
arfcrunt. Poft Edredi enim Regis 
obitum rerum fiimma ad Edmundi 
fratris filios juvenes Edwium 8c Ed- 
garum devoluta eft. Edwius natu 
maximus regnum capeflivit. Qui 
Dunftani 8c Monachorum petulanti- 
am exofus, ilium Aula, in qua diu 
dominatus fuerat, ejecit; hosabin- 
vadendis Sascularium fundis compel 
cuit. Quin 8c nonnullibi Monachis 
expulfis, Clericosinduxit. Imm6,fi 
Malmsburienfi(de geft. Reg.l. 2.C.7.) 
fides: omnes in tot a Anglia Monaftici 
Ordinis homines, prius nudatos facuU 
tatum auxilio, poft et'tam deportatos 
exilio, ealamitatibus indignis affecit. 
Ek tempejtate fades Monachoruin ftedx 
& mtjirabilis etat. Id minim.e fe- 
rentes Monachi, Edgarum fratrem 
in partes traxerunt ; 8c excitata plebe, 
ilium fibi Regem ftatuerunt. Mer- 
cenfes & Northumbriy Contemnentts 
Edwium, elegerunt fratrem Edgar urn', 
qui mox Dunftanum abexilio revoca- 
vit ; & Wigornitnfem Epifcopum con- 
fiituit : anno 957; Fortuna belli in 
Edgari partes propendentej pax tan- 
dem ea lege coiit ut regnum inter \ 

utrumque 



Digitized by 



Google 



102 



Canonicus Licbfeldenfis 



utrumquedivideretur ; Thamefisflu- 1 
vius imperii limes effer, omnia ab | 
Auftrali parte Edwio, a Septentrio- ■ 
nali Edgaro cederent. Pax tamen | 
inter Clericos & Monachos nondum 
coiit. Edwius in fua ditione nil 
nonGlericis, Edgarus in fua nil non 
Monachisconceffit. Hincfit,utMona- 
chi Hiftorici integra conyitiorum 
plauftra in Edwiumconjecerint. Ed- 
garum e contra, utut fcortatorem per- 
ditiffimum, exquifitiflimis laudibus 
extulerint. In Edwii ditione fitas 
erant urbes Wintonia Sr Cantuaria. 
Edwius itaque Odoni defun&o Elfi- 
num Epifcopum Wintonienfem (Mo- 
nachorum hoftem infenfiflimum ; 
quod exMalmsburienfipatet, f. 114. 
b.) Elfino Brithelmum fubftituit. 
Hinc tarn graves Monachorum in 
utrumque cenfnraeJ Elfmum Sedem 
Cant, data pecunia obtinuifle, de- 
mum inter horrendos animi cruciatus 
extin&um: Brithelmum literarum &r 
legis Ecclefiafticac penitus ignarum, 
vellblo pudore ada&um, ut digni- 
tate Archiepifeopali cederet. Inanes 
hae caluminsc Dolebant potius Ma- 
nachi Primatum Dunftano Antefigna- 
no fuo praereptum; & nil non mali 
in Edwii, Elfini 8c Brithelmi capita 
cudebant. Ceflit tandem feu fatis feu 
infidiis Rex Edwius anno 959.1nte- 
gram Monarchiam Edgarus deinceps 



tenuit » qui eje&o ftatim Brithelmo* 
Dunftanum Cantuarienfi Throno 
praefecit ; Clericos Ecclefiis & Mo- 
nafteriis eliminavit ; Monachos in- 
duxit, reditibus ampliffimis auxit ; 
omnia pro arbitrio illorum fecit. Ifta 
omnia narrant Florentius Wigorni- 
enfis, Chronicon Mailrofenfe, & Si- 
meon Dunelmenfis. Alio quidem 
anno fc. 957. Edwii mortem Chro- 
nologia Saxonica repofiiit. Verum 
rc&c illam pofuifTe Authores fiipra 
citatos poft fubtiliflimam difquifitio- 
nem clarifltme deprehendi. Anttf 
annum igitur 959. Archiepilcopa* 
turn Cant. Elfinus Sr Brithelmus ob* 
tinuhTedebent. Illos enim Edgarum 
praeficere voluuTe incredibile elf ; qui 
Monachorum nutu omnia egit; 8r 
Brithelmum Sede fua, quam recen* 
ter intraverat, injuria fubmovit, ut 
Dunftano locum faceret. Si Odonem 
itaque anno 958. obiilTe, Elfmum iuc- 
ceffifle, ponamus cum Florentio, 
Mailrofenfi, Hovedeno, & Florilego : 
& ex eorundem fide, hieme fequenti 
in Alptbus periiffe : Brithelmum 
etiam, quamprimum iftius calamita- 
tis nuncius ad Edwii aulam advene- 
rit, fiibftitutum, Edwio defun&o 
poft paucos dies ab Edgaro amotum 
j fub exitum anni 959. rede omnia 
I fuccedent. 

I 



DUNStANDS 

Tranflatus anno DCCCCLXII. fedit annos XXVI. obiit anno 

DCCCCLXXXVIII. 



Eje&oBritheimo, Dunftamwanno 
960. Romamner fiicepit, Pailii ob- 
tinendi gratia. Sic Florentius, Du- 
nclmenfis, & Mailrofenfis. A medio 
hujufce anni ad Maium anni 988. 
font anni 28. cavi, quot Birching- 
tonus, anni 27. pleni, quot Malmfc 
burienfis & Radulphusde Diceto il- 
ium fedifle referunt Mitto fabulo- 
fkm illam Hiftoriam Tranftationis ejus 
in Ccenobium Glaftonienfe, quod in- 
ter Ada Benedi&inorum, Saec. V. 



p. 71 CI. Mabillonius evulgavit. 
Statuit ea Dunftanum anno 27. Pon- 
tificatus fui obiifTe, anno Domini 988. 
Calendis Augufti,circa diem quidem 
turpiffime lapfa, annum autem rede 
defignavit. Euadem enim ponunt 
Hpvedenus, Florentius, Mailrofenfis 
Gervafius , Weftmonafterienfis , & 
Osbernus in Vita ejus ; qui addit 
Dunftanum obiiffe die tertio poft A £ 
cenfioncm Domini. Produnt alii om- 
nes ( prater ineptam Hiftoriam Gla T 

ftonienfem) 



Digitized by 



Google 



de buccejfione Archie]). Cant. 



10: 



ftonienfem) defun&um efle 14-Cal. 
Junii. Sic Florentius,Mailrofenfis,Flo- 
rilegus, Hovedenus, Simeon Dunel- 
menfis, Birchyngtontis, 8t Martyro- 
logium Cantuarienfe MS. Anno au- 1 
tem memorato dies 14. Cal. Junii 
tenia" poft Afcenfionem luce, viz. die 



Sabbati cOntigit ; ScdieSabbati obiifle 
Dunftanum narrant Simeon Dunelm. 
Florentius 8c Hovedenus. Osbernus, 
8c ilium verbatim fecutus in Dunftani 
obitu narrando Gervafius, annos 
regimini illius dederunt. Iftorum au- 
tem erroremnotMefct erit. 



' ETHELGARUS 

Tranflatus anno DCCCCLXXXVIII. fedit annum I. obiit anno 

DCCCCLXXXIX. 



Ethelgarum Dunftano fucceffifle 
anno 989. refcrtetiam Florilegus; >e- 
dit annum unum \ inquit Malmsburien- 
fis. Annum mum & tres menfes ; fic 
Simeon Dunelmenfis , Florentius, ' 
Mailrofenfis, Hovedenus, Gervafius, ( 



Willelmus Thorn, 8c Bromtorius, qui 
Stilgarum vocat. Re&e itaque an- 
no 989. obiifle ponitur ; quod 8c 
Florilegus confirmat. Obiit Non. 
Decembr. juxta Obituarium Cantua* 
rienfeMS. 



ELFRICUS 
Tranflatus anno DCCCCLXXXIX. fedit annos XI. dbiitannoM. 



Circa Elfricum duo infigries Con- 
troverfiae difcutiendae fiint* Primb 
an Siricium in SedeCant. pracef- 
ferit, vel fecutus fuerit ? Dein an El- 
fricus Archiepifcopus idem fuerit 
cum egregio illo Elfrico, qui circa 
hoc tempus tot fcriptis & verfionibus 
in lucem editis enituit ? De fecunda 
quaeftione peculiari DilTertatione age- 
mus. Quoad primam, Elfricum Si- 
ricio fucceffifle auda&er pronuncio. 
E parte noftr£ ftarit Chronologia 
Saxonica, Florentius Wigornienlis , 
Hovedenus , Mailrofenfis, Simeon 
Dunelmenfis, Radulphus de Diceto, 
Birchyngtonus, Bromtonus, Willel- 
mus Thorn, 8c Gervafius in A&is 
Pontif. Cant. Ex adversi Malmfc 
burienfis, Weftmonafterienfis, Hifto- 
ria Glaftonienfis, (in Monaftico Angl. 
Tom. 1. p.7. ) 8c alii recentiores; Id 
verb inter omnes conftat horum pri- 
orem, quifquis ille fuerit, Epifcopa- 
tum iniifle anno 989. pofteriorem 
anno 1006. vel. 100 5. obiifle. Quin- 
etiam tantum non conftat Siricium 
iedhTe annos * Elfricum annos 11. 
Sic Malmsburienfis, Hovedenus, Flo- 



rentius, Mailroferifis, Gervafius (in 
A£tis Pontif.Cant 4 )Brorritonus, Willel- 
mus Thorn, 8c his omnibus major 
Chronologia Saxonica. Florilegus 
quidem unicum tantum annum El- 
frico cdncedit, 8c anno 989. fubro- 
gatum,anno790. Siricio locum morte 
iecifle Icribit. Nelcio an in cenfum 
venire debeat Gervafii Hittoria de 
Donationibus Ecclefiae Chrirti Cant, 
factis (in Monalfico Tonu 1. p. 21.) 
qui inibi versa" vice unicum Siricio^ 
eundem nempe, quern Florilegus El- 
frico, annum 790. reliquit. Annd 
enim 1006. Ethelredus Rex pofleP 
fiones Ecclefiae Cant, confirmdlfe, 8c 
fuper hoc Chartam fuam Elfrico^ 
Archiepifcopo dedifle dicitur. Anno 
991. Afchwinus Dorfetenfis Epifa> : 
pus reddidifle villam de Risbergh 
Ecclefiae Cant. 8c eidem Elfricd nar- 
ratur. Vertim parvi haec momeriti j 
quum in accumulandis Ecclefiae fuss 
donationibus adeb caecutierit bonus 
ille Monachus, ut Siricium Archie- 
pifcopum donationi Brithnodi Ducis 
anno 941. fa&ae teftem interfuifleaf- 
firmet. His praemiflisy iententi#no-' 

ftr* 



Digitized by 



Google 



Canonicus Licbfeidenfis 



ftrae rationes funt expediendae. Primb 
itaque unica Saxonicae Chronologiae 
authoritas, utpote Authoris aetate 
paulb inferioris, vel omnibus aliis 
meritbpraferrideberet. 2». Accedunt 
Mailrofenfis, Florentius Wigoraien- 
fis & Simeon Dunelmenfis, reliquis 
omnibus longe potiores. Extat 
in Bibliotheca Lambethana Codex 
MS. HiftoriaeFlorentii mirae pulchri- 
tudinis ; qui in Monafterio Abendo- 
nenfi ( ad quod olim fpe&dffe nota 
prsefixa teftatur) exaratus circa an- 
num, utvidetur, n ji.multapaffim 
habetde rebus & Abbatibus illius Coe- 
nobii ; qua: in vulgaris Florentii Codi- 
cibus fruftra quaeruntur. Inter alia hu- 
jufinodi additamenta,in Catalogo Epi£ 
coporum Wuronienfium Hiftoriae 

J)raemiflb ( in vulgatis exemplaribus 
iibriexo ) ad -flLlfegum Martyrem ha- 
betur haec nota : Hie poji Alfricum 
fufcefit Ar chief if coffntum DorchernU. 
Non Siricius ergo led Alfricus Elphe- 
go immediate praeceflit. 4 0 . In con* 
Jeflb eft Elfricum Ccenobium Eccle- 
fiae Chrifti Cant, refbrmafle ; feu fa- 
ctum id fuerit exptilfis Clericis, quod 
fide digniffimi narrant, leu ftabilitis 
fortius & reformatis in melius Mona- 
chis; quod ab Alfrico fa&um ne- 
que ipfi negant Malmsburienfls & 
Weftmonafterienfis ; qui expulfbs ab 
illo Clericos ficulnek quadam ratione 
du&i negant. Fatta eft autem haec 
Reformatio faltem poft annum mil- 
le/imum, anno 1005. juxta Willel- 
mum Thorn ; anno 1006. (quam- 
vis Spelmannus annum 1002. riibfti- 
tuendum cenfeat ) juxta Diploma 
Ethelberti Regis fiiper ed re, quod 
fuadente Elfricb fcriptum extat in 
Conciliis Angl. Tom. 1 . p. 504. quod 
in vetufto admodum Ecclefiai Chrifti 
Cant. Regiftro fcriptum vidi. Non 
vanam veritatis ipeciem Diploma 
iftud prae ie fert ; lie etiam Charta 
MS. Ethelredi Regis data Coenobio 
Scireburnenfi anno 988. cui fiibfcrip- 
fit Alfricus Archiepifcopus Cant. Ne- 
fcib an & aliae Charts, quas fi tanti 
effet, in fubfidiumadducerepofTem.Tn 
Charta enim Ethelredi Regis data 
Coenobio S. Albani anno 996. ( in 



Au&ario Additamentorum Matthaei 
Paris p. 24. ) Elfricus inter teftes no- 
men appofuit. Quicquid autem fit 
de hujufmodi Chartis Donativis ; 
forfan durum effet fidem derogare iis 
Inftrumentis & Chirographis, ex qui- 
bus nil emolumenti Coenobio feu Ec- 
lefise quaerebatur. Ejufinodi duo In- 
ftrumenta ex perantiquo Ecclefiae 
Chrifti Cant. Regiftro MS. defcripfi ; 
quae rem nobis controverfam abunde 
conficient. Ex his primum continet ; 
quomodo Siricius Archiepifcopus po- 
mit Risburgam in vadimonium Ef- 
pigo Epifcopo pro nonaginta libris 
argenti & ducentis marcufis auri, an-? 
no 995. Indi&ione 7. fubferiptum 
ab Ethelredo Rege, Siricio ArchiepiC- 
copo, iElphego Wintonienfi, Athel- 
ftano Londonienfi, Aeftano Cice- 
ftrenfi, Athelftano Rovenfi,Orbbryht 
Seolefienfi, Sigar Villanenfi, Alfrico 
Wiltunienfi Epifcopis. &c. Inftru- 
mentum aliud lie incipit. ' Anno 
' Dominicae Incarnationis 995.1ndi£ti- 
' one 7. ego Afewinus Dorfeceftr'en- 
' fis Ecclefiae Pontifex reddo Ecclefiae 
' Chrifti & Alfrico Archiepifcopo Me- 
' tropolitanae Sedis terram dc Rif- 
' berghe cum libro ejufdem Ecclefiae 
' pro falute animae meae. Quam vi- 

* delicet terram Sigericus ArchiepiC- 

* copus ejufdem Ecclefiae Chrifti, prae- 
' deceffor prcfati Archiepifcopi AU 

* frici, dedit in vadimonium pro pe- 
' cunia quam a me mutub accepit. 
Harum quidem Chartarum falfita- 
tem Indictio male pofita fiibindicat. 
Indiftioenim 7.inciditin annum 99}. 
Hinc tamen nihilominus patet, Si- 
ricium Elfrico praeceffiue apud Mo- 
nachos Cantuanenfes receptum fuhTe, 
ciim Ecclefiae fuae Ghartas comminiC 
cerentur, quod factum videtur Saeculo 
undecimo. Poftremb Malmsburien- 
fis, qui primus omnium Alfricum 
Siricio praepofuit, aliifque omnibus 
eandem fententiam tenentibus erro- 
ris author fuit, ipfe alio in loco erro- 
rcm emendavit. In Geftis enim Ar- 
chiepifcoporum Cant. Alfricum Siri- 
cio priorem ftatuit ; poftea verb de 
Epifcopis Wiltonienfibus agens, cer- 
tiora jam edo61:us, ordinem immu- 

tavit. 



Digitized by 



Google 



I, ■ ■ 

de Swceffione Arcbief, Cant. 



105 



tavit. Sic enim fcribit f. 1 42. Sex- 
tut SiricittSy feptimus Alfricus : qui 
ambo, ut fufertHS mentor stum eft y Ar- 
chiepifcoPi fuerunt Cantuarienfes. Hinc 
mirari fubit ade6 hallucinari potuifle 
Godvinum ; qui in , Commentario 
iiio de Praefulibus Anglia? dlcit Al- 
tfricum in fuo Archiepifcoporum Can- 
tuarienfium Catalogo Malmsburien- 
fem non habere. 

Ha&enus de ordine Siricii 8c El- 
frici. De initio arque exitu regimi- 
nisutriulque nonrfulla fimtadjicienda. 
Succefliffe Elfricum Siricio, qur obiit 
anno 994. prodit Chronologia Saxo- 
nica p. 561. Concedi tamen poterit 
nonnihil intervatli. Adeoque Sime- 
on Dunelmenfls, Mailrofenfis, FJoren- 



tius ScHovedenus introitum ejus an- 
no 996. reponunt ; quamvis ante an- 
num in Archiepifcopatum fuccefliffe 
Florentius referat. '.. Non male itaque 
Inftrumenta bina MSS. Ecclefiae 
Chrifti Cant. ( quae fiiperius attuli ) 
annum 995. defignant. Sedit annos 
11. ex concordi omnium Hiftorico- 
rum, prater Florilegum, fententia ; 
Obiit anno 1004. juxta Radulphum 
de Diceto ( Abbrev. Chron. p. 4<5i.) 
1006. juxta Simeohem Dunelm. Flo- 
rentium, Maitrofenlem, Bromtonum 
& Hovedenum. Anno 1005. juxta 
Chronologiam Saxonicam, p. 56 2. 
cujus authoritas aliis praeferenda eft. 
Dies obitus contigit 16. Calend. De- 
cejn.juxtaMartyrologiumCant. MS. 



1 



St R.ICIUS 
Tranflatus anno M. Sedit annis V. obiit anno MV. 



Sirictus k Sede Wiltonienfi ad 
Cantuarienfeti tranflatus eft anno 
989. Ita Simeon Dunelmenfis, 8c 
Willelmus Thorn^ qui de Wintopia" 
rranflatujn male fcribit. Succeflit 
anno 990. inquit Florentius & Weft- 
monafterienfis. Addit ifte obiiffe eun- 
dem anno 1006. Veriim illius com- 
putum fupra refutavimus. Sedit an- 
nos 5. ex aliorum omnium fententia : 



adeoque anno 994. obiiffe re&e; poni- 
tur a Chronolofjid Saxonica p. 5,61. 
8c Radulpho de Diceto, Abbrev. 
Chron. p. 461. Obiiffe tamen anno 
995. dicitur a Florentio.Wigornien- 
fi, anno 996. a- Chronico Mailro- 
fenfi. Diem obitus dedit Obituarium 
Canfuarienfe, fc. V. Calend. No^ 
vembris. 



ELF EG U S 

■ 

Tranflatus aiano MV. Sedit annos VI. menles VII. obiit anno MXII. 



f Succeflit Elfrico anno 1006. Sic 
Chronologia Saxonica , Gervafius , 
FlonteguSj & his omnibus antiquior 
Adelardus Blandinienfis in Vita Dun- 
ftani MS. quam ipfi ;Elphego Archi- 
epifcopo nuncupavit. Ordinatus eft 
16. Calend. Decembr. juxta Marty- 
rologium Cantuarienfe MS. Sedit 
annos 6. menles 7. Ita Malmsburienfis, 
Gervafius k Radulphus de Diceto. 
A Danis interfe&us obiit 1012. ex 
fide Florentii 8c Hovedeni. Male 
Weftmonafterienfis annum ici 1. po- 



nit. Accuratior aliis Author Hifto- 
riae Tranflationis ejus qua? lequitur. 
Ifte lie fcribit. Occubuit anno ab In- 
carnation Domini 10 12. I nit 61 tone 
10. advef per ante Sabbato Pafchalis eb- 
dontaeU & inchoante Dominitit die 
OB XV arum PafcJ)£, 15. Calend. Maii 
anno Patriarchatus 7 0 . nativitatis au~ 
tem ejus 59. Eodem die viz. 15. Ca- 
lend. Maii Elphegum Martyrii 1 tu- 
lifle palmam Florentius, Gervafius, 
8c Martyrologium Cant. MS. pro- 
dunt. Et rectc quidem. Dies enim 
F 1 3. Calend. 



Digitized by 



Google 



io6 



Canonicus Licbfeldenfis 



17. Calend. Maiieo anno in Sabba- 1 quamvis forte anno fequenti introni- 
tum incidit. Adeb ut fi annos 6. \ zatus fuerit. Nec refragantur Ade- 
menfcs 7. federit, neceflb fit lit anno lardusfc Chronologia Saxonica, quo- 
1005. menfe Septembri fuccefferit ;j rum potior eft authoritas. 



LIVINGUS 
Tranflatus anno MXIII. {edit annos VII. obiit anno MXX. 



tiunc alio nomine Jithelftanunl 
vocdrunt, tefte Weftmonafterienfi ; 
qui ilium anno 1012. Elphego fuc- 
ceffifle narrat. Rediiis Florentius8r 
Hovedenus annum 10 13. ponunt. 
Sedit annos 7. Sic Malmsburienfis , 



Gervafius, Radulpbus de Diceto, Ca- 
talogus Unerianus MS. & Birching- 
tonus. Obiit anno 1020. ex omni- 
um fententia. Diem obkus exhibuit 
Obituarium Ecclefiae Chrifti Cant; 
MS. viz. pridie Idus Junii. 



ETHELN OTHUS 
Confecratus anno MXX. fedit annos XVIII. obiit anno MXXXVIII. 

tium, Gervafium, Hovedenum, Ra- 
dulfum de Diceto, & Florilegum : 
die 5. Calend. Novembr. juxta Obi- 
tuarium Canruarienfe MS. die autem 
3. Calend. Aprilis ex mente Stepha* 
ni Birchingtoni. Die 30. O&obr. jux- 
ta Martyrologium MS. citatum ab 
Hditoribus A&orum Sanctorum Apri- 
lis Antverpienfibus, Tom. 2. p. 642.- 



Ethelnothum, cui Boni cognomen 
datum eft, feduTe annos 18. referunt 
MalmsburienfiSyRadulphus de Diceto 
Catalogus Uflerianus MS.& Birching- 
tonus-Solus Gervafius annos 17. aflig- 
navit. Obiit anno 1 6 3 8. Sic Florentius, 
Huntindonienfis, Hovedenus, & Weft- 
monafterienfis. Dies obitus contigit 
4. Calend Novembr. juxta Ftoren- 



E A D SI U S 
Confecratus anno MXXXVIII. fedit annos XI. obiit anno MXLIX. 



Ethelnotho fucceffit anno 1038. 
Sic Mailrofenfis & Weftmonafterien- 
fis. Sedit annos 1 1 . ex concordi om- 
nium fuffragio. Anno 1043. poft 
Edwardum Regem a fe coronatum 
(quod anno eodem fa£tum juxta 
Hovedenum ) in morbum incurabi- 
lem incidens, Siwardum fibi Vica- 
rium feu Corepifcopum afcivit. Ita 
Malmsburienfis, cui fuffragatur Flo- 
rilegus. Obiit anno 1050. juxta Flo- 
rentium, Mailrofenfem, Chronolo- 
giam Saxonicam, Hovedenum, & 
Weftmonafterienfem ; die 5. Ca- 
lend. Novembr. authore Gerva- 
fio. Inchoatum Siwardi Chore- 
pifcopatum Hiftoria vetufta Ab- 



bendonenfis, quae fequitur, in an- 
num 1044. rejicit. Ilium poftea 
Sedem Roflenfem obtinuiffe receprus 
eft apud omnesfere recentiores Scrip- 
tores noftrates error, a Gulielmo 
Malmsburienfi.derivatus. Ifte ete- 
nim Siwardum quendam circa haec 
tempora in Epifcoporum Roffenfium 
Catalogo deprehendens, eundem fu- 
iflfe ac Chorepifcopum Cantuarienfem 
ftatim putavit. Hinc arrepta occafi- 
one narrat Siwardum turpiffima in- 
gratitudine Eadfio feni necelfaria ali- 
menta fubtrahentem. Vicariatufub- 
motum fuifle ab Edwardo Rege, in- 
tercedente tamen Eadfio Sedi Rof- 
fenfi prafe&um efTe. Eundem po- 
ftea 



Digitized by 



Google 



de Snccejfi&ne Arcbief. Cant. 



107 



ftea (capite de Epifcopis RoflfenH 
f. 132.) Normannorum adventui 
anno 1066. paucis diebus fuperfuifle 
tradic. Siwardum tamen Epifcopum 
Roffenfem in Lanfranci conlecratio- 
ne anno 1070. partes egifle compe- 
rimus apud eundem fol. 117. Malmf 
burienfem fecuti font Thomas Rud- 
barn in Hiftoria Majori MS. 1. 4. c. 
4. & ab illo citatus Author deperdi- 
tos de concordantiis Hiftoriarum An- 
giiae : ut Godvinum aliofque recentio- 
res taceam. Florilegi verba in eandem 
fententiam Rudburnus adducit. Ve- 
rum nil tale neque in vulgatis neque 
in Manufcriptis ejus Codicibus repe- 
rire potui. Horum traditionem re- 
futat obitus Siwardi Chorepiicopi j 
qui ante Eadfli mortem contigit ex 
£de FJorentii, Weftmonafterienfis, 
8c Monachi antiqui Abcndonienfis 
xnox citandi : idemque Bromtonus 
fubdubitanter refert. Sed neque cre- 



dendum qft Siwardum Epifcopum 
Roffenfem factum ante Eadfium de- 
ceffifle. Unicum enim Siwardum 
Sedi Roffenfi prsfuifle legimus ; at- 
que ilium Lanfranci confecrationi 
anno 1070. interfuifle novimus, Obiic 
Siwardus nofter : anno 1050. juxta 
Weftmonafterienfem,anno 1049 juxta 
Florentium. Rei totius veritatem & 
honeftjorem fimui abdicati chorepif- 
copatus caufam nos docebit Mona- 
chus Abendonienfis Author Addlta- 
mentorum ad Hiftoriam Florentii 
MS. qui fub initium fequentis Saeculi 
ifta fcripfit. Anno 1049. Archiepif 
cofi vices moderans Siwardus tgritu- 
dine cerreptusj Abbandoniam a CantU 
<ger defertur ; & duebus illic menftbw 
lefto detentus, d bu vita, cducitttr, 
*tque ibidem J epelitur. Diem ' obitus 
fuifle 3. Calend. Novembr. Obituari- 
um Cant. MS. prodit. 



ROBERT US 
Vix biennio expleto pulfus eft anno MLI. 



Hunc poft amotum Siwardum 
Chorepiicopi Cantuarienfis vices ut 
que ad obitum Eadfli egifle Thomas 
Rudburn (loco citato) contendit, 
allata au&oritate Malmsburienfis ; 
qui narrata Siwardi depofitione, dein 
Robertum throno Cantuarienfi prae- 
fe&um refert. Quod poft Eadfii mor» 
tern primb fa&um fuiffe re&iiis intel- 
ligendumeft. Interim facile concedi 
poteft Robertum maximo Regis favo- 



re jam diu Cumulatum omnia poft Si- 
wardi ceflionem pro nutu admini- 
ftrafle. Eadfio defon&o fucceffit 
anno 1050. juxta Florilegum, anno 
10. Ed wardi Regis, i. e.Chrifti 10 51. 
juxta Huntindonienfem. Biennio fe- 
difle Gervafius, Radnlphus de Dice- 
to, Malmsburienfis & Birchingtonus ; 
expulium anuo 1052. Florentius, 
Mailrofenfis & Weftmonafterienfis 
produnt. 



STIGANDUS 
Tranflatus anno MLI. depofitus eft anno MLXVIII. fedit annos XVII. 



Stigandus Roberto expulfb fubro- 
gatus eft anno 1052. Sedit annos 
17. (fc. plenos) juxta Malmsburi- 
enfem, Radulphum de Diceto & Bir- 
chingtonum : annos 1 8. ( viz. cavos ) 
juxta Gervafium : Depofitus eft in 
Synodo Wintonienfi in O&avis Pat 
ens (viz. die 11. April.) anno 1070. 



(male Bromtonus 1069.) habiti. 
Ita Simeon Dunelmenfis (p. 201.) 
Radulphus de Diceto Weftmonafte- 
rienfis, Matthaeus Paris, Birching- 
tonus, Florentius Wigornienfis, qui- 

Sue Florentium pro more exlcribit 
[ovedenus.Fac~fcum id in SynodoWiri- 
dlefhorienfi in craftino Pentccoftes 



P 2 



anno 



Digitized by 



Google 



io8 



Canonicus Lichfeldenfis 



anno eodera habita, in qua degra- 
datus eft Agelricus Suthfaxonum 
Epifcopus, male narrant Ordericus 
Vitalis ( lib. 4.) & Mqnachus Bec- 
cenfis in V it A Lanfranci ( cap. 6. ) 
Quid verb fibi velint Gervafius, Ra- 
dulphus de Diceto, Catalogus Ufleri- 
anus MS. & Birchingtonus ; qui Se- 
dem poll Stigandi depofitionem bien- 
nio vaciffe ponunt ; vix augurari 
poffum; ciim Stigandum anno 1070. 
depofitum non negent, eodemque 



Lanfrancum confecratum effe conftet. 
Melius fibi conftat Lichfeldenfis no- 
fter ; qui ut vacation! locum faciat, 
Stigandum anno 1 068. depofitum at 
ferit. Erroris iftius vix alia caufa 
excogitari poteft ; quam quod Wil- 
lelmus Rex Stigandum anno 1067. 
fecum in Normanniam quafi capti- 
vum duxerit ; & quamvis anno finito 
reduxerit j vix tamen unquam ad Se- 
dem fuam redeundi copiam indul- 
ferit. 



LAN.fRAN C U S 

ConfecratusarmoMLXX.lv. Calend. Septemb. obiit anno MLXXXIX. 
fedit^ruios XIX.- Vacavit Sedes annos IV. 



Nominatus eft a Rege Willelmo 
die Affumptionis B. Virginis, viz. 1 8. 
Cal. Scptembr. confecratus in Fefti- 
vitate S. Johannis Baptifts, viz. 4. 
Calend. Septembr. die Dominica anno 
' 1070. fic Eadmerus, Florentius, Sime- 
on Dunclmenfis, 8c Hovedenus. De 
tempore Confecrationis conveniunt 
Chronoiogia Saxonica (p. 56$. ) k 
Malmsburienfis , Ordericus Vitalis, 
& Monachus Beccenfis in Vita Lan- 
franci ( cap. 10. ) Atque illo qui- 
dem anno Decollatio S. Johannis in 
Dominicam incidit. Litem tamen 
movent Radulphus de Diceto ( Ab- 
brev. Chron. p. 483.) & Florilegus. 
Ille anno 107 1 . die 4. Cal. Septembr. 
Dominic^ : lfte anno eodem 8 . Cal. 
Maii Lanfrancum confecratum aflerit. 
Sedit annos 18. menfes 9. dies 2. juxta 
Chronol. Sax. fatis re&e; annos 19. 
ex aliorum iententia; atque obiit an- 
no 1089. 9. Calend. Junii feria quinta, 
juxta Florentium, Hovedenum 8r Ra- 



dulfum de Diceto: die 5. Calend. 
Juniiy juxta Monachum Beccenfem 
(cap. 18.) Birchingtonum, 8rObi- 
tuarium Cantuarienfe MS. die 5. 
Calend. Junii, feria 2 a poft Octavas 
pentecoftes, juxta Gervafium. Uter- 
que quidem dies anno 1089. in feri- 
am datam incidit ; adeb ut quis cal- 
culus potior (it habendus, parum 
conftet.. Siconje&andum eflet; vel- 
lem Lanfrancum die 9. Calend. Junii 
defun&um, die 5. Calend. Junii fe- 
pultum efTe. Undenam verb Author 
Antiq. Britann. 8c Godwinus diem 
obitus ab ipfis Lanfranco pofitum, 
viz. diem 4. Junii, hauferint ; plane 
divinarcnctjueo. Poft Lanfranci obi- 
tum vacavit Sedes annos 4. feu juxta 
alios 5. quod facile conciliari poteft ; 
fi hie cavos, illic plenos annos intel- 
ligamus : feu unum ab elec"tione,aIium 
a confecratione Anfelmi computum 
duci fupponamus. 



ANSEL- 



Digitized by 



Google 



AN 9 £ L M.U S 
Calend. Man. Sedit annos XVI. Vacavit Sedes annis V 



Poftquam vacaffet Sedes annos 4, 
(re&ius 5.) menfes 9. dies 9. inquit 
ChronoLSaxonical: Lanfranco fuccef- 
for defignatus efta B.ege anno ' t 093 1 
pridic Nonas Martii, primi Domini- 
ca Quadragefimae ; authore Majmf- 
bunenfi & Radulfo de Diceto. Con- 
fecratusannoeodem pridie Nonas De- 
cembris^x fide Chronologise Saxpnica? j 
Radulphi,Malinsburienfis,Florentii & 
Gervahi ; ut alios, taceam. Pallium 
Cantuaria aceepit die 4. Idus Junii, 
referentibus MaWburienfi & Radul- 
pho de Diceto. Obiit annp 1109. 
dien. Calend.Maii. Sic Florentius, 
Eadmerus, Johannes Carnotenfis (in 
Vita ejus MS. cap. 16. ) & Birching- 



tonus* Addunt Florentius & Car- 
notenfis diem iftum ferid quarticon- 
tigiffe, atque Anfelmum die fequenti 
lepultum effe. Singulis diebus fupra 
POfitis apprim* conveniunt Tabuls 
Altronomicae. . Sedit itaque Anfel- 
mus a Confecratione annos 1 5. men- 
les 4..dies 17. Crafse igitur halluci- 
natur Godvinus ; qui ilium annos 
19. ledifle perbibet. Vacavit Sedes 
annos 5, dies 5. juxta Abbreviation 
nera Malmsburienfis Hiftori* de ge* 
ftis Pontificum Angl. MS. quod ipfe 
Malmsburienfis confirmat, Radul- 
phum quinto die poft exaftum quin- 
quennium a morte Anfelmi nomina- 
tuni dicens. 



RAD UL'PH V S 
1 

.Tran/latus anno MCXIV. fedit annos IX. obiit anno MCXXI. XIII 

Calend. Novembris. . 



Nominatus eft a Rege anno « 14. 
die 6. Calend. Maii juxta Matthx- 
um Paris,Radulphum,8c Florentium, 
leu die quinto poft exa&um quinquen- 
nium ab Anfelmi obitu juxta Malm£ 
burienfem, Confecratus eft ab An- 
felmo Domini Papa Legato, anno 1 1 1 5. 
die V. Calend. Jutii,dr Pallium ab eodem 
fufcepit : inquit optima? notaeChroni- 
con a Conqueftu ad annum 1321. 
MS. in Bibliotheca Lambethana. 
Pallium illo die abeo fufceptura fui£ 
feteftantur etiam Florentius, Radul- 
phusde Diceto 8c Eadmerus : Confe- 
cratum effe Matth. Paris.Magis tamen 
credendum Eadmero,quiconlecratum 
fcribit anno 11 14. die 17. Maii. Sedit 
annos 8. menfes 6. Sic Gervafius, Ra* 



dulphus de Diceto Sr Birchingtonus } 
a nominatibne illiuscalculum ducen- 
tes. Obiit anno 1122. die i?. 
Calend. Novembr. authore Eadmero 
ipfius farailiari ( Hift, Nov. in fine) 
cui fuffragantur Malmsburienfis , 
Birchingtonus & Obituarium Cantua- 
rienfeMS. Diem Calend. Novemb, 
Gervafius male pofuit. Non tamen 
contemnendus Florentii Wigornienfis 
Continuator; qui Radulphi obitum 
anno 1 1 2 2. die 1 4. Calend. Novembr. 
feria 5. contigiffe ponic. Ifto enim 
annodiesisinferiam quintam incidit. 
Eademque habet codex Florentii 
Hiftoris MS. Lambetbanus, poft 
novennium a Radulphi morte exa~ 
ratus. 



WILLEL- 



Digitized by 



lO 



Cmonkus Lichfeldenfis 



WILLE LM U S 
Confecratus anno MCXXII. fedit artnos X V. obut anno MCXXXVI. 



Poft Radulphi obitum vacavit 
Secies menfes 4. authors Radulpho 
de Diceto. Demum anno 11 24. 
(.re&ius 1 1 2 3. ) Willelmus Corboil 
nominatus eft a Rege ad Feftum 
Purificationis , narrante eodem Ra- 
dulpho & Hovedenojconfecratus anno 
eodem, die 14. Calend. Martii, juxta 
Radulphum & Continuatorem Flo- 
rentii. Re£Hus Gervafius anno 11 22. 
(fc. exeunte, leu 11 23 inchoante) 
die 12. Calend. Martii confecratum 
fcribit. Ifte enim dies eo anno in 
Dominicam incidit. Anno 1 1 3 o. die 
4. Nonas Maii Ecclefiam Chrifti 
Cant, recenter inftauratam dedicavit 5 



Sic Gervafius atque alii. Sedit annos 
15. ex mente Birchingtoni ; annos 
1 3. menfes 9. ex calculo Radulphi 
de Diceto. Re&ius ifte. Obiiffe 
enim WiHelmum anno 1 1 36. die 
11. Calend. Decembris produnt 
Obituarium Cantuarienfe MS. 8t 
Gervafius in Chronico : quamvis 
ifte in A&is Pontif. Cantuar. die 6. 
Calend. Decembr. eundem deceflifle 
fcribat. Diem 12. Calend. Decembr. 
Florentii Gontinuator praefert. Ra- 
dulphum annos 15. menfes 9.fediffe, 
Author Antiquitatum Britann* fiJs6 
exiftimavit. 



THEOBALDUS 
Confecratus anno MCXXXVIII. obiit anno MCLXI. 



.Poftquam vacaflet Sedes Cantua- 
rienfls annos 2. menfem 1. dies 14. 
ex fide Gervafii ; an. 2. menf. 1. dies 
ij. juxta Radulfum de Diceto ; 
Theobaldus ele&us eft ab Epifcopis 
AngliaeinConcilio Londinenfi habito 
in adventu Domini. Sic Matthaeus 
Paris. Anno 1138. Sabbato proximo 
ante Nataie, viz. IX. Calend. Januar. 
Sic Gervafius. Confecratum ibidem ab 
Henrico Vintonienfi Epifcopo Mat- 
thaeus Paris male refert. Factum 
enim id Cantuariae ab A'lbericoPapae 
Legato anno 1 139. circa Epiphaniam 
Domini fecundum Mailrofenfem ; 



anno 1139. 6. Idus Januar. fecun- 
dum Gervafium & Birchingtonum. 
Sedit annos 22. menfes 4. juxta Ra- 
dulphum de Diceto, ab Ele&ione 
quidem numerandos. Obiit enim an- 
no 1161. (minus reftc Matthaeus 
1 160.) die 14. Calend. Maii ex fide 
Gervafii , Birchingtoni & Obituai ii 
Cantuarienfis MS. Vacavit Ecclefia 
annum 1. menfem 1. dies paucos; au- 
thore Gcrvafio : an.i. menu 1. dies 14. 
Birchyngtono, an. 1. menf i.dies 16. 
Radulpho de Diceto. Re&ior Bir- 
chingtoni calculus. 



THOMAS 



Digitized by 



Google 



de buccejjione Arcbief. Cant, 



1 1 1 



THOMAS 



Confecratus anno MCLXII. die S. Trinitatis, obiit anno MCLXX. 

IV. Calend. Januarii. 



Archiepifcopus ele&us, Presbyter 
ordinatus ell Sabbato Pentecoftes (fc. 
in hebdomade Peatecoftes)anno 1162. 
confecratus in Epifcopum die fequente 
ab Henrico Wintonienfi Epifcopo. 
Sic Matthaeus Paris 8r Radulphus 
de Diceto. Confecratus anno 1162. 
pridie Nonas Junii, die O&avarum 
Pentecoftes: Sic Gervafius. Verius Bir- 
chipgtonus, ChroniconCeftrenfcMS. 
$c Thomas Wikes, anno 1 162. die ?. 
Nonas Junii. Ifto enim anno ea dies 
Dominica fuit, & S. Trinitati Jfacra. 
Sedit annos8. menfes 6. dies 28. Ita 
Radulphus de Diceto, unicumdiem 
plus juftb numerans. Thomas enim 
a ficariis interfe&us occubuit anno 
1x70. die 4. Calend. Januarii, feria 
tenia : juxta Gervafium, . ahofque 
fer^innumeros, ( & in his Monachum 1 
Cantuarienfem, qui Martyrio illius | 



intermit,. & ante biennium exa&um 
conlcripfit Vitam , MS. in Biblioth. 
Lambeth.) Nil enim apud Hiftori-, 
cos noftrates magis decantatum eft, 
quam Martyrium S. Thomae. Hove- 
denus tamen in anno erravit, annum 
1171. reponens : 8r Abbreviator 
Gulielmi Malmsburienfis MS. lepido 
errore diem 4. Cal. Januar. diem 4. 
poft Calendas Januarii efle putavit ; 
adeoque Thomae necem die quinto 
anni nji. collocavit. Uterque au-« 
tern defendi poterint, modb, quo4 
nonnulli faciunt Hiftorici , annum 
a Nativitate Domini exordiantur. 
Minus tamen excufandi Author Au- 
tiquitatum Britan. 8c illius fequax 
Godvinus ; qui in tanta Hifto- 
riae luce caecutientes, Thomae obi- 
tum die 28. Decembris contigifle fcri- 
bunt, 



RICHARDUS 

Confecratus anno , MCLXXV. obiit anno MCLXXXIV, Dominica 
proxima poft Adventum Domini. 



Poft Thomae pbitum vacavit Eccle- 
fia Cantuarienfis annis 2. juxta Bir- 
chingtonum ; anno 1. menfibus 5. 
diebus 4. juxta Radulphum de Diceto. 
Qui calculum rc&e pofuiflet ; fi pro 
anno uno duos fubftituiflet. Sedem 
namque annis 2. menf. 5. diebus 4. 
vacaffe ex Gervafio conftat. Sic e- 
nim Gervafius EleStus eft apud Weft- 
mondfterium xnno 117 Dominic* 
08 martini Pentecoftes, J. Nonas Junii- 
Et fane is dies illo anno in Domini- 
cam incidit. Radulphus de Diceto 
tamen pridie nonas. Junii ele£tum 
minus re&e tradit. Sequenti die Sab- 
bdtif inquit Gervafius, abEpifcofis & 
EleZis JnglU Clero & PoPuloCantu- 
arienjis Ecelefi* honorifice fufceptus eftjn 
craft ino, ficut dicebatur, confecrandus. 



Verum appellatione interpofita Con- 
fecratio dilata eft. Gervafio aftipulatur 
Radulphus de Diceto (in Abbrev. 
Chron. p. 570. ) nifi qubd Sabbatum 
iftud, quo Cantuariae Richard us fuf- 
ceptus eft, die 6. Idus Junii ponat ; 
quod reveracontigiidje 5. Idus Junii. 
Minus refte igitur. Matthaeus Paris 
Ele&ionem anno 117$. fcrid. Nonas 
Julii inftitutam refert. Richardus 
Ele&us. Romam profeftus, confirma- 
tusefta Papa anno 1174. 4. Nonas 
Aprilis, authore Radulpho de Diceto : 
confecratus ab eodem Dominica ( fe- 
cunda. > poft Pafcha, qua canitur ad 
introitum Mifericordias Domini, te- 
fte Gervafio, & Hovedeno, qui poft 
diem tertium Pallio donatum addit. 
Sedit annos 10. menfes 8. Sic Ger- 
vafius : 



Digitized by 



Google 



2 



Canonkus Licbfeldenfis 



vafius : annos 9. feptimanas 45. dies I Martii Radulphus. Ifte igitur annos 
5. SicRadulphusdeDiceto (in Imag. I pontificates gefti a confecratione, ille 
Hift. pag. 18. ) annos 9. menfes 9. | abele&ione numerat. Sepultumeffe 
dies 13. Idem (inCatalogo Archie- Richardum inEcclefia Chrifti Cant, 
pifcoporum Gant. praemilfo ). Obiifle die XII. Calend. Martii Gervafius 
Richardum anno 1184. die 14. Cat. refer*. Crafse erravit Lichfeldenfis 
Martii (male Hovedenus, 14. Cal. nofter; qui diem ele&ionis Bald wini 
Maii ) feria 6. Gervafius prodit, pro die cfcitus Rrchardi pofirit. 
rctliffime. Anno 1 1 S4.die 1 $ .Calend. | 



BALDWINS S 



Tranflatus anno MCLXXXIV. obik anno MCXCL 



Poft Richardi obitum vacavfc Eo 
defia Cant, menfes 9. dies 26. juxta 
Gervafium : menfes 10. dies 9. juxta 
Radulphum de Diceto, Re&e Gerva- 
fius *,qui vacationem in ele&ione Bald- 
win! a Monachis Cantuarienfibus con* 
firmata terminavk. Praecefferat enim 
Ele&io ante 14. dies ab Epilbopis 
& Clero fk&a ; in qua fi unquam 
alias , Radulphus ( utpote Cfericus 
Ssecularis) vacationem teFminarede- 
buiffet. Inverfb itaque ordine apud 
Radulphum , legendum putarem : 
V&cAvit Sedes menfes 9. dies 10. Et 
fie quidem calculus veritati quim 
proxime accederet. Ele&us enim 
fait Baldwinus ab Epifcopis AngUae 
in Synodo Weftmonafteriertfi anno 
1 184- Dominica prima in Adventu 
Domini ; fic Radulphus : feu quod ad , 
idem redit, anno 1 184. die 4. No- : 
nas Decembris. Sic Hovedenus. 
Eleftio poft mukas tergiverlationes 
confirmata eft ( feu potius de novo 
ekftus eft Baldwinus ) a Monachis 
Cantuarienfibus anno eodem Domini- 
ca quacantaturG/Mwfefr irtDomino(y\z, 
Dominica tertia. in Adventu Domini) 
Ita idem Radulphus. Contigk ea 
Dominica die 17. Calend. Januar. ex 
fide Gervafii ; cui fufFragantur Ta- 
bulae AftrOnomkae. Demum inthro- 
nizatus eft anno 1 1 8 5. die S. Dunftani 
( feu 1 4. Calend. Junii ) authore Wil- 
lelmo Thorn : quo die etiam Patlio 
redimttus fuit; referente Gervafio. 
Falfi itaque Matthaeus Paris & Ra- 
dulphus ; qui pallium anno 1186. ab 



iflo acceptum fcribunt. Ut alios* 
enim mktant ; Gilbertum de Glanvilla 
Epifoopum RofFenfem anno 1 185* 
die S. Michaelis ab illo confecratusi 
legimus apud Gervafium. Anno 1191. 
die *. Non. Martii apud Dovoriam 
transfretavk, in Terram Sanclam pro- 
fe&urus. Obiit ibi in qbfidione ur- 
bis Aeon anno eodem die 1 $. Calend. 
Decenabr. Haec Gervafius. Obitum 
tamendie 12. Cal. Deeembr. Obitu- 
arium Cantuarienfe MS. pofirit. BaW- 
winum Hierofblymam profe&um obi- 
hTe anno 1191. communis eft Ger- 
vafio cum plurimis aliis- error ; hinc 
videlicet natus ; qu6d anno demum 
n 9 1 . nuncius de illius obitu in Angli- 
am perlatus fit. Obiit autem revera an- 
no n 90. Id ex Florilego & Johanne 
Bromtono conftat; ex tempore Pon- 
tificatus ab ipfbmet Gervafio affig- 
nato ; ex tempore Vaeationis mora 
fuccedentis a Radulpho de Diceto & 
Catalog© M S. JJlferiano pofito. 
Mirum fane, quomodo omnia hifee 
writer annis apud Gervafium <in 
Chronico)& Radulphum de Dicet»(m 
Imag. Hift. ) feu Auftorum errdre ; 
feu quod magis crederem, Editoris 
incuria conturbata funt. Ut de Ger- 
vafio enim exemplum fumamus ; om- 
nia quae ad annos 1190. 1191. 8c 
1 1 92. refert, annis fingulos praece- 
dentibus evenerunt. Anno 1190. 
Epifcopi Londonienfis & Elienfis 
obnfecrati dicuntur ( p. 1 564. ) prid. 
Cal. Januar. Anno autem n 90. ifta 
dies in Dominicam non incidit ; anno 

1 189. 



Digitized by 



Google 



de Sncceffione Archie Cant. 



1 13 



1189. incidit. Sic etiam Anno 11 91. 
HugoCeftrenfis Epifcopus Monachos 
Coventrenfes eliminafle dicitur ( p. 
1566.) Fa&um id anno MCXO. te- 
fte Chronko Lichfeldenfi MS. Anno 
1 192. Clemens III. Papa obiiffe di- 
xitur (p. 1567.) quern anno 1191. 
menfe Aprili deceffilfe omnes norunt. 
Dicuntur ibidem Epifcopi Angliae 
convenifle Weftmonafterii ad confe- 
crationemRobertiWigornienfis Epi£ 
copi Mao 1 192. Dominicb Palmarum, 
fc. VII. Uus Aprilis. Annus* autem 
is fait 1 1 91. quo Dominica Palmarum 
contigit 7. Id. April. Pari errore 
Baldwinus anno 1191. obiiffe dicitur 
Xp. 1 $66. ) quem anno 1 190. decefc 
Me certum eft. Sedit itaque Bald- 
winus annos 5. me tiles 1 1. juxta Ger- 
vafium ( in A&is Pontif. Cant. p. 



1678. ) Reaiflime, fi ab eleaiorie 
pofteriorifupputes,&r in anno 11*90. 
obitum illius ponas. Annos 6. men- 
fes 6. dies 17. juxta Radulphum de 
Diceto; qui duplici errore terietur. 
Primus communis eft GervafiiChro- 
nico, unum fc. pliis jufto annum nu- 
merans. Alter ex Librarii culpa" ha- 
tus videtur. Si enim ( quod facile 
fuit) figuram VI. pro XI. in men- 
fium numero apud Indiculum ejus 
corrupte pofitam concedamus ; & an- 
num red undantemauferamus; Re£te 
uterque Codex MS. Indiculi illius 
Baldwini Pontificatum defignabit. Se- 
dit enim annos 5. menfes 11. dies 
17. ab eleSione priori ; annbS 5. 
menfes u» dies 3. ab ele&ione pd- 
fteriori. 



REGINALD US , 
EleOus, obiitMCXCn. 



Eadem fere de Reginaldi tempore 
ac de Baldwini obitu dicenda itint. 
Ilium enim poft annum circiter ab 
iftius morte Sedem Archiepifcopalem 
obtinuiffe inter omnes convenit ; adeb 
ut qui Bald winum anno 1 1 9 1 . defun- 
£him effe prodant, Reginaldum an- 
no 1 1 92. ele&um & defun&um per- 
hibeant. Sic enim Gervafius in 
Chronico luo refert. Eleftus eft a 
Monachis Cantuarienfibus anno 1 1 92. 
die 5. Calend. Decembr. Eledioni 
confenfit die 4. Nonas Decembr. 
Obiit apud Dogemeresfeld. 7. Cal. 
Januarii ejufdem anni. Paulo ahter 
Radulphus de Diceto in Imag. Hift. 
qui ilium ipfo die Na'taliChrifti anno 
biflextili(viz. 1192.) feria quarta, die 
29.(jpeflimc Godwinus 49.) ab ele£H- 
one iua obiiife narrat. Ilk) autem anno 
Natale Domini in feriam fextam, dies 
7. Calend. Januar. in Sabbatom in- 
cidit. Anno quidem 1191. Natale, 
Domini in feriam quartam incidit ; 
atque illo anno Reginaldiis defun£his 
eft. Non tamen ipfb die Natali 
( quod voluit Radulphus ) fed fe- 
quenti, fc. die 7. Cal. Januar. Sic 
eaim prater Gervafium, 8c Obituari- 



umCantuarienfe MS. teftes funt bmrii 
exceptionemajoresEpiftoIae R. Clerici 
ipfius Reginaldi, & G. Prioris Ecclefiae 
Chrifti Cant,. ( quorum ille Reginal- 
di extremis adfuit; ifte ad morientem 
a Conventu Cant, miffus feftinavit) 
MSS. inter Epiftolas de causd Hakm- 
tonenfis Collegii in BibliothecA Lam- 
bethand. lnibi enim ( lib. 2. ) Cle- 
ricus Dominum fuum morbo correp- 
tum in Vigilia Natalis Domini decu- 
buifle narrat. Prior autem Conven- 
tui, refcribit ; quod Dominus Elect us 
diem, c/aufit ultimum nocle, fofiqusm 
dies Feftivitatis B. Stephani ittuxit. 
Sepultus eft in Ecclefia Bathonienfi die 
29. Decembr.teftc Radirtpho de Dice- 
to. De ifto Archiepifcopo intelligenda^ 
effe opinor, quae habet Petrus Priof 
Ecclelis S. Trinitatis London, in O- 
pere prolixo RcvcUtionumfea Vifio" 
num de flat* mortuorumXyxod circa 
annum 1200. fe fcripfuTedicitj lib/r. 
cap. 6. ) MS. in Bibliothecd Lambe- 
thana. 'Jam quartus, ut arbitror, 

* dapfiis eft annus ; quo Pontifex qui- 
' dam in Archiepraefmem ele&us,- 
' eka morte praventus, Epifeopatfls* 

* onus ante depofuit, quam honorem 

* confer 



Digitized by 



Google 



' confcqueretur; ad quem petebatur , 

* eminentioris gradus. Exftitcrat au- 

* tern in abfcondito interioris hominis 
' bene religiofus , pureque devotus, 
'afperrimo cilicioufus, &c Vcrum 
' in Ephcopali officio multa per neg- 

* ligentiam gravius deliquerat. 

* De ifto plurimorum jam vulgatum 



' aflertione audivi ; quod per ipfum 
' Miracula curationum in quibuldam 
' debilibus & infirmis poft ejus tran- 
"fitum divinitus fuerint perpetrata. 
' — » Verumptamen in pcenis [ Purga- 
' torii ] adhuc & ipfum, reftante fibi 
* proculdubio multa praemiorum re* 
' compeniatione, inveni. 



HUBERTUS 

Tranflatus anno MCXCII. fedit annos XIIL obiit anno MCCV. 

V. Idus Julii. 



Cum Rcginaldi Ele&ionem neque 
Confirmationeque Inthronizatio lub- 
fecuta fuerit ; Pontificatus ipfius in 
cenfumnon venicHiftoricis fupputan- 
tibus tempus Vacationis poft BaJdwi- 
ni mortem. Gervafius itaqueSedem 
Cant, annos 2. menies 7. Kadulphus 
de Diceto anns tninuos 16. diebusj 
Catalogus Ufferianus MS. annos 2. 
menies 11. dies 16. vacaffe fcribunt. 
Nulli veritacem attigerunt; finguli 
tamen quam proximc acceflerunt. 
Vacavit enim Ecclefia Cant, k Bald* 
wini obitu ad Huberti Ele&ionem 
annos 2. menies 6. dies 8. ad cju£ 
dem Inthronizationem annos 2. men- 
ies xi. dies 19. Ele&us fiquidem 
eft Hubertus anno x 1 9 j.die 3. Calend. 
Junii ; inthronizatus anno eodem, die 
7. Idus Novembr. tefte Gervafio. 
Eodem quo Gervafius, ilium die Ra- 



dulphus de Diceto ele&um, Matthae- 
us Paris inthronizatum fiiifle memo- 
rat. Sedit annos 11. menies 8. dies 
ta.atque obiit die ?. Idus Julii, (e- 
pultus 2. Idus Julii, feria quint*. 
Sic Gervafius. Obiit anno 1205. 
Idus Julii. Sic Matthasus Paris, & 
Thomas Wikes; anno 1205. j. Ca- 
lend. Julii, Chronicon MS. a Con- 
queftu ad an. x j2i. die j. Idus Julii : 
ObituariumCantuarienleMS. Gerva- 
fium autem cum aliis Hiftoricis de 
anno convenire necefle eft ; in iflo 
quippe anno dies 2. Idus Julii in 
feriam quintam incidit. Sedit itaque 
Hubertus ab eledUone annos 12. men- 
fern 1. dies 17. ab inthronizatione an* 
nos 11. menies 8. dies 7.Lapfusigitur 
hie, utisepe alias, Gervafius: utnu% 
rum fit Hiftoricos noftros tarn rudes 
Abacedarios f trifle. 



ST EPH ANUS LANGTON 



Confccratus anno MCCVII. obiit anno MCCXXVIII. VIII. Idus Julii. 



Vacavit Sedes poft Huberti obitum 
annum 1. menies 11. dies 4. Sic Cata- 
logus Ufferianus MS. Reae. Anno 
enun 1 207. Stephanos Viterbii con- 
fecratus eft ab lnnocentio III. Papa* 
die 15. Calend. Julii ; juxta Mattha- 
um Paris & Annates Waverleienles. 
DieS. TrimitMtis't inquit Chronicon 
Ecclefia: Chrifti Cant. MS. (ex quo 
fupra Excerptt habes de Roberto 



Winchelfe) Obiit anno 1228. ferii 
6\ froxime fequemi Nonas "7 *& (feu 
pridie Idus Julii.) Sic Willelmus 

Thorn. Legendum videtur Domurici 

froxime faucnti Now Jnlii. Obi- 

tuarium enim Cantuarienfe MS. 

Langtonum deceflifle memorat die 7. 

Idus Julii; qui quidem anno 122S. 

Dominica fuit proxima poft Nonas 

Julii. 



R I CHAR- 



Digitized by Google 



de Succefjione Arcbiep. Cant, 



RICHARDUS 
Confecratus anno MCCXXIX. obiit anno MCCXXXL 



Vacavit Sedcs menfes 1 1. Succeffit 
Stephano Richardus cognomento 
Magnus , confecratus Cantuariae ab 
Henrico Roftenfi Epifcopo anno 1229. 
die S. Trinitatis j4. Idus J unii.Sic Mat- 
thxus Paris, Tho. Wikes, Chronicon 
Ceftrenfe MS. Continuator Radulphi 
de Diceto, &: Chronicon MS. Lambe- 
thanum ad annum 1 321. pertingens. 
Addit Matthaeus Pallium abeo recep- 
tum die 9. Calend. Decembr. ejufc 
dem anni. Lapfus eft Johannes Abbas 
Burgi in Chronico MS. /qui Ricar- 



dum anno 1229. 4. Non. Augufti' 
confecratum fcribit. Sedit annos 2. 
juxta Birchingtonum ; annos 2. 
menfem 1. dies 2 5. fi calculos accurate 
fubdiicas. Obiit enim a Romi rc- 
deuns apud S. Gemmam tertia di- 
aeta citra Romam anno 1 231. die 3. 
Nonas Augufti tefteMatthao : Anno 
1230. obiuTe Thomas Wikes minus 
rede tradidit. Vacavit Secies an- 
no 1. feptimanis 18. Catalogus 
UfTerianus MS. forte ad ele&ionem 
Edmundi calculum ducens; 



BDMUNDOS 

Confecratus anno MCCXXXIV. in Fefto Annuntiationis, obiit anno 

MCCXLr. 



Confecratus eft Cantuarias a Ro- 
gero Epifcopo Londonicnfi anno 
1234. die 4. Non. Aprilis, Dominica 
qua cantatur, Lxtarejerufalem (viz. 
Dominica Media Qudragefima?.) Sic 
Matthaeus Paris, Chronicon Ceftrenfe 
MS. & Thomas Wikes. Sponteexu- 
lavit anno 1240. & apud Soyffy in 



Gallia obiit anno eodem, die 16. Ca-* 
lend. Decembr. juxta Matthaeum ; cui 
de die convent Martyrologium Cant. 
MS. & Chronicon Ecclefiae Chrifti 
Cant. MS. anno 1240. die 16. Calend. 
Novembr. juxta Thomam Wikes. Vi- 
de qua? fupra de Edmundi obitu adno- 
tavimus ad Birchingtoni Hiftoriam< 



BONIF ACIUS 



Confecratus anno MCCXLIV. obiit anno MCCLX& 



Poft Edmundi obitum Sedem Cant, 
vacaffe dicit Birchingtonus annis 3. 
menfibus 2. Catalogus Ulferianus MS. 
annis 3. menC 2. diebus 3. Succeifit 
Bonifacius, ele&us anno 1241. con- 
firmatusa Papa 1243. confecratus a ^ 
eodem Lugduni 1245. inthronizatus 
die Omnium San&orum anno 1 249. 
Ifta Matthxus Paris. ObiuTe ilium in | 
Sabaudia anno 1270. die 1 5. Calend. , 
Augufti Annales Waverleienfes do- j 
cent. Diem confirmat Obituarium [ 
Cantuarienfe MS. refquc apud omnes 
in confeifo eft. Si annos igitur 26. 



menf. 6. dies 16. a Confecratione fede- 
rit(quod Author Antiquitatum Britan- 
nicarum refert, atq; ilium fecutus God- 
vinus) confecratus erit anno 1244. die 
3. Non. Januariii Quod nequaquam 
admittendum videtur. Lugduni enim 
ab Innocentio Papa anno 1245. una 
cum Rogero de Wefeharn Epifcopo 
Ceftrenfi facratum fuiffe FlorilegusSc 
Matthxus Paris diferte afferunt; eo- 
demque anno ac loco Rogerum con- 
fecratum fuifTe Thomas Chefterfeld 
in Hiftoria Epifcoparum Lichfeld. 
confirmat. Undenam fua hauferit 
Q^_a Eru- 



Digitized by 



Canonicus Licbfeldenfis 



Eruditiflimus Antiquitatum Britan. I Confecratum Bonifacium anno 1245 
Author, plane augurari nequeo. Nil I Dominica poft Epiphaniam ex An 



ejufmodi in aliquo fuperioris aevi Sen 
ptore reperire potui. Undecunque 
autem habuerit ; folium efle coaftat. 



nalibus Wigornienfibus MSS. deraum 
deprehendi. 



ROBERT US KILW ARBY 
Confecratus anno MCCLXXII. refignavit anno MCCLKXVHI. 



Defun&o 'Bonifacio ele&us eft a 
Monachis Cantuarienfibus Willelmus 
Chillenden Ecclefiae Cant. Prior ; qui 
EUR font de fe faft* in f>r*fent/d Do- 4 
mini Grtgorii J? apt renuncinvit anno 
1275. (retHus 1272.) die 16. Calt nd. 
0#£>£r.authorePetro de Yckham in Hi- 
ftoria fua MS. in Bibliotheca Lambe- 
thana. Qupfa&o, Robertus Kil war- 
by nominatus eft a Papa anno 1 272. 
in Craftino S. Jeronymi ( feu ipfis 
Calendis O&obr. ) ex fide l Chronici 
EcclefiiE Chrifti Cant. MS. Confecra- 
tas eft Cantuaria; a Willelmo Batho- 
nienfi Epifcopo, pracfcntibus undecim 
Suflraganeis Epifcopis Dominica 
-prima in Quadragefima anni fequen- 
tis. Sic Matthec js Paris, cui aftipu- 
lantur Annates Waverleienfes, Chro- 
nicon Ecclefiae Cant. MS. k Tho- 
mas Wikes. Quo verb anni die id 
contigerit, minime inter fe conveni- 
- unt. Waverleienfis id die 4-Idus Martii, 
alii duo die 4. Calend. Martii ponunt. 
Ifti rettiiis. Vix audiendus Petrus 
de Yckham ; qui id ipfis Calendis 



Martii fa&um fcribit ; ciim co anno 
Kalends Martiae in feriam 5. ineide- 
rint. Intronizatus eft Robertus Do- 
minica proxima poft Exaltationem 
S. Cruris; narrante Thoma Wikes; 
quae o^uidem illo anno 1 5. Cal.-OSobr. 
contigit. Pallium antea acceperat 
die 8. Idus Maii, ex fide Annalium 
Waverleienfium. Anno 1278. (mate 
Petrus de Yckham 1277. ) Cardinalis 
Portuenfis a Papa creatus , Sedi Can- 
tuarienfi ceflit ; & Suffraganeis fuis 
vale dido circa Feftum S. Jacobi, 
j ftatim transfretavit. Sic Thomas 
Wikes cum aliis. Obiit die 3. Idus 
Septembris, juxtaObituarium Cantu- 
arienfe MS.Sedem 46.Septimanas,(4 J- 
feptimanas, dies 3. Catalogus OfTeri- 
anusMS.) vacafle Birchingtonus fcri- 
bit, quorum computi ratio me fugit ; 
falfumque efle nullus dubito. Ro- 
bertus enim dignitati fuse certe non 
cellit ante 4. Calend. Junii ; quo 
Willelmum Epifcopum Norvicen- 
fem confecrafle dicitur a Thoma 
Wikes. 



J.OHANNES.PECHAM 

Confecratus anno MCCLXXVIII. prima Dominica Quadragefims, 

obiit anno MCCXCII. 



Nominatus eft a Papa, ineunte an- 
no T279. die Converfionis S; Pauli: 
Sic Petrus de Yckham & Chronicon 
Ecclefia Chrifti Cant. MSS. confecra- 
tus ab eodem prima Dominica Qua 
dragefim* (viz. die Non. Martii) 
juxti Lachfeldenfem noftrum aliofque ; 
Dominica media Quadragefima: ( viz. 
7. Calend. April.) juxta Thomam 
Wikes. Idem ilium obiiflfe refert 
anno 1292. circa Feftum S. Nicolai, 
fepukum die Jovis proxima ante Na- 



tale Domini, Diem obitus fexto Idus 
Decembr. contigifle Obituarium Can- 
tuarienfe MS. docet. Catalogus Ufle- 
rianus fedifle annos 1 3. feptimanas 45. 
dies 2. narrat. Author Antiquitatum 
Britannicarum annos 13. feptimanas 
24. dies 2. ilium fedifle, & die 13. 
Januarii obiifle afierit. Quae, fiquis 
calculos fubducac, nequaquam vera 
comprobaverit. Cseterum Johannem 
inthronizatum fuifleanno 1279. ^ e 
Idus Odobris Annales Waverleienfes 

produnt. 



Digitized by 



Google 



de Succejfione Arcbief. Cant. 



1 1 



produnt. Diem obitus pariter ac lo- 
cum fepultura? (Godvino ignotum) 
defignat Regiftrum MS. Ecclefis 
Chrifti CantJiis verbisjCtyr// apud Mor- 



t r/ake 6. Id. Decembr. anno 1292. fe- 
fultus 14. C a/end. Jamar. in Ecclefta 
fua in forte Aauilonari juxta locum 
Maxtyrii B. Thpm* Martyris, 



R OBER T U S W } N C H E L S E 

El^dus anpo 1VICCXCII. confecratus menfe Scptembr. anno MCCXCIV 
obiit anno MCCCXIII. die V. Idus'Maii. 



J>oft Johannis obitum vacafle Se- 
dem annum 1. menfes 9. dies 4. Bir- 
chipgtQnus fcribit. Reftiffime qui- 
dem ; fi a die 6. Id. Decembr. 1292. 
quo obiit Johannes, ad diem 2. Id. 
Septembr. quo confecratus eft Rober- 
tus, numerum ducas. Duabus iepti- 
manis tempus Vacationis male auget 
Catalogus Uflerianus MS. Siquidem 
Robert us confirmatus eft a Papa Cce- 
"leftinoV. anpo 1294. die 8. Idus Sep- 
tembr. conlecratus prid. Idus Sep- 
tembr. a Cardinali Epifcopo Sabino. 
Cantuariam venitanno 1295. 1 5. Ca 



•J 



lend. April. Intronizatus eft anno 
eodem Dominica poft Feftum S. Mi- 
chaelis (viz. die 6. Non. O&obr. ) 
Haec omnia ex fide Chronici'Ecclefiae 
Chrifti Cant. MS. Obiit anno 1 3 1 3. 
Idibus Maii^ juxta Willelmum Thorn, 
die 5. Idus Maii, juxta Birchingto- 
num 8c Qbituarium Cantuarienfe 
MS. .Vacavit Sedes menfes 9. fepti- 
manam 1. authore .Birchingtono : qui 
in pofterioribus Archiepifcop'is tem- 
pora optime difpofuit. Hie certe 
veritatem attigit. 



GUALTERUS REYNALD 

Tranflatus anno MCCCXIII. die XIII. Calend. Martii ; obiit anno 
MCCOtXyll. die XVI. Calend. Decembris. 



Tranflatum a Sede Wigorruenfi di- 
cit Willelmus Thorn anno 1313. die 
6. Non. O&obr. Nominatum eo die 
puto a Papa jure provifionis Willel- 
mum velle (qiiamvis id primo die 
O&obris fa&um Birchingtonus fcri- 
bat) BuUas enim Tranflationis poft 
menfes demum aliquot accepit. In- 
tronizatus eft anno 131 3. (exeunte) 
die 13. Calend. Martii Dominica 
Quinquagefimx : tefte Thoma Wal- 
fingham ( Hift. Angl. p. 103. ) Pal- 
lium eo die recepifle, inthronizatum 
demum die 1 3. Calend. Maii, Au- 
thor Antiquitatum Britann. aflerit. 
Certiora omnibus tradif Regiftrum 
ejus MS. fcilicet tranflatum fuifTe 
Bulla Clementis V. data anno 1 31 3. 
8. Cal. Q&obr. Bullam publicatam 
fuifle in Ecclefia S. Paulidie 2. Non. 
. Januar. Pallium accepifle apud Char- 
tham IdibuS Februarii die Mercurii, 
^tronizatum. die Dominica fequente, 



viz. die 13. Cal. Martii. Sedit an- 
nos 14. memem 1. juxta Birching, 
tonum, a nominationc numerandos 
annos 13. menfes 11. dies 3. juxta 
Catalogum Uflerianum MS. Obiit 
anno 1327. menfe Novembri ; Sic 
Walfinghamus : die S. Edmundi ; Sic 
Willelmus Thorni In Vigilia S. Ed- 
mundi Archiepifc. fic Birchingtonus. 
Die 1 5. 'Calend. Decembr. fic Obituari- 
um Cant. MS. Die 16. Cal. Decembr. 
fic Lichfeldenfis nofter. Huic itaque 
& Willelmo convenit. Birchingtonus 
& Obituarium biduo diftant. Litem 
dirimet Regiftrum coaevum MS. Ec- 
clefias Chrifti Cant.,Inibi Walterusobi- 
ifle dicitur in Manerio fuo de Mortelak 
die Lunae, 16, Calend. Decembr. an- 
no 13 27. poft Solis occafum ; fepul- 
tus in Ecclefia, Cant, die Veneris 
5. CaLDecembris. Vacavit Sedes men- 
fes 6. feptimanas 3. diem 1. Sic Cata- 
logus Uflerianus MS. 

SIMON 



Digitized by 



Google 



Canonkus Licbfeldenfis 



S I M O JST M E P H A M 



Confecratus anno MCCCXXVIII. die S. Trinitatis, IV. Calend. Junii ; 
obiit anno MCCCXXXIII. IV. Idus Oaobris, die Martis. 



Ele&us eft anno 1327. die 6. Id. 
Decembr.Ele&ionem ratamhabuit die 
1 2.Cal.Januar.Confirmatus eft a Rege 
' 4. Non. Januar. a Papa die 6.Cal. Maii 
anno 1328. confecratus mox Nonis 
Junii ; Pallium accepit 4. Non. Julii: 
intronizatus die 11. Cal. Februar. 
ejuldem anni. Obiit anno 133;. 4. Idus 
Q&obr. die Martis. Sepultus in Eccle- 
fiaCant. 7. Cal. Novem. inquadam 
capella S.Eetri ex parte Auftrali fumrni 
Altaris. Ifta omnia exhibet Re- 
giftrumEcclef. Chrifti Cant.MS.Cdn- 
iecrationem di&o die pera&am con- 
firmat Willelmus Thorn; Ele&io- 
nem die S. Lucia falsb pofuit, Obi- 



tum etiam in craftino S. Dionyfii con- 
tigiffe male fcribit. Reftius Walfing- 
hamus ilium anno 133?' circ& Fcftum 
S.Calixti Pap* obiifle, 8c die 7. Ca- 
lend. Novembris Cantuaria fepultum 
effe tradit. Diem obitus a Regiftro 
Cant. MS. aflignatum confirmant 
Birchingtonus & Obituarium Cantu- 
arienfe MS. Sedit Simon annos 5.men- 
; fes 6. dies 12. juxta Birchingtoni cal- 
culum : veriiis a confecratione ulque 
ad obitum annos 5. menfes 4. diem 
1. dies 17. inquit Catalogus Ufferi- 
anusMS. qui Sedem poft illius obitum 
vacaffe dicit menfes 4. dies 1 o. 



JOHANNES STRATFORD 



Ele&us eft anno 1 3 3 3. die 3. Nonas 
Novembr. ele&ioni onfenfit 16. Ca- 
lend. Decembris. Die 6. Calend. 
Decembr. Papa diflimulata Monacho- 
rum ek&ione ilium de Sede Wintoni- 
enfi ad Cantuaricnfem transferendum 
decrevit. Anno fequente Nonis Fe- 
bruarii dato Regi fidelitatis juramento, 
admiffus eft ad Temporalia. Die 
9. Calend Maii Pallium accepit : in- 
tronizatus die 7. Id. Octobris. Obiit 
anno 1348. in Vigilia S. Bartholo- 
mai, die Sabbati. Sic habet Regi- 
ftrum Cant. MS. Ele&ionem eo die 
fa&am effe confirmant Birchingtonus 



& Willelmus Thorn ririthronizationem 
Birchingtenus & Walfingham: obi- 
tum Birchingtonus & Obituarium 
Cantuarienfe MS. provifionem Papa- 
lem, admiflionem ad Temporalia, & 
Pallii receptionem idem Birchingto- 
nus. Addit is Bullas Tranflatioais 
papales receptas a Johanncfuiffe anno 
1333. Calendis Februarii, publicatas 
in Ecclefia Cant, die 11. Februarii. 
Sedit annos 13. menles 6. feptimanas 
4.dies 4. juxta Catalogum Ufierianum 
MS. Re&equidem, fiproannis 13. 
fubftituas 14. 



JOHANNES UFFORD 



Hie a pluribus Hiftoricis in Archi- 
epifcoporum Cantuarienfium Catalo- 
gum non admittitur ; e6 quod Con- 
fecratione nondum fufcepta obierit. 
Poft mortem Johannis Stratford Sedi 
Cant, a Pontifice Romano prafe&us 



eft provifionis titulo, anno 1 348. die 
8. Calend. Novembr. authore Bir- 
chingtono. Bulls Papales ea de re 
le&a fuerunt in Domo Capitulari 
Ecclefia Chrifti Cant, die 6. Calend. 
Decembr. Sic Regiftrum Cant. MS. 

Obiit 



Digitized by 



Google 



de SucceJJione Arcbief. Cant. 1 1 9 



Obiit Johannes nohdum confccratus 
anno 1349. menle Maio, in Vigilia 
S. Augufti A nglorum Apoftoli (viz. 
die 8. Calend, Junii ) ex fide Bir- 
chirigtoni. Die 11. CaU Junii juxta 



Obituarium Cantuarienfe MS. die 2o< 
Maii apud Totenhale, juxta Regi* 
ftrum aliud MS. Ecelefwe Chrifti 
Cant. 



THOMAS tiR.Ab^ARDYN 



Ele&us eft a Conventu Cantuari- 
enfi anno 1 348. poll mortem Johan- 
nis Stratford die 3, Calend. Septembr. 
pridie Nonas Septembris ele&ioni 
cooienfit. Veriim ifta Ele&io a Jo- 
banois Uffbrd provifione abrogate 
eft. 'P6ft nibrtem Uffordiiterumele- 
&us eft a Monidhis Carituarienfibus 
anno 1 349. pridie Nonas Junii. Ele- 
ftionis iterats infcius Clemens Vt. 
Papa eidem Archiepiicopatum jure 
pro viGonis contulit die 13. Calend. 
Julii. Confecratus eft anno eodem 
nie Dominica -in Vigilia S. Margare- 
ts, viz. die 14. Calend. Augufti. Ad 
temporalia admiflus eft die Sabbati in 



Vigilia Alfumptionis B. Maris, viz: 
die 19. Calend. Septembr. Obiit die 
Mercarii iequenti viz. die 1 5. Cal. 
Septembr. fepultus in Ecclefia Cant, 
die Sabbati in Fefto Decollationis 
S. Johannis Baptifts ( re&iiis in Vi- 
gilia Fefti. Eo enim anno Feftum 
id in Dominicam incidit. ) Ifta nos 
docent Birchingtonus & Regiftrum 
Cant; MS. Regiftrum tamen MS. 
Simonis • Imp lfium obiifle dicit in 
Manerio Epucopi Roflenfis vocata 
La Place juxta Lamheth anno 
1340. die 2 k. Augufti. Re&iiis puto 
Regiftrum auud MS. die 26, obitum 
ponifc 



SIMON IS LIP 



Eledus eft a Conventu Cant, anno | 
1349. die 20. Septembr. provifiis aj 
Clemente Papa die 4. Ottobr. Con- 
fecratus eft anno 1349. in Vigilia 
S. Thorns Apoftoli die 13. Calend. 
Januar. die Dominica in Ecclefia 
S. Pauli London, a Radulpho Epif- 
copo London. Willelmo Wintonienfi 
& Johanne Menevefi. Pallium acce- 
pt anno 1350. incapellaMancriifili 
de Ey there, in Ccena Domini , die 
Jovis die 2 5. Martii. Sic Regiftrum 



ejus MS. Obiit anno 1 366. die Do* 
minica in Craftino S. Marci ( viz. 
die 6. Calend. Maii) circa mediam 
noftem : fepultus in Ecclefia Cant* 
die Sabbati, 6. Nonas Maii. Sic Bir- 
chingtonus. Diem obitus confirmat 
Obituarium Cantuarienfe MS. & Re- 
giftrum EcclefisChrifti Cant.MS.Obi- 
uTe ilium dicit Willelmus Thorn anno 
1366. die Reliqu, Qusnam autem 
dies in Ccenobio S. Auguftini Reliquiis- 
facrafuerit, melatet. 



SIMON LANGHAM 



Tranflatus eft a Sede Elienfi ad 
Cantuarienjcm provifione Papali an- 
no 1366. in Vigilia S.Jacobi, viz. 
die 9. Calend. Augufti : admiflus 
a Rege ad Temporalia fua Nonis 
Novembr. intromzatus anno 1367. 
inchoante in Fefto Annuntiationis B. 
Marian die Jovis. Cardinalis re- 
nuociatus eft ab Urbano Papa anno 



1368. die Sabbati Quatuor tempo- 
rum , o. Calend. O&obris ( die 
10. Calend. O&obr. inquit Catalo- 
gus TJfferianus MS. ) quod Simoni 
per literas papales die S. Fidei inno- 
tuit,viz. pridie Nonas 0£tobr. Nuncio 
accepto lpfe Archiepiicopatum poft 
paucos dies minis Priori Cant. Cruce, 
SigiUo k Regiftro Archiepilcopalibus 

abdicavit j 



Digitized by 



Google 



120 



Canonicus Lkhfeldenjis 



abdicavit ; k exeunte atino Calendis 
Martiidie Jovis transfretavit. ifta 
omnia Birchingtonus refert. Paulo ali- 
ter Regiftrum • ejus MS. juxta quod 
tranflatus eft Bulla Urbani Papae data 
anno 1366. 8.Cal. Augufti. Bulla 
publicata eft in Capitulo Cant, die 5. 
Novembr. in EcclefiaS. Mamde Ar* 
cubus die 9. Novemb. Simon admiflus 
eft a Rege ad Temporalia apud Weft- 
monafterium die 5. Novembr. Palli- 
um acceperat in Capella S. Stepham 
infra PalatiumWeftmonafterienfe die 
4. Novembr. anno 1366. Demum 
Cardinalts fe&us, antequam receperat 
dliqttas Butasfufei treat iosehnjns Car- 
dinalatns feu Capelli, reftgnavit gratis in 
minus Prior is EcclefaChriJtiCant.ju- 
rifdiftwHem Arthiepifcopalem die 28. 
Khvcmbr. anno I 3,68; apnd Otteford. 
PSulo alker Regiftrum MS. EcclefiK 
Gferifti Cant, quod Cardinalem crea- 
tum fuiffe die 22.Septembr. Archiepifc 
copatum refignaffe die 27. Novembr. 



anno 1 368.perhibet.Erratitaque Wal- 
finghatniis ;qui Simonem riienfe Aprili 
iter iniiffe narrat: Nec minus Wil- 
lelmus Thorn, qUieundem in Vigilii 
S. Nicholai ad Sedem Cant, tranflatum 
fcribit. Obiit demum die 11. Calend-. 
Augufti juxta Obituarium Cantua- 
rienle MS. & Hiftoriam Roffenfem 
MS. Concordat Epitaphium ejus a- 
pud Antiquitates Britann. in quo il- 
ium poftmodum a Papa in Angliani 
fuiffe legatum, 8r obiiffe anno 1376. 
in Fefta Magdalen*, & Weftmona- 
fterii ftpultum effe legitur. Annum 
atque diem obitus confirmat Chfoni- 
con MS. ab Adam ad am 1409. 
in Biblioth. Lambeth, in urbe autem 
Avinione defun&um afferit. Nec 
adverfatur quidem Epitaphium, fi 
commode intelligatur. In Vigiiia 
S. Magdalense apud Avinioncm obiiffe 
refert Johannes Flete in Hiftoria Weft* 
rnonaft. MS. 



WILLELMUS WITTLESEY 



Tranflatus eft a Sede WigOrriienfi 
ad Cantuarienfem bulla Urbani V. 
data anno 1 368. die 5. Idus O&obr. 
Pallium accepit in Capella de Lam- 
beth anno 1 369. 13 Calend. Maii, 
die Jovis. Sic Regiftrum ejus MS. 
Tranflationem illo die fa£him effe 
Birchingtonus confirmat i 3c Tempo- 
ralia Willelmo die 18. Calend. Fe- 
bruftfii fequentisa Rege reftituta fuifc 
fe prodit* Tranflatum tamen fcribit 
Catalogs Ufferianus MS. die 16. 
Januarii : Willelmus Thorn anno 
1368. in O&avis Adriani Abbatis. 
Diem verb Adriano facrum apud 
Monachos S. AuguftiniCantuarienfes 
invenire non potui. Obiit Willelmus 
Wittlefev anno 1374. juxta Willel- 
mum Thorn, &c. die 8. Idus Junii 
juxta Obituarium Cantuarienfe MS. 
die 5. Julii juxta Walfinghamum *, 
die 6. Julii juxta Catalogum Ufferi- 
anum MS. die 1 5. Maii juxta Cax- 
toni Chronicon Angliae MS. Poft 
mortem 1 ejus Monachi Cantuarienfes 
W Archiepifcopum poftularunt Ro- 
manum quendam Cardinalem , qui 



Patriam antea deferuerat ; quo nomine 
Regem maxime infenfum habuerunt. 
Cardinalis nomen Author Antiquita- 
tumBritann. ignoravit, Godvinusau-t 
tern male poluit, Adamum quendam 
Eaftonum fubftituens; gui (ut id 
obiter notem ex Roberti Wakfeldi 
Syntagmate de Hebrseorum Codicum 
incorruptione ) integrum Vetns In- 
flrumentmk) except oP falter io, dsver- 
bo ad verbum juxta Hebraic am vert- 
totem tranftulit. Verum Eaftonus, 
quod ex Onuphrii Catalogo conftat, 
non nifi anno demum 1378. adCar- 
dinalatum affumptus eft. Cardina- 
lis a Monachis poftulatus non alius 
erat quam Simon Langham Willelmi 
Witlefey deceffor, <juem abdicati 
Archiepifcopatus pcemtuiffe videtur. 
Liquet id ex proceffu Poftulationis 
MS. in Ecclefia Chrifti Cant, in quo 
Monachi poftulant Simonem Lang- 
ham Epifcopum Pranejlinum & Cardi- 
nalem \ & in Epiftola ad Papam dc 
Ele&ione illius ifta elogio Ele&i ad- 
jiciunt: Qui ditfa EccUfuCaniuarienfi 
nuper prtfuitplurimumque profecit. 

SIMONT 



' Digitized by 



Google 



: — • ■ ■ •• ■ - ■ ■ -v ; 

de Sneccfone Arcbiep. CanU i a i 



SIMON 5V5B.URY. 



Tranflafus eft a Seek LondinenG 
ad Cantuarienfem bulla GregoriiXI. 
data anno 1375 die 4. Nonas Maii. 
Die 29. O&obris fequentis transfre- 
i*vit apud Dover. e pro pacts reformat tone 
inter Anglian* & , Franciam. Anno 
1376. reverfus applicuit adportum 
Sand wici die 31. Martii die Lamas.* 
& Dominica, quae proxima fuit* in 
Ramis Palmarum (die 6. Aprilis) 
introhizatus fuit in Ecdefia Cant,. Haec 
Regiftrum ejus MS. Tranflatum illo 
die fuiffe confirmant Speculum par- 
vulorum MS. & Chronicon MS. de 
rebus Angliae, in anno 1447. definens, 



in Bibliotheca LambethanaV Male 
Walfinghamus tranflatum refcrt die ' 
\. Idus Maii, Catalbgus Uflerianus 
MS. die ji Nonas Maii. . Introniza- 
tum fuiffe Dominica in Palmis tefta* 
turetiam Willelmus Thorn; quita- 
men . in anno qtiem 137?. ponit, 
falfus eft. Dccapitatus eft a- tumul-* 
tuante plebe juxta Turrim Londinen-r 
fern, anno 1381. die 18. Calends 
Julii, die Veneris ; ex fide Walfing- 
hami> Obituarii Cantuaiienlis MSi 
& Speculi Farvulorum MS* Male 
Regiftrum Courtney habet, die ji* 
Julii. 



WILLELMUS 

Tranflatus eft a Sede Londinenfi 
ad Cantuarienfem bulla Urbani Papae 
data anno 1381. 5. Id. Septembr. 
Bullam Papalem accepitapud Croy- 
don anno 1 381. die 10. Decembr. 
Publicari fecit in Ecclefia Cant, die 
9. Januarii fequentis. Die 10. Ja- 
nuarii PriorEcclefiae Chrifti Cant. Vex- 
illum five Crucem Archiepifcopalem 
illi mifit : quae die 20. ejuwem men- 
fis tradita eft. Die ,5. Januarii jura- 
mentum obediential raps praftiterat 
apud Lambeth. Quo tempore ac lo- 
co Robert us Bray brook Epifcopus 
Londinenfis & Johannes Fordham 
Epilcopus Qunelmenfis confecrati funt 
per Thomam Exonienfem, Thomam 
Roffenfem & Johannem Bangoren- 
fem, Epifcopos j praefente Willelmo, 
fed manus non imponente, qui palli- 
lium nondum receperat. Pallium 
demum accepit apud Croydon anno 
1382. die 6. Mail. Haec Regiftrum 
Courtney MS. Male igitur Catalogus 
Uflerianus MS. Archiepifcopatus auf 
picia id annum 1382. diem 13. Ja- 



C O U R'TuN B T 

nuarii retulic, Seditaimos 14. juxta- 
Obir,uarium Cantuarienfe MS; Adde 
menfes 10. dies 23. Male .Author 
Antiquitatum Britan. ilium fediffc 
dicit annos 15. menfes 11 j dies 2. 
Obiit anno 1396, prid. Calend. Au- 
gufti ex fide Obituarii Cantuarienfis 
& Willelmi Thorn. Minus re&6 
Walfinghamus diem 3. Augufti illi 
obitualem pofuit. Cantuariae. fepufc 
turn Godwinusferjbit. Verius May- 
denftonae tumujatum efle patet ex codi- 
cillo/jui Teftamehto fuo annexus extat 
inter Archiva Ecclefiae Chrifti Cant. 
Languens in extremis in inter tori comer* 
Manerii de Maydenfion, voluit & or- 
dinavit, quod quia, non reputavtt ft 
dignunty ut dixit, in fua Metropolitan* 
aut aliqua Cathedrali out CoUegiat* Ec- 
| cleft* fefeliriy vdtuit & elegit fepultu- 
I ram fuam in Caemiterio EcclefU CoUe- 
giat* de Maydenfton, in. load deftgnato 
Johanni Botelere Armigero fuo* At- 
que ifthic quidem Sepulchrum illius 
hodienum vifendum reftat. 1 



K THOMAS 



Digitized by 



Google 



2 



Cmonkus Licbfeldenfo 



T HO MAS ARUNDEL 



Tranflatuseft a Sede Eboraceiifi ad 
Cantuarienfem bulla Bonifacii IX. 
data anno 1396. 7* Calend. O&obr. 
Bullam accepit apud Lambeth, die 
10. Januarii lequentis ; publicari fecit 
in Ecclcfia Cant die 11. Januarii. 
Accept Crucem Archiepifcopalem a 
Thoma Chillenden Priore Cant, die 
12. Januarii : Pallium in PalatioRe* 
gio Weftmonafterienfi anno 13 99. die 
10. Februariiw- Hxc Regiftrum MS. 
Jrundei. Ut deceptus fit Author An- 
tiquitatum Britann. qui Pallium rece- 



piffe die 10. Februarii proximo poll 
Tranflationem, intronizatum die 19. 
ejuldem menfis Icribit. Die 18. Febr. 
intronizatum vult Willelmus Thorn. 
Obiit anno 1414. ineunte, die 1 1. Ca- 
lend. Martii. Sic Obituarium Can- 
tuarierife MS. Anno 141 3. (exeunte) 
die 19. Februarii, Indiftioney. die 
Lunae, fepultus die Martis Craftino. 
Sic Regiftrum Qhichele MS. Re$e. 
Falfi igitur Walfinghamus & Godvi- 
nus ; qui ilium die 20. Februarii obiifTe 
1 tradunt. 



HENRICUS CHICHELE 



Ele&us eft a Mbnachis Cantuari- 
enfibus anno 1413. (excunte) Indi- 
dione 7 die 12. Martii, die Lunae. 
Ele£Honicon(enfitdiei6. Martii, die 
Veneris. Kle&ionem diflimulans Pa- 
pa Johannes XXIII. ilium de Sede 
Mencvenfi ad Cantuarienfem folito 
Provifionis titulo tranftulit bulla data 
anno 141 4. 5- Calend. Maii. Ad- 
muTus eft a Regead Temporalia die 
50. Maii. Pallium recepitdie 29. Julii 
anno 14 14. Ele&ioni Monachorum 
Rex confenfum orasbuerat die 23. 
Martii. Haec Regiftrum Chichele MS. 
Erravititaque Godvinus; quiRegem 
eleSionem nifi ex fententia Ponti- 
ficis noluifle confirmare fcribit ; ' de 
Rege fc. perperam intelligens, quod 
Author Antiquitatum Britann. de 



Henrico Ele&o dixerat ; fc. quod a£ 
fenfiim rogatus refoondit fe neque 
confentire neque diflentire, fed Papa? 
arbitrk) rem totam committere. Quam- 
vis nec id refponfi confensus negatio- 
nem (quod vult Godvinus) inckidat. 
Non alia enim formula Pontifices 
Ele&i confenfiim dare confueverant. 
Sic Johannes Stratford, fic Thomas 
Bradwardyn, aliique omnes, quorum 
Ekftionis proceffus extant in Regiftra 
MS. Ecclcfia: Chrifti Cant. Obiit 
Henrkus 2. Id. April, juxta Obitua- 
rium Cant. MS. anno 1443 .die 1 2. A- 
prilis juxtaEpitaphium tumulo ejus in« 
icriptum in Ecclefia Chrifti Cant. 
Male Author Antiquitatum Britann, 
diem 3. Maii illi fatalem dedit. 



JOHANNES STAFFORD 



Traaflatus eft a Sede Welknfi ad 
Cantuarienfem bulla Eugenii IV. da- 
ta anno 1443. J. IdusMaii. Bullam 
accepit Londini die 5. Augufti. Ad- 
miflus eft a Regead Temporalia die 
6. Augufti. Vexiflum Archiephco- 
pale recepit die 7. Augufti, die Mer- 
curii. Pallium accepit die 23. Au- 
gufti, die Veneris, eodem anno. Hsec 



Regiftrum Stafford MS.Sedit annosS. 
memes 10. dies 13. juxta Authorem 
Antiquitatum Britan. Re£tiiis annos 
9. dies i 3. Obiit anno 1452. die 8. 
Calend. Junii, ex fide Obituaril Can- 
tuarienfis MS.Lambethani, & Regiftri 
MS. Ecclefiae Chrifti Cant, Minus 
re&e Godvinus die 6. Julii obiifle; 
vult. 



t 



JOHAN, 



Digitized by 



Google 



■ ' " U Eg 1 , . . I tMM-^lM^ 

4e Mc^ffione Arcbief . Cant. . 



**3 



JOHANNES 



-SiXj.'i '. !■' •"' ! - .I/Hi; ■ j 

: , jfranflatussjl, a Sede Etjorapenfi ad 
Qptuarienfem bulla NicolaiUV, data 
300^1452. #S I 2 « Catena*.. Augujti 
Qu^ftnalis S. Rufinar fe&us j(mutato 
4ufit^cac titula, Cardinalis S. Balbtpae 
jMj^iyU.faerat) alia J? -ilia codem die! 

; Vexillum ' , ArcIuej^Qjplc ac- 
^i^.Cape]la,(Ie Fulharak4ie 2j. 



Septembr, d^ SaJ>bati : fPaJJium in 
dern, .laco die 24.. Septembr. die Do* 
auniGa,. Jntronjzajus eft , in Eccleftfc 
Cajic.die i,i . Decembr. d|0 Lunae. Hasc] 
Regiftrum Jfomp MS.Qbiifcann0 1454a 
»?§wnte, dje, w , ,Gifand v April. <c* fida 
, ^MttWmfj ^itann. fo.Qbituarii 
, QanwarjenlisjM&n .<'•:;/, -Jn::n. < : ,o 



V»~. r..' 
v;.*.Vv, 



-it: 



lie 



£ H O M A; S B 

^ ETe&useftii Monachis Canmarien,- 
fibus anno 1454. die 9. Calerid. Maii. 
EleEtioac menfe circiter Junio a Ni- 
colao V. confirmata, B^ljac®nfirma«v 
tionis publicata eft in Ecclefia Cant, 
die ii.Cal.Septembr.Mcnfe Decembri 
lequente ie Cairdinalem S. Ciriaci in 
Tnermis renunciatum effe nuncio ac- 
cept. ■ Demum intronizatus eft anno 
14 55. ineunte^die 7. Calend. ( Fe^uar, 
Ifta^narrat Authpr Antiquitatpm, Bri r 
tarih.' ex RegiftfFs puto. Mihi'enim 
non nifi mutilum Regiftrum Bourchier 



> 3b 



O.i^J R C H ( I j.E j ) ,;,„;:, 0 „ 0 ;> 

^de«e con^ j^^t c|Wj Al^i< de iUiU* 
Tranflatione reperiebatur. Hiftoria 
Elienfis refert ilium tranflatum fuifle 
a 'Sfcde Elienft a.4 Cantuarieafem per 
Papam Nicholaum V. anno 1454. in 
Fe$o, S. BarthojDmai;. . JHq, Jwtertdie 
Thpmas QB^enjiijAtphie^irctipajQm^ 
Eripre Cancuarjeral .accep^ x Qbiife 
anqo. 1486. die. g. i£al. ApMMinsft 
Qbif barium Qnwarieofe^iMS. & £pl> 
fap^um ejus fcpulchrale fji^ JScclefo 
Ct^ifti Canw^ml, ;.«[ .,; 3r . ; j 



JOHANNES MORTON 



Tranflatus eft a Sede Elienfi ad 
Cantuarienfem bulla Innocentii VIII. 
data anno i486, pridie Non. O&obr. 
Vexillum Archiepifcopale accepit in 
Capella Hofpitii Elienfis in Holborne 
anno i486. die 9. Decembr. Hac Re- 
giftrum Morton MS. Anno 1494. die 
20. Septembr. Cardinalis creams eft 



titulo S. Anaftalwe ab Alexandra VI. 
Papa; quod Author Antiquitatum 
Britann. & Godvinus produnt. lObiit 
anno 150c. die 16. Calend. 0£bbr. 
juxta Obituarium Cantuarienfe MS. 
die 1 J. Septembr. juxta Regiftruttt 
MS. Ecclefia: Chrifti Cant. Male God- 
vinus menie O&obri obiiffc icribit. 



'A J 



f V 



R 2 



HENRI- 



1 

Google 



CanomcHS Lichfeldenfes, &c. 



HENRICUS DENE 



Tranflatus eft a Sede Sarisburienfi 
ad Car^rienfismanno 1 500. Pallium 
accepit anno 1501. Sedit atinos 2. 
ObiitannO X503. ineuntc, die 15. Fe- 
bruary apu^Lametham. Iftafolum- 
modo habet Aflthor Antkjuitatum 
Britafln. ne^ecertioraift venire potui. 
Diem obitus confirmat Obituarium 
Cantuarienfe MS. in Bibliotheca Lam- 
bethana; cuiconfonat Indiculus MS. 
de Conlecrationibus & fucceffione Ar- 
chiepilcoporum Cant, in Bibliotheca 
Cottoniana ( Jul.C. 2.) & Epitaphi- 
um Sepulchrale. Minus refte itaque 
aiiud Obituarium: Monachorum Can* 



tuarienfium MS. inter Archiva Eccle- 
fiae Chrifti Cant, cujus haec funt verba : 
Anno 1505. obiit die 16. Febrnarii Hr- 
verendus in Chrifto Pater Henrictu 
Deene, &c. Jfte ftetit Archiepiftojmi 
quafi fertrts annor, & nmqnsm erst 
inftawttus in piQjpr'ta ferfona in fanSfd 
SedeCantuttrienfi. Ifte Arehiepifeopns 
non habuit memoriam jq. diemm, nt 
moris eft Archiepifcopornm , propter 
panpertatem. Erst valde deceptns per 
Exeeutores fttos', mult a bona reliqmt 
poft ft ; fed Exeeutores fui feeler atiffi* 
me fttrdantur, ut diSfum eft, &c. anno 
tegni Regis Henrki Septimi 18. 



W I LLEL MU 3 WARHAM 



TraatiftCttseft * Sede Londincnfi ad 1 
CamWfftetifiin Bulla JuSi II. data | 
anno x *. Calend. Decembr. ' 
Jttrameritum fidei Papa preftitit in 
CapeHa S. Stepfeani in Palatio Regio 
Weft&onafterienfi die 2). Janoarii [ 
fequentis. Pallium accepit inCapella I 



de Lambeth anno 150?. (exeunte) 
die 2. Februarii. Haec Regiftrum 
Warhxm MS. Intronizatum die 9. 
Martii fequentis rcfert Author Anti- 
quitatum Britann. obiifleautem anno 
1532. die 23. Augufti, Godvinus 
prodit. 



DISSER- 



Digitized by 



Google 



D I S S E R T A T I O 

E L F R I CO 

Archiepiscopo Cantuariensi, 

I 

Utrum is f uerit El f r i c u s Grammaticus, 

DE ordine, qucm inter ArchiepifcoposCarituarienfo Elfncus tenuity 
in fuperioriDUTeitationeegimus } atque ilium Siricio fuccedcritcm 
ab anno circiter 995. ad 1005. vclf^ucntcmfedifle alferttimui. 
Reftat adhuc alia eaque longe.difficilior quaeftio dc Elfiico Ar* 
cbiepifcopo difcutienda ; nimirum utriun iftc fuerit Ule do£his ElfHcus, quent 
Gfammaticum appellare fblent ; 8f cui totum fere quod fupereft Saxonies 
literature debemus. Atque id quidem libenter crederem, quod temper op» 
tandum, eruditionis Principatum cum Ecclefiae Primacu conjunfbum efle. 
Yereor autera, ne rationibus utrinque fubdu&is, Archiepifcopus Cantuarienfis 
alius a. Gramma tico fit ftatuendus. 

Unum eunderaque fuufe Balcus , Pidcus, &poftillas Cun&i fere Scripto- 
res noftrates opinati funt ; meque illo quondam errore abrcptum fuifle fa- 
teor. Et lane fententiae iftius rationes adlunt non contemnendse. Ut om- 
nium enim Neotericorum conlentientem authoritatem mittam: uterquc 
Elfricus Ethelwoldi difcipulus fuit, & praedarim doftrins famam state Fu& 
confecutus eft : utcrque acerrimus Cleri conjugati adverfarius j & uterque 
obiiffedicitur die 16. Calend. Decembr. Dierum quidem Obitualiumconcor" 
diam nulli ha&enus notarunt ; qui tamen Antiquitates noftrae gentis fumm£ fo- 
lertii rimati funt, Lelandus, Baleus , Pitfcus, Uflerius , aliique in ean* 
dem lententiam confpirant. Plurimas rationes Illuftriflimus Uflerius in 
Bibliotheca fua. Theologica MS. congeflit ; ex quibus omnibus Hypothefin 
quandam efformavit ; cujus Epitomen vir do&iflimus Gulielmus Cave in 
HtftoridM Liter *r/4« tranftulit, pag. 588. Scilicet Elfricum ante annum 9 <6« 
Coenobioli alicujus Abbatem niiife & Wulfftano Eboracenfi ac Wulfino Scni* 
reburaenfi Epilcopis literas illo tempore dedifie. Dein Ethel waldopraeceptoii 
in Abbatia Abbendonienfi poft Ordgarum intermedium fiiccefliffe. Mox ab 
Ofwaldo Abbatem S. Albani circa annum 969.conftitutum efte ; ad Malmsbu- 
rienfis Coenobii regimen anno 974. tranflatum. Proximo loco Cridienlem Epif* 
copum fa&um, dem Wiltonienkm poft Siricium, ac Devonienfem poft Side- 
mannum.Denique ad Archiepifcopatum Cantuarienlem eve&um, obiifle anno f 
1006. Sic quidem omnia,quae de Elfrico narrata fibi conftitere, Reverendiffimus 
Primas Chronologia; conciliavit. Liceat mini tamen pace tanti viri aliam inire 
lententiam, indubiis rei teftimoniisfreto, quaille aut nelcivit, aut minus ad- 
vertit. Nfque tamen opus efle arbitror ; ut Hypothefin ejus ante bmmaag- 
grcdiar. Errorejusexinferiusame dicendis in fingulis pene mentbris fponre 
pate b a t . 

Blfrici 



Digitized by 



126 



Difjertatto de duobns Eljrkis. 



Elfrici Arcbiepilcopi ordinem, quern inter Antiliices Cantuarienfes tenuit, 
fupra afleruimus Ilium nempe circa annum 995. Siricio in Archiepifcopatu 
fucceflifle, 8c anno^o^. yd feomnte oHUre.r-Neqwte. macisdubitanrffm vide- 
tur, ill|n)Sir£io al ArcIttpilcd^atunflcve&A in ^deMVilcftniem?- fuccef- 
fifle, ab ea demum ad Sedem Cantuarienfem tranilatum. Id enim tradunt 
Malmsburienfis, Gervafius, Radulphnisde Diceto 8c Chronologia Saxonica, 
ut alios taceam. Iftius quidem Verfio Latina a Wheloco confefta Epifco- 
pum^paus WiptowenfemjfuifTe pfefiSTt. Id astern conrfa fidem'fajonici 
Chtfnoliigi manifeflW S|xqnica enim fie fe habfent £lftuc }i!tunrajte!|ircop 
Elf\us Wilto/tiettjir Epifcopus, pag. {61. Neque meliiis Baleus fCeht. 2. 
cap. 21.) qui&Sede Wellenfi ad Cantuarienlem tranflatum fcribit. Ut- 
cunque autem illud certummre^t h^bej^m^r.nonnujla pi Hiftprjcis noftris 
reperiuntur,qu* wcreffionem Elfrici in Epilcopatu wiltoiuenfi perturbant. Ut 
paulb altius enim rem ducamus ; poft Odonis Epifcopi tranflationem ad Anrfif- 
epj^copa^m-Ca^fiiEC^ ^nnutq 918. Ofulfusfufceftfte*^ 
tentl*: *nk bbift anno 970. juxta Florentium. Ofulfo Algarus, Algaro Elflla- 
nus, juxta Malmsburienfem. Re&ius verb Florentius Alfltanum Ofiilfo, Wui- 
^r^Atfftadolwcccffiffcpbnit. Uterq; FMalium Mbmichum Abendonien- 
J^&^tMWQKnJifcipalumfiwlfe Algarus Wil- 

(elmi^ l ^ulg5r<>:Filoi , Ctttii. Ifte enim'ift Indiculo EpHcoportim Hiftorix fuse 
iufcnero'A 1 ™ 4 ^^ Aftgarurh autem Alfttano 

^(^^jTe: indicio/ jjft quocl narrrfti Florentius ; Ethelredurh Regem ingentem 
coikgittt claffenli atque illi praefecifle Alfrieum& Theoredum Duces, Alf- 
itanujsinWiltunieofiim^ 8c Jilcwinum ( Dorceftrenfis is fuit ) Epifcoposj 
claffefl^i -demum. AHfici perfidid infignis vi&oriae ja&urani fecifle anno 992. 
Ifto quidem anno Florentius reiexitum narrat ; quamvis Clafli ante plures 
annos praefici potuennt, 8c Epifcopus ille Wiltunienfis ante rem geftam fato 
.ceflerih, Et certe ab anno 989. Alfricus Sedem Wiltonienfem iniederat 
atque illi etUm praceflerat Siricius j quod -in fuperiori Diflertatione p'ro- 
bavitnus. Quern Alfftanum . aiitem hie ^vocat Codex Florentii imbre£ 
fus, Codex MS. yetuftiflimus iElfgarum appellat. Alfgarus igitur fucceflit 
Alfttanp, Alfftanus Ofulfo : Alfftanus is obiit anno 980. Abendoniae fepultus, 
juxta pi|koriam.antiquiirimam Abendonieflfem, dequd infra. Exeuriteforfi- 
tan anno, poft Calendas Jariuarii. Anno enim 981. obiilTe prodit Florentius. 
Certe conjecrationi Eeclefiae Wintonienfis anno 980. die 1 3. Calend. Novembr. 
Elfftanusadfuit; tefteWolftano In Vita Ethel woldi, cap. 40. Illi fucceflbr 
Alfgarus ledem ad annum ulque 988. tenuit. Siricius enim, HWillelmo Thorn 
fides, ex Abbate S. Auguftini* Cant. Epifcopus Wintonienfis {lege Wiltoni- 
enfis) procurante Dunftano creatus eft anno 988. 
v Elfricum ante fufceptum EpHcopatum Wiltonienfi fuifle Abbatem Abbeli- 
donienfem Malmsburienfis 8c Weftmonafterienfis fcribunt; idque apud otanes 
Neotericos pro indubio habetur. Lapfi tamen omnes. Sequitur enim Hiftoria 
Abendonenfis a me primiim edita ; quae nullam non fidem meretur. De Verie- 
randa ejus antiquitate Praefationem confule. Ifta fuccelfionem Abbatum Ab'. 
bendonienfium ab Ethelwaldo ad annum 1 1 j 1. accurate contexuit ; nullum au- 
tem Alfricolocumdedit. Ethelwoldoenimannogdj. fuccelfit Ofgarus'fquod 
Wolftanus etiam in EtheKvoldi Vitaconfirmat) Ofgaro Edwinus anno 984. 
Edwino Wulgarus anno 990. Wulgaro Adelwinus anno 1017. AdblWino 
Siwardus anno iojo. Quod tamen errori anfam dedit ; Alfricus Cantuarien- 
iis pniis fuit Monacbus Abbendonienfis, ex fide Hiftoriat fupra citatsc (ad 
annum 1006.) In eo fc. Monafterio fub eximio Monaftici Ordkiis inftaufa- 
tore, Ethelwoldo enutritus fuerat; in quo & plurimi alii iftius sstatis Anti- 
ftites. Ab initio enim Edgari Regis ad annum circiter millefimum fihguli 
fere Anghae Epifcopi 8c Abbates ex Monafteriis Abbendonienfi, Glaftonienfi 
. 8c 



Digitized by 



Google 



Differtatto de duobus Etfricis, 127 



& Wintonienfi dele&i funt, Adeo invaluerat Monachorum ordo ; tantum- 
que apud Reges noftros potuere Dunftaaus , Ethelwoldus & Ofwaldus, qui 
tribus bifee Monafteriis omnium primis Monachos Clericis eje&is induxe- 
rant ; 8c quafi tocidero cucullati Ordinis Seminaria infticuerant. 



An 



Elfricum Cantuarienfem Clericis expulfis Monachos Ecclefiae Chrifti 
Cantuarienli induxUfefupra notavimus. Obiitanno 1005. (juxta alios it 006.) 
& Abbertdoniae, unde Monachus extiterat, fepultus eft ; trdnflatus ad Eccle* 
fiamGant. fubCanuto Rege. Iftanosdocet Hiftoria Abendonenfk Diem 
obitte dedic MartjJrologium Cantuarienfe MS*fc. XVI.Calend. Decembris* 
Eodem die Elfricum Grammaticum deceflifle Carmen G Mario "ejus, quod 
Somnerusediditi prarfixum refer*. Sulpicor tamen Carminis Authorem, no- 
minis ac dignitatis ab utroquc gefta fimilitudine deceptum, diem Cantuari- 
enli propriumGratnmaticomaieadfignafle. Alio enim die Grammaticum obi* 
ifle argument© verilimili inferius oftendemus: 8c Martyrologio Cantuarienfi 
fidcm in- hac re derogari nequaquam par eft.! Caeterum, Elfrici Cantuarienfis 
eruditionis famam aftruit non folum inftitutio Tub docfaffimo praefule Ethel- 
woldo, veriim etiam Bridferthi Monachi Ramefienfis coaevi fides ; qui in Witk 
S.DunftaniipfiElfricodicata il]iusnomenobM<?mi/4frm divulgate ptitut de- 
praxucat [in AttisSan&orum Maii, Tom. 4.. p. $46. 3 

Ifta fblummodo de Elfrico Archiepifcopo Cantuarienfi conftant. Abba- 
tem autem S. Albani prius fuifle admodum probabileeft. Rationes expediam. 
Sic enim Johannes Capgraviu^in Vita Ofwaldi prafulis Wigornienfis, po- 
ftea Eboracenfis. Dato illi ab Edgaro Rege 8c Dunftano ArchiepifeopO ne-> 
gotio Canonicos Ssculares Monafteriis ejiciendi, Monachos introducendi, 
quod ftrenue adimplevit ; inter alios inftituit in Ecclefia S. Albani >Elfricum 
Abb At em ; quiadArchiefifcoPatumCantuamnfemfoJteafublinutusfuit\ in Ec* 
clefia Elienft Brithnotum Abbatem. ( Legend. Nov. f. 252.) Neicio unde ifta 
hauferit Capgravius. Sane is, ex quo catera fere omnia deTumpfit, Johan-^ 
nes Tinmuthenfis in Hiftorii fua Aureal MS. nil ejufinodi habct. Fidem 
tamen addit Traditio, qua inter Monachos S. Albani viguit Alfricum leu 
Leofricum quendam Abbatem fiium ad thronum Cantuarienfem demum con* 
fcendifle. Iftud ex Matthaei Paris Hiftoria Abbatum S. Albani patet ; quanv 
visipfe Abbatum tempora atque fucceflionem male difpofuifle videatur. De 
Parachronifmis in hoc Opere admiflis nonnulla in notis ad Chronicon Epifc 
coporum Lichfeldenfium adnotavimus. Forfitan 8c error parilis in hac re 
deprehendi poteft. Numerat enim Ulfinum Abbatem fextum, Alfricum 
feptimum, Ealdredum o&avum, Eadmerum nonum, Leofricum decimum, 
Alfricum undecimum. Leofftanum duodecimuin; qui tempore Edwardi 
Regis Confefforis Alfrico fucceflit. Porrb fi quis tempora componat ; in- 
vemet Alfricum Abbatem leptimum tempore Edgari Regis floruifle. Quod 
cum Capgravio apprime convenit. Alfricum enim Ccenobio- S. Albani & 
Brythnotum Elienli eodem circiter tempore praepolitos aflerere videtur. Bri- 
thnotum autem Monafterio Elienfi anno 970. praefettum efle Hiftoria Eli- 
cnfis refert. Rem confirmat mbfcriptio ALlfrici Abbatis in Charta Edgari 
Regis data Ccenobio Ramcfienfi anno 974. (in Monaftico Angl. Tom. 1. 
p. 236. ) Ifte quidem Alfricus Sedem Cantuarienlem poftea obtinuifle per- 
bene potuit. IdtantumdeexituejusMatthaeusdocet; ilium plenum dierum 
8c fan&itate praeclarum migraffe ad Dominum ; feu potius, fi verum faten- 
dum eflet, fe nelcire quid de eo faftum fit. Honorem autem Archiephcopatus 
gefti non A bbati feptimo fed decimo^c. Leofrico,defert. Sic enim rem difpofirit. 
Leofricus filius erat Comitis Cantias, Alfricus frater ejus uterinus. Ille in Archi* 
tfifcoptmCant. eU&us, non confenfit, tfftrens fratremfunm Alfricum ad hoe cfft 
d\umem. Poftea tamen confenfit. Nam ajfumptus ad Arcbijr*fulatum 1 domttm 
fimbonisomnimodis reliquit reduniantem* Et hnic fucceflit Alfrieus frater ; qui 
i . " V oft 



Digitized by 



Google 



1 2 8 Divert am de dnobus. . Elfrkiu . 

■y — ' 

ope fratris fui Archiepifcopi fuit us, multos rcprxflit inf urgent es y &c feejUldem 
auftoritate OflBcium S. Albani h. fe compofitum inmultis AnglU locis fublicari 
fecit, Incpte igitur Gulielmus Watfius Matthsi Paris editor* notam hanc mar- 
ginalefn appoliiit. Leofricus elefiut in Ar chief >ij copum non conj r *nfit> afferent frah 
trem fuum Alfricum fuiffe multo digniorem. Alfricus igitur effttfureft Archi- 
epifespus Qantuarit : Alfricus ifte dum {-ocularis fuit, Regis Etheldcedi Can* 
eelJarius fuit ;& poftca Abbas fa&us ab eodem Etheldredo nonnullaC«n©bio 
fuo emit. Sub Etheldredo itaque Rege Leofricus Abbatia ceflit, AlfriCusrfucr 
ceflit. Anteannum igitur 978. quod ponit Uflerius, Alfricus Abbas S. Albani 
efle non potuit. Sed neque multb poft Abbatiam fortiripotttih Leofricus enim 
ifte ad Archipraefulatum a. Matthaeo eve&us, alius non fuh, quam Leofricus 
Epifcopus Cridienfis; qui (prout in fronte Miflalis Kccfcfi* Exonicnfi ab 
iplbmet donati fcriptum rcperitur ) Cridionenfcm Epifoopatuai ab Edvardo 
Rege r cui Capellanus fuit, donatum tulit anno 1046. Sedem Exoniam 
tranftulit anno 1050. obiitio7i. Nullum alium hujufce nominis inter Prae^ 
fides. Anglicos ejufdem atvi invenimus. Quod fi Alfricus tempore Etheldredi 
Regis .Abbas fuerit ; dicendum erit ilium Ltoirico ordine prajivifle. Certo 
RadulphusdeDiceto ( Abbrev. Chron. p. 446. ) ifti ienteriria; fuffragatur. 
Sic enim Abbates S. Albani recenfet ; Wlfirium fextunv Elfricum, Eldre* 
dum,. Edmarum, Aluricum decimum. hie f alius eft, inquit, Arcbkpif co- 
pus Q'antuarienjis. Cut fucceffit in Abbatia «S. Albani Leofmus Abbas undeci- 
mus, foater ipjtus Elurici. Cautius igitur oxdinem RaiduJphus difpofuit m r 
quamvis & ipfe ballucinatus fuerity Arcliiepucopatum Alfrico Abbati non 
feptimofed decimo tribuendo. Leofricum autem Abbatem fuifle Epifcopum 
Exonienfem idem confirmat ; dum refert Leofftanum Abbatem duodeci- 
mum factum efle anno 1047. Anno enim praccedenti Leofricus Sedem Exon. 
adeptus fuerat. Nefcioannon Matthaais fratrumdffieia pariter ac ordinem 
immutaverit. Leofricum enim Regis Cancellarium fuihe Weftmonafteri- 
enfis & Wigornienfis produnt : Alfricum nullus. Ut quod fcntio dicam : fi 
Alfricus Cantuarienus prius fuerit Abbas S. Albani; ordine fuit ieptimus. 
Et fuifle quidem non affirmo, lubens tamen concedo. Atque ifta quidem 
fcripferam, antequam vitam Ofwaldi ab Eadmero fcriptam perlegiflem. Ex 
illius enim fide certiflime conftat Elfricum Archiepifcopum Cant, fuifle 
prius Abbatem S. Albani, Ccenobio recens inftaurato ab Ofwaldo prstfeftum- 
Ab Alfrico Cantuarienfi ad Grammaticum tranfeundum eft : 8r primb qui- 
dem qua? de ifto Malmsburienfis narrat,examini fubjicienda.Extat apud Malmfc 
burienfem tarn in Hiftoria de geftis Regum (1. 2.C.8.) quam in Vita Aldelmi a 
meprimum edita p. 32. Charta Edgari Regis data Ccenobio Malmsburienfi 
anno Domini 974. regni fui 14. qua fe Elfricum virum in omnibus Ecclefiafti- 
cum (fic in libro de geft. Reg. virum martins Ecclefiafticis expert iffimum officiis. 
Legendum lufpicor in omnibus Ecclefiafticis expcrtiffimttm officiis ) Abbatem 
prasfecifle dicit. Huic Abbati Willelmus in VitaAldhelmi (p. 3?.) ejufinodi 
apponit chara&eres, qui Grammatico proprii funt. Sic enim ille. Eum 
peritum liter *rum y prtfertimque elegantifftmum Interpret em nififalUx tr adit vc- 
tuft. as. Moriens reliquit aliquant os Codices y non exigua ingenii monument a : Vitam 
S. Adcl&oldi, antequam earn W olfftanus operofius cone inn or et : Abbreviationem Paf- 
ftonis S. Edmundi \ Libras multos ex Latino in patrium fcrmonem verfos. Opera, 
ifta ad Elfricum Grammaticum fpettare nullus nonnovit. Hujus enim in- 
numeros fere Scrmones, Traclatus, & Libros S. Scripturx e Latino in Sax-, 
onicum fermonem verfos in Bibiiothecis publicis etiamnum habemus. Vita 
Ethelwoldi abeo contexta extatMS. (ex Bibliotheca Fifeamnenfi defcfipta>. 
penes eruditiflimum Mabillonium, qui prologum ejus dedit in Aclis Bepe^i-!, 
^in. Sa;c. V.p. 6o8.in Notis adEtbelwaldi Vitam a Wolftano fcriptam. .Qaam, 
quidem Vitam, ut id obiter notem, Wolftanum authorem habere ( d< quo 

t dubius v 



Digitized by 



Google 



Differiatio de dnobus Elfricis. 129 



dubius haefit CI. Mabillonius) ex hoc WiUelmi loco jam primum conftat.* 
Quae de illo enim Wolftani Qpcre dick Aldelmus, Vitae Ethel woldi a Ma- 
billpaio ibidem edits adamuflim conveniant. Cssterum Abbreviationem 
Paflionis S. Edmundi ab Elfrico adornatam nori alius memoravit. Nelcio 
4W hodie fupeiik. Habetur ^uidero Vita S. Edmundi Regis Saxonice ab 
Elfrico fcripta in Bibliotheca Cotton. Jul. E. 7. Porrd de Elfrico Abbate 
Maimsburicnfi Willelmus adiwngit ; quod cum jam graneUvus effet, in Epif 
■cfi/Wft Cridtenfem ait+tm, vix quatuor annis fuferfmt, Longe igitur ille ifc- 
us *j» Alfrico Cactuarknii \ q*s ex ipfius Willelmi aliorumqueomntum fen- 
«tiack Archiepilcopatum Una&im annis, & antea Wikomenfemquinque,te- 
fluit. Falfus ergo CI. Ufferius, qui unutii eundemque ponit. Quod vcro 
Vir maximus Elfricum anna :97s. Cridiatuaenfem Epifcopum, anno 990. 
Wilfomenfem fofl Siricium, jjcut etiam Devonunfium cedem tempore pofl Sir 
demtmntm fuilE* fa£tum conjieiat : pluries adhuc lapfus eft. Sidemartnus 
emm obiit anno 977. telle Florentio: aliufque Devomenfium Epilcopus 
non fuit prster Cridienfem. Nec minus erravit ipfe Willelmus ; qui Etfri* 
cum Grammaticum eundemcum Cridicnfi poluit. Scripfit enim Gramma* 
ticusVitam Ethelwoldi Kenulpbo Epilcopa Wintoaienfi anno 1006. El- 
fricus autem Cridienfis jamdiufacis ceflerat: quippe qui quatuor dtuitaxat 
annis Sedem tenuit ; & ance annum 99 in. quatuor in Abbatia Malmsburienfi 
fucpeilores, Ethelvrardum, Kinewardum, Brichtelmum, & Brithwoldum, 
habuit. Brithwoldus enim Danelgeldum fblvic, tefte WUlelmo (in Vita 
Aldhelmi p. 35. ) Id autem ve&igalis anno 991. impofitum futile conftat* 
fropius adhuc veritacem attingere liceret, ft Charta Ethelrcdi Regis Ethel- 
werdo Abbati data (loccit) cui Elfricus j^w Epifcopus teftis admit, verai 
temporum notas exhiberet, quxCodicis vitio corruptaefiint. Id tamenprse- 
fatur Willelmus Chartam datam futile ab Etheldredo, dum adhuc in regno 
teneUut effet. Regnumifte tniit anno 978. die iSL Martti. Teftes adiue- 
runt prater Elfricum Eicuinus Dorceftreniis Epilcopus, & Mi qui in fuperi- 
iri Chart a (qua Elfricus Abbas conftitutus eft ) fubfsripferunt ; viz. Dun- 
ftanus, Ofwaldus, Ethelwoldusy tres Elfftani, fc. Londonienfis, Roftenfis 
& Wiltunenfis Epilcopi. Ex his ElfftanusWiitunenfis obiit anno 981. pro- 
ut fiipra obfervavimus. Adc6que Elfricus jCridienfis ante annum 98 5. obiit. 
Ifta fafficiant. Cum Chartarum autem fides meritb fufpe&a habeatur ; non 
inutile erit fucceflioncm Epifcopomm Cridienfium intueri. Illos fie enumerat 
Malmsburienfis ( lib. 2. de geft. Pontif. ) Edulfus, Edelgar, Elfwold, Side- 
man, Elfric, Elfwold. Eundem ordinem fervat Florentius, quiannos plu- 
rimorum infuper exhibuit. Ethelgarus fc. obiit anno 95 ?. Epilcopatus fui 
21. Alfwoldus fueccftit anno 953- (anno 952. juxta Florilegum ; quitamen 
fix male conftans ejitidem introitum totidem verbis refert in anno 976. ) 
fcdit annos 19. obiit anno 972 Sidemannum Edgarus Rex anno 968. Coe* 
nobio Exonienfi Abbatem pratfecit ; anno 972. Alfwoldo racceflbrern de- 
dit. Obiit is anno 977. Addit Codex MS. Florentii Abbendonias fepukum 
efle. Sidemanni obitum confirmant Afta Synodi Kyrtlingtonienfis ( Concih 
AngL Tom. 1 # p. 49 ? . ) anno 977. habits. In ipsa enim Synodo obiiffe ibi- 
dem dicitur. Succeffit itaque Elfricus anno circiter 977. & circa annum 
981. defun&us eft. De ifto Epifcopo dictum puto, quod habet Hiftoria 
Glaftonienfis (Monaftic. Angl. Tom. 1. p. 9.) Elfricus Epifcopus, Mona* 
cbus & Abbas GUftonU, obiit anno 988. A nnus quidem minus convenit j 
neque tamen minus verifimilis eft conje£tura< Authori enim ifthis Hifto- 
riac Chronologia infoeliciffime folet fuccedere. 

Rejecla Malmsburienfis fententia, certiora de Elfrico Grammatico funt 
inveftiganda. Id inprimis conftat, ilium Ethelwoldi Abbaris Abendonienfis 
& demum Epifcopi Wintonienfisj difcipulum fuuTe. Hoc ipfe pluries in 

S " fuis 



Digitized by 



Google 



72 o ^ Differtatw de duobus Elfricis. 

fuis fcriptis teftatur ; & prseccptoris virtutem & erudicionem deprxdieat. 
Sic in praefatione prima ad Grammaticam Saxonicam, ftcut didicimus in 
SchoU venerabilis Prafulis Athelr#oldi> qui multos ad bonum imbuit. Et in 
pratfatione iecunda dick Dunftanum Archiepifcopum & Ethelwoldum Epifc 
coputn litcras jamdhi a pud Anglos fepultas in Monafteriis refufcitaffe. Sanfc prao- 
clarum Ethelwoldi in hac re ftudium alius ipfius dilcipulus Wolftanus nobis in 
Vita ejus (cap. J i j) teftatum dedit. Dulce namque erat ei ( inquit) adole femes 
& jwvenes femper docere, & Latinos libros Anglice eis folvere , & reguUs Grim* 
maticasrtts ac metric* r attorns trader*, &jocu»dis alloquiis ad me lior abort art. 

Etheiwoidus Monachos Abendonienfes ante, Wintonienfcs pod Prxfula- 
tum fufceptum difcipulos habuit. Elfricus 6 Wintonienfibus fuit. Ipfe 
enim in Epiftold ad Kenulphum, Vitae Ethelwoldi praefixa, fefe Wintonien- 
femalumnum appellat. Eundem Elphegus Epifcopus Wintonienfis ad Mo. 
nafterium Cernelienfe legavit; adeb ut Monafterium, in quo degcbat, ad 
Epifcopi Wintonienfis ditionem fpe&affe jure cenleatur. Poterat tamen El- 
fricus inutrovis Monafterio Ethelwoldi regimini fubdi ;^mod5 aetas permitte- 
rct. Etheiwoidus enim (ut Johannis Tinmuthenfis verbis utar, in Hifto- 
ri& Aurea MS. lib. 21. cap*. 58.) xxpalfts de *veteri Monafterio Wintonicnfi 
Clcricii, induxit Monachos de Abendonia, quibxs ipfe Abbas & Epifcopus fuit. 
Ex herum autem numero Elfricum futile aetas ejus necduna adulta non per- 
mittito Anno enim 96;. quo Etheiwoidus ab Abbatia Abbendonienfi ad 
Epiibopatum Wintonienfem tranflatus eflr, riondum undecimum attatis an- 
num ifuperarat. Quod proximo probandumeft. ' ■ 

Chronologiam Saxonicam a Julio Caefaread annum Chrifti 1070. Abra- 
hamus Whelocus edidit ex duplici Codice MS. altero Gollegii Corporis 
Chrifti Cantab, vetuftiore, altero Cottoniano recentiore. Operis totius 
Au&or fruftra quaeritur. A diverfis enim fcriptum eft. Codex autem 
Cantabrigenfis nota affixa praefert Chronologiam iftam fcriptam e(Te ab M\- 
frico anno actatis fuse 2 3. Quod de parte ejus pofteriore nequaquam intelli- 
geadum effe fatis conftat. Pars itaque prior Elfricum Authorem habet: 
quae quidem res Ecclefias Wintonienfis tanta praealiis diligentia perfequitur j 
ut a Monacho quodam Wintonienfi concinnata primo intuitu videatur. 
Delink ifta in anno 97*;. primo Cc. Edwardi Regis k Martyris anno : quod 
cuivis locum confulenti facile patcbit. Ibi enim Hiftoricus poft narratum 
Edwardi introitum, multos illi annos precatur. In proximo autem, cujus 
res geftas Chronologia ifta exhibet, anno, fc. 977. Edwardum Regem oc- 
cifum effe narratur. Qus certe ab uno eodemque Authore proficifci nequa- 
quam potuerunt.. Elfricus igitur in anno 975. Chronologiam fuam termi- 
navit, annos jam natus 23. adeoque anno circker 952. natus eft. 

Idem Elfricus poft annum 908. nondum Abbatis dignitate au£his fcrip- 
fit ad Wulfinum Epifcopum Schiburnenlem Epiftolam celeberrimam, quae 
faepius prodiit, & Canones Ecclefiafticos , qui habsntur apud Spelman- 
num, Concil. Angl. Tom. i.p. 572. Spelmann us quidem (inNotisad hos 
Canones, p. 583.) contendit Elfricum tunc Epifcopum fuifle, du£to exin- 
de argumento, quod Wulfino lefe parem innuat, Canones fuos fie exorfus : 
Elfricus humilis frater venerabili Epifcopo PVulfno* Porro duos tantum hoc 
faeculo Wulfinos Epifcopos fuiffe, unum Scirburnenfem ab anno 940. ad 958. 
alterum Dorceftrenfem abannoio^ad 1067. nullum autem utri vis Elfricum 
Epifcopum contemporaneum reperiri. Unici Alfrici Puttse Archiepifcopi Ebo- 
racenfis aetatem ad rem propius accedere. IftumenimSedem Eboracenfem ab 
anno 1 00 3. ad 10 51. tenuiffe ; adeo ut fi Wulfinuscathedram Dorceftrenlem 
paulo citius adierit, vel Alfricus Eboracenfem paulb diutius tenuerit ; Alfricus 
Archiepifcopus Wulfino Coepifcopo Canones infcribere commode potuiffet. 
Et in banc fc inclinarc fententiam. Vel fi concedi poffct Elfrieum Canoauro 

t Audorem 



Digitized by 



Google 



\ 



Dijfertatio de duobus Elfricis* 15 1 

Au&orcra non fuiffe illo tempore Epifcopum ; cum tamen aliunde cotifteif 
Elfricum Canonum au&orem eundem cum Grammatico fiiiffe $ & Gram-, v 
maticus Ethel woldi Wintonienfis (qui fedem iniit anno 963. ) difcipuliis 
fuerit: nullo modo fieri pofle, ut Wulfino Epifcopo Scirburncnfi anno 958. 
defunSo Canones ifti inicriberentun Hue redit CL Spelmanni fententia y 
qux tot fere errores habet quot argumenta. Qu,6d Alfricus Putta Sedera 
Eboracenfem anno io'oj. obtinuifie dicatur ; Tyrjographi erratum arbitror. 
Nefcire enim non potuit Vir Do&iffimus Alfricum anno 1025. Archieprae* 
fiilatu Eboracenfi au&um effe. Neque etiam quo anno Wulfinus Educo- 
patum inierit, inveftigarerefert. Canones enim hos ante annum faltem 1006. 
jcriptos effe clapiflime liquet ex Praefatione Elfrici Authorisad CodicemMS. 
in quo Sermones Catholici, atque ifti ipfi Canones, Saxonice habebantur. 
Praelationis initium Spelmannus ibidem dedit. In ea dicit Elfricus fe ab 
Elphego Epifcopo Wintonienfiad Monafterium Gernelienfe miffum, librum 
iftum e Latino fermone in Anglicum tranftuliffe idioma. Ante annum igitur 
1 006. quo Elphegus Wintonienfis Epifcdpus effe defiit : 8c poft annum 98 3. 
quo effe coepit. Poterat tamen Elfricus Canones Wulfino Scirburnerifi La* 
tine ante plures annos fcripfiffe ; & poftea hie loci Saxonice convertere. 
Quod illi noninfrequenserat librosiijos e Latino Saxonice, e Saxonico Latine 
transferre. Potuit quidem etiam Canones ante annum ioo6.compofitos Wulfind 
Dorceftrenfi poft annum 1053. inferibere ; quod vult Spelmannus. Nimis 
tamen durum yidetur Elfricum Canones conferipfiffe in gratiam alicujus 
Pracfulis: quern poft quinquaginta plus minus annos futurum praeviderat. 
Sin Wulfino Scirburnerifi inferiptos dicamus ; omnia optirrie convenient. 
Vitas inftitutum Sr fedtae ftudium Wlfino & Elfrico communia fuerunt; 1 
quod amicitiam illis facile contrahere potuiffet. Ifte fub Ethelwoldo Winto* 
nix, ille fub Dunftano , Glaftoniae enutritus (tefte HiftoriA Glaftonienfi, 
p. 9.) Elfricus capitali odio in Clericos Sxculares prafertim conjugates ubi- 
vis inve&us ; quod &r in Canonibus ad Wulfinum prac aliis argumentis per* 
jfequitur. Wulfinus ejufdem left* ftudiofus, Glericis Ecclefia Scireburrienfi 
ejeciis confeftim poft acceptum Epifcopatum, Monaehos in Sede Epifcopali 
inftituiti authore Malmsburienfi (de geft. Pontif. lib. 2. f. 141.) In Epi- 
ftola -autem Canonibus praefixa tantum abeft ; ut Wulfino fe parent iriftuat ; 
ut contrarium potius non obfcure indicet. Sic enim Wulfinum alloquitur. 
Qbtemferavimw y ffiont tu£ libenti attimo ; fed non aufi fuimus aliquid 
for Acre de Epifcopali gradu quia vefirttm eft fcire iitomodo vos oporteat* 
&c. Quod verb fe Fratrem indigitet ; non aliud innuit cjuam fe Mona- 
chum effe, ufurpato vocabulo apud Monaehos etiam antiquiores frequen- 
timmo. Elfrico autem prac aliis in omnibus luis fcriptis fblenne eft 
nomini proprio nomen ordinis feu dignitatis apponere. Sic enim cun&se 
fere illius lucubrationes exordiuntur jelppic munuc vel /€lppic abbo\ vel 
/Elppic bircop. Denique Wulfinus ifte Elfrico contemporaneus fuit. Anno 
enim 958. (quod vult Spelmannus ) adeb non defun&us eft ; ut Epifcopa- 
tum nondum obtinuerit. Namque anno 962. Wulfinus Abbas Weftmoria- 
fteiiiii Dunftano Epifcopo Londonienfi inftitutuseft; ex fide Radulphi de 
Diceto *( Abbrev.Chron. p. 456. & Hift.de pra&ful. Angl. cap. 3.) Hunc 
poftea fuiffe Epifcopum Schireburnenfem conftat ex Willelmo Malmsburi- 
enfi (de geft. Pontif. lib. 2. f. 141.) qui in Wulfini Scirebumenfis rebus 
geftis narandis eadem, quae Radulphus, de Abbatia Weftmonafterienfi Uli 
a Dunftano, cum effet Epifcopus LondonU, commiffa refert ; anno duritaxat 

SaaErmuto. Sane Radulphum in anno hallucinatum effe libenter crederem. 
unftanum enim a Sede Londonienfi ad Cantuarienfem fub exitum anni 
959. trauflatum effe in fuperiori Differtatione probavimus. Fadus eft idem 
EpMcopus Londonienfis anno praecedente, ex Fiorentii fide; ita ut anno 959* 



Digitized by 



Google 



Dijfertatio de duobns Elfricis. 

vel 9 5 8 . Wulfinus Abbas Weftmonafterio prar pofitus fuerit. Et anno quidem. 
958. praepofitum futfle Florilegus diferte affirmat 8c Johannes Flete in Hifto- 
riaWeftmonafterienfi. De Wulfini obitu difquirendum reftat. Ante annum 
978. is contigit, fi Florentio fimul & Malmsburienfi fides. Ifto enim anno 
Alfwoldusex illius fententia deceffit; quiWulfinoinSedeScireburnenfijux- 
ta Malmsburienfem aliofque fucceflit. Wulfiniim quendam Epifcopum 
Wilconienfem Evidentiae Ecclefiae Chrifti Cant. (col. 2225. ) memorant 
fublcripfiffe donationi Etherici & Leofwennae una cum Eltego Epifcopo 
Wintonicnfi. Fa&um id igitur poft annum 984. quo Elfegus Epifcopatum 
iniit. Pronum tamen eft arbitrari Wulfini pro Wulgari nomine male irrepfifc 
fe.; Wulgarum enim poft annum 981. Sedcm Wiltonienfem tulifle fupra 
' probavknus. Utcunque autem conje&ura fe habeat : Eyidentiarum ifta- 
rum authoritati quam minimum deferendum cenfeo. Nefcio an Florentii 
authoritatem fuperet Charta Ethelredi Regis data Wlffino Epifcopo Scire- 
burnepfi &r Coenobio fuo anno 998. quae in Bibliotheca Cottoniana manu 
valde yetufta &. femhaxonica repfiritur, quxque exinde dcfcripta in hoc 
Volumine paulo inferius locum habet. In tanti teftium difcordia quid po- 
timmum ftatuendum eflet mihi prorfus incerto foeliciter ad manus devenit 
Johanois Flete Hiftoria Weftmonaftcrienfis MS. Ifte ex Sulcardo Monacho 
Weftmonafterienfi, qui 50. circiter poft Wulffinum annis floruit, refertcap. 
. 17. Wulffinum Epifcopum Schireburnenlem abEthelredo Rege paulb poft 
annum 980. factum efle, 8c anno circiter 998. obiiffe. In earn igitur ad- 
ducor fententiam Alfwoldum ilium a Florentio memoratum ante Wulffi- 
num fcdi Scirburnenfi praefuifle ; lapfumque efle Malmsburienlem atque il- 
lius fequaces in Catalogo Epifcoporum Scireburnenfium texendo. Eo quo 
Wulffinum Malmsburienfis loco Alffium reponit Florentius, Ulfium Flo- 
lilegus, quieundem Elfredo anno 940. fucceflifle ponit. Nofter autem 
Wulffinus inferius quaerendus eft, illo circiter loco, quem Ethelricus 8c 
Ethelfius in vulgatis Praefulum Scireburnenfium. Catalogis obtinent. Jo- 
hanni Flete fidem aftruunt Chartae 'permtiquae Saxonicae in Hiftorica Coeno- 
bii Abendonienfis MS. in Bibliotheca Cottoniana Claudius B. 6. Quarum 
plurimis Wlffinus ifto circiter tempore fubfcripfit. Verbi gratia Chartx 
datae anno 995. fubfcribunt iElfricus Wiltonienfis Epifcopus & Wlffige Sci- 
reburnenfis fol. 96. Chartae anno 995. Indi£tione 8. data? Elfricus ele&us 
Cant. Arehiepifcopus & Wlffige Scireburnenfis Epifcopus/V. 9 5. Charta; anno 
996. Indi&ione 9. iElfricus Cant. Archiepifcopus, & Wlffige Scireburnenfis 
Epifcopus,f. 99.Multac quinetiam poft annum ^S.Chartae edita? inibi fingulis 
fere annis reperiuntur ; in nullis autem harum Wlffini nomen comparet. 

Poft annum 987. Elfricus miflus eft ab Epifcopo Wintonienfi Elfego ad 
Monafterium Cernelienfe in agro Dorlatenfi ; ut difciplinam Monafticam inibi 
inftitueret,rogatu Athelmari,Comitis,qui Monafterium recensfundavcrat. Ifta 
fcribic Elfricus in Praefatione ad Sermones Catholicos &c Canones fupra memo- 
rata. Charta autem fundationis ,di£ti Monafterii extat (in Monaftico Angl. 
Tom, ^ p. 254*) data anno 987. InhocMonafteriodegens, plurimos Sermo- 
nes, quos Catholicos vocat, e Latina in Saxonicam linguam tranftulit ; quod 
ij>fe loco citato prodit. Poft annum itaque 987. Grammaticam fuam concinna- 
vit, Infecunda epim G rammatices Praefatione dicit fe o&ogint* libros Sermomm 
vulgarifermonereddidiffe. Et cotidem quidem, nequeplures, annumeratis 
etiam Codicis Cernelienfis Sermonibus ab illo veribs hodie habemus. Simplex 
autem Monachus adhuc fait ; utpote qui in Praefatione di&i Codicis fe 
Monaehum &^ Mijfalem Presbyterum duntaxat indigitat. Nec mirum videri 
debet fimplici Monacho Monafterii recens fundati inftituendi curam commit 
fem efle : cum praeter eximiam eruditionis famam Elfrici meritis accefferit , 
qu&d Etjielwoldj difcipulus fuerit. Illo enim tempore nulli fcrd digni ha- 

bebantur, 



Digitized by 



Google 



Dtjjertatio de duobus Elfricis. I ^ 

bebantur, qui Monafteria 8c Ecclefias feu regerentfeu inftituerent; nifiqui 
e Dunftani, Ethelwoldi aut Ofwaldi fcholis prodiiffenu Hinc 8c ad alia 
Monafteria Elfricum lcgatum effe kgimus. In Codice enim MS. Verfionis 
Saxonicae Evangeliorum (in Collegio Corporis Chrifti Cantab.) fub fine 
Evangelii S. Matthati, ifta reperiuntur charaoere Saxonico fcripta ; Ego El- 
fricus fcripfi hnnc librum in Mont/terio Btthomo ( miffus puto ab Elphego 
Epifcopo, qui primus fuerat ipfc Abbas Bathoniae) & dedi Brithnotda 
prtpofito : teie Marefchallo in Qbfervat. ad Verfionem Anglo-Saxon, 
p. 49c. 

Polt annum 1002. Elfricus fcripfit Epiftolam infignem (quae extat) dt 
Sacramento Altarisad Wolftanum Archiepifeopum Eboracenfem. Duo fue^ 
runt ifto fieculo Wolftani Archiepifeopi Eboracenfes. Alter obiit anno 
956. die 7. Cal. Januar. juxta Florentium & Chronicon Mailrofenfe. Alter 
Aldulfo fiicceifit anno 1002. juxta Florentium 3c Weftmonafterienfem ; obiit 
anno 1025. 5. Cal. Junii feria tenia, juxta Florentium 8c ThomamStubbs. 
Abbatem fuiffe, quando Epiftolam fcripfit, ipfe affurapto in fronte Epifto- 
ht Abbatis titulo demonftrant. Wolftano lgitur feniori Epiftola infcribi 
non potuit ; cum Elfricus anno 987. triginta plufquam polt illius obitum 
annis, nondum Abbatis dignitate colioneftaretur. bunt tamen, qui Wol- 
ftano feniori fcriptam volunt ; quibusoppofuiffe faterit Elfricum fuiffe Ethel* 
woldi difeipulum ; ipfum autem Ethelwoldum non longe ante Wolftani 
obitum Abbatem faftum difcipulos fibi adfciviffe : ne dicam iterum Elfri- 
cum poft annum 787. fimplicem. Monachum fuiffe; & fi de state ejus re- 
&e conjecerimus, incunis adhuc, quando Wolftanus obiit, vagiiffe. 

Anno 1005. Elfricus, Abbas jam fa&uy Vitam Ethelwoldi praeceptoris 
confcripfit & Kenulfo Epifcopo Wintomenli fcriptam nuncupavit. Ke- 
nulfus enim fucceflit Elphego ; quern anno 1005. ad Sedem Canruarienfem 
tranflatum in fuperiori Differtatione oftendimus ; & ante menfem Julium 
anni fequentis obiit, tefte Florentio Wigornienfi. Anno autem 1005. poti- 
us quam 1006. Ethelwoldi Vitam fcriptam ftatui; ut veritati magis ac- 
cedat calculus Elfriei, qui in Pratfatione dicit annos viginti ab Ethelwoldi obftu 
tranfa&os fuiffe. Obiit Ethelwoldus medio anno 984. Sin aliis annus 1006. 
magis placeat ; non refragabor. Cujufham Monafterii Abbas fuerit Elfricus, 
minus conftat. Wintonienfis tamen fuiffe videtur ; turn quod Opus Kenul- 
pho Epifcopo Wintonienfi infcripferit ; turn quod Monachus Wintonienfis 
antra fuerit ; quod fupra oftendimus. In Epiftola etiam nuncupatoria cum 
8c Abbatem 8c Wintonienfem alumnum le vocans > inftitutionis locum 
doceat, Abbatiae federa taceat ; unum eundemque 8c Abbati & Monacho 
fuiffe locum fubindicat. Rem extra dubium ponent Florentius Wigomien- 
fis, Radulfus de Diceto, 8r Thomas Stubbs : qui Alfricum Puttam Archie- 
pifeopum Eboracenfem, prius Wintonienfem Praepofitum fuiffe produnt. 
Noftrum autem Elfricum fuiffe ilium Archiepifeopum Eboracenfem unico 
eodemque certiflimo argumento oftendemus. 

Elfricum demum Epifcopali dignitate au£tum effe conftat ex Epiftola ejus 
MS. in Collegio Corporis Chrifti Cantab, quae infcribitur: Elfriei Epifeopi 
sd pun nunc ordtnatos. Archiepifeopum apud Anglos fuiffe patet ex ve- 
tufto Carmine Gloffario ejus prarmiffo : 

Prsfulis hie redolent Elfriei lypfaria fummi : 

Qui rcttor patru perfiitit Angligen*. 
Inter Pontifces rutiUns feu mjfticA l/tmpds J 

Defenfor regni, neene fdmpofuli. 

> » 

Denique 



Digitized by 



Google 



Denique Archiepifcopum Eboracenfem fuifle liquet ex Epiftola antiqui, 
quae in vetufto Codice Elfrici Gloflario fubjiciebatur, & unacumGloffario 
a Somnero evulgata eft. Inibi Relieiofus vir quidam Elfricum orans, ut 
illi Regium favorem in negotio quodam tenui conciliaret, eum his verbis 
compellat : It a tuSacerdos egregie JLlfrice, noftri Regis C. obtutibus femper 
tffijtis \ 0" fecreta ejufdem confilU a te nonfurt abfcondit* fed per tu* induflri- 
am fepientU difcernendo r truant ur. Apud eundem vero multorum fubvenis di- 
vitum & inepum miferiis. Vnde iotis imploro nifibus tu£ ferenitatem benevo* 
leutU, &c. Rexautem C. ifto faeculo alius non fuit prater Canutum ; & 
Canuti Regis tempore Elfricus Archiepifcopus alius non fuit prater Ebo- 
racenfem. . 

Reinonleve pondus accedit ex cognomento Elfrici, Archiepifcopi Ebo- 
racenfis : quiab aliis Putta, a Florentio Wigornknfi Puttoc appellator. Vo* 
cem corruptam eflfe jamdiu fufpicabar ; & pro Saxonica litera p literanv p. 
male efle repofitam ; quod ob literarum fimilitudinem perfacile fuit. Tan- 
dem fubfidium fceUciifimetulit Codex MS. vetuftus Florentii Lambethanus; 
qui pro Puttoe legit pitrunc. Ifta aUtem vox a voce Saxonica pier, quae /*- 
genium (cudocJrinam fignificat, derivatur. Unde & pitcig & pittol, Dottus feu 
Sapiens, Adeo ut Elfricus pistunc nil aliud fit quam Elfricus Dosfus feu El- 
fricus Sapiens. Quod quidem cognomen jure illi datum fuit ; quum ipfe 1b- 
lus plus omnibus fimul fuae aetatis Anglis in rem literariam contulerit. 

Alfricos itaque Wolftano juniori in Arcbiepiicopatu Eboracenfi fuccetiit. 
Wolftanus obiit anno 102 die 5. Calend. Junii feria 3. ex fide Florentii 
Wigornienfis & Thomae Stubbs. Ipfe vero Elfricus obiit apud Suthwellam 
anno 1051. Be apud Medcfhamftede feu Monafterium Petroburgenfe fe- 
pultus eft. Id iidem Authores & Radulphus de Diceto produnt : diem 
obitus prsetermittunt. Carmen quidem fupra memoratum Gloflario praefix- 
um die 16. Calend. Decembr. ilium obiifle prefem Iftum autem diem 
obitualem ad Elfricum Cantuarieniem Archiepifcopum certius fpe&are antea 
adnotavimus. Praeftat, ut Elfrici Eboracenfis obitum inter Monachos Petro- 
burgenfes quaeramus. Siquidem is apud eos fepultus fuerit ; diem ejus obi*- 
tualem, quern Anniveriarium vocant, illi quotannis celebrarunt. Habetur 
itaque MS. in Bibliotheca Lambethana Confuetudinarium Monafterii Petro- 
burgenfis; cui prasmittitur Calendarium. Calendario in totidem columnist 
feorfim pofitis interferuntur dies Anniverfarii cujufvis menfis in illo Co> 
nobio ceiebrandi. Et in his obitus Elfrici hifce verbis notatur. Die IX. 
Cslend. Februarii. Depofitio Dompui Elfrici Archiepifcepi. Sic etiam Obi- 
tuarium Ccenobii Ramefienfis ( cujus Excerpta extant in Monaftico Angl, 
Tom.i.p. 239.) Nono Calend. Februarii y obiit Ailfricus Archiepifcopus. 



HISTO- 



Digitized by 



Google 




Hifhria Vriomin Ecclef. Gantnat*. i 3 5 



Hiftoria Decanorum & Prioftfni Ecclefiae Chrifti 

Ca NTU ARIENSIS. ' 

Decani Ecclefiae Chrifti Cant, ante Normannorum temporal 

sEoinothus>*& thronum Archiepiftopafem promotus an. DCCCXXXj 
Decanum antea fuiffe Gervafius cum aliis fidem fecit. 

Jegelmms obiit YL Cal. Augufti juxta Obituarium Cant. MS. 
Floruit autem tempore Ceolnothi Archiepifcopi ex fide vetufti 
monumenti a Somncro citati in-Antiquitatibus Cant, lingua vernacula fcri- 
ptis, p. 275. ... ' •- ■;■ 

Egclnpthtts, ad Archiepifcopatumeve&us anno MXX; iDecanus antea ft*- 
crat, tefte Gervafio atque aliis. 

Godricus obiit VIII. Id. Julii, refercnte Obituario Cant. Elphegi is 
difcipulus fuit ; cujus Tranflationi a Londonia ad Cantuariam anno MXXIIL 
fads interfuiti Decanus poftea fa&us-, retrigeftam Osbcfho narravit : tefte 
Osberno in Hift. de Tranflatione Elphegi p. 14 J. 

Hcnmusy Decanorqpi ultimus ; qui jubente Lanfranpb, Ecclefiara Chriffi 
Cant, jam reformante, Decani titulum in Prioris nomen commutavit. Pri- 
orem demum fuifle infra docebimus. Decanum verb antea fuute conftat 
ex Anonymo Authore Vitac Lanfranci operibus ejus in editione Dache- 
riana prafixa:, cap. 7. quae eundem in Ccenobio Becceafi inftitutum FuilTe 
prodit. ... - 

Jlfricus obiit V. Idus Julii. ; ' 

Kjnpnus obiit IX. Cal. Decembris* . '. .. '■> : • • 

M*ur ictus obiit II. Non. Decembn '■' 
Alfinta obiit II. Id. Decembr. Horuor artas atque ordo me penitus fugit. 
Nomina & obitus fuppeditavit Obituarium Cantuarienfe MS. Plures adhue 
pecani Ecclefiae Cant. praefuiiTe videntur ; quorum nec homina fuperfurit. 
Qu6d fi lingulos enim hofee Decanos poft Ceolnothi tempora reponamus ; 
vix tamen o&o Decani annos circiter CCL. exhaurient. Conftat enim 
Decanos Ecclefiae praefecturam tenuifle ufqucreftaurationemejusa Lanfran- 
co poft annum MLXXIV. fattam. Nifiquis forfitan tempus excipiat in- 
termedium inftitutioni Monachorum anno Mill. & devaftationi Ecclefiae 
anno MXII. Monachos enim Ecclefiae Cantuarienfi, eje&is Canonicis Satcu- 
laribus, Elfricus Archiepifeopus primus induxit anno circiter Mill, impe- 
trato ea de re Diplomate Ethelredi Regis, quod extat apud Spelmannuro, 
Concil. And. Tom. i.p. 504. Clericis eje&is Decani titulum atque potetta- 
tem remanufle vix credibile videtur ; turn quod Diploma Regium Ecclefiam 
Monachis oranino fubjiciat ; cum quod Elfricus difcipulus fueric Ethelwoldi, 
qui in omnibus a fe inftauratis Ceenobiis feu Abbates feu Priores conftiruit. Anno 
MXH.fpoliataa Danis Ecclefia Monachifque omnibus, fi quatuor demas, in* 
teremptis, Clerici Ecclefiam fubierunt, Srantiquislegibusfub Decani regimine 
ufque ad Lanfranci tempora tenuerunt* Id, ut alios taceam,' confirmat Gerva- 
fius in A&is Pontif. Cant. p. 1650. qui refert Canonicos Cathedrales, regulae 
Monaftiae impatientes,Ecclefiam pott Elphegi martyrium infediffe. Hi Prtpo* 
fit/tin fuum Decanum vocabartt, quern nos poffi Ad ventum Lanfranci Prior em ap* 
feBmm. Monachi tamen nonnulli, quamvis minore numero & nulla plane 
authoritate freti, Clericis permixti degebant ; fiEadmero fides (in Eptftola 
ad Glaftonienfes de Reliquiis S. DunftanO quod aliunde etiara comprobari 

poflet. 



Digitized by 



Google 



~~ Itlifhrid Priorwn Ecclef. Cam 

tjoffet. Demum anno MLXXIV. (juxta Gervafium in initio Chronici) con- 
flagrante Ecclefia Cantuarienfi,Canoniciledibusdcftituti funt. Ecclefiam Lan- 
francuf*A^chiepua)rju$ fammiipduftria magnificentii*s reftituk ; & reftitu- 
tam Mbhachis CL. replevit, ac Prioris regimini fubjecit. Ifta Gervafius 
in Vita Lanfranci refert. Paria fere Eadmcrus in Hift. Nov. lib. i. fcribit. 
Qubd Clerici priftinas domos poft reftauratam Ecclefiam non obtinuerint ; 
turn Lanfranci potentia & Monaftieae religionis zelus effecit, turn authori- 
tas SynO(lalis ihhibuit. In Conctlio enim Wintonicnfianno MLXXVI. ha- 
bito decretum fuerat inter alia, Vt ntdus Canonicus uxoremhabeat. Canonici 
ajawiw Gajfoidrales feriromnes «0 tempore uxorati fuerunt. Vi hujufce Cano- 
nis plurimis in Eecle/Hs Canonici religioiiem Monaftkam admktere com- 
pujfi .font i, & A qui '$ rsebendas luxoribus <ariores habuerint, cucullum indu- 
ce ^duSti. > 5* *ni .Ecclefia Roflenfipoft pauculos annos Gundulpho Epi£ 
C/aop t Jmfifai 4H9uifa> affenfu& ordtnttiont Lanfranci vkam Monaftkam 
inftituente j Clerici confenferunt & hJtitum religionis devote fufcefermtt:. pro- 
Ut te&HW ifl CJwrtavCi de refefta apud Monafticoq Angl. Tom. III. p. ii 



/ 1, 



Priqib Ecclefiae Chrifti Cantuarienfis. 




)& N RIC V&y Prior k Lanfranco Archiepifcopo poft reftauratam 
JBcclefiam inftitutus, prosfe&uram tenuit ufque ad Anfelmi tempora, 
a quo focceflbr iUidatuseft, tefte Eadmero Hift. Nov. lib. 5. p. 108. 
Abbatem, priusCadornenfera foiffe vult Somnerus. Erroremanifefto. Nil 
tnagis «ni ra Ccenobio Cadomenfi Henricus commune habuit, quoin qubd 
dilcipulus fuerit Lanfranci Prioris Beccenfis, quipofteafa&useft Abbas Ca- 
domenfis. Nullum autem in Catalogo Abbatum Cadomenfium, quern Da- 
cherius exhibuit (Not. ad Vitam Lanfranci p. 51.) locum tenet. In illo 
enim Lanfranco fucceflit Gulielmus, Gulielmo Giflebertus, huic Robertus, 
qui obiit anno MCVII. quo ftr. Ernulfus Prior Henrici fucceffor magiftra- 
tu celfir. AdditSomnerus ex Raynerid Henricum Abbatem Belli circa an- 
num MCIV. factum effe. Ex cujus fide id retulerit Raynerius, mihi in- 
compertum eft. Res tamen veri non eft abfimilis. Henricus enim in Obitu- 
ark) Cantuarienfi locum non habet ; quod quidem, fi in Prioratu deceflerit, 
vix fieri potuifle credendum eft. 

Ernulphvs, Henrico Priori fiibro^atus ab Anfelmo juxta Eadmerum (loc. 
cit. ) ab. eodem ad Abbatiam Burgi promotus anno MCVII. juxta Wigor- 
nienfem. Suffragatur Catalogus MS. Abbatum Burgenfium (in Bibliothe- 
ci Cottoniana, Futjtina, B. 3.) qui Ernulfam Abbatem feptem annis prss- 
fedifle perhibet. Anno autem MCXIV. Ernulphus Epifcopatu Roffenfi a 
Radulpho Archiepifcopo donatus eft IV. Cal. O&obr. ex Eadmeri fide p. 1 1 1. 
Refert idem p. 96. Ernulphoad Abbatiam Burgi tranflaio nullum in Prio- 
ratu fucceffiffe ufque ad inthronizationem Radulphi Epifbopi Rofienfis,quac 
conrigit anno MCVIIL prid. Cal. Julii, Antonio interim Subpriore res Ec- 
clefia curante. 

Conr«A*Sy Prior ab Anfelmo creatus, referente Eadmero (p. 1 08.) adeoque 
inter prid. Cal. Julii MCVIII. : quo vacafle Prioratum fupra dixit , & 
XI. Calend.Maii MCIX. quo Anfelmus obiit. Interfuit ille confecrationi 
Thomx Eboracenfis Archiepifcopi anno MCIX. V. Cal. Julii ; & inftrumen- 
tura de profeffione obedientiae Sedi Cant, fafta in manusfibi confignatum,rc- 
portavit. Poftea Abbas S. Benqdi&ide Hulmo in agro Norfolcienficortftitu- 
tus eft. Quo anno, non liquet. Beneficia Ecclefia: Cant, prseftita Obituarium 
Cantuarienfeficreeenfet. . 

f ' <Hic 



Digitized by 



Google 



Hiftorid Priortim Ecdejia Cantuar. 12^ 
& > — — 

' Hie ele£Konc beati patris Anfelmi per confenfum cotius Conventus DcP 
' roino Ernulfo Priore ad Abbatiam de Burgh tranflato in Prioratu fucceflit* 
' Vir tarn divinarum quam feculariura literarum peritid fublimiter inftitutus, 
' 2c monaftici ordinis executione, magno tamen amore affiduus ; quicuram 

* tarn exteriorem quam interiorcm fibi commiflam quam prudentcr admi- 
- ' niftra verit, ipfa fua operationecun&is manifeftari poteric. Cancellum quiprie 
4 Ecclefia:, quem venerabilis Ernulphus anteceffor ejus imperfe£him reli- 
'quferat, ipfe fud induftrid magnifice confummavit, confiimmatumque egre* 
' gia pi&ura decoravit, decoratum verb prcciofis ornamentis locupletavifc 

Inter alia fiquidem ifta Ecclefiae fuae dedit, fchillas duo ex melioribus, tt- 
' pecum peroptimum, Pallia quatuor ex majoribus 8? melioribus totius Ec- 

* clefiae, Pallium quoque unum bonum de mediocribus tamen ; Candela- 

* brum mirae magnitudinis de aurichalco fabrieatum, habeas tres hinc&tres 
inderamos ex medio proprio prodeuntes ftipite; unde feptem recipit cercos^ 

' quinque figna permaxima, quorum primum X. fimiliter fecundum X. teN 

* tium XI. quartum VIII. quintum verb XXIV. homines ad fooandum tra 4 - 

* hunt. Veruntamen quintum fignum venerabilis Prior Ernutfus primitus 
'fecerat, fed poftmodum fra&um magnus Conradus refundendo magno 

* fumptu expenfo renovari fecit. In his autem fere omnibus mukian fretus 
'eft auxilio ftrenuiffimorum Secretariorum Adewyni videlicet & poftea 
' Edmundi. Poft exceflum autem beati patris Anfelmi Thomas Eboracenfis 
' Archiepifcopus Conrado agente cum Epifcopis Anglic profeffionem fecit; 
•' quam le patri Anfelmo non fecifle doluerac Poftnamwh verb licet- inter 
' magnas adverfitates quorundam malevolentia exortas, cappam preDbfiffimaiki 
.* undiquq exterius auro puriflimo intextam* mfenus^^xanihiiiiinX CXL. 

* nolas argenteas fed deauratas habentem, - nonnullis lapidibus. pretiofiniHiis 

* interpofitds, fieri fecit ; pro cujus expenfioae centum iibras ditfriboit. iHic 

* autem poftea fa&useft Abbas MonafteriiS. Benedi&i de Holm, ibique XII. 
' Kalendas Martii quievk in pace. "< : ' . . >\ 

Gosfridus, [ reftius Gaufridus ex fide JCodidrfvetuftL MS. Fkxrentii ] De 
co nil aliud occurrit praeter quod habetContmuator Florentu-Wig^nienfis 
ad annum MCXXVIII. K/V, inquit, religionis cximUQ&ntuArU Prior Gof- 
frtdus nomine, Rege Scot or urn David fetente <jr Archiepifeop* Quliebno annuente. 
Abbas eligitur ad locum in Scotia , qui Dumfttmtlin diciturV Ordiriatus eft d*- 
•tem a Roberto Epifcopo EccleJU S. Andres. iDeexitu igitur conftat. Initia 
magiftratus Gosfridi incomperta funt. Videtur taajep Conrado poft annum 
MCXXII. fucceflifle. Eadmerus enim Hijioria Novorum eoulque perdu&a, 
, de Conradi tranflatione filet. ' . .l a ./i 

Ebietus. fucceflit, atque obiit anno MCXXXVII; tefte .Gervafio ( in 
Chronico, p. 1^45.) die V.. fdjusMaii ju^taiObiaiarium. Gant. Laptus igi- 
tur Bakus ( de Scriptor. Cent. 2. cap. 72. ) Jqui ilium ' atinis X VIII. -Prior*- 
turn obtmuuTe fcrjbit. > ' i' "v. u-.d.u..-. . , r 

JeremtAs Elmerd fucceffitannoMCXXXVII. a-Theobaldo Archaepifcop* 
Cant, depofitus cisca annum MCXLIIL reftitutus ab Innocent io JI. Papl 
(qui obiit annaMCXLIII. ) fedab AaJnppucopoftatimVefignarecciaaus. 
Ifta refert Gervafius, p. 1345.1312; 1359. . > .!!>'.* .. ii,.. 

Wakerus Durdens, Jeremia? depofito TheobalcU i audioritateiuffijc^U9, eN 
dein i Papa reftituto locum dedit, Dovbrjam mtBrim fecedensI Jenemia 
autem paulb pbft fefces abrcnuociante,Prioratum iterum obtinoiL Aahoide*- 
mum M CXLIX. Epifcopus Goventrienfisiekaus ; eft. J i Ifta Galvaflus ip. 
j a 59; 1 367. obUi! VII. Idus.Etecerabr. e^ifide-ObmuriiCantuarienfis.! , . * 

iValterus Parvus Theobaldi ArchierJifeapi Capelldnusy Durdo«di:aib ed , 
fiibftituttis eft ab eodem. depofitus anno MCLIII. ItaiGervafiiurpJi }6f. 
j2i2, i?6o. Dies obitus lnccrpus. eft. Duo jeniin, Watte,ri Prioiiesvlprattr 
: T Durdentem^ 



Digitized by 



Google 



i 3 8 Hifbrid Prior um Ecclefi* -Cant. 

DUrdentera, in Obituario Cantuarienfi reponuntur ; alter VII. Id. Januar. 
alter VIII. Id. Februar. defundus. Tertii Walteri mentio alibi apud Som- 
nerum nonoccurrit : ilium tamen fuo loco infra rcpofuimus, quamvis dies 
utriufvis obkuales fccerncre nequeamus. 

Wiixrtus, aatea Subprior, Prioratum Thcobaldi dono poft deturbatum 
Walterum accepk. Obiit anno MCLXVIL V. Cal. O&obr. Ifta Gerva- 
fius habetp. 1369. 140J. Annum obitus confirmat Chronicon Ecclefi* Chri- 
ftt Cant. MS. diem Obituarium Cant, quod de Wiberto ifta exhibet : ' Hie 
inter multa bona opera, quas fecit, ifti Ecclefix contulit ornamenta , Sil- 
' Jam. unam, nuneDum unum. Signum quoque magnum in clocario po- 
'luit, quod triginta duo hommesadlbnandumtrahunt. Duo magna tapeta, 

* 8rc SHvam magnamde Chartham XL. acras habentem, quam ruftici longo 

* tempore tenuerunt, diratiocinavit 8c Ecdefie refticuit. LXXI. folidatas 

* ledmtto Ecclefiae adquifivit ; quos in die Anniverlarii fic inftituh expendi. 
'Quadraginta fclidos in RefecWio ad refe&ionem Fratrum, Viginti fblidos 
' veto ad uius Pauperum ; de reliquo autem eleemofynam emendari prascc- 

* pit. ; Aqiwduftum cum ftagnisSt lavatariis 8c pUcinis mis; quamaquam 

* fere . milHario ah urbe intra Curiam & fic per omnes ipfius Curiae officinas 

* mirabiJiter tranfiiuxir, ficc. . 

04<v in ele&ione Richardi Archiepiioopi annoMCLXXIIT. primas par* 
ees t*mt. Abbas demum Monafterii de BeUo anno MCLXXV. fa&us eft ; 
authore Gervafio, p. 1422. 1432. obiit XIII. Cal. Februar. juxta Obkuari- 
uoaCantk Regiftrum quidem MS. Ecclefiae Chrifti Cant. Bullam Akxan- 
drillL ficnechcio Priori injfcriptam prxfert anno MCLXXVII. Indidione 
X die XII. Cal Decembr. Annum autem ab aliend manu additum conftar, 
nondum enim Pontifioes aanum Domini Icriptis mis adbibuerunt ; 8c falsb 
additum liquet ex Indicoonis numero; qui anno MCLXXVL potius 
conveoit. 

Btncfcftus, Richardi Archiepilcopi CanceUarius, Odonem excepk anno 
MCLXXV. Abbas Monafterii de Burgo fa&us ante Aicenfionem Domini 
anno MCLXXVII. Ifta Gervafius p. 14*2. 1436. Obik III. CaL O&obr. 
-•eat fide Obituarii Cant. 

HtrUmms, Richardi Archiepilcopi Capellanus, Benedido fubrogatus eft 
anno. MCLXXVII. Demum anno MCLXXIX. caecutientibus ocuUs of- 
ficio' exequendo minus idoneus fa£tus, Prioratum refignavit die VIII. Id. Au- 
guftL Sic Gervafias, 0:1436. 1456. Obiit VIK Id. Maii, prouthabet Obi- 
juarilum Cant. 

Alanusy loco Herfewinia Ricardo Archiephcopo eodem die promotus eft ; 
annoMCLXXXVI. Abbas Theokesbiriae eledus, 8c die XVII. Cal Julii 
•ejufikra annibenediftus: fttxta Gervafium, p. 1456. 1480. Obituni die II. 
-Non. Maii refert Obituarium Cant. 

H$»orius, quondam Baldwini Archiepilcopi Capellanus, tunc verb Coeno- 
cm Cderarius, fuccenor^Baldwino annoMCLXXXVI. XVII. Cal. Julii 
. dacus eft. Pefle extkaus Horns obiit anno MCLXXX VIII. die XII. CaL 
Noverabr. Ifta Gervafius, p: 0480, 1 5^5 - Merita illius Obituarium Cane fic 
deprsedicat. 'XII. Cal. Novembr. obtit venerands memoria: venerabilis 

* Prior Honorius, bonos & exemplumttmpr8Ecedemiumqui.a3 ruturarum Pri- 

* orura. Hie fpretis parentibux, Prioratu 8c patria, protuendalibertate Ec- 
' defisadiit Sedem Apoftolicam. Ibi in proieoittone appeuationis, quam 
f in EcclefiA rftd fecerat, pent per biennratn commoratus eft. Quern cum 
' nec laboris immenfitas, nectribulationis acerbitasaliquancta poflcntcvinoere, 

* vd aninum e>us ab amore 8c fide Conventus iui revgeare; tandem inur- 

* be Rvonuoi corrupti aeris correptus peftUencii, una cum quiiK^&mibus, 
'qui fc ftmmter pro EaekGl &a perksuo ptopofiwrunt, debuura foirens 

f mortaUumy 



Digitized by 



Google 



* mortalium, in Ecclefia Latcrancnfi diemclaufitextremum; ibidem horiori- 

* fice fepultus eft in oftio Capituli. Et fiet fervitium pro eo per omnia, ficuc 
4 pro Wyberto Priore. . . 

. Rogerus Norreis y Prior a Baldwino Arehiepilebpo anno MCLXXXIX. 
II. Non. Oftobr. invito Conventu faftus ; anno MCXC. Abbas Eveflia- 
menfisabeodem creatus. Sic Gervafius, p. 15 51. 1564, qui quidem Abba-* 
tern Evefliamenfem anno MGXCI. Rogerum a Baldwino benedi&um fu- 
iffe refert; quamvis Baiwinum Cib exitu anni MCXC. obiiffeeonftet. V'y 
de tjuae fupra annotavimus de Gervafii erroribus Chronologicis in his circi- 
ter annis in DiiTertatione de vera fucceflione Archiep. Cant. 

De Rogero iftahabetGiraldus CambrenfiVin Speculo Ecclefiae MS. Dift. 
2. cap. 23. ' Sieut autem S. Auguftini Coenobium a Cant. Metropolis fubje- 

* ftione fe per foperbiam ex opulentia natam noftris diebus exeimt; lie per 

* Monachum quendam de fuperciliofo fimiliter & opulento S. Trinitatis Can- 
' cuariae Ccenobio apud Evelham tranflatum/ibique in Abbatem promotum, 
*Monafterium loci ejufdem a poteftate Wigornienfis Ecclefiae modernis fi- 

* milker temporibus exemptum fuit. De divitiisehim addivitias affumptus, 
' Jkdefidiose pariter ac deliciose nutritus,a divitum vitiis, 8r individuisfere 
*comitibus fuperbja (a & luxuria non fuit exutus. Per fuperbiam eniffl 

* matrem fuam filia deferuit j 8r fe 'ab ejuldcm eximere gremio, debitaequtf 
' fiibje&ionis abfolufre vinculo & emancipare curavit. Ingruente verblalci* 

* vix vitio 8c nimis enormiter invalefcente, & vicos 8c villas Monafteriique 
' maneria cun&a, tanquam equus emiflarius ad omne jumentum hinniens, 
' adeb in omnem libidinofe voluptatis illecebram, fenfuales motus in nullo 
1 refraenans, perniciofislaxavithabenas; ut duodevigefimum autampliorem, 
' juxta vicinam k veridicam affertionem , prolis fuse fexus utriufque nume* 

* rum cum fcandalo gravi, nec Deum quippe nec hominem verens aut ve* 
' recundiam habens, ple&iliter adimpleverit. Veruntamen quoniam ficut 
' nullum bonum irremuneratum, ita nullum malum in terris impunitum ; 

* proceflu temporis Nicolaus Tufculanenfts Epifcopus & S. R. E. Cardina- 
' lis vice Legationis in Anglia fungens, hisauditis 8c propenfiiis animadver- 
' lis, belluam banc ejecit ; 8c a dignitate male quaefita, quia minus canonice 
' per fuperiores attjue potentes adepta, 8c longe pejus adminiftrata Cum de* 
' decore, ut decuit, debitaque confufione depofuit. Depofitus eft Rogerus 
anno MCCXIII. diefefto S. Edmundi, authore Matthxo Weftmonafterienfi. 

Osbemus deB/Jto, a Baldwino Archiepifcopo promotus menfe intermedio 
inter Oftavas Epiphanix 8c diem XIX. Eebruarii anno MCXC. ineunte. 
Poft Baldu ini obitum depofitus a Monachis fuis anno MCXCI. VI. Idus 
Maii. Ifta exGervafio conftant, p. 1 564* 1570. 

Gdlfridus, Supprior Ecclefix Clirifti Cant, in Osberni locum a Monachis 
eodem diefuffe&us eft ; tradente Gervafiop. 1 570. Anno MCXCIII. Huber- 
tum Archiepiicopum elegit. Anno MCXCIX. Ecclefiae fuae caufam ad versus 
Hubertum Archiepifcopum in Curia Romana procuravit: ejufdemque decifi* 
oai anno MCCII.fa&x fuperfuit;qu6d exEpiftolis MSS.de caufa Collegii Hak- 
intonenfis liquet. ExSomneri calculo Prioratum ad annum ufque MCCVI. 
obtmuit. Certe anno MCCV. in viviserat; quo Huberti Archiepifcopi 
compofitionem.cum Monachis S. Auguftini fa&am confirmaviti tefteWu- 
fclmo Thorn p. 186 3. 

JohAttncs Sittingborn, h. Somneroanno MCCVI. fucceflfifle dicitur,& tem- 
pore litis gravuHmx inter Johannem Regem 8c conventum Cantuarienfem de 
elecHone Archiepifcopi Ecclefiae praefediffe. Fervebat ilia contcntio ab 
anno MCCV. ad annum MCCXIV. Viderat forfan Somnerus, in Archi- 
vis Ecclefiae Chrifti Cant, verfatiflimus, monumenta quxdam, 6 quibus ifta 
eliccret. Vuigati quidem Hiftorici litem narrantes, Prioris nomen tacenr. 

T a Anno 



Digitized by 



Google 



Hiftma.P.rjwm Ectkfi* Cam, 



AooP MCCXX&U. Jpliannej qwiskai Friar aMonachis eledus in Archk- 
ntfcopum & a fleae confirmatus* ejefticgai abrenunciane a Papa perfualus 
eft ; quod mm is ejfet fenex & fmplex, & ad t ant am infifficiens dignitatem. 
Iftaxeferunt frlaftfosus Paris k Alter Weftttionaftcrienfis. An Johannes 
is Ele&usttpn ajiusa johanne 8ittingb©rn faerie, non habeo quad aflirmem ; 
aJSrmat tamen Semneruj ; vefopr ne xovita veritate. Sane ilium in pari- 
bus erratfe confta*- U[t miftam enim ordincm & Chronologiam Priorum a 
Conrado ad Galfridurn. ; quocp, *B Gervafio Borobernenfi vir eruditus in 
o^afgiw libf icuwftJaw fui in Arebivjs Eccle fi» Chriftt Cant, hodienumak 
fcrvati pbftea emendatum dedif J. ids pluriwiis iWe fikt Prioribus, cjuerom 
e*tat ^moria in Qbituario CantjjiarienG MS. Id de Wakero tertio fiipra 
obferya^io^is. Piaos jpariter Jo&uijses, UH peoitus incognitos, Qbituariura 
rpcenfet, ft;. Johansemde Cbet&am, qui obiit VIII. Id us Julii; & Johan- 
rjem akeruni, qttioQbik XV. Cai. Augufti; oifi quod horumnon alius ab" 
iljp, q)4en> JojwMrem Sit tingbor n Sorooeruj indigkat, fuiue reaet^rtferi pof- 
£g yifJeaiturr W$eln*um tfidem PriQpcas, qui «i>iit VJH. Idus Februar.' 
, Spnw^rp igopflwfe Qbim«Ume»hibft. Pe JioVrineaiitem Sdttingborn vide 

Wtkw III, .Prsfedif EfcJefe .Cferifti Cant, anno MCCXVII. quo 
B«lJ$.m M on WH ill- Pap^j^li^^ara H. Id. Dccembr. IndiQione VI. Re- 
giiripm. ftcciefiae (3»rtfti CajBWirienfis mbibct* Bull* apponkur annus 
MC^V^U, y^irumindiclionisfltt«nerus MCCXVII. reponendum fuadet. 
pe die plpifrwU iftiw toris v*de fupra to Wakero H. 
, fdQtpvlh Uff^pe<lPwAK^iepifi»pu«jaojiK)MCCXXXII. ele&uni 
effe. fttpra dwflWfr i^tque hincoftnftat Johannem Sittinghom Galfridi fuc- 
^^r^maJwrafouTea Jobanoe Blc^o ArcJikpilcopo. Medius cnim inter- 
geu r it,y/ r a)ter«s If I. Johanuefn Mtem de Chstbam cognomen traxifle arbitror, 
& vil^. idus Julii objifle, prout OWwaritHiiCant. habet. 

/4^, frcceffitannoMCCXXXIV- obiit anno MCCXLIV. 
jux;* Somnerum; qui Qmpofttmem inter ipfiim Rogerum & Abbatem 
iiuguftjipi anno MCCXLU. initaw in Appendke fiii p. 448. erulgavit. 
Expat eadem apud WjllplqEium Tbom in Ovoqico C10 p. 1888. Obiiffe 
dicjtur in Obituarip IX« Cal, Septembr . Rogerus Prior ; qucm ab ifto diver- 
fum opn fuifle opinor. 

N^lous de Sandmen Prioratum iniit anno MCCXLIV. deceffit ann6 
JvlCCl^vm, e^59mnericalculo. MibinilaJiud deeoeonftat prater id quod 
habet Qbhwium Cant, ilium III. Id. Februar. deftm&umene. 

RogemsdeS. Elfhtge^ Prioratum abanooMCCLVIII. adMCCLXIII. 
tenuit, authore Somnero. Sane iftp anao Prioratum vacafle lkyiet ex Char- 
ta JplwniusWeftgateSubpriorjs&MoflaehojiMnlkdefk Prio- 
ratu vacante data Bonifacip Archiepifcppo, quae fuperius extat p. 58. Obfit 
Rogerus die III. Cal, Oftobr, juxta Obituariufi} Cant. Annum obitus con* 
firmat Chronicon Ecclefiap QwUti Cant. MS. cujus h*cfunt verba. * Anno 
VMCCLXIII, obiit Prior Bcclefi* Chrifti Cajjt Rogerus de .$. Elphego ; qui 
1 Capellam inter DormitorHwa & Infirnwiam hononfice parfecit. Et lequeba- 
* tur in officio Prioris Adam d? CWinden« Monachus ejuldemEcdefiae. 

4dm deCjiiUendf^ WiMmumjwate voeaat Author Antiquitatum Brl- 
tann. Sic Godvinus ; hie ab illo deceptus, ille forfitan a Petro Ydcham, in 
cuius Chronico MS. ifte W. Prior appellacur. Port mortem Bonifacii ekOus 
a Monachis Archiepkcopws fer mm cmrftrwmjfi anno MCCLXX. anno 
MCCLXXU. in Curia RmanaUftgnwit EJeSfaoem d# fe faUam in man** 
Dowum Pap4 mann frofri$ & cum cmfifio fuorm. Ifla Chrenicoa Ecclefia 
Cferifti Cant.MS.Fa£umid wnoM<XLXXJJLdieXVIjCal^c^>r.Petru» 
YcJ^an) jrefei^ia am» a^fignjisdo mwitMa Japitis.Qbut anno MCCLXXI V. 

ex 



1 



ex fide difti Chronici MS. Idibus Septembris, juxta Qbituariuai Cant. Falfus 
igitur Sen»nerus ? qui ilium anno MCCLXX. deeeflSffe fcrihit, 

Thomas deRjngmere, Prior eleausannQ.MCCLXXIV, XHI.Cat. Odobr' 
refignavit Prior atum anno MGQIXXXV, in Vigilia P,4faarum, v'txv&Vl, OA 
Ai ritis, habitum nigrum ejcutus. Jnduit kfibitum album Qifiercienfu.QrMms a_pu4. 
Belk locum Regis in JJiarcefi Winmicnfc H#c Chroaicpn £cdefi*r Chrifti 
Cent. MS. refert. Deopfkum ep die prioraqim confjrmat Regift««n M$; 
Ecclefiae Cant. Obiit Thorny quidam Prior Cant. V. Idus Matt juwa Obi* 
tuarium Cant, quod de ifto di&um puto. Audita Thomae ceffiane ; fie 
pergit Cbronicon Ecclefiae Can*, M. Henrjcus de Bray Regit Efcfaatc* c*pt 
Prior turn vacanfem in mtnut. Domini Regit, , Jd Ecelefia? fuae priyilegiis & 
Regni legible adverfari MonachicQafendsbaoit. Rf$ jn Pariiamemop^xiflip 
ventilata eft ; & cu.ftodiam Pripratus vacantjs ad Regem minims per cioere defo 
nifum eft. Sententiam Rex data wtimm habuit. Rei geft*& (eatsntiac lat* 
Hjftoria reperitur jn Chronipp dj&o ; winger autem (quem voCapt ) Pro- ' 
ceUus atque ejus inftrumeota in Regiftrp ditto MS. • ■ 

Henricusde EJtria, ejufoem Eccjefififi Mpnjchus TfcpnwJoco etefois eft 
annp MCCLXaXV. XL Id April Sf eodem die inflallgitus ah ArshiepiP 
covo Cant. Johanne, juxta Chronioon Eccje6> QjriftiCant. MS, kegendust 
arbitror XI. Qal. April, vej PI. Jd. April. IJenricum iftum Jaudat, Author An- 
tiquitatura Brkann. quod diu imermiflTam juri^i^ioni?Metr»pojiac«vai»B-i 
te Sede Archiepifcopali execuponem acj Ecclefiam fijam revpearit, Suffra-* 
gaturChronicon di&um ; quod ad imqura MCQXQAL topbfot*- Poft 
mortem Johannis Arcbjepifcppi Prwr Capifufam Csftfvptr/fditf/eHGm Dwtt- 
fani in omnibus pacific} exercuerunt, in Pt#£<fi Btthwievfi, Stuff i jfrayid, & 
Sanfii Jfaph. Et in eijdem Dupceftbus V4f4»tifas< id0f Prior & Qwvcntvs 
per Officiates fuos vifttarunt tarn Ctptful* GathtdraUt^wimRegutiti*, tarn 
clerum quhnpopulum, torn ip capft* qutmjn mtmtris, fine eantradjtfione cw 
Wcuuquf. Praefedit Ecclefiae Chrifir Cant. anno* XI.VII. ex fide Obituarii 
Cant Hos fi cavos ponamus j objerk Jlenricus anno MCCCXXXL Et fub **i- 
t»m quidem iftius anni Richapdupi Prioratum gejfli/re WiJlefrmjs Thorn fitlem 
facit. Ifto itaque anno lieof ici cb'ium contigiffe tantum non conftaj:. An- 
nps quidem dMntaxat XXXVII. Somnprus regimini iMus coneedit, atq«e 
adeo obitum anno MCCCXXII. ponjf. V eriim. Simpnem Mephara Ar^ 
cluepiC»p3m*b Henricp Priors anno MCCCXXIX, ^nenfe Januario intro- 
nizatum efle in Regiftro MS. Ecclefiae Chrifti Cant, legitur. Quia &i ad 
Walteri Archiepifcopi obitum anno MCCCXXVXJ. ipfius Henrici ftegi- 
ftrum MS. ([in Bibkothec4 Cotton. Calk*, £-4-') deducitur. Beneficia 
Ecclefiae Chrifti Cant, ab illo collata Obituarium Cant, his verbis depraedicajt j 

* Iuyenis habitum Monafticumlufcipiens^ c«pitvirtutummorib>usttorej[cere, 

per ftudium Clauftralis refidentix fluenta Seripturarum fitibundo cords 

* haurire. Pripr autem ppftea fa&us, utilis &■ prudens difpofitpr in tempo* 

* ralibus efficitur. Conventum namque srealienp ad tria millia marcarum 
' oneratum fuil indqftria expneravit ; Chprum verb Ecclefiae puleherrimo 
'ppere JapideP fuhtiliter incifodecenter adornavit. Qraamentis quoqueEc- 
' ue/iafticts, videlicet cappi$> cafulis, tupicis, dalmaticis diverft colons, 8c 
c Alois, ac annulis Pontincalibus pretiofis Ecclefiam .decoravit & nobiliter 
' ditavit. >Edes etiam novas infra Monafterium & extra fumpcuofas funr 
' davit ; & plurimas dirutas reparavir> Terras infuper multas, redotitus 8c 

* iilvas in diverfis Maneriis j ac libros diverjfaium faculjatum mage* pretii, 

< pJures quam aliquis praedeceflbrum fuorum perquifivit4r Eeckfi* reliquiit* 
' Qui cum XL V II. annjs Prioratum labbri9s.e ac ftrenue.gubernAffet ; taodem 

< apnp sttatisfijae XCII. inter Miffarum celeprationemppft iPominiciiConpojjj 
4 jefeyai^oaera, yj, Idus Apriusex bacJu$e fiibtrato eft, $c beatpiine quit 

* cyjitinnace. Ricardut 



Digitized by 



Google 



Ricardas de Oxynden , anno MCCCXXXI. VIIL Cal. Januar. Bulhrri 
Johannis XXII. PapaeTibidire&am accepit; eatnque anno MCCCXXXIL 
X. Cal. Martii executioni demandavit. Hfiec Willelmus Thorn p. 2060. 
2o62.refert ; neque ullamdeeoantea mentionem fatlam apud vulgatos Hi J 
ftoricos reperio. Certiora exhibet Regiftrum MS. Ecelefiae Chrifti Cant. 
Henrico, inanity mortuo fuffeftus eft Ricdrdus Oxynden craftina die t oft VII. C*l. 
Mm anno MCCCXXXI. Obiit anno MCCCXXXVIII. die IV. Augufti, 
Id ex Epitaphio Sepulchrali conftat. Diem obitus confirmat Obituari- 
um Cant. 

Robertas Huthbrsnde, Ricardo fiicceflit, 8c obiit anno MCCCLXX. XVII. 
Cal. Augufti, tefte Obituario Cant. Error itaque in Epitaphio Sepulchrali, 

3 uod apud Somnerum extat, latere videtur. Id enim die XVII. Augufti 
lobertum obiuTe praefert. Merita illius Obituarium Cant, fic enumerat. 
' Recolendae memorise Dominus Robertus Hathbrande, pridem hujus Eccle- 

* fiae Prior, XVII. Cal. Augufti anno Domini MCCCLXX. diem fuumclau- 
' fit extremum. Qui mox poft habitum fufceptum, virtutibus 8c bonis mo- 
' ribus florere coepit, 8c continuavit in eifflem. Prior autem effe&us, mo- 
' deftum, benignum 8c affabilem cun&is fe exhibuit. In divinis quoque 

* officiis multum fimplex erat 8c devotus. In minifterio altaris i fletibus 
' 8c lacrimis perrar6 fe continuit. In temporalibus etiam aded prudensex- 

* titit 8c circumfptftus ; quod ornamentis ecclefiafticis, libris, annulis, & 
' variis jocalibus pretiofis Ecclefiam ditavit. Aulam quoque lapideam, qur 

* dieitur Menfa Magiltri, cum (eptem cameris adjacentibus pro infirmis: 
' Cameram aliam plumbo coopertam juxta U Gloriet : Novam coquinam 
'Conventus: Duas magnas campanas in clocario, viz. Jefu Sc Dunftan ; Or- 
' gana magtia ; Subtabulam altaris S. Thomac : quamplures etiam domos 

* infra Prioratum 8c extra de novo conftrui fecit 8c reparari. Maneria de 
' Styftede, Bonyngton 8c Suthcherche, ac terras arabiles, bofcos, prata, 8c 
' pafturas, in aliis Maneriis Ecelefiae ad numerum CCC. acrarum per fuam 
' induftriam perquifivit. Marifcum de Apuldoure continentem CCCLXIII. 
' acras, 8c Marifcum de Elwerton includi fecit. Et praeter hate graves Sc 
' intolerabiles expenfas circa Dominum Regem 8c Reginam 8c fuos, ac ho- 
' mines ad arma multiplicatis vicibus verfus partes exteras fuo tempore di£ 

* currentes, fuftinuit 8c fecit. Sicque per XXXII. ferme annos Prioratum 
' did* Ecelefiae in temporalibus 8c fpiritualibus exinde rexit 8r gubernavit ; 
' in quorum fine obdormivit in Domino. 

Ricardus ijillyngbtm Robertutn excepit ; 8c anno MCCCLXXVI. decefc. 
fit, juxta Somnerum. Die ultimo Augufti obitum contigifle Obituarium 
Cantuafienfe prodit. 

' Stefbunus Mongehtm fucceflit anno MCCCLXXVI. obiit anno fequenti, 
ex Somneri calculo. Diem obitus dedit Obituarium Cant. XVIII. Cal. Julii 
is fuit. 

Johannes Finchy Johannem Wynch de Wynchelfe Obituarium Cant. 8c 
Regiftra fere omnia appellant. Prior creams eft anno MCCCLXXVII. 
menfe Julio. Siquidem annos XIII. menfes VI. Sr feptimanas II. Priora- 
tum geflit; atque obiit VIII. Cal. Februarii ; juxta Obituarium Cant. Diem 
IX. Januarii Epitaphium ejus Sepulchrale apud Somnerum 8c Weaverum iUi 
fatalem fuiffe perliibet. Annus autem obitus MCCCXCI. ineuns reperie- 
tur ; fi tempora PriOratus fequentis conferantur. 

Thomas ChiBinden, promotus anno MCCCXC. exeunte, die XVI. Febru- 
arii, obiit anno MGCCCXI. die XV. Augufti circa horam nonam vefper- 
tinam. Ifta prodit Regiftrum MS. Ecelefiae Chrifti Cant. Tempus obitus 
confirmat Epitaphium Sepulchrale apud Somnerum 8c Weaverum ; additque 
ilium praefuiife annis XX. feptimanis XXV. diebus V. Res geftas pluribus 

periequitur 



Digitized by 



Google 



pcrfequirurObituanura Cant, hifoe verbis : 4 Obiic recolenda memoria Do- 
minus Thomas Chyllynden, quondam Prior hujus Ecclefia, Decretorum 
Doctor egregius. Qui ope &r auxilio Reverendiflimi in Chrifto Patris ac 
Domini T horn* Arundell Dei gratia Cantuarienfis Archiepifcopi, totius' 
Angla Primatis & Apoftolic* SedisLegati, navem iftius Ecclefiae, cum 
Capella B.Mam Virginis in eadem fit* operequedecentifabricata, totali- 
ter reoovavit. Clauftrum quoque, Domum Capitularem, magnum Dor- 
mitonum icum nova vlA versos Ecciefiam, & fubtus domum raftura, de 
novo fieri feat. Majusverb altarecura duobus altaribus Sanftorum Dun- 
ftani & Elphegi opere argenteo, aurco ac ligneo fubtiliter incflb decenter 
ornavit. Trk eoam altaria, duo ex parte boreali SS. Stephani &r Mar- 
tini, * tertium etf parte auftrali S. Johannis Evangelifta, laudabili pifturd 
k opere ligneo ftrenud decoravit. Vcftiarium ornamentis ecclefiafticis, 
videlicet cappis, cafulis, tunicis, dalmaticis diverficoloris, turibulis, can- 
delabris ac annulis Pontificalibus caterifcjue jocalibus preciofis egregie prsc- 
ditavit. Preciolbs infuper quamplureique libros diverfarum fccultatum 
huic Ecclefia contulit. Privilege quoque infignia, videlicet ufumbaculi 
paftoralis cum fandaliis k folemni benedi&ione poft Horas pracipuas- 8r 
proceffiones, Prioribus hujus Ecclefiae in fuorum Archiephcoporum abfen- 
tiis, ac ulrimam exemptionem Capituli generalis, a fanctiffimo patre Do- 
mino Urbano Papi Cui induftrid perfonaliter impertavit. Certa etiam 
adificia intra ambitum Curia conhftentia, viz. iaitrinum, granarium, 
ftabulumque Prions k muros cum turribus ejufdera Curiae, domofqae 
ouamplures neceflarias longo tempore dirotas de novo fecit ac cmendavit. 
Mdem quoque Japideam juxta aulam Prioris, quas vocatur Ptvid chumbir, 
cum duabus aliis cameris, leaumque Prioris in Dormkorb cum Studio 
& alias domibus annexis laudabilicer reparavit. In eleemofynaria verb au- 
lam Presbyterorum k aulam puerorum cum aliis diverfis axlinciis denovo 
conftruxit. In civitate quoque Cantuaria unum Hofpitium famofutn, vo- 
catum Le Cbeker y cum aliis diverfis manfionibus, nobiliter adificavit. In 
eddem etiam civitate Hofpitium de U Crmne ; Et in civitate Londonienh 
reddkus Robert! Lyctyll valoris XL. librarum, quos de novo reparavit, 
huic Ecdefiac adquifivit. In Cofiegio quoque Oxonia Capellam pukher- 
timam k plurescameras honeftas praparavit ; qua Soholaribus ibidem ftu- 
deotibus deledationi funt k honori. In manerio verb de Icham omnia 
admcia, prater columbarium k imam cameram, denovoerexit. Inma- 
ncriis de Chartham k Godmerfham, k in omnibus fere aliis Maneriis 
ad Eodefiam pertinentibus, multas k honeftiffimas domos de novo con- 
ftrai fecit & reparari. Hicquoque duodecimo Prioratus fiiianno ad Ecciefiam 
Rottcmem per Priorem k Capitulum ejufclem Ecclefiae canonice fuerat 



jk£kus. Cui elefitioni non confenfit ; citius eligens in hacian&& Cantu- 
arienfi Ecclefia. fub nobili Pontifick regimine defcrvire, quam in alia Ecclefia 
Pbooficali dignitate fiiblimari Qui poftquam Prioratum hujus Ecclefia 
XX- annis, XXV*. leptiraanis, k V. diebus, largifluis fiimpribus k expends 
iwnorificc gubernaffet ; tandem in die Affumptionis B. Maria Virginis armo 
Domini MCCCCXI. ab hac muodiali miferia fubtra&us, beato fine quie- 
vit in pace. 

Joktnms WoUntskergh, Prior creams eft anno MCCCCXI. indie Onfi- 
■ariooisS.<5regorii (vu&.die Hl.Septerabr.) Obiit aimoMCCCCXXVE. 
[execute] anno bhTextili, penultimo diemenfisFebruariicittahoramtem- 
ara poft mediam nodem. Sic Regiftrum MS. Ecclefia Cant. Obittnn ilKus 
non * cotnmemorat Obkuarium Cant, nifi ifta forfitan de eo intdlkenda 
fiat. V, Idas Jhgnfiitbht Jtb/unKS Wilj^rshrvw Stfjrw, Dttrttornm Dx>Ster t 



fViBelm* 



Digitized by 



Google 



m ■ j • - - --—il l l*J h^jyMj, ( --. - --. - . v.- I ■ <■ ■ T< 

!^ titjioria Priorum Jbcclefia Cant. 

Wilklmus Mola/by in Prioremeve&us annoMCCCCXXVIII. ultimo die 
Martii, quatuor dies ante Feftura Pafchae ; obiit anno MCCCCXXXVII. 
[exeunte ] die XIX. Februarii, hora noSis quafi decima. Ex Regiftro MS. 
' Ecclefiae Chrifti Cant. De illo Obituarium Cant, ifta tantummodo habet:. 
f Dicil.Cal. Martii obiit fcelicd memoria dignus Dominus Willelmus Mo- 
' leche, hujus Ecclefiae Prior, vir magna: puritatis atque religionis, in divi- 

* nis celebrandis honeftus & devotus ; qui hanc Ecclefiam cum grege fibi 

* commhTo X. fermeannis fceliciter gubernavit. 

Johannes Ssrisbttry, Sacrae paginae ProfelTor, Prior fa&us eft anno 
MCCCCXXXVII. [exeunte] die IX. Martii ; tradente Regiftro MS. Ec- 
. clefiae Chrifti Cam. Obiit XIV. Cal. Februar. juxta Obituarium Cant, cut 
fuftragatur Epitaphium Sepulchrale apud Somnerum & Weaverum. Conti- 
gifle mors videtur «ircaexitumanni MCCCCXLV. vel introitum fequentis : 
fucceffor enim poft anni MCCCCXLV I. initia Prioratum fortitus eft. 
Johannes Elham ele&us videtur anno MCCCCXLVI. ineunte, die XVI: 
' Martii. Qbut enim anno MCCCCXLVIII. Eexeuntc] die XX. Februarii 
inter horas quintam 8c fextam matutinam ; poftquam praefuiflet annos II. 
menles XI. dies IV. ex fide Regiftri MS. Ecclefue Chrifti Cam. & Epitaphii 
fepulchralis apud Somnerum 8c Weaverumiquamvis iftud annum MCCCCXL. 
pro MCCCCXLVIII. 8r Thomae nomen loco Johannis male repofucrit. 
' raulb aliter Obituarium Cant. * Die XI. Cal. Martii obiit pis recordatic- 
' nis Dominus Johannes Elham Prior hujus Ecclefiae, vir bonae honeftatis & 
f religionis ; qui hanc Ecclefiam rexit tribus ferme annis. 

Thomas Goldfton, prom.ot.us anno MCCCCXLIX. die XVI. Aprilis, obiit 
anno MCCCCLX VIII. die VI. Augufti inter hpras matutinas fentimain 8c 
o&avam. Ita quidem Regiftrum MS. Ecclefiae Chrifti Cant. Qujnque diebus 
bunccalculum fiiptrat Obituarium Cant> quod Prioratum annis XIX. men- 
fibus III. diebus XXV. ab illo adminiftratum refert.. -.JSeneficia Ecclefia? fuse 
praeftita idem his verbis commemprat : * A ie VIII.. Idus Augufti obiit re- 

* colendse memoriae Dominus Thomas Goldfton, Prior hujus Ecclefiae. Hie 
' cum elTet vir omnibus honeftiffimis moribus praeditius, in fratres quidem fiios 
' pius 8t benignus ; in omnes verb homines ade"6 erat humanus, anabilis atque 

* benevolus ; ut 8r fratribus carus 8c jocundus, ; amicis & omnibus denique 
' horn inibus amabi lis, tam vulgo'quamnobilibus habcretur. In tempora- 
' hum verb adminiftrarione quantae fuerit gravitatis & prudentiae, etfi aliqua' 

* ex parte magnifica quaedam ad honorem hujus Ecclefiae ab eo conftruda 
' aedirlcia teftantur, tamen id mulfb 8r pluribus 8c magnificentioribus ejus 

* operibus declaratum fuiflet, nifi incidiuet in eatcmporacalamitofa, quae pro-' 

* ventus Ecclefiae in alios ulusneceflarios diftraxerunt. In primis. fiquidemr 
' temporibus Prioratus illius accidit famola totius Cantiae populi infiirre&io y 
' quae huic Ecclefiae. graviflima damnatamin domefticis expenfis quam in' 

* Maneriorum noftrorum redditibus intulit. Succeflerunt deinde poft aliquor 
'annos bellacivUia ; in quibus cum magni gravitate & prudentia ita hanc 
' Ecclefiam foeliciter gubernabat j uteamintanti dtfcordia'Principum, quod' 

* fieri fine gravi fumptu non po^uit,non modaconfervaret illae(am,verumc£ianr 
' omnibus Principibusgratam atque dile&am exhiberet. Ad haec acciderunt 
' temporibus ejus immahes atque infblitas aquarum inundationes in Maneriis' 
' hujus Ecclefiae maritirnis, & prapcipuein Manefiode Apuldore ; uti ut ttr- 
' ras illius Manerii a maris irruptione defenderet, plufquam mille 8r ducentast 
' libras fumptuum fudit. His igitur atque aliis temporis , fui calamitadlMiS 
' etfi facultas illi negata eft explendi defiderii fui ; tamen quanta ;effet illt 
4 voluntas, ut hanc Ecclefiam aedificiis & ceteris ornamentis decorarec,$}uan-. v 

* ta prudentia in rebus Ecclefiae difpemandis, haec ab eo ... egregic conftrufta 
k aedificia declarant. v Jidificavit enim in Boreali parte hujus Ecclefiae Capellam 

... ..u t / in 



Digitized by 



Google 



Hifiork Priorum Ecclefia Cant. 



m honorem beacae Virgims Maria, in qua & fepultus eft. Quam videlicet 
• Capellam cum teftudine lapide* valde artificiosa, cooperturl &■ plumbo 
*feneftris vitreans k aliis omnibus adeum pertinentibus complevit Atrii 
'quoque ejufdem Capellac parietes cum coopertura de plumbo abfque tc 
'ffudme conftruxit. Turrem quoque five campanile in auftrali parte navis 
« Ecclefi^ad a todinem porticus Ecclefia fupra pulchro artificio confummari 
! . etl , am mcivitate Cantuaria prope portam coemeterii unum 

atftficium ligneum plures manfionescontinens, vocatum Anglice Le Bole 
« Prater teem Collegio Cantuaria Oxonia ad ufum Studcntium, quos mira 

fcenevolentia nutnvit &fovit, Librariam quandam fatis amplam prius iir- 

* coptam adincan nonTwemagnisfumptibus ad perfeaionem duxit. Dum 

* his igitur rnultifque alns praclare abeo rebus geftis pollcret ) decimonono 
anno Prioratus fin circiter VI. diem Idus March' gravi inflrmitate correptus 

* J*' Q"? V. jnenfibus laborafieti ca patientia 8c devotione qua viam 
iHiuspudieam 8c rehgiofam decebat ; tandem VIII. Idas Augufti cum mag- 

'nomcerorefuorum debitum univerfe carnisabfblvit; reli£h Ecclefia quam 
« XIX. annos, menfes III. dies XXV. feeticiter gubernaverat, ab omni onere 
' aris alieni libera. ' • • 

Johsnnes Oxne y Prior creatus eft anno M€GC€LX VIII. die primoSep- 
tembris ; obiit anno MCCCCLXXI. die II. Julit circiter horam decimam 
nodis. Ex Regiftro MS. EceleGae Chrifti Cant* Diem cfcitte confirmat 
Obituarium Cant. 

WiOelmus Pttham, Prior faSus eft anno MCCGCLXXI. die XIII Au- 

rfti ; obiit anno MCCCCLXXII. die XIX. Aueuftr, inter horas feptirnam 
oftavammatutinas. Sic Regiftrum MS. EcclefiaChriftiCant. Die XIII. 
Cal. Septembris obitum reponii Obituarram Cant. " J 
WiUelmus Sefyng, Prior eleftus anno MCCCCLX XII. die X. Septembris,' 
obiit annoMCCCCXCIV. die XXIX. Decembr. inter horas fextam &fep- 
timam matutinas. Ifta Regiftrum MS. Ecclefia Chrifti Cant, exhibet. - Aa- 
aum atque diem obitus confirmat Epitaphium Sepulchrale apud Somnerum 
& Weaverum ; quamvis anni Prioratus ibidem aflignati calcutofuperiori mi- 
nus conveniant. WilTeimus enim annos XXII. menfes V. dies XXIV. in- 
ibi prafuiffe dickur. Neque magis fibi convenit Obituarium Cant: quod 
obitum die H. Decembris anno MCCCCXCV . pbnit ; 8c regfmini annos 
XXII. menfes III. dies XXV. tribuit. Magis eligendus videtur Regiftri 
calculus. Certe Obituarium erraUfe conftabit ; ft tempora Sueceflbris ab eo- 
dem data conferantur. Merita Willelmi Obituarium Cant, fic enarrat. ' Obiit 
c recolenda memoria Dominus Willelmus Sellyng, quondam Prior hujusEc- 

* clefts;, Sacra Theologia meritiflimus Profeflbr atque praclarrflimus. Vir 
•"fiqutdem tam divinarum quam farcularhim lirerarum peritia, Latina quoque * 

* & (Sraca lingua apprime inftitutus. Hie cum euet omnimorum honeftate 
r fingularique vita fWtimama praditus ; adeb fane in eo pia? religionis re-. 
' fplenduit probitas ; ut tam vulgus quam nobiles eum Monaftici Ordinis 
*& decus fplendidum 8c digniffimum exemplar imitandum afleruifle pro- 
' bad fimt. In tcmporalium verb adminiftratione quanta fiierit diligentia 

* atque prudentia, hac ab eo egregie afta experte declarant. Enimvero 
'prater plurimos fumprus, quos continub circa Ecclefia cooperturam ex 
4 plumbo fecerat ; adificavit turrim quandam camera Prioris vocata L* GIo- 



' riet contiguam. Quam quidem turrim modb Studium PriOris appellatam, 




i perpulcri i 

* navit ; quam etiam nonnullis libris inftaurari fecit, ad ufum maxime li- 
*irrarunrmidiisdeditorum ; quc»miro ftudio&benevolentid nutrivit 8\ foviti 

U Auftralem 



Digitized by 



Google 



Auftralem verb partem Clauftfi ad ufum ftudioforum Confratrum vitreari 
fecit ; ac ibidem novosTextus, quos Carolosex novo vocamus, perdecentes 
fecit. Murum etiam, qui ab Ecclefia S. Michaelis ufque ad veterem mu- 
' rum hortum Conventus claudentem fe protendit, conftruxit. In nonnullis 
4 etiam Maneriis noftris tam ad Prioris quam ad Conventus fingulare fola- 
'tium plurima aedificia vel ex novo conftruxit, vel Vetera renovari adornan- 
' que fecit. Videlicet in Manerio de Ykham non foliim cameram Prioris, ma- 

* gis 3ele£hbilem fecit ; fed & Confratribus illuc causa folatii conflueritibus 
« novum Dormhorium conftruxit. Itidem quoque fecit in Redoriis tam 
« apud Eftry quam apud Monkton. In Maneriis verb de Godmerlhara, 

* Holyrigborne & Orpynton ; quod etiam fecit in Hofpitio Prioris apud Suth- 
' werke, manfiones Prioris' longi dele&abiliores reddidit. Praeterea tam in- 
' fra Monafterium quam in Maneriis extra, odes plurimas & novas conftruxit 
' & dirutas reparavit. In quibufdam etiam dominiis noftris nonnullos red- 
« ditus diu perditos fua induftrist recuperavit. Manerium verb de Sefalter, 
*ubi ex multo tempore tantummodo tenebatur ad firmam VI. Iibrarum, 
'XIII. folidorum, IV. denariorum, fua fummd diligentid ad ftatum 

* praefentem videlicet ultra valorem XX. Iibrarum redegit. Apud Apul- 
' dore etiam 8c Feyrfelde, cum onus defenfionis wallarum maritimarum antea 
« foli Ecclefiae noftrae imponi Iblebat, quod continub fuftinere effet rever a 
' Ecclefiae noftrae intolerable; ipfe iua lagacitate non line magnis fumptibus 
'procuravit, ut finguli qui fub periculo maris terras ibidem haberent, ad 

* ejufmodi wallarum detenfionem contribuerent. In adminiftratione verb 
' fpiritualis Ecclefiae noftrae jurifdi&ionis, Scde ipfa per mortem foelicis me- 
'moriae Thomae Bourchier Cardinalis vacante, quam prudenter quamque 
' circumfpe£le fe gerebat ; declarant non tam ejus pietas in tuendd Ecclefiae 
'libertate, quam ejus' & benignitas in fovendo bene beateque viventes, & 
' feveritas in corripiendo perditos moribus. Ab epd'em quoque Domino Car- 
'dinali fua induftria fecit relinqui Ecclefiae noftrae XXVII. cappas derubio 

* teffew, una cum cafula & dalmaticis unius ejufque fe&ae. Pra?terea cum 
'ad Summum Pootificem per Regem Henricum hujus nominis Septimum 
' gratia fuse obedientiae praeftandae una cum caeteris Oratoribus milTus efTet ; 
' munus orationis dicendse, quod fumma cum laude peregit, ei delatumeft. 
' Alias item coram Rege Francorum ipfe Ambaffiator cum aliis deftinatus 
' elegantiffimam e^it orationem. Cum verb apud Curiam Romanam con- 
'ftitutus eflet ; ipfe Ecclefis fuae adquifivit non fblum diverfa privilegia li- 

* teris Apoftolicis communiri ; verura etiam perpetuas Indulgentias, tam pe- 
' culiares Conventui, quas Stationarias vocamus, quam caeteris fidelibusge-. 

* nerales, in Feftis anni diverfis hue confluere volentibus, adeptus eft. Dura 
' his igitur multifque aliis praeclareabeo rebus geftis polleret; indie Regret-. 
' fionis ab exilio S. Thomae ea patientia & devotione, quae vitam illius pudi- 
' cam & religiofam decebat, magnocum mcerore fuorum debitumuniverfiecar- 

* nis abfblvit, anno Incarnationis Dominicae MCCCCXCV. reli&a Ecclefia^ 
' quam XXII. annos, Ill.menfes, dies XXV. ab omni onere seris alieni liberam 
' ftelicitergubernavit. 

Thomas Goldjton, promotus videtur primo circiter die anni MCCCCXCV- 
Siquidem obiit anno MDXVII. die XVI. Septembris juxta Obituarium 
Cant. SrEpitaphiumSepulchrale (apud Somnerum 8c Weaverum) poftquam 
praefuhTet annos XXII. rnenfes VIII. dies XVI. ex'Obituarii fide. Epita- 
phium quidem annos XXIV. habet praeter menfes VIII. dies XIV. Error 
autem facile patebit ; fi conferatur obitus Decefforis. Beneficia Ecclefiae 
Cant, ab ifto Priore praeftita Obituarium Cantuarienfe uberius commemorat. 
' Obiit percelebris memoriae venerandus in Chrifto Pater & Dominus Do- 
' minus Thomas Goldftoa, hujus Ecclefiae Chrifti jam olim Prior dignifli- 



t 




Digitized by 



Google 



Hifioria f riorum Ecctefa Cant. i^ y 



mus, ac Sacra Theologise Do&or rafignis. Qui dum bic nobifcum haG 
luce mortalium potireturia terris j <k Deo k hominibus erat gratiflimus, 
affebilis ac gratiofus. Deo quidem humilis 8r devotus j in omnes religio- 
fus, pius & benignus ; ac precipue fuum in gregem paftor extitit foavifli- 
mus. Ipfbfque Chrifti gregis alumoos tanquam filios uterinos benigno 
ac paterno affe&u indefinenter aluit, fovit, ipfbfque divino amore fincere 
dilexic. Praeterea hujus regni Magnatibus, viz. Principibus ac Domini* 
csrterilque hujus regni Proceribus fcipfum fumme amabilem exhibuit atque 
jocundum. Qui etiam Ambaffiatores five Oratores ad Illuftriflifnum Re- 
gem nofrrum Henricum VII. deftinatos ex ipfius Domini Regis decreto 
lpfbs Oratores honorifice ac humaniflimc fufcepit ; ac etiam coram eis ora- 
tiones perpulchras ac fatis elegantes diferte ac fplendide peroravit. In no* 
ftros verb cives Cantuarienfes tanta benignitate ac ignis divini ardpre ferve^ 
bat ; ut quofque quavis occafione difcordiae five diflentionis fejun&os effc 
dinofceret, iplos in priftinam concordia? ac pacis unitatem gratiose revo- 
caret ac firmiter confblidaret. Pauperes quoque ac debiles quantalibet 
egeftate opprelfos five gravatos continuo relevavit, iplbrumque miferiispie 
compatiendo mifericonditer fubvenitf. Cxterum rebus in agendis humanis 
difponendifque fummajjrudentiaacdivina fapientiAmirifice pfaeditus, nunc 
cum Maria ad pedes. Domini contempfandocoeleftia five sterna, nunc cum 
Martha fagaciter ac circumfpe&e adminiftrando terrena five- temporalia, & 
Martha: & Maris partes tanquam frrenuusdifpsnfator egregie fubiit acmag* 
nifice fupplevit. Qualiter igitur hie vir venerandus rrioratus dignitatem 
adeptus, manusfuas mifit ad fortia j opera per ipTum egregie confiiramata 
fatis declarant, ac manifeftant. Primb igitur ad decorem domus Dei* 
quam in vita fua fumme dilexerat, Turrim fatis excelfam, AtgyU SttfyU 
vulgariter nuncupatam, teftudine pulcherrima concameratam ac opere de- 
centi arificiofe undique fculptam acdeauratam, cum feneftris vitreatis fatis 
amplis& ferramentis, opeac auxilio honorabihum virorum Reverendillimi ■■ 
in Chrifto Patris & Domini Johannis Morton Cardinalis, necnon & Domini 
Willelmi Sellyng Prioris, in medio EccleGs, videlicet inter chorum &■ navem 
Ecc^efis, egregie erexit ac magnifice confummavit. Duos etiam arcus five 
fonnces opere lapideo fubtiliter incifbs cum quatuor aliis minoribus ad fu* 
ftentationem diets Turris colurnnis eandem Turrim fupportantibus fatis 
induftrie ac prudenter annexit. In choro etiam libros nonnullos ad Dei 
honorem & Ecclefis perpulcra literatura ac fatis politi exarari fecit. Mag- 
num videlicet Gradafe j quod quidem aureis Uteris , floribus Sc armis de- 
centi pi&ura inauratis pulchcrrime ornavit. Miuale quoque perpulchrum 
ad ufum facerdotum fumms Miffs infervientium, cum nonnullis aliis libris 
ad ufiim Fratrum Deo fervicntium, fatis commode affignavit. Feretrum 
etiam fan&iuimi Audoeni, in quo ejufdem Reliquis reverenter funt re* 
condits, de opere ligneo decenter incifo ac deaurato fieri fecit* Nec illud 
£lendum eft ; quod ad omnem ambiguitatis fcrupulum contra fanftiffimi 
ac Divi patris noftri Dunftani reliquias penitus toUendum, autoritate Re- 
verendiiluni Patris Domini Willelmi Warham tunc Archiepifcopi fblenne 
fcrurinium fieri fecit, praefente dido Domino Archiepifcopo cum nonnullis 
aliis Venerabilibus viris Ecclefiafticis fibi in eodem Scrutinio honorabiln 
tef caafEftentibus. In cujus rei argumentum portiunculam quandam calve 
venerandi capitis fanftifnmi patrom noftri Dunftani Dominus Archiepifco- 
pus di&o Priori manu propria contradidit ; ut earn reverenter in quadam 
mafia argentea & honorifice reconderet. Quam quidem mafiam argenteam 
in formam capitis diftus Prior decenter ac fatis arrificiofe fabricari fecit } 
in quo eandem portiunculam capitis fatis honorifice ac reverenter fecit col- 
locari: ipfumque inter Reliquias Ecclefis, ut decuit* voluk coafervari. 

U a 'Qliod 



Digitized by 



Google 



148 Hiftoria Priormi Ecclefa Cant. 

* Quod quidetn ab omnibus caput S. Dunftani vulgariter nuncupatur. Ana- 
*logium quoque five Aquilam aerieam propriis expenfis procurari fecit. 

* Tres etiatn pannos pulcherrimos operede AryfTefubtiliter intextos, ortum 

* Virginis cum vita& obituejufciemclare& fplendide configurantes, in parte 

* chori auftrali certis temporibus anni fecit apjpendi. Veftiarium quoque 

* variis ac diverfis ornamentis Ecclefiafticis, videlicet cafiilis, dalmaticis , 

* tunicis, & cappis, diverfi coloris ornando cgregie inftauravit. Duas prae- 

* eipue cappas, &c. Capellam quoque Prioris diverfis ornamentis, viz. cafii- 

* lis^curtinis ac tapetis,diverfi coloris honefte decoravit : ac Oratorium di&ae Ca- 
' pell* annexum cum claufura ex parte (eptemtrionali Ecclefiae contigua ad 

* Miffas in Ecclefia commode audiendas ad fummam dele&ationem 8r com- 
' moditatem fuis lucceflbribus reliquit. Ad decorem igitur domus Dei ifta 

* a nobis rccenfita laudabiliter ac magnifice confummavit. Extra quoque 

* Ecclefiam aquaedufium fubterraneum fatis onerofum ex parte auftrali prope 

* Eccleham ex lateribus &• caemento opere teftudinario firmiffime conftruSum 
' ad pluviarum inundationes commode recipiendas fatis prudenter acprovide 
' conftruxic ; quae quidem pluviarum exuberantia totam Virginis Criptam 
' cum caeteris Capellis adjacentibus ex defe&u aquaeduftus nonnunquam ope- 

* ruerat ; ficque aditum fatis difficilem ad Virginem gloriofam caufa devotionis 
' vifitandam omnibus illucconfluentibus omnino exhibuit. Qui quidem aquaedu- 
' Stus diftenditur in longum a via que ducit ab hoftio Ecclefiae meridionali 
.' verfus civitatem per coemiterium Ecclefiae prope fundamenta ejufdem ufque 
' ad cameram Supprioris, & k camera Supprioris per manfionem Domini 

* Prioris ufque ad caput tcrtii Dormitorii finaliter protenditur atque traduci- 

* tur. Novum quoque aedifkium vulgariter vocatum New Lodgyng juxta 
' antiquam Priorum manfionem vocatum Le Gloriet fatis pulchrum atque 
' famofum cum cameris, ccenaculis, fblariis ac caeteris appendiciis idemsedi- 
' ficium concernentibus, cum porticu decenti verfus curiam, ac cum omni 
' apparatu ad ornatum di£be manfionis pertinente, 'magnified ac laudabiliter 
' confummavit. Vafa quoque argentea ac deaurata ad menfam Prioris non 




' Et extra Monafterium Lbndoniis in fiiburbio civitatis apud Suthworke 

* manfionem Prioris, nonnulla in ea ac . diverfa in melius ac commodius 
' tranfponendo, fatis ingeniose ac honorifice renovavit; quae quidem illuc 

* adventantibus quam fummam confert deleftationem. In Maneriis etiam 
'ad Ecclefiam pertinentibus quamplura^aedificia a fundamentis noviter 

* erexit ac fatis egregic confummavit. Nam apud Chartham manfionem 
' firmarii ac ftabula Prioris cum claufiird eorundem ex lateribus & caemen- 
' to fatis commode conftru&a. Et apud Bekysborne in Manerio voca- 

* to Levyngsborne manfionem Prioris fatis pulchram cum Capelld an- 
' nexa in honorem Annuntiationis Dominicae ac Patronorum Ecclefiae cele- 

* briter dedicata, ac novam Aulam Dormitorio Fratrum adjacentem, cum 
' manfione firmarii ibidem cum omnibus aliis ad eandem manfionem perti- 
' nentibus, aedificio fuper portam & duobus horreis fblutri exceptis. Et in 

* Manerio etram apud Moon&on in Taneto duo horrea fatis ampla.cum 
% aliis aedificiis ad idem Manerium fpe&antibus, praeter manfionem Firmarii. 
•* Et apud Sefalter in Re&orid totum aedificium horreo excepto. Et in Ma- 

* nerio apud Apuldoore hofpitium Prioris cum duobus horreis, ftabulis ac 
' caeteris ad idem Manerium pertinentibus, negligentia Firmarii noviter ex- 
' uftis. Et apud Feyrfylde prope Apuldoore, ubi antiquitus nulla habitatio 

* erat, manfionem fatis honcftam de novo erexit ; quam cum terris adiacen- 

* tibus ad firmam dimifit. Et in Aghycourte novam aulam cum diverfis 

. • * cameris 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Friorum Ecclefi* Canti ' 149 

* cameris annexis ad ufum Firmarii ibidem. Et in Manerio de Ebney ca- 

* meras fatis honeftas cum caminis ad eofdem pertinentibus, ad ufum Fir- 
'marii ibidem. Et ut paucis concludam ; in omnibus aliis fere*Maneriis 

* tam infra Comitatum Kanciae quam extra ad Ecclefiam pertinentibus aut 

* diruta honorifice renovavit, aut nova adifieia fundamentis ercxit k egre- 

* gie 'confummavit. Etiam praeter- haec omnia ab ipfb egregie confummata, 
' in marifcis prope Apuldoore terras nonnullas falfuginofas, fteriies ac fatis 
' amaras fua prudentia ac fumma induftria reddidit frugiferas ac fatis dulces. 
« Quae quidem terrae tendunt ad fummam DC. acrarum juxta fidelem com- 
'putationem eafdem acras jufte commenfiirantium. Ac denique.portem 
' Hcclefiae exteriorem versus civitatem opere decenti ac plucherrime infculptain 

* a fundamentis erexit. Sed necdum ad confiimmationem ejufdem Deo dik 
' ponente attingere valens, impenfas tamen ad confummationem ejufdem 

* fumcientes ejus fuccefTori prudenter ac fatis- provide reliquit. His igitur 
'ac plurimis aliis ab eo egregie pera&is ac foeliciter confummatis, tandem 
' febre acerfima correptus, fumma manfuetudine ac patientia inter horam 
' feptimam St o&avam poft auroram, die videlicet natalitii Virginis Eu- 

* femiae, cum ingenti triftitia fiiorum, fpiritum omnipotenti, Deo, n quo 

* ipfiim acceperat, cum multimodis bonorum operum fru&ibus devotiflime 
' commendavit : . anno fcilicet Verbi incarnati MDXVII. Qui poftquam 
'banc Ecclefiam per XXII. annos, VIII. menfes, II. ebdomadas, &r II. dies 
'optime gubernaffet; ipfam ob omni onere aerisalieni liberam ac quietam 
' fumma cum laude gloriofe reliquit* Cujus animae precibus San&orum 
' mediantibus propitietur Altiffimus. 

Thomas GoldwcB, m Prioratu fucceffit ; & annis circiter XXIII. dignitate 
potitus, extindo fuperfuit Ccenobio ; quod in manus Henrici VIII. Regis 
affentiente Conventu refignavit anno Domini MDXL. Eje&is itaque Mona- 
chis, Rex eodem anno Ecclefiam Cant, nova fundatione inftauravit' ; & 
eifdemfere poffeflionibus dotatam, Decani &Canonicorum Ssculariumditi- 
oni poftliminio fubjeeit. 



FRAG- 



l 



IhfHtutio AulMmwwthx Cant. 



Fragmentum etc Inftitutione Archiduconatus 

CANf U Ak!EN$*S. 

[ Ex Bibliochecl Cottoniand, Tikr* G. 9, ] 

A Tempore fi. Auguftitti prirai Archiepilcopi Cantuarienfis ufque^d 
tempus bon* memorial Lanfranci Archiepifcopi per CCCCLxtl. 
anrios nuUus fait Archidiaconus in civitate Vel Dicecefi Cantuari* 
erfli. Sed si tempore B. Theodori Archiepifcopi, qui lextus erat a B> Au* 
guftuio, ufque ad tempus brjrdifiti Lanfranci fuit in Ecdefia S. Martini liib- 
Urbio Cantuariae quidam Epifopusau&oritate Vitaliani Papae a S. Theodora 
ordinatus : Qui m tota civitate & Dicecefi Cantuarienfi vices Archie* 
pifcopi gerebat mOfdinibuscelebrandis, Ecclefiis cbrileCrandis & pueris Con- 
fir mandis ft- aliis officiis Potttificalibite exequendis ipfb abfente. Idemetiam 
Epifcopus omnimodam jurifdi&ionem in Civitate & DiOcefi Cantuarienfi iedc 
plena auftotkate Archiepifcopi iptb abfente, & Sede vacante in tota Pro- 
vincia aufroritate Capituli exttteW per CCCXCtX. aiinos inque ad tem- 
pus Wttdifcli Lanfranci. 

Poftmodum tempore prsedifti Lanfranci Archiepifcopi praKli&us Epifco* 
pus in fata deceflit. Sed idem Archiepifcopus alium fubftituere non decre-v 
Vfe. Sed pbftmodarft tdnceflit cuidam Clerico luo nomine Valerio totam 
^fti&bAemincrvitate Cantuarienfi tantum, exceptis Ecclefiis de patronam 
Atthitpficopi & caufis mamrnonialibtis, de quibus fe nihil intromittebat. 
fit incdepit idem Ctericus tunc primb vocari Archidiaconus Cantuarienfis. 
Oontulit etiam eid em Cleric*) tiomfcilium mCantuaria extra Northgate jux- 
ta Monafterium S. Gregorii, in quo commune refidebat ulque ad tempus 
bonae memoriae Stephani Archiepifcopi per CLIX. annos. 

Poftmodum verb vacante Sede Cantuarienfi per mortem di&i Lanfranci, 
Capitulum Cantuarienfe exercuit omnimodam jurifdi&ionem tarn provincial 
lem quam Dicecefanam, falva prxdi&o Archidiacono jurifcli&ione prius fibi 
conceffa. Poftea verb vacante eadem Sede per mortem B. Anfelmi, Radul- 
phi, Willelmi, Theobaldi, B. Thomas Martyris, Richardi, Baldwini, Hu- 
berti Archiephcoporum, Capitulum Cantuarienfe omnimodam hujufmodiju- 
rifcii£rionem exerccbat. Durante verb vacatione poft mortem praedi&i Hu- 
berti Archiepilcopi, Dominus Papa Innocentius HI. providit Ecctefist Cant. 
' in Archiepifcopum M. Stephanum de Langetone tunc Sedis Apoftolicsc 
Cardinalcm ; qui poftea Vacante Archidiaconatu Cant, per ele&ionem M. 
Henrici de Sanford tunc Archidiaconi in Epifcopum Roffenfem, contulit 
Archidiaconatum Cant. M. Simoni de Langetoun fratri fuo. Et quia cji&us 
Archidiaconatus exilis erat in pofleffionihus ; conceflit eidem Simoni totam 
jurifdiftionem Dicecefanam in Decanatibus ruralibus, exceptis caufis matrix 
ntonialibusSc Ecclefiis quaefuntin Maneriis Archiepifcopatus & Monacho- 
rqm» de quibus fe nihil intromittebat. 

Poftmodum verb vacante Sede Cant, per mortem praedi£H Archiepifcopi 
8c Ricardi immediati fucceflbris fiii, Capitulum Cantuarienfe omnimodam 
jurifdi&ionem, ut fupra, exercebat, per M. Willelmum Curteys Officialem 
fuum, falva prsedi&o Magiftro Archidiacono jurifdi&ione prius fibi concefsa. 
Subfequenter verb vacante Sede Cantuarienfi per mortem B. Eadmundi Ar- 
chiepilcopi, viz. anno Domini MCCXL.Capitulum Cant, omnimodam jurifc 

diclio- 

Digitized by Google 



Inftitutio Artbidiacottattis Gam. 



?5l 



di&ionem tam Provincialemquam Dicecefanam, tit fu^ra, exercuit perMj 



diaconus nkebatur poftea impcdire, vendicans omnimodam jurifdiftionem 
tam Provmcialem.quani Dicecefanam ad ipfum pertinere rations Archidiaco- 
natus Iui pradi£Ei. Tandem multis hinc inde altercationibus habitis, omned 
contentiones & calumpi* inter Capitulum & praediftum Simonem motaeper 
perfbnalem compofitiotieny araicabiliter conquieverunt ; ficut clarius liquet 
per tenorem ejufdem Compofitionis. 

Poftmodum verb vacante Sede per mortem bbn* memoriae Bqnifacii Archi- 
epiicopi, Capitulum Cant, omnimodam jurild'i&ionem Provincialem & Dioe-i 
cefanam, utlupra, exereebatper Fr; Galfridumde Romenal Offieialem fuum. 
Poftea verb M. Hugo de Mortuo mari tunc Archidiaconus Cant, ratione talis 
qualis poffeffionis Simonis prgdeceflbtis fui vendicabat humfinodi jurMi&io- 
ncm ad ipfum & ad Archidiaconatum pertiriere. Tandem inter* Capitulum 
& praedicrum Hugonem perfbnalis compofitio interveilit, ad vitam ipfius Hu- 
gonis tantummodo duratura ;' prdut patet per tenorem ejufclem. 

Poftmodum vacante Sede Cant, per tranuationem Domini Robert! de Kp 
lewardeby Archiepifcopi in Epifcopum Portuenfem,' Capitulum Cant, om- 
nimodam hujuimodi jurifcii&ioiiem, ut fupra, exercuit per M. Richardum 
de Stratford Officialem fuum. Sed poftea M. Robertus de Gernemutha 
Archidiaconus Cant, occafione talis qualis conce^onis 8ccommiffionisfac1& 
ad tempus praedi&is Sirhoni & Hugoni pradeceflbribus ftiis vendicabat omni- 
modam hujufinodi jurifdi&ionem ad ipfum & ad Archidiaconatum fuurri 
pertinere, & iuperhoc Sedem Apoftolicam appellavit; & prsedic>um Capi- 
tulum Cant, in curia Romana traxit in caufam ; ut patet per procelTum inde 
habitum. Sed pendente causa" in CuriA, prgedi&us Robertus diem ibi claufit 
cxtremum. . 1 

Poftmodum verb vacante Sede Cant, per mortem bonx memorias Johannis 
- Archiepifcopi, Capitulum omnimodam hujufinodi juriftli&ionem, ut fupra, 
exercuit per M. Johannem de Melvefton Officialem fuum. Sed M. Ricar- 
dus de Feringes tunc Archidiaconus Cant, litem fbpitam per mortem prar- 
di&i Roberti prsedecefforis fui in Curia Roman! refufcitavit, 8r ufque ad 
examinational! teftium eft profecutus. Et dati (lint Judices de conienfu 
partium ad examinandos teftes, viz. M. R. de Rowelle Archidiaconus Bcdefor- 
diap, M. Philippus de Bardtone, 8c M. Johannes de Exceftre, qui BuUarri" 

* remiffionis... receperunt. 

* Bonifacius Epifcopus, fervus lervorum Dei, dileftis filiis M. Rdjgero de 
' Rowelle Archidiacono Bcdefbrdia; & Johanni difto Derewyne Exonien- 
1 fis& Philippo de Barthona LichefeldenfisCanonicis Ecclefiarum falutem, &c. 

* Orta dudum inter quondam Robertum Archidiaconum Ecclefiae Cant. eX 
' parte una & Priorem & Capitulum ejufdem Ecclefiae ex altera fuper hoc quod 
'utraque partium praedi&arum jurifdi&ionem Archiepifeopalem Sede Cant* 
« vacante ad tefpettare dicebat, &c. 




CHUO 



Digitized by 



Google 



CHRONIC ON 

COENOBII 

Sandac Crucis Edinburgensis, 

£ De quo infiiperioribus Differcatioaibas crebra fit mentio. 3 

AVthor ah ingrejfn Julii Ctfms in Britsnnism exordium ducats, jufitm 
Bed* Efitomen ufquc ad annum DCCXXXIF. context* , affofuis 
flerunque rerttm gefitntm temporibus, qtue spud Bedam defiderantnr. 
Qua Augufiini adventnm prtcedunt; & minus ad rem noftram ftciunt, & Be- 
d* t nil ndjicmU. j IBs itaque miff* feci. 

ANNO ab Incarnationc Domini PXCVI. Gregorius Papa, divine 
ammonitus inftinfltu, anno decimo quarto praefati Principis, adventus 
verb Anglorum in Britanniam anno circiter ccntefirao quinquagefi- 
mo, mifit fervum Dei Auguftinum & alios plures cum eo Monachos omentes 
Deum, praedicare verbum Dei genti Anglorum. , 

Anno DXCVII. yenerunt Britanniam praefati Do&ores, qui fuk annus 
CL. adventus Anglorum in Britanniam. 

Anno DCI. mult Papa Gregorius paDium Britanniam Auguftino jam 
fa&o Epifcopo, & plures verbi miniftros, in quibus prim] & praecipuierant 
Mellitus, Juftus, Paulinus, Rufinianus, - • . 

Anno DCIIL Edan Rex Scottonim,quIBritanniam inhabitant, venit contra 
iElfridum Northanhimbrorum [Regemj cum iramenfo ac forti exerci- 
tu ; fed cum paucis vi&us aufugit. Siquidem in loco celeberrimo, quidi- 
citur Dexaftan, id eft, Dexa lapis, omnis pene ejus eft casfus exercitus. 
Quod videlicet bellum Ailfridus anno XI. Regni lui perfecit, porrb anno 
Phocatis qui tunc Romani Regni apicem tcnebat primo. Regnavk autem 
praefatus Alfridus Rex XXtV. anms. 

Anno DCIV. Orientates Saxones fidem Chrifti percipiunt, fub Rege Si* 
gpberto, antiftite Mellito. Ordinavk SanGns Auguftinus duos Epifcopos 
Mellkum & Juftum, Meflitumad praedicandum Provincial Orientalium Sax- 
onum, quorum Metropolis Lundonia civitaseft ; Juftum verb in ipfaCan- 
tia drdinavk in civitate quae Roveceftria cognominatur. Eodem tempore 
defunftus eft Deo dileSus pater Auguftinus leptimo Kalendarum Junii, 
Ethelberto Rege regnante. Succeffit Auguftino in Epifcopatu Lauremius, 
quern ipfe idcirco adhuc vivehs ordinaverat, ne fe defun&o ftatus Ecclefiae 
tarn rudis vel ad horam paftore deftitutus vacillare inciperet. 

AnnoDCXVI. qui eft annus XXI. ex quo Auguftinus cum ibciis ad prat- 
dicandum genti Anglorum mifluseft, iEthelbertus Rex Cantuariorum poft 
Regnum temporale, quod quinquaginta & tribus annis gloriofiflimc tenuerar, 
aeterna coeleftis Regni gaudia fubiit. Qui tertius quidem in Regibus gentis 
Anglorum cun&is Auftralibus eorum Provinciis, quae Humbre fluvio 8c 
contiguis ei terminis iequeftrantur a Borealibus, imperabat ; led primus om- 
nium Coeli Regna confcendit. Nam primus Imperium hujufinodi ALlle Rex 
Hubrenfium Saxonum, Secundus Ccehn Rex Occidentalium Saxonum qui 
lingua ipfbrum Ceaulin vocabatur, Tertius ut diximus JEthelbertus Rex 
Cantuariorum, Tuartus Redwald Rex Orientalium Anglorum, qui etiam 
vivente ^Ethelberto eidem fuse genti ducatum praebebat, obtinuit. Quintus 

* Eadwinus 



Digitized by 



Google 



Hiftoria San&£ Cruris Edinburgenfes. 1 53 



Ead winus Rex Norhanhimbrorum gentis, id eft, ejus quae ad borealem Hum- 
bras fluminis plagam, majore potentia cunttis qui Britanniam incolunt An- 
glorum pariter ac Britonum populis praefuit , prater Cantuarios tantutn ; 
necnon 3c Mevanias Britonum Infulas, quas inter Hyberniam 8c Britanniam 
fitarfunt, Anglorum fubjecit imperio. Sextus Ofwaldus 8c ipfe Norhanhim- 
brorum Rex Chriftianiflimus iilHeni finibus Regnum tenuit. Septimus 0£ 
winus frater ejus e quolibet pene termino Regnum nonnullo tempore coher- 
cens,Pi&orum quoque ac Scottorum gentes, quas feptentrionales Britanniae fines 
tenent> maxima ex parte perdomuit ac tributarias fecit. Defuncius verb 
eft Rex iEthelbertus die vicefimo quarto menfis Februarii, poft riginti 8c 
uniim annos accepts: fidei ? atque in porticu San£K Martini intra Ecclefiam 
Beatorum Apoflolorum Petri 8c Pauli fe'pultus, ubi & Berte Regina condita 
eft. Erat autem idem jEthelbertus filius Irminrici, cujus pater Oeric cog- 
nomento Oyfe, cujus pater Hengift, qui cum filio fuoOyfe invitatus a Vor- 
tigerno, Britanniam primus intravit. At verb poft mortem .£thelberti, filius 
ejus Edbald Regni gubernacula fiifcepit. 

Anno DCXX. beatus Epifcopus Laurentius Regnum ccelefte confcendit, 
atque in Ecclefia San&i Apoftoli Petri juxta pr*decefforem fuum Augufti- 
num fepultus eft die quarto Nonarum Februariarum : poft quem Mellitus, 
qui erat Londoniae Epifcopus, fedem Dorovernenfis Ecclefiae tertius ab 
Auguftino fufcepit. Juftus autem adhuc fuperftes Rofenfem regebat Ec- 
clefiam. 

Anno DCXXIV. Mellitus Archiepifcopus, poftquamannis quinquerexit 
Ecclefiam, Eadbaldo regnaate migravit ad ccelos, iepultufque eft cum pa- 
tribus fuis in faepe ditto Monafterio 8c Ecclefia beatiuimi Apoftolorum Prin- 
cipis die VIII. Kalendarum Maiarura. *Cui ftatim fucceffit in Pontificatu 
Juftus qui erat Rofenfis Ecclefia. praelul. Illi autem Ecclefi* Romanum 
confecravit Epifcopum data fibi au&oritate ordinandi Epifcopos i. Pontifice 
Bonifacio. 

Anno DCXXV. Paulinus a Jufto Archiepifcopo ordinatur genti Nor-, 
thanhimbrorumantiftes fub die XII. Kalendarum Auguftarum. 

Anno DCXXVI. Eanfled filia Eadwini Regis baptizata eft cum duode- 
cim aliis de familia ejus in Sabbato Pentecoftes. 

Anno DCXXVII. accepit Rex Edwinus cum cun&is. gentis fiiae Nobilibus 
ac plebe perplurima fidem 8c lavacrum fim&ae regenerationis, anno Regni fui 
undecimo, ab adventu Anglorum in Britanniam annus circiter centefimus 
o&ogefimus. Baptizatus eft autem Eboraci die fan&o Pafchae pridie Idus 
Aprilis, 8c in Ecclefia San£ti Petri Apoftoli ; 8c quam ibidem ipfe de ligno ubi 
catechizaretur atque ad percipiendum baptifma imbueretur, citato operecon- 
ftruxit y in quaetiam civitate ipfi do&ori atque antiftiti luo Paulino fedem 
Epifcopatus donavit. 

Anno DCXXXIII.Ead winus cum X VILannis genti Anglorum fimul.Sc Bri* 
tonum gloriofiflime praeefiet,e quibus fexetiam annis ipfe'Chrifti Rjegrtomili- 
tavit : rebellavit adverfus eum Cedwalla Rex Britonum,auxilium praebente illi 
Penda viro ftrenuiflimo de Regio genere Merciorum, qui & ipfe ex eo tem- 
pore gentis ejuiciem Regno annis viginti duobus varia forte praefuit \ & cpn- 
ferto gravi praslio in campo, qui vocatur tlatfeld, occhus eft Edwinus die 
IV. Iduum O&obrium, cum effet annorum XL VIII. ejufque totus'.vel in- 
teremptus eft vel difperfus exercitus. In quo etiam bello ante ilium unus 
filius ejus Osfridus juvenis beliicofus cccidit. Alter Eadfridus neceffitatt 
cogente ad Pendam Regem transfugit } 8c ab eo poftmodum regnante 
Ofwaldo contra fidem jurisjurandi peremptus eft. Ea4wino. itaque Jfccge per- 
cmpto, Paulinus Cantiam reidiit. 



% . . Anrtd 



Digitized by 



Google 



1^4 Chronkon Santfa Crncis Edinburgenfis. 

Anno DCXXXIV. Juftus Archiepircopus ad coeleftia Regna fullatus eft 
quarto Iduum Novembrium die ; & Honorius pro illoeft in Praefulatu ele- 
£tus. Qui ordinandus venit ad Paulinum ; 8: occurrente libi illo in Lindo- 
colino, quintus ab Auguftino Dorvernenfis Ecclefias confecratus eft Anti- 
lles. Cuietiam Papa Honorius mifit pallium 8c litteras, in quibusdecernit 
hoc ipfum quod in Epiftola ad Eadwinum Regem miffa decreverat ; ut 
ciim Dovernenfis Antiftes de hac vita tranfierir, hie qui fupereft confers 
ejuldem gradus, habeat poteftatem alterum ordinandi in loco ejus qui tran- . 
fierat Sacerdotem ; nec fit neceiTe ad Romam ufque civitatcm per tarn 
prolixa terrarum 8c maris fpatia pro ordinando Archiepilcopo Temper 
ratigari. 

Anno DCXL. Eadbaldus Rex Cantuariorum tranfiens ex hac vita Er- 
conberto filio Regni gubernaeula reliquit ; quae ille fucepta viginti quatuor 
annis 8c aliquot menfibus nobiliffime tenuit. Hie primus Regum Anglo» 
rum in toto Regno fuo idola relinqui ac deftrui, fimul & jejunium quadragin- 
ta dierum ebfervari, principali au&oritate pracepit ; qua? ne facile a quopi- 
am poflit contemni, in tranlgreffores dignas 8c competentes punitiones pro- 
pofuit. Cujus filia Eorcangote, ut condigna parenri loboles, magnarum 
tuit virgo virtutum, fcrviens Domino in Monafterio, quod in regione Fran- 
corum conftru&um eft ab Abbatilsa nobiliflima vocabulo Sara, in loco 
qui dicitur Inbrigge. Nam eo tempore nec dum multis in regione An- 
glorum Monafteriis conftru&is, multi de Britannia Monachicae converlatio- 
nis gratia Francorum vel Galliarum Monafteria adire folebant ; led 8c Alias 
fuas eildcm erudiendas ac fponlb coelefti copulandas mittebant, maxime in 
Brige & in Cale 8c in Andilegum Monafterio. 

Anno DCXLII. occifus eft Ofwaldus Chriftianiflimus Rex Norham- 
brorum, commiffo gravi praelio a Pagana gente Paganoque Rege Merciorum 
Pendd, a quo 8c praedeceflbr ejus Edwinus peremptus fucrat, in loco qui 
lingua Anglorum nuncupatur M^/Jrr/Qr/i, anno aetatis fuse trigefimoquinto, in 
die quinto Menfis Augufti. Sulcepit Regni terreftris iedem pro eo frater 
ejus Ofwinus, juvenis trigintacirciter Annorum ; 8cperannos XXVIII. la- 
boriofilfime tenuit. ■ 

Anno DCXLIV. Re verendiffimus Pater Paulinus, quondam quidem Ebo- 
racenfis, led tunc Rofenfis Epilcopus civitatis, tranfivitad Dominum lexto 
Iduum O&obrium die. Qui novendecim annis, menfibus duobus, diehus 
viginti 8c uno Epilcopatum tenuit : lepultulque eft in lecretario Bead An- 
dreas Apoftoli. In cujus locum Honorius Archiepileopus ordinavit Yea- 
mar, oriundum quidem de gente Cantuariorum, led vita 8c eruditione an- 
teceiforibus liiis aequandum. 

Anno DCLI. occifus eft Ofwinus Rex decimo tertio Kalcndarum Septem- 
brium die,anno Regni ejus nono,in loco qui dicitur Ingetlingum. Sed 8c Antiftes 
Aidanus non plus quam duodecim poft occifionem Regis, quern amabat, 
dies, id eft, pridie Kalendarum Septembris de fseculo mMjtus , perpetua 
laborum fuorum a Domino prasmia recepit. 

Anno DCLIII. Honorius Archiepilcopus,poftquam metasfuicursus imple- 
vit,. ex hac luce migravit pridie Kalendarum O&obrium die. Et celTante Epifc 
copatu per annum 8c lex menfes, ele&us eft Archiepileopus cathedrae Do- 
vernenfis fextus Deuldedit dq gente Occidentalium Saxonum. Quern or- 
dinaturus venit illuc Ytamar Antiftes Ecclefiae Rofenfis. Ordinatus eftau- 
tem die leptimo Kalendarum Aprilis ; 8c rexit Ecclefiam annis novem 8c men- 
fibus quatuor 8c duobus diebus. Et iplb defuii&o Ytamar, confecravit pro 
eo Damianum; quidegenere Auftralium Saxonum erat oriundus. Midet- 
angli, id eft, Mediterranei Angli, fub Principe Peada filio Pendan Regis 
fidem 8c lacramenta veritatis perceperunt. 

T Anno 



Digitized by 



Google 



Cbromcm San&£ Cruris Edinburgenfif. 155 



Anno DCLV. Penda pcriic ; 8r Mercii fafti font Chriftiani. 

Anno DCLIX. WlfnercfiliusPendsefullevatuseft in Regnum Mercioruin> 
regnavitque XVII. annis. ; 1 > 

Anno DCLXI V. ab Incarnatione Domini fa&a eft eclipfis fblis die ter- 
tio Menfis Maii, hora circiter decima diei. Quo etiam anno fubita pefti* • 
lentiae lues depopulans primo C in] auftralibus Britannia: plagis, Nordian- 
himbrorum quoque Provinciam corripiens, 'atque acerba clade diutius longi 
lateque defitviens, magnam hominum mukitudinem ftravit. Hsc plaga 
Hiberniam quoque Infulam pari clade premebat. Deufdedit Sexcus Dorver- 
nenfis Ecclelia? Epifcopus pbiit pridie Iduuin Juliarum : Sed & Erchonber- 
tus Rex Cantuariorurn eodem menfe ac die defunftus, Etberto fiho ejus 
(edem Regni reliquit ; quam ille fufceptam per XIX. annos tenuis Col-* 
man cum Scottis ad fuos reverfus eft ; & Cedda & Wilfrid us Northanhimbro* 
rum ordinantur Epifcopi. Ceflante Ephcopatu Dorovernenfis Ecclefiae nori 
pauco tempore. 

Anno DCLXVIII. Theodorus Monachus, natus Tarfb Ciliciae, vir & 
&cularis & divinx literature, & Grace & Latine inftru£fcus, probis mori- 
bus 8caetate venerandus, id eft annos habens aetatis ' XL VI. ordinatus* LdllL 
eft Porvernenfis Epifcopus a Vitaliano Papa fiib die feptimo Calend. Apri* 
hum Dominica, & ita una cum fbciis iexto Idus Junii niuTus eft. 1 erve- 
ait autem Theodorus ad Eccleflam fuam fecundo poftquam confecratus eft 
anno, Tub die iexto Kalendarum Juniarum Dominica, 8r (edit in ti annos 
viginti 8c unum, menfes tres, dies viginti & lex. 

Anno DCLXX. qui eft fecundus annus ex quo Britanniam venit Theodo* 
rus, Ofwinus Rex Northanhimbrorum preflus eftinfirmitate, qua 8r mortuus 
eftannoxtatisfuxquinquagefimoodavo. Qui infantum eo tempore tene- 
batur amore Romans 8c Apoftolicae inftitutionis ; ut fi ab infirmitate falvaretur 
etiam Remam venire, ibique ad loca fanSa vitam finire difponeret ; Wilfrid 
dumque Epifcopum ducem fibi itineris fieri promifsa non parvd pecilniarum 
donatione rogaret. Qui defunQus die quinto Kalendarum Martiarum, Egfri* 
dum /ilium Regni haredem reliquit. 

Anno DCLXXIII. Egbertus Rex Cantuariorum obiit menfe Julio: fuc- 
ceffitq; in Regnum frater ejus Lothere ; quodipfe annos undecim 8c menfes 
fcptem tenuit. Et Synodus facta eft ad Hereford die 24. menfis Septembris, 
prxfente Egfrido Rege, praefidente Archiepifcopo Theodore 

Anno DCLXXV. Wolfhere Merciorum Rex poftquam XVII. annos reg- 
naverat , defun&us eft, Ethilredo fratri fuo relinquens Imperium. 

Anno DCLXXVI. Ethelredus Rex Merciorum addu&o maligno exerci- 
tu Cantiam vaftavit ; 8c Ecclefias 8c Monafteria fine refpe&u divini timoris 
foedavit. Eodem anno Infulam Farne vir Domini Cuthbertus [intravital 8c 
per undecim annos mira* animi alacritate Domino militabat. 

Anno DCLXXVIII. Qui eft annus Imperii Egfridi oftavus , apparuit 
menfe Augufto ftella quae dicitur cometa ; & tribus menfibus permanent 
matutinis Wis oriebatur, excelfam radiantis flamms quafi columnam pra> 
fcrens. Quo etiam anno orta inter ipfum Regem Eglridum 8c revcrentifli- 
mum Antiltitem Wilfridum diflenfione, pulfus eft idem Antilles a fuifede 
Epifcopatus, 8c pro eo Bofa, Eatha & Eaded ordinati funt Antiftites a Theo- 
doro Archiepifcopo. 

Anno DCLXXIX. Anno Regni Egfridi nono, conferto gravi praelio inter 
ipfiun 8c Ethelredum Regem Merciorum juxta fluvium Trente, occifuseft EU 
winus frater Regis Egfridi, juvenis circiter o&odecim annorum, unique Pro-- 
vmciz multum amabilis. Nam &r fororern ejus, quae dicebatur Oftridh, Rex 
Eailredus habebat uxorem. Cum materies belli acrioris &z inimicitiac inter 
Reges populofque feroces yideretur exorta } Theodorus Deo dile6tusAntiftes 



X 2 divino 



Digitized by 



Google 




Cbromcon Sati&<e Cruris Edinbnxgenfis. 



156 



divino fundus auxilio falutifpra exhortatipne.cceptum tanti pericuti-filndi- 
tus extinguit incendium : ade$,u.£! placatis alrerutrum Regibus ac populis, 
nullius anima hominis pro interfe&o Regis fratre, fed debita tanturamod© 
multa pecuniae Regi ultori daretur. Cujus ftedera pacis multo exinde tempore 
inter, eofdem Reges eorumqueRegna dura verunt. 

Anno DCLXXX. Synodus facta eft in campo Hetfeld de fidecatholica> 
prasfidente Archiepileopo Theodpro; in qua aftuit Johannes Abbas Roma- 
nus,fadta eft Synodus fub die XV. kalendarum O&obris, anno X. Egfridi Regis 
Humbronenfium,Etilredi Regis Mercinenfium VI.& Aldulfi Regis Eft- Anglo* 
rum XVII. 8? Lotarii Regis Cantuariorum V II. anno Regni ejus. Quo etiam 
arino religiofa Chrifti famula Hilda AbbatiffaMonafteru\quoddicitur Strene£ 



ciim elfet annorum LXVI. quibus aqua particione divifis, XXXIII. primos 
, in taeculari habitti nbbiliffime.cdnverlatacomplevit ; & totidem fequentcs no- 
bilius in Monachica vita Dpmino confecravit. Nobilis etiam natu erat, hoc 
eft, iilia Nepotis Ed wini Regis yocabulo Hereric. 

Anno DC £.XXXI V. Egfridus Rex Northanhimbrorum miffo Hiberniam 

exercitu- cum ^Duce Berchtp, vaftavit mHerc, gentem innoxiam, & nationi 
Anglorurn temper amiciflimam ; ita ut ne Ecclefiis quidem aut Monafteriis 
manus parceret hbftilis. a. . 

Anno DCI^XXXV,. Egfridus Rex cum tcmere exercitutn duxiflet adva- 
ftandam Pidtorum Prbvinciam, multis prohibeqtibus amicis, & maxime beat* 
memoriae Cuthberto, qui nuper fuerat ordinatus Epifcopus, introdu&us eft 
fimulantibus fugam hoftibus in anguftias inacceflbrum montium ; Sc qum 
magna, parte copiarum, quas tecum adduxerat, extin&us eft, anno aetatis 
fuse XL. Regni autem XV. die XIII. Kalendarum Juniarum. Succeffic 
autem Egfrido in Regnum Aifridus, vir in fcripturis do&iffimus; quint- 
al, (bram. ter ejus It filius Ofwini Regis effe dicebatur ; dcftru&umque Regni ' fta- 



tutum, quamvis intra fines anguftiores nobiliter recupcravit. Quo videlicet 
anno Loterius Cantuariorum Rex, cum poft Egbertum fratremfuum, qui 
novem annis regnaverat, ipfeduodecim annis regnaflet, mortuus eftoftavo 
Iduum Februarii. Vulneratus namque eft in pugna Auftralium Saxonum* 

?pos contra eumEdricus filius Egberti aggregaverat ; & inter medendum de- 
un&us : ac poft eum idem Edricus anno uno ac dimidio regnavit. Quo 
defonfto, Regnum aliquot temporis fpatium Reges dubii vel externi difper- 
diderunt; donee legitimus Rex Wichtredus, id eft, filius Egberti, .confor- 
tatus in Regno, religione fimul & induftria gentem mam ab extranea inva- 
fione liberaret. Ipfo etiam anno, quo finem vitae accepit Rex Egfridus, 
Epifcopum fecerat ordinari LindisfarnenGum Ecclefiae, virum fanctum 8c 
venerabilem Cuthbertum. Ordinatus eft autem Eboracas a Theodoro Do- 
robernenfi Archiepifcopo VII. Kalendarum Aprilis, iplb die Pafchae, con- 
venientibus ad confecrationem ejusfeptem Epifcopis, praefente praefatoRege 
Egfrido, quinto decimo anno Regni ejus. 

Anno DCLXXXVII. Wilfridus a fede repulfus ab Egfrido Rege, poft 
longum exilium in Epifcopatum Haguftaldenfis Ecclefiae eft receptus. San&us 
itaque Cuthbertus teiens in fpiritu appropinquare diem fui tranfitus, repe- 
tiit Infulam manfionemque fuam. Primi igitur Ebdomada Qyadragefim* 
feria quarta ccepit aegrotare ; & rurfus guarta feria poft mediam Quadrage- 
fimam tribus continuis Ebdomadibus in infirmitatedecofitus, inftante no&ur- 
nae orationis tempore, perceptis iacramentis ialutaribus, decimo tertio Ka- 
lendarum Aprilis migravitad Dominum, 1 una prima anno Epifeopatus fui 
III. anachorefeos XII. Monachatus fui XXXIV. ex quo autem Rex Ofwal- 
dus& Aidanus Epilcopus Pontificalem fedemin Lindisfarnea Infula inftitu- 




erunt 



Digitized by 



Google 



————————— ■ ■ 1 ■ — — — — — ^ . ■ B - inn-- 

Cbronican San&<e Cruets Edinburgenfk. \ 

erunt LIVi corpus, illius ad Beati Petri Apoftoli Ecclefiam, quasineadem 
infuli eft fita, dejatum eft $ ibique ad dexteram Altaris petrino in farcofagc* 
repofitum. 

Anno DCLXXXVIII. anno autem Regni Alfridi tertio, Cadwalla Re* 
Oocideoulium Saxonum, cum genti fuse duobus annis ftrcnuiffirae_pr«effety 
Rlicfe. Imperio propter Dominum Regnumque perpetuum, venit ttomam j» 
hoc fibi gloriae lingularis defiderans adipfci , ut ad limina Beatorum Apo* ; 
ftolorum fonte baptifmatis ablueretur, in quo lolo didicerat generi humanopa- 
tdre iritae eodleftis introitum; liraul etiam fperans quia mox baptizatus cacne 
folutus ad sterna gaudia jam mundus tranliret ; quod utrumque ut mentd 
dupofiiexax, Domino, juvante completum eft. Etenim illb perveniens* Pon-i 
tificatum agente Sergio, baptizatus eft die lan&o labbati Pafcbalis; fcinal-i 
biS:adauc pofitus, languord correptus, XII. Kalendarum Maiarum die lb- 
lutusa carne, & .beatorum eft Regno fociatus in coelis : Qui vixit annos 
triginta imperante Domino Juftiniano Augufto, anno confulatus ejus quarto; 
Succeffit in Regnum Yna de ftirpe Regia \ tenuitque Imperium XXXVIL 
annis. 

Anno DCXC. Theodorus beats memoriae Archiepifcopus fenex 8c plenus 
dierum, id eft, annorum LXXXVIII. defunclus eft ; quern fe numerum 
annorum fuifle habiturum jamdudum fomni revelatione edo&us' fiiis praedi-* 
carelblebat. Manfitautem in Epifcopatu annis XXII. fepultulque in Eccle- 
fia San&i Petri, in qua omnium Epifcoporum Dorobernenfium funt corpora 
depofita, De quo;una cum confortibus ejufflem fui gradus rede ac veraciter 
dici poteft ; quctl \ corpora eorum in face feptlta funt ; & nomen eorum vivet in L JN* . 
generations & generations. Ut enim dicam ; tantum profe&us Ipiritualis tem- ' 
pore praefulatus illius Anglorum Ecclefiae, quantum nunquam antea potuere, 
ceperunt* • . •• . ■> ■ . 

Anno DCXCII. fucceflit Theodore in Bpilcopatutri Berchtvfald; qui 
erat, Abbas in Monafterio, quodjuxta hoftium aquilonale fluminis Genlade 
pofitum Racwlfus nuncupatur. ; vir & ipfe icientia Scriprararumi imbntus, 
led & Eccle/iafticis fimul ac Monafterialibus difciplinis fumme inftru&us, tam- 
etfi pnasdecefTori fuo minime comparandus. Qui ele&us eft quidem in Epif- 
copatum dieprimo meofis Julii, regnantibus in Cantia Wichtredo & Suef- 
hardo. > Qrdinatus eft. autem anno iequente tertio die Kalendarum Juliarum' 
dominica a Godwiao Metropolitano Epilcopo Galliarum ; & (edit in (ede fua 
iecundo Kalendarum Septembrium die dominica. Qui inter multos, quos 
ordinavit Antiftites, etiam Gefmundo Rofenfis Eccleliae Praefule deftin&o, 
Tobiam pro illo confecravit, virum Latina lingua 8r Grseca & Saxonica at- 
que eruditione multipliciter inftru&um. Wilfridusab AlfridoRegeiterum 
expuHus eft, & tredecim annis exulabat ; & primb Romamadiit, &rinde re* 
diit , 8c in Mediterraneorum Anglorum regione morabawr ; multaque diu 
loea pervagatus, Romam adiit, Britanniam rediit, divertens ad Auftralium 
Saxonum [partes qui] pagano adhuc c culturae dediti [funt J ibi in ilia patria c l - 
per quinque annos docebat evangelium. 

Anno JDCCIII, Aithelredus, poftquam XXX. annis Merciorum genti prae- 
fuit, Monachus fa&us, Coenredo Regnum dedit. 

Anno DCCV. Alfridus Rex Norhanbimbrommdefun£tus eft, anno Regni 
fui vigefimo necdum impleto, cui fuccedens in Imperium filius fuus Ofred, 
puer oc)o circiter annorum, regnavit annis XI- & Wilfridus Epifcopus in 
mm receptus eft ledem ; & IV. annis, id eft, uique ad diem obitus fui vi- 
tam duxic in pace. Sicque eximius virtute venerabilis victor con(cen-< 
dit alti thronum anno XLV. accepti Epilcopatusj corpuique ejus per- 
latum eft in Monafterium ipfius, quod dicitur Ripun ; & juxta honorem tantou 
Pontifici congruum in Ecclefia Beati Apoftoli Petri fepultum. ! 

• r Anno 



Digitized by 



Google 



I , , ' H I II I ~ 

158 Cbrmicm San&a Cruets Edinburgenfis. 



Anno DCCVIII. Imperii autem Regis Ofredi quarto, Coenred qui Reg* 
no Merciorum nobiliflime tempore auquanto praefuerat , nobilius multb 
Regni fceptra reliquit. Nam venit Romam, ibidem attonfus, Pontifica- 
tum habente Conft amino ; ac Monachus fa&us, ad limina Apoftolorura 
in precibus, jejuniis & elemofynis ufque ad diem permanfit ultimum. Suc- 
cedenfe Coelredo filio iEthelredi in Regnum; qui ante ipfum Coenreduni 
idem Regnum tenebat. 

Anno DCCXL Bertfrihtus praefe&us cum PicTtis pugnayit. 

Anno DCCXVI. Ofred Rex Norhanhimbrorum interfe&us eft It 
Coenred fucceflit ; 8c Rex Merciorum Ceolred defun&us eft ; 8c vir Domini 
Egbertus. Hienenfes Monachos ad catholicum Falce 8c Ecclefiafticam cor* 
rexit tonfuram. 

AnnoDCCXXV. qui erat annus feptimus Ofrici Regis qui Coenredo 
fiicceflbrat, Wihtredus filius Egberti Rex Cantuariorum defun&us eft IX. 
die Kakndarum Maiarum ; 8c Regni, quod per triginta quatuor femis annos 
tenebat, filios tres -£lbertum, Eadbertum 8c Alfricum reliquit haredes. 
Anno quoque proximo Tobias Rofenfis Ecclefis Praeful defun&us eft, vir» 
ut iupra memmimus, do&iffimus. Brat enim difcipulus beat* memoriae 
magUtrorum Theodori Archiepifcopi 8c Abbatis Adriani j unde, ut diftum 
•ft, cum eruditione literarum vel Ecclefiafticarum vel generalium ita Grae- 
cam quoque cum Latina didicit linguam ; ut tarn notas ac familiares fibi eas 
quam nativitatis fuae haberet loquelam. Sepultus verb eft in porticu i>ancK 
Pauli Apoftoli, quam intra Ecclefiam San&i Andrea fibi ipfe in locum fepul- 
tura fecerat. Poft quod Epifcopatus officium Aldulfus BerTit waldo Archie* 
phcopocoaiecrante fiifcepit. 

Anno DCCXXIX. apparuerunt Cometae dust circa fblem, multum in. 
tuentibus terrorem incutientes. Una quippe fblem praecedebat mane orientem ; 
altera vefpere fequebatur occidentem ; quafi orienti fimul 8c occidenti dirae 
cladis praefagae. Vel certe una diei, altera no&is praecurrebat exortum ; ut 
utroque tempore mala mortalibus imminere fignarent. Portabant autem 
faciem ignis contra Aquilonem ; quafi ad accendendum Ar&urum. A ppa re- 
bant menfe Januario ; 8c duobus fermc feptimanis permanebant. Quo tem- 
pore graviffima Saracenorum lues Gallias mifcra cade vaftabat ; 8c ipfi noo 
multb pbft in eadem Provincia dignas fuae perfidiae poenas luebant. Quo an- 
no vir Domini Egbertus ipfodie Pafchac, ocbvo Kalendarum Maii, migrat 
vit ad Dominum ; 8c mox pera&o Pafcha, hoc eft, feptimoldus MaiiOfricus 
Rex Norhanhimbrorum vita deceffit; cam ipfe Regni, quod XI. annis 
gubernabat, fucceflbrem pro eo Ceonulfum decreviflet, fratrem illius qui 
ante fe regnaverat Coenredi Regis. Cujus Regni 8c principia 8c procefius 
totac tantis redundavere rerum adverfantium motibus ; utquid dehisfcrib* 
debeat, quern ve habitura funtfingula fiiiern, necdum fcire valeat. 

Anno DCCXXXI. Berhtwaldus Archiepifoopus longs' confumptusaetate, 
defunftus eft die quinto Iduum Januariarum ; qui fedem annis XXXVII. 
menfibus VI. diebus XIV. gubernabat. Pro quo anno eodem faftue eft Ar-. 
chiepifcopus vocabulo Tatwinus, de Provincia Merciorum. Confecratus eft 
autem in Dorvernenfi civitate a viris venerabilibus Daniele Wentano 8c Ig- 
waldo Lundonienfi 8c Aldulfo Rofenfi Antiftitibus die X. Junii menus Do- 
• Rcponc minica : vir religione 8c prudentia infignis, facris quoque litteris nobiliter ia- 
« chnrok>' ^ Iut ^ us » ann0 adventus Anglorum in Angliam circiter CCLXXX V. 
gia Saxonica Anno » DCCXXX. eclipfis folis. &£ta eft XVIII. Kalendarum Septnn- 
1' 52 °" Bed ^ riutn c * rca horam diei tertiam ; ita ut pene totus. orbis folis quafi mgerrimo 
PJJoT ^ horrendo ficut videsettw ejfe coopertus. 

\ Anno 



Digitized by 



Google 



Anno DCCXXXIV. Luna fanguineo colore perfufa quafi hor* intern:* 
fecundo Kalendarum Februani circa galHcantum, dehiric nigredine fuWe- 
quente ad lucem pnmam reverfa eft. In eodem verb anno Tatwinu* Archie- 
pifcopus & Beda Doftor coeli confcenderunt palatia. 

Anno MLXV. ab rncarnatione Domini Sanftus Edwardus Rex, filius 
Alhelredi Regis & films Emm* filix Ricardi Ducis Normanniae, ifrater 
E^mundi lrnefide ex parte pdtris, exadis in Regno XXIII. annisSr men- 
fibus VI. & XXVII. diebus, invigilid Epiphaniae foplici monte vitam lau- 
dabilem termmavit ; & fecundo die Haraldus confecratus eft in Reeem Ih 
fequsnti vcr6 anno Willelmus Comes Normanniae venit in Angliam : & ouff- 
tavit contra eundem Haraldum Regem, &- viciteum cumex?rcitu fuo apud 
Haftinge fecundo IdusOftobris; & inproxim4nativitate Domini fullimatiis 
felt m Regem. 

Anno b MXLVIII. Bellum in Bledund. 

Anno MLXIX. ex quo corpus Beati Cuthbertiab Alduno Epifcopo in Du- 
nelmum eft perlatum LXXXIII. tertio verb Regni WiUelmi anno, Sem WiU 
JelmusRex Anglocum quendam Robertum cognomine Cumin populisNor 
thanhimbrorum pnsfecit Comitem ; . qui cum mille ducentis hominibusDu 
nelmum veniens, & ibi per domos hoftiliter agens, occifus eft ibi cum fuis 
omnibus, prater unum qui vulneratus evafir, V. Kalendarum Februarii. 
Unde Rcxoffenfus ducem quendam, qui ejus mortem ulcifceretur, cum ex' 
ercitu direxit. Ciim autem ad Alvertuniam veniflent, etiam mane fk£k> 
Dunelmum profefturi elTent ; tantd nebularuradenfitaseft orta, ut vixaftan 
tesfefealterutrumvidere, viamncc ullo modo valebant in venire. Stupentibus 
illis quid hoc eifet, & conferentibus invicem quidnam facerent, atfuit qui 
diceret homines illos quendam in urbefua Sanctum habere nomine Cuthber- 
tum, qui eis in adverfis femper proteftor adeffet ; quos nemo impune illo viri- 
dicante laedere valeret. Quibus auditis, ad propria funt reverfi. 

Anno MLXXI. Eadwinus Dux occifiis eft. 

Anno MLXXV. obiit Eaditha Regina. Rogerus 3c Radulphus Duces vo- 

Juerunt tradere Regem. 
Anno M LXX VI. Walthevus Comes decollates eft. 4 
Anno MLXXVIII. obiit Hermannus Epifcopus Seresberis ; Sc Ofmunditf 

fucceflit. ' 

. Anno MLXXX, ventus validus in Natale Domini. Walcherus Epifcopus 
Dunelmenfis occifus eft. r r 

Anno MLXXXIII. obiit MatUda Regina. 

Anno MLXXXIV. Wibertus Papa fedemaccepit. 

Anno MLXXXVII. obiit. Willelmus Rex Anglorum ; & Willelmus filius 
Regnum fufcepit. 

Anno MLXXXIX. OfmunAis Epifcopus conftituit Canonicos triginu 
lex in Ecclefia Salesberienfi. Obiit Lanfrancus Archiepilcppus. Terraemotu* 
feci us eft. 

Anno MXCII. Ofmundus dedicavit Ecclefiam Salesberienfem cum feptem 
Epilcopk r 

Anno MXCIII. Anlelmusad Archiepucopatumeledbuseft. 
Anno JMXCIV. obieruntMalcolmus Rex Scottorum 8c Margarita Regina. 
Anno MXCVI. Urbanus Papa iter Jerofblymis praedicavit. n 
Anno MXCVIII. Obiit Walchclinus Epifcopus. Antiochia a Chriftia- 
nis capta eft. Cometa apparuit. 

Anno MXCIX. obierunt Ofinundus Epifcopus, & Urbanus Papa. Teru- 
fakm a Chriftianis capta eft. 

Anno 



Digitized by 



G< 



i6o 



Chronicon San&£ Cruris E dinburgenfis. 

Anno MC. obierunt Willelmus Rex junior, & Thomas Archiepifcopus 
(enior Henricus Regnum accepit. 

Anno MCI. die natalis Domini in Bafilica Beat* Mansapud Bethleem 
TGodefridus] a Daiberto Patriarch* unacumEpifcopisCleroqueac populo 
affiftentibus in Regem honorifice facra unftione fuUimatus Sc coronatuseft, 
AnnoMCII. Rogerus ad Epifcopatum Seresberiac jeleftus eft. 
Anno MCIV. fadaeft incoiTupti corporis Sanfti Cuthberti tranflatio five 
manifeftatiopoft annosdepofitionisejusdCCCXyill. & V. raenfes &XII. 
diesjqui eft qiintus annus RegniHenrici Regis,Epifcopatus verb Ranulfi fextus. 
Anno MCV. Henricus Rex Baiocas incendit. . 
Anno MCVI. Henricus Rex Normanniam adquifivit. Cometa apparuit 

m Anno MCVlL ordinatio Rogeri Epifcopi Sarisberiae. Obiit Eadgarus Rex 

Scot 132 

Amio MCVIH. obiit Gundulfus Epifcopus, 8c Radulfus fucceflit. 
Anno MCIX. obiit Anfelmus Archiepifcopus & Henricus Rex Angliae 

dedit Imperatori filiam fuam. 
Anno MCX. Cometa apparuit in roenfejunio. 

Anno MCXI. Boiamundus obiit 8c Eulalia Abbatifla. Papa Pafchalis captus 

eft Romfc. ■ . 

Anno MCXIV. obiit Thomas Archiepifcopus junior. 

Anno MCXV. obiit Maria Comitifla de Bolonia fecundo Kalendarura 

^Aiino MCXVIII. obierunt Pafchalis Papa & Matildis Regina Angliae 
Sr Arnulfus Patriarcha Sc Baldewinus Rex Jerufalem. 
AnnoMCXIX. obiit Gelafius Papa : 8c terra mota eft quarto Kalenda- 

rum O&obris. '.'.„.„„> . - * 

Anno MCXX. Willelmus filius Hennci Regis 8c Ricardus frater ejus & 
Ricardus Comes de Ceftria cum muftis Nobilibus naufragio perierunt. 

Anno MCXXH. obiit Radulfus Archiepifcopus Cantuari*. 

AnnoMCXXHI. obierunt Johannes Epifcopus Batoniae k Robertus Epif- 
copus Lincolniae. f . . 

Anno MCXXIV. obiit bonae memoriae Alexander Rex Scottorumleptima 

Kaleridarum Maii. 

AnnoMCXXV. Magna fames,& magnum Concilium : obiit Vicecomes. 
Anno MCXX VIII. coepit fundari Ecclefia fan&ae "Cruris de Edene£ 

burch. . T t • 

Anno MCXXIX. obiit Willelmus Epifcopus Wintoniae,: 8c Henricus con* 

fecratuseft. 

Anno MCXXX. Anegus Comes Muravienfis a Scottis interfectus eft. 

Anno MCXXXIII. eclipfis faftaeft Njnfe Augufti. 

Anno MCXXXV. obiit Henricus Rex Angli* quarto Nonarum Decem- 
bris ; 8c Stephanus ei fucceflit. 

Anno MCXXXVI. Willelmus Cantuarienfis Archiepifcopus obiit ; 8c Ri- 
chardus filius Gilleberti. Dedicatio Glafcuenfis Ecclefia noftis Julii. 

Anno MCXXXVII. quinto decimo Kalendarum Decembris, fait bellum 
inter Scotos 8c Anglos. , 0 

Anno MCXXXVIII. Epifcopus Salisburiae 8c Epifcopus Lincolniae Sc 
Cancellarius capti funt a Rege Stephano. 

Anno MCXL. Stephanus Rex capitur Lincolniae a Comite Gloceftnaesc a 
caeteris qui fuftentabat partem Imperatricis. ' 

Anno MCXLVll. obiit Johannes Epifcopus de Glafcu. Iter Jerofolymis 
fecundo praedicatur. 

Anno 



Digitized by 



Google 



Cbronicon Sanft* Cruris Edmburgenfifj 161 

k - -- - ■ - ' i.: «>. •■ ■ — ■- - _ -<•■■ - ; - - ; 

Anno MCL» dedicata eft Ecclefia de Dunfermelin. Alwious Abbas'-* 
curi paftorali fe fponte dcpofuit ; k Osbcrtus eandem fufcepit. ' Obiit etiam 
ipfe Osbertus Abbas eodcm anno, XV. Kalendarum Deccmbris. 

Anno MCLII, Willelmus Abbas ele&us eft : obiit Matildis Regiria An- 
gliae quioto Nonarum Maii. ObHt Henricus Comes Northanhumbrorum 
filius David Regis Scotia fecundo Idus Junii* Afcalon 'a Chriftiahis cap 
ta eft. ' . ' 

Ajuio MCLIII. obiitpixmemorixDavklRexScottdrunjIX: Kalendarum 
Junii Dominica ante Afcenfionem Domini. Cui fucceific in Regnutri Mal- 
colm riepos ejusaetate XLlLannorum, filius Henrici prsedi&i Comitis Nor* 
thumbriae. Obiit Eugentus Papa ; Cui fucceffit Anaftalius. Et Abbas Ser- 
ious CUarevallenfis, k Euftachius Comes filius Stephani Rests Anglo- 
rujn. Rader xjuoque Comes Ceftrise, k Simon Comes Homiatntoni^. 
Henricus etiam Archiepucopus Eboracenfis. Stephantfs Rex Ariglias cum 
Henrico iiobiliffimo Cornice Andegavis pacem k fidem perpetuanV ijd ; ch> 
fefto Sanfti Leonardi Abbatis iniit. Eo die apud Scotiam, Sumerled k ne- 
potes fui, filii (cilicet Malcolmi. affociatis fibi plurimis infurrexerunt in 
Regem Malcolm ; & Scotiam in magna parte perturbantes inquietaverunt. 

Anno MCLIV. Willelmus Archiepucopus Eboracenfis permittente piiffi- 
Oio Papa Anaftafio ad Archiepifcopalem Cathedram cum fummohonorere- 
verfuseft; k intra feptem feptimanas defun&us eft. Hugo etiam Rom* 
confecratus Dunelmenfem Epifcopatum fufcepit. Maxima fames 8c pefti- 
lentia animalium apud Scotiam fatta eft. Arturus Regem Malcolm prodi* 
turus duello periit. Obiit Gaufridus primus Abbas de Dunfermelin j Et 
nepos ejus Gaufridus in loco ejus fucceffit. Rogerus de Pontc Epifeopi in 
Archiepifcopatum Eboracenfem confecratus eft. Obiit Stephanus Rex An- 
gliae VIII. Kalendarum Novembris: Et Henricus Dux- XIV. 
Kalendarum Januarii Regni diademate inijgnitur. Obiit Dunecan Comes de 
Fif. Malcolm Rex dedit Ecclefiam de Travernent Canonicis de Caftello 
Fuellarum. Chriftianus in Epifcopum Galwariae eodem die, quo k Rex 
Angliae Henricus, ab Archiepilcopo Rotomagenfi apud Bcrmuudefeiam con* 
fecratus eft. 

Anno MCLV. obiit Anaftafius Papa ; cui fucceffit Adrianus. Obiit 
Ailwinus Abbas primus Ecclefiae San&ae Crucis. 

j Antao^Mp^VI. Dofnaldus filius Malcolm apud Witterne captus eft, kk 
pane molncarceratus. 

Anno MCLVII. Malcolm Machel cum Rege Scottorum pacificatus eft. 
Rex Angliae Henricus exercitum duxit in Walliam ; k ibi Euftachius filius 
Johannis cum pluribus aliis cecidit. Tandem Walenfes pacem cum Rege 
fecerunt. Rex Scotiae reddidit Regi Angliae Northanhimbriam k Cumber* 
landiam. Rex autem Angliae reddit ei Comitatum Untenduniae.Fratres plures 
Templi Jerofblymorum in praelio corruernnt. 

Anno MCLVIII. Obiit bonae memoriae Robertus Epifcopus San£ti An- 
drese. Rex Scotiae Malcolm ivitcum Rege Angliae Henrico ad Tolofam; 
& ab eodem Rege Henrico gladio militia; accinctus eft in TuronenG. Obiit 
Willelmus Comes Boloniae filius Stephani Regis. Obiit Adriaaus Papa ; cui 
fucceffit Alexander, expulfb O&aviano, qui in fedem Apoftolicam profane 
afpiravit. Willelmus Epifcopus Muravenfis miflus Romam a Rege Mal- 
colmo, a praefato Papa Alexandra cum fummo honore (iifceptus, ad Scotiam 
cum gratia k eleftione fedis Apoftolicae remuTus eft. 

Anno MCLX.Rex Malcolmus duxit exercitum in Galwaiam ter, k ibidem 
inimicis fiiis devi&is, fcederatus eft cum pace ; k fine damno fuo remeavit. 
Fergus princeps Galwaiae habitum Canonicum in Ecclefia San&ae Crucis de 
Ednesburch fufcepit ; & eis villam, quas dicitur Dunroden, dedit. Ernaldua 

Y Abbas 



Digitized by 



Google 



\6i 



Chronicon San&<e Cruets Edinburgenfis. 



4U 



Abbas de Chelcou in Epifcopum San&i Andre* ele&us eft ; & a Willelmo 
Muravienfi Epifcopo & Apoftolicae fedis Legato inipsd Ecclefia San&i An- 
drea [confecratus eft] & Walter us in ejus locum furrexin Johannes in Ab- 
batemde Chelcau ele&us eft, & ab Hereberto Glafcuenfis Epifcopo bene- 
di&us. 

Anno MCLXI. Obiic Teodbaldus Cantuarienfis Archiepifcopus. Obiit 
Fergus Princeps Galwaix quarto Idus Maii. 

Anno MCLXII. Obiit Willelmus Muravienfis Epifcopus k Apoftolicx 
fedis Legatus nono Kalendarum Februarii. Thomas Cancel! arius Regis An- 
glise in Archiepifcopum Cantuariac confecratus eft. Elda foror Malcolmi 
Regis Sootiae nupfit Florentio nobili Comiti Hothlandiae. Obiit Ifaac Prior 
de Scond ; 8c Robertus Canonicus de Jedeuadere primus Abbas iaeadem 
Ecclefia conftitutus eft. Obiit Ernaldus Epifcopus San&i Andrea 8c Apo- 
ftolicae Sedis Legatus Idus Septembris. 

Armd MCLXIII. Henricus Rex Angliae pacatis tranfmarinis parti- 
bus * * * * t 



HISTO- 



' . ■ > 



ti: 



Digitized by 



Google 



■ ■ I I it j l»MBLI iuJ____, 

Hifidria Ccenobii Abendonknfis. 162 
1 • • — — ; 1 

HI STORI A 

C OE N O B I I 

ABE ND ONIENSIS 

A prima ejus Fuhdatione ad annum Domini MCXXXI. ex Ad- 
ditamentis ChroniciFLORENTii WiGoRNiENsis, authoreMona- 
cho Abendoniensi. 

[De qua in fuperioribus Differtationibus &pius la&a eft mentioj 

JExz Mariani Scoti jEra Dionyfii Exigui 

DCCCCLXX. DCCCCXLVIIL 

INcIyti Regis Edredi tempore vir Domini JEthelwoldus, gui in Mona- 
fterio Gleaftonienfi in Monachico habitu fiib Abbate Dunftano Domino 
Jefu Chrifto devote ferviebat , cupiens ampliori icripturarum fcientid 
doceri, decrevit ultra marinas adire partes. Sed Regina Eadgifa ma- 
ter Regis memorati pravenit ejus conanima, dans confilium Regi, neta- 
lem virum fineret egredi de regno fuo : infiiper afferens tantam in eo fuhTe 
Dei iapientiam, qua? & fibi & aliis fufficere pouet; quamvis ad aliens pa- 
triae fines ob hanc caufam minime tenderet. Quibus auditis delegatus Rex* . 
magnam circa Dei famulum ccepit habere dileaionem ; placuitque ei fua- l***** it ? r 
dente matre fua * dare San&o viro quendam locum vocabulo Abbandoniam j i«mdnm 
in quo modicum antiquitus Monafteriolum habebatur, fed erat tunc rieg- AfonaAfco 
le&um ac deftitutum, vilibus adificiis confiftens, & XL. tantum manias J^jTS^ 
poflidens; reliquam verb praefati loci terram, quae centum caflatorum luftris «a»yss« 
nine inde giratur, Regali dominio fubje&am Rex ipfe poflidebat. Quisau- 
tem antiquorUm illius primum inftitutor fuerit, monimento vetemm accept 
mus ; quod f Cifla Rex * Heano Cuidam religioffc vit* viro ac Abbari 
fimulque Ibrori ejuldem Cius nomine locum ad omnipotent^ cultum con- 
ftruendi ccenobii dedit, quod Abbandun antiquitus appellatur, collatis ad hoc 
Regio munere plurimis beneficiis & poueflionibus ob vitas neceflarium inibi 
, forte degentium. Verum non multb pbft antequam infifteretur defignato 
open, Rex ipfe obiit. Rex autem Ina primb donationes fupradi&as irritas 
fieri decrevit; demum fa&i pcenitens, de fuis etiam eafdem longe uberius b Emaceade 
auxit ; adeb b ut CCL* Caflatorum delcriptionem fub anno Incarnationis K g*"* i« 
Dominicae DCXCIX. regali edido fancirer, praedicto Abbate Heano regi- JSEflit 
men loci renente. Horumpofteriori tempore teftamentum Principum MtheU t-pig. 99. 
baldus Rex fuae quoque authoritatis collatione ratum elfe conftituit fub Da- 00x^111° 
nielis antiftitis & f Cumani ejuldem loci Abbatis atteftatione: ttSam 1 



t RegulasisfuitComitatuumWiltoni- 
eofis & Bearacenfis fub Kinwlno Weft- 
fexonum Rege. Sic Hiftoria Abbendo- 



autetfi Abberidonienfeconftruxit anno 677. 
fi Hiftorise modd citato* fides, 
f Conanutri vocat,& Heano immediate^ 
nienfis in Monaftico AngLTom. i.p. 97. 1 fucceffiffe, Conano Rethuunm prodit Hi- 
Heano Cifla? neposfuit* Ccenobium 1 ftoria Abindon.ibid. p. j8. 

* Y 2 Saccede; 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Ccenobii Abendonienfis. 



» Habctur 
privilcgium 
iftud in Mo- 
naftico Tom. 
I. p; ioo. 



k f impctra- 
tit. 



Succedentibus nonnullis poftea annis, Kenulfo Rege jus regium obtinehte, 
Rethunus quidam officio Epifcopali fun&us Abbatis locum in Abbandonia 
eft adeptus. Qua tempcftate idem Coenobium tarn gravibus implicabatur Re- 
gis officialiumqud ejusexa&ionibus ; ut maximum fuarum rerum illiccomman- 
entibus fieret taedium. Siquidem Rex ipfe [plus] folito convivia fibi requirere, 
& homines, quos fblidarios dicimus, fibi fubdiurnandos confueverat com- 
mendare. Officialium autem venatorum & falconariorum Regis quilque pro 
poffe pofleffiones Ecclefiae vexabant. Unde vir ille unum inveiuyt remedi- 
um, pfeti<* cum precibus obyius ire. Centum itaque 8c XX. libras necaon 
& C. manehtes ad Regalem viflam, quae Suthun dicitur, eo tenore Regi 
obtulit ; quatinus omni poft tempore in Abbandonia & in univerfis ejus pot 
ferlionibus libertas praedictarum inquietudinum fieret. Cujus voluntati Rex 
in omnibus aflenfum praebuit. a Quod decretum anno Regni fiii XXV. ab 
incarnatione vero Dominica DCCCXXI. iancitum eft. His itaque pera&is, 
Antiftes ille Romam adiit ; Santtum Papam Leonem Petri Apoftoli vicem 
tunc agentem repperit ; qui ejus itineris caufam audiens, benigne ut requi- 
rebat Abbendonenfis loci libertatemApo^oiicd authoritate (ancivit ; Regique 
Kenulfo & caetei is in Anglia potentibus litteras dirigens, hortatus eft eos 
ad reverentiam cultumque ejuGem loci. Quae poftquam ille b patravit in. 
fiimma quiete quoad vixit coehobium illud gubernavit. Poft cujus difceffumr 
quid huic loci contigerit ufque ad gloriofi Principis jEthelftani imperium 
quia nufquam certi quicquam addifcere potui, fiio meus ftilus caruit officio' 
Rege jEthelftano regnante, & Abbendonenfi ccenobio praefidente Cinatho 
Abbatc, villas quae ab incoiis Swinford Sr Sanford vocantur & Dumeltun in 
Gloeceftrae Comitatu fitam largitus eft Anno ab Incarnatione Dominica 
DCCCCXXXI. Nec multb poft Rex ipfe obiit. Poft obitum verb ejus 
ad tantam eft (blitudinem reda&um j ut omnibus fibi adjacentibus pofTefli- 
onibus regio (iiba&is dominio, a Monachis omnino deftitueretur. Cujus in- 
fortunii malum quibus ex caufis acciderit, nil veri ad meam pervenit noti- 
tiam. Veruntamen teftamentorum libri poflefliones Ecclefiae continentium 
refervati fiint Dei providentid ; a tempore autem Inae Regis, fub quo Coenobi- 
um primb conftru&utn eft, adhanc ejus defolationem CC. & XL. revoiutio 
annorum fuifle rcputatur. 

Fattumque eft confentiente Dunftano Abbate (ecundum Regis voluntatem 
ut vir Dei jEthelwoldus praenotati loci + fufciperetcuram ; quatinus in co 
Monachos ordinaret rcgulariter Deo (ervientes. Vcnit ergo fcrvus Dei ad lo- 
cum fibi commiffum ; congregavitque fibi in brevi (patio gregem Monacho- 
rum, quibus ipfe Abbas jubente Rege ordinatus eft. Dedit * etiam Rex 
pofleffionem Regalem, quam in Abandonia poflederat, hoc eft, centum cat 
fatos cum optimis aedificiis, Abbati & fratribus ad augmentum cotidiani vi- 
ftus ; & de regio thefauro fuo multiim eos in pecuniis juvit. Sed mater ejus 
largius (blatia munerum eis direxit. 

Venit ergo Rex quadam die ad Monafterium , ut aedificiorum ftru&uram 
per feipfum ordinaret ; menfiifque eft omnia fundamenta proprid manu,quem- 
admodummuros erigere decrcverat : rogavitque eum Abbas in holpitio cum 
fuis praridere. Annuit Rex ilico ; & contigit adeffe fibi non paucos Opti- 
matum fuorumveqientesexgenteNorthanhimbrorum, quiomnes cum Rege 



t Ethelwoldus primus Abbas Abban- 
donia? fa&us eft anno 954. juxta Hiftoriam 
Glaftonienfem inMonaftico Angl.Tom.i. 
p. 16. Apud Ingulpham tamen fubferip- 



fifle Charta? Edredi Regis data? Ccenobio 
Croilandenfi anno 948. reperitur. 

* Diploma Edgari Regis hac de re ex- 
tat in Monafticd Tom. 1. p. io*. 

adierunt 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Coenobii Abvtklmmfis. ■ ■ ~ x ^ 

adierunt convivium. Lstatufcme eft Rex, & juffit abpnde propinare kjf«- 
ribus hydromellum. Quid muita? hauferunt mimftryiqwrem tote 4kaxj 
omnem fufficientiara convivantipus ; fed nequivit ipfe liquor exhaurirj . 
vafenifiad menfuram palmi , gaudentibus ,Northanpirabi|js 8c v?fperi cuifc 
lstitia rccedentibus. , 5 , , - 3 - 

Operariorum providere alimenta jEl£Qap^',.iyloiiachus pj^eceptp ibpgtft * 
curam acccperat. Accidit namque quadam die, dqm AWgfi.m^'^&flg, 
ragraret Monafterium ; ut afpiceret ilium fratrem ftantem juxta fervens caE 
darium, in quo vi&ualia praeparabat artificibus. Et intrans^i^it omnia vafi, 
jnuhdiffima ac pavimentum (gopatum. Coxi<«nim carnes caidk fcJias^ & 
operariis miniftrabat, focum aceendens, & ^am apportan?, 8c vafi deouo 
emundans. Dixitque ei San&us iE^el^oTdus: ?0 mi frater/ tijis 
* miles Chrifti es, qualem te oftendis; nmte manum tuam in buflieptepi 
'aquam, 8c unum truftum de imis mihi impiger attraha. Quod fine mora 
feat, non fentiehs calorem ferventis aquae. Quo vifo Abbas juffit deppni 
fruftum, & nemini hoc indicare viventi. Qui ciira ppftea ob vitae merituo? 
Pontificatus culraen apud Wiltonam adeptus famei; adveuientefui ab bȤ 
vita evocatione Abbandoniam depprtatusatque fepultus «ft anno ab incarnate 
one Chrifti DCCCCLXXX. _ . 

Erat 8c puer in eodem Monafterio pura? innocentwe ftujliit nomine i£dme> 
rus, quem Abbas ac fratrcs nimium diligebant. In tali itaque aetate 8c gra- 
tia eonftkutus, infiraiitate correptus pervenit ad vitae ultima. Cumqaerex- 
itushorampraeftolaretur ; fubitoinecftafifa&us, ccelefti fe interefle curias at- 
que ibi matrem DeiMariam refidere confpicatur. Ante cam itaque hicaojp}- 
lefcens adducitur , atque ab eadem an cum afliftcntibus fibi amodo remanere, 
an in vita" adhuc mprtali degere velit, aflabiliut fempereft vulm fcifcitatur. 
Ille nil triftitiae, nil indigentiatjijs, quos intepjjebat, adeffcconfiderans, malle 
fe iUic dixit quam alias, fi mereretur, jam aflbciari. Cujus dele&ioni cum 
effeSus fore promitteretur; inter vihpnis illius,gaudia ad fe reverfus, Abhati 
, fuo quas viderat quaeque audierat pandit. Et ut vera effe quae narrarat pro- 
barentur ; fpiritus ejus a corporeexiens moxillius, quam acceperat, promif- 
donis in San&orum ccetu compos eificitur. 

* Ut diftriftioris autem vita: tramitem cum c diverfis Angliae partibus »lAd; 
viri Dei Aithelwoldi audita fan&itate plurimi differenti more legendi canen- 
dique inftituti ad eum convenient atque reciperentur : volenseos in Eccle- 
lid confond Deo voce jubilare, ex Corbienfi Ccenobio,* quod in Francia fitum 
eft, EccleGaftica* ea tempeftate difciplina famofum, virosaccerfiit foiertiffi- 
mos ; ut illos in legendo pfallendoque fui imitarentur. 

Ad beati quoque Benedi&i coenobium Floriacum de fuis Monachis unum 
Ofirarum nomine tranfinifit, normam vivendi, prout illic mos erat,- difcere 
ac in domum reverfum focios horum quae didigcrat participes efficere : 
Quibus rebus factum eft ; ut qui novitii in Ecclefiaftico inftituebantur diici- 
pulatu, brevi aliis in Anglia perfe£tiores dodiorelque prasdicarerttur. San- 
£lus etiam Athelwokkjs trium Regum fibiinvicemin Regno fuccedefltium, 
dum regimen Abbati32gereret, fimul 8c Archiepilcoporum, Antiftitum, Ab- 
batum , Frimatumque Regni confirmatione ac auclioritate tria privilegia 
de loci libcrtate acquiftvit canonica ac regali defcriptione roborata. Ea tem- 
peftate non habebantur Monachi in gente Angiorum, nift tantum qui in 
Glaftonia morabantur 8c Abbandonia. Quanta verb ip& fratrum oolle&io 
profccerit, Regnum Angliae quamdiu conftiterit teftabitur ; in cujus multis 
regionibus a patre iEthel woldo Coenobia fundata celeberrima, ac de ejus Mot 
nachorum humero Abbendonia elecli Abbates cum Monachis 8c illic funt di- 
refti. Quorum ifta funt vocabula, Heli, Burch, Torni. In quibus hujus 
hominis quanta fuerit probitas, * miranda eft j cum [quod] fblus tot Ec- »L mirandum. 

clefias 



Digitized by 



Google 



■ — — 

66 Hiftoria Ccenobii Abendonienfis. 



ctefias in Anglia conftruxerit, turn qubd tales difcipulos habuerit, utquidam 
Archiepifcopi* nonnulli Epifcopi, plures verb Abbates ac Monafteriorum 
fondatores fierent. Ante verb quam ipfe vir San&us ad Epifcopatum 
eligeretur ; ditatus eft locus, quern regebat, fcilicet Abbendonenfis, fexcen- 
tis & eo amplius caflatis, infuper & aeternae libertatis fuffultus privilegiis 
divina fimul & Regia au&oritate confcriptis, quae laminis aureis figillatainibi 
ufque hodie confervantur. 

. • * 

DCCCCLXXXV. DCCCCLXIIT. 

*. San&ifiimus jEthelwoldus venerabilis Abbas Abbendonenfis Ecclefix, 
h. Beato Dunftano educatus, mortuo Brihthelmo Epifcopatum Wintonienfis 
Ecclefiae mfcepit ; & eodem anno juflu Regis expulfis Clericis, Monachis 
Abbendonienlibus vetus Monafterium inftituit. Hie namque Regem exi- 
mium, cujus erat Confiliarius, ad hoc maxime provocavit ; ut Clericos h. 
Mdnaiieriis expelleret, & Monachos San£timonialefque in eis collocari ju- 
beret. Vice verb S. iEthelwoldi Abbendoniae Abbas conftituitur Ofgarus 
ejufdem Monafterii Monachus. Sed quia Ecclefiam Abbendonenfem ante 
fufceptum Epifcopatum dedicandam reliquerat; poft fui conlecrationem 8c 
ipfam und cum B. Dunftano & aliis nonnullis Coepucopis fuis in honore Dei 
Genitricis Maris confecravit V. Kalend. Januarii. 

DCCCCXCIX. DCCCCLXXVH. 
Domnaniae Praeful Sidemannus obiit ; cujus corpus Abbandoniam defer- 
tur, & in porticu S. Pauli Apoftoli illic decenter humatur. 

MVI. DCCCCLXXXIV. 

f Sanftus -fithelwoldus Wintonienfis Epifcopus , Indi&ione fecunda, 
Kalendis Augufti e faeculo migravit. Domnus etiam Ofgarus Abbas Abben- 
donia* per idem tempus diem claufit ultimum. 

MVIL DCCCCLXXXV. 

Erat tunc Major domus regiae -flLlfricus quidam pracpotens, fratrem habens 
* Edwinum inftitutione Monachum. Hie apud Regem pretio exegit j ut fra- 
ter ejus Abendoniae Abbas praeficeretur. Quod & ra&um eft. 

MXII. DCCCCXC. 
f Edwinus Abbas Abbendonenfis obiit ; cui fucceffit vir venerabilis 
Wulgarus. 

MXXVIII. MVI. 
Alfricus Dorobernenfis Archiepifcopus obiit ; & fepultus eft Abbandoniae, 
unde Monachus extiterat : fed regnante Kanuto Rege ad fedem fuam tran- 



* DeEthelwoldi promorione paria ha- 1 dum die dido obiifle confirmat in Vita 
bet Florentius valgatus-, deOfgari fuccef- 1 ejus, cap. 41. Elfricus tamen (in ejufdem 
Cone filet : quam tamen narrat Hiftoria 1 Vita MS. citata a Mabillonio, Ad. Be- 



Abbendonenfis in Monaftico Tom. 1. 
pag 105. & Wolftanusin VitaEcbelwoldi 
cap 11. 

t Ethelwoldi obitum re r ert etiam Flo- 
r entius valgatus 5 de Ofgarotacet. Praeter 
Floremium, Wolftanus etiam Ethelwol- 



nedid. Sa*c. V. pag. 61 9.) obitum illios 
die 3. Calend. Augufti conrigifle narrat. 

* Eadwinum vocat Florentius valgatus* 
qui fucceflionem ejus perfun&orie narrat. 
t Haud diffimilia Florentius .valgatus. 



flatUS- 



Digitized by 



Google 



liiflofid Goeriobu Abetichmienjin i6y 

flatus eft. Cui Wintonicnfis Epifcopus Alfegus fucceffit ; 8c pro illo Kenut 
fus Epifcopatum fufcepit. 

MXXXIX. MXVIL 
Pius Paftor Abbas Abbendoniae Wulgarus obiit anno XXVIII. ex quo iHarri 
divina pietas eidetn Ecclefias prafecit. Cuius Abbatis induftrii vigilante, nec- 
non 3c Dei mifericordid protegente, inter tarn diffidentes in Anglic motus 
Ccenobium Abbendonenfe a Danorum devaftatione permanfit immune ; ciim 
dextri lafvAque holiium incurfio paffim loca univerfa fiibrueret ; dutfibehe- 
volentior fieret, maximo fefe pretio habitatores edrum redimere fineret. Cui 
in Paftoralitate Domnus Adelwinus fucceffit. Quern Rex Kanutus pro lau-4 
dabilis vitaemerito fecretorum fuorum confcium efficiens, a noxiis fefe re- 
trahere ac re&a appetere ejus fuafionibus ftudebafc Hinc8c Cdenobium Ab* 
bendonenfe a Rege diligitur, 8c muneribus ejus cumulatur. Nam inter alia 
fua donaria capfam de argento 8c aurp parari fecit ; in qua S. Vincentii Le- 
vies; & Martyiis reliquiae cpllocarentur. 

MLII. MXXX, 
VenerabiUs Abbas Abbendoniae Adelwinus obiit. Cui ex hac viti dece- 

dentiSiwardus ex Gleftonienfi Coenobio Monachus fucceffit, tarn fx ailarium 

(quam ecclefiafticarum vigore admoduui fukus* 

MLXVI. MXLIV* 
Hoc anno Cantuarienfis Metropoieos Archiepifcopus Edfius accitum Siwar- 
dum Abbatem Abbendoniae, quem priidcntia plurimum vigerenoveratv Re- 
gis conferuu 8c regni Primorum Pontificates decoravit apice, ac Patriarchates 
lui vice ipfum fungi inftituit. • Nam ipfe' privatis uci volebat ; quia segritu* 
dine laborabat. Abbendonieflfi autem Ecclefiac >£tbelftanus cjufdem loci 
Sacrifta Abbas conftitutus eft. ' 

MLXX. Mxij.vni, 

Via Domini Aithelftanus Abbas Abbendoniae obiit; cui fucceffit quidam 
de Monafterio S. Eadmundi Monachus, in auri argentique fabrifiqo operator 
mirificus, nomine Sperafoc. . r ■ < > » < . 

, - ' ... • t - >■ '• 

f fclLXXL ' ' MXLIX. 

Sett & ArchiefMlcopi vicesn*> ' moderans Siwardus, aegritudinc correpcu% 
Abbandoniam a Cantid aeger defertur ; 8c duobus illic menfibus le&o deten* 
tus* abhac vit&educitur; atque ibidem fepelitur. 

MLXXII. ."/,•<;•.- o;-.-' • .ML. 

' Sperafoc Abbas Abbendonienlk Loodoniae Praefulatum fufcepit; fed ante* 
quam effet confecratus, a. Rege Edwardo eft eje&us. Yeneratper hosdies 
ad Regem qukfam' de Norwegia gente Epifcopus viocabulo Rojulfus, regi 
propinquus. Hie Abbendonenfibus Abbatis jure praeficitur. 

MLXXIV. MLIL 
. Itodulfus EpifcbpusiSci Abfcas Abbendonenfis Ecdcfiae obiit; cui fucceffit 
Ordrkos ejufHem Monafterii Monachus* 

• : • • ' * - .■■ - - ■ 

' • ' ■ '<-' <•■•■. - ' ( • 

* Archiepifcopi Core- 1 vulgatus, qui obitum... C 
pifcopumvocatFlorentius 1 ejus breviter pcrihiogit, 

MLXXXVIL 



Digitized by 



Google 



t 58 Hiftoria Ccenobii Abemknienfis. 

MLXXXVII. MLXV. 

Abbas Abbendoniae Ordricils ]toftquamDomumfibicommiflara honorifice 
gubernaflet, & a memorii Principum Apoftolorum ad fua remedffet ; diu- 
tina cofljus aegritudine, diem fcrtitur ultimum* Faldredus verb in eodem 
Monafterio Praepofiturae officiam exhibens, Abbatias dominatum poft illurq 
adipiftitur. 

MXCIII. MLXXI. ' 

Aldredus etiam Abbas Abbendoniae apud Caftellum Walingafordenfe in 
captiancj poaitur. Bed aliquanto poft tempore inde edu&us, in maous Win- 
tooiebfiS iEpifcopi Walchelini fervandus commictitur ; apud quern jnaofit 
quoad viiit. Cui in Abbatiam fucceflit Athelelmusde Monafterio Gemme- 
tico Monachus. 

MC VI. MLXXXJV. 
Abbas Athelelmus Abbendonenfis Eeclefiae obiit. Cui fucceflit Rainoldus , 
k ipfrManachus Gemmeticenfis Eeclefiae. r n 

. Mcxix. j t ..'rt/ ',- • . mxqvil 

Deceflit etiam Domnus Rainaldus Abbas Abbendoni* [ppft cujusofekuiii 
Rex] Abbatiam Abbandoniae & alias plures in manu fua [ulque ad obi- 
tum3titiluit. 

.;. tv.v-\ . .ill ■■ i . i •' ■ . ', 

. Qjarto kaque maqk rc^ \U'm iHaniH l t A^gli^ die omnium 

Saflctoram per manom Eptfcopt Lincolniertfis Rotberti Damnum Farieiura 
ex Malfiaesburienli CosaobioMobachum Ahbaadoniamdirexit ; 8r utdebitam 
illi fiibje&ionem deferrent, Monachis mandavit wtHiorBw eis fofe nuftuam 
ut rcbatur pofle (e providere Patronum conteftans. Hie itaque genere Italicus, 
faeculartprudentia cautiffimus, literarum adprime fcientia optime eruttogus; 
» Lamidoto. medicuiar tperitifi adeb exerckatus, ut ejus Mus if antittetum confc&ipni- 
nm ' bus Rex ipfe fe crederet fepe medendum, Brit 8c Romans Ecclefi* qotus ; 
cum & in ea turn multis & in aliis Ecclefiis per Aufonias oras diu degufifit. 
Quare tantae opinionis perfonam Archiepifcopo Anfelmo ab hac vita migrato 
paraflet.Rex fubftituere ; nifi norma stquitatis ejus inflexibilis quibuSam 
majors ordtnis Ecdeliaftici fufpeftd, ipforum faSione id turn nej^ur- 
tantlUVj .1. '"> i, »: ; • . , '\a\hV-.1. 

MCXXXIX. t MCXVl^ J 
Vir etiam laudabilis Domnus Faricius Abbas Abbendonenfis Bcdefiat^m 
ejus induftriaopes iUiusJEfcclefiae muibplicaiA^ diem/dionv augmett^ien- 
tur, dacidrf in i acgritudaneiD : qua ex hac luce Ifi^txaftiwJtiAsfijifibilft/ujs 
beatafinhqmevit> XVII.,¥ic^ketregim^isfuiannoy Vltii^leod* Metfik 

• '.-f-iv/if: . • • >: • .:•.,-?»:..;.• \.h Sill .el.^Onic.O'lV 

t J. i 

mcxliil .viicaon. 

Rex etiam Opdraatafan Tuonan oao61in Ak^d^ofi B<x|je(i* pmfedt in 
Paftorem quendam bonae famac viruTaoim^ .VmstimotA mL<topw&ittet& 
Ecclefia Monachum, cunftis qui aderantid laudantibus. Erat enim valde 
benignus, ac pietatis gratia plenus. ~ Omnibus compatle'baturfomnes proaf- 
fe&u diligebaL > » k? , ': ' i-T/Ji!'-. ' . * 

f MCXLVH. 



Digitized by 



Google 



Hifloria Coetiobii Abendonienfis. 



MCXLVII. j . j MCXXV. 

* Vir non modicae prudentiae, duorum Epifeoporum Wigornienfium, Sam* 
lbois videlicet & Teovulfij Archidiaconus Hugo nomine XII. Calend.'Apri- 
lis obiit. 

MCLII. MCXXX. 

Venerabilis Abbas Abbendoniae Domnus Vincentius decimo anno fui regi- 

minis IV. Calend. Aprilisexhac vita deceffit. -\ Prior etiam Winro- 

nienfis Ecclefiae Ingulfus * nomine apud Wudeftoke Abbas ele&us Abbendo- 
nenfi Ecclefiae, a Rogero Selesberienfi Praefule VI. Idus Junii die Dominica 
confecratur Salesbiriae. 



* Ida quidem, quamvis ad Hifto- 
riam Abbendonenfem param facien- 
tia, addere confulcum duxi* ne quid 
noftri Codicis Additamentorum praeter- 
mitceretur. 



t Ifta habet &Continuator Florentil 
Wigornienfis. 

* Privilegium Eugenii III. Papa? ill! 
datum invenitur in Hiftoria Abindonenfi 
in Monaftico Tom. i. p. 107. 



Additartiertta ex Hiftoria prolixa Coenobii Abendonien- 
fis a Lucio Rege ad Richardum I. Regem. MS. in 
Bibliotheca Cotton iana Claudus B. 6. 

INgulfus Abbas obiit + anno XXIX. regiminis (ui,anno quarto regni Hen- 
rici N. die XIII. Cal. 0£tobr. cui a Rege in loco Paftoris fubftituitur 
Walkelinus, Ecclefiae Evefliamenfis Monachus, vircirca poflefliones 
Eccie/iae fibi commiflae fidelis & prudens, in revocandis quoque priorum pa- 
ftorum negligentiapefditisftudiofiis. Qua de causa a Regeplurimum dilettus, 
ab eo in Abbatem promotus eft. Walkelino Abbate mortuo 

Godefridus Epilcopus de S. Afaph, quern Henricus II. Rex iftiiis domuS 
conftituit Procuratorem, IX. annis & dimidio vicem gerehs Abbatis in om- 
nibus tarn in ordine intrinfecus quam m procuratione forinfecus. Godefrido 
demum ab Abbatis! amoto, * (ucceffit ei, 
Rogerus> f qui IX. annis & dimidio praeruit huicdomui. Iftodefuntto 
Thomas de HiuTelburna Clericus tranimilfus eft a Rege Henrico II. ad 
cuftodiam Abbatiae. 

Amoto tandem Thoma a procuratione doimls iftius, Henricus II. Rex de- 
dit Abbatiam Abbeadoniac Alfredo Priori Roveceftfiae. Alfredus obiit eo- 
dem menie quo Ricardus Rex Angliae coronatus eft. ■ Succeflit ei 
Hugo Abbas, vir bonae memoriae. 



t Anno Domini nyp. juxta Annates 
Wiwonienfis. 
! Amocuseft anno 117?. ex fide Be- 



nedict in Hift. MS, de geftis H. II. Regis. 

i Iftum Bermundefiae Priorem ancea 
fuiffe tradunt Anriales Wintooicnres. 



CHAR- 



Digitized by 



Google 



Charta ^thel.re.di Regis data Wlfs ino Epif- 
copo & Coenobio Scjr ebur n e nsi. 

[De qua fa&a eft in fuperioribus Differtationibus mentio.] 

ANNO Dominica; Incarnationis nongentefimo nonagefimo oftavoego 
jEthelredus totius Albionis Dei gubernante moderamine bafileus, fua- 
dente Archiepifcopo Alfrico, de confilio meorum Pnncipum feu nobilium 
inaue annui Epifcopo Wlffino ordinare Monachicae conyerfationis nor- 

mam caftain ... & Deo amabilem fecundum inftitutionem fanfti patris Bene- 
diai in ... Scireburnenfis Ecclefiae; ea ratione videlicet, ut quifquis 
fucceffor ei advenerit five Prasful, crudelis fi fuent, facultatem . . . tra- 
aare res Monachorum. Sit paftor non tyrannus • • • • • utihtatem le- 

cundiim paftoralem authoritatem pafcat fuos & ie fervientes. 

Habeat ipfe folus vidum inter fratres. Scriptum eft enim . .... 
efto in illis quafi unus ex illis. Regat ipfe ...... fubftantiam Monaftem 

ita duntaxat, ut Fratrum confilium fit quicquid Et 11 

quando quod abfit evenerit, ut Paftor & grex difcordent ; femper judex 

Archiepifcopus fe praebeat ut iufta correftio fequatur. Et quia 

mos minime ut in Epifcopali Sede Abbas conftituatur; fiat ipfe 

Epifcopuseis Abbas & pater; 8e ipfi Fratres obedientes ei fint . ficuti filii 3c 
Monaclii cum caftitate 8c humilitate & fubjectione fecundum diiciplmam alrai 
patris noftri Benedifti ; ut una bravium asternae coronae accipere merean- 
tur Et quoniam ficut ait Apoftolus : Nos fumus, in quos fines faeculo- 
rum devenerunt ; & multiplicato jam genere humano ; adeb ut perplures 
gratia inOpiae ruris non habentcs, ubi vel arando vel fodiendo agnculturam 
txercentes vidum adipifcantur : Infuper & crefcente philargyria nonnullo- 
rum ut quifque rapiat fibi quod potuerit ; optimum duxerunt Priores no- 
ftri 'ut omnis lis terminibus certis adnulletur; ideoque territoriae caufae 
creberrime adfuefcere nuper inter mundanos ccepere*, in portione quifque 
propria; telluris libere excolet. Quorum ego -exempla imitatus, rus predi- 
al 1 . . . hac cartuld annotari cenleo. 'Hoc eft, in ipsa 'Scirebumi centum 
agelios & prsedium Monafterii ; ficut Wlffinus Epifcopus foffis fepibufque 
eirare curavit. Deinde iS. Caffatos in agro . qui ab incolis Holancumb 
nuncupatur. Item in Halganftoce XV. in Thornford VII. inHradanford 

X. in Wonburna V. in Weftum VIII. m Stawilbrycge XX. in Wulf 

eunturi VIII. In Ola . I . . . juxta ripam maris qua clicitur iEtbun. Et 

quicquid Deus his auxerit ex donis fecuritate 8c jugi libertate pofli- 

deant Fratres inibi degentes ; tribus exceptis, quae omnibus communia fiint, 

fc. expeditione,pontisarcifvereftauratione nulli ..... conftru&ione; 

eb quod Monafteriis hoc opus ind Si forte, quod, abfit ..... dona- 

tionem quifpiam adnullare temptaverit 8c .... '. deflcftere ; fciat fe x- 

quiffimo Judici rationem tuba .... in extremp examine 

aequitas 8c juftitia ..... manifeftabuntur. _ 

Ego JEthclredus Rex Anglorum banc libertatem concedo .... Monafte- 
rio . . quod elegerit .... doque fignaculo Sanftac Cruris hanc munificen- 
tiam ..... his teftibus. . 
Ego jElfricus Archiepifcopus hoc denunciata benediaione firmavi. 

Ego Ealdulf Archiepifcopus atque confenfi. 

Ego Wlfftanus Epifcopus hoc adfirmavi. 
Ego iElfheagus Epifcopus confului. 



Digitized by 



Google 



v «i*r fr-itur 



ti ' nV 



Epiftola Alex andri HI. 



171 



Ego Wlflinus Epifcopus hoc meum defiderium ♦ . . , mt ufque * 

conceffi. • * ' 

Ego iEthelward Dux .... cqrroboravi. 

Ego iElfr confentaneus fui. 

Ego jElffige Abbas 

Ego ..«..».. 
Ego Godwine Abbas. 

Ego -rfEthelmssr M. Ofthulf. Wlfeet fieo . . . Brih . . . * 

Wlfnad 

Epiftola Alexandri III.PapacadHENRicuM ILRegem, 
de Thoma Becket Archicpilcopo Cantuarienfi. 

tEx Bibliotheci Cottortiana. Vitdwi E* 16.] 

Alexander Epifcopus, fervus fervorum Dei, exceUentifluno Principi 
Chriftianiflimoque filio fuo Domino Regi Collegii Cant. 8c omnibus 
Archiepifcopis & Epifcopis in eodem Collegioexiftehtibus falutem & Apoftoli- 
cam benedictionem. San£ta & catholica mater Ecclefia fuo fponlb, qui Chri- 
ftus eft, ineHabilis amoris dulcedine copulata> fufcepit ab ipfb dotes ampli£ 
fimas, gratiarum ubertate foecundas* & (pecialiter inter eas beneficium liber- 
tatis. Voluit enim peramabilem fponfam ejus libera fidelibus pfaeefle domj- 
nio ; ut haberet poteftateui in fingulos velut in filios morematris, Cun&ique 
ipfam reverentia filiali tanquam umverfidem matrem &: Domiham honorent. 
Hsc eft enim dile&a fua area, in quam cor ejus tarn die quam no&e invigilat 
kidefefse. Hie eft hortus illius fertilis, in cujus fuavitatis odore praecipub 
dele&atur. Quis itaque non verebitur illam offendere vel injuriis provo- 
care ? Quis credere poterit fponfum in fponfe contumeUa graviter non 
offendi ? Quis violator Ecclefia: libertatis contra Deum & hominem qua- 
vis defenfione protegitur ; ut fupernac virtutis malleo comrtiinui in pulve^ 
rem nequeat & favillam ? Habet enim mater Ecclefia unde vehementer 
doleat, unde dolorem clamoribus exprimat, plena querelis ; utpote gravi- 
bus injuriis lacelfita& enormibuscollifafceleribus& ja&uris. Doletinquam, 
nec mirandum ; inlbicit quia qui forent ejus cari, fa&i funt ejus inimici. 
Et qui fuxerunt ipfius ubera, materni la&is refe£ti dulcedine, amaritudinis 
calicem illam compellunc prod dolor deguftare. Qui fcecundati per ipfam 
grandium ubertate bonorum, hoftilibus earn provocare conatibus, 8r liber- 
tatem ejus, quantum in eis eft, deprimere non verentur. O ingratitudinis dam- 
nabile vitium, res" ingrata fuperis & terrenis, infefta res ; quia omnis lex (aero* 
fkn&tx Ecclefiae confunditur, dum fic matrem filii vili pendent. Hanc pro- 
fe£tb querelam de quodam Thoma Cantuarienfi Archiepifcopo per literas 
veftras ad Sedem Apoftolicam deftinatas infpeximus ; & in illis reperimus, 
quod fine confilio veftro renunciarit juri fuo ; & fa&us eft faeuus in 
Aula Regis. Etquia renuhciare non debuiflet fine licentia noftra fpeciali 
cum in juribus cautum fic, qu6d eft unus cafus fpecialis Summo Pontifici 
refervatus ; quamvis per Simoniam, ut dicitur, fuerit eleftus ; ideo conlci- 
entiam de puritate commendamus, & fcrupulofam reprehendimus curiofita- 
tem. Ne verb religionis puritas confufa fuccumberet, vel Symoni* pravi- 
tas efhigeret impunita ; ab omni ordine Ecclefiaftico & Archiepifcopatu 
Alum degradamus, & ftultiffimum declaramus ; mandantes vobis Tub poena 
excommunicationis. majoris, quatenus pcenam condignam eidem imponatis ; 

Z2 fcilicec 



Digitized by 



Google 



,172 Efiftola Alexandri ill. Paf#ad H. II. &>c. 



fcilicet ut in ar&o Mdnafterio rccludatur f ibidem perpetuam pcenitentiam 
peracturus. Quapropter tibi, fili cariflime; praecipimus ut ilium de tui 
Curia expellas ; quia indecens eft^ ut qui fuerat Metropolkanus in cali fa- 
cro Collegio & inter religiolbs converlatus, eflet joculator five hiftrio in 
tua prsefentia. Infuper, fili cariflime, fi Epifcopi tui regni in noftro man- 
dato Apoftolico & Archiepilcopatu nimis negligentes, quod abfit, extite- 
rint ; volumus, qubd manus adjutrices extendas ad fuften^andam Romans 
EcclefiajUhertatem ; & ficobtinebis Apoftolicam benedi&ionem ; quiapoft 
iententiam latam fi incorrigibiles perftiterint, facrofan&a Ecclefia non poteft 
ultra facere nifi invocarebrachium laeculare. Ulterius, fili dilettiflime, ad 
aures noftras pervenit ; quod aliis loco prsedi&i Archiepifcopi fucceffit ; 
Sf plura enormia & finiftra in tuam perfbnara illuftriflimam lingua vul- 
gafi public^ praedigabat ; 8c fimiliter Apoftolico confilio ioconfulto & ante 
Pallu mijBonem {acres ordines miniftrabat. Unde vifiim eft nobis, quia 
non voluntate Papali, nec etiam poteftate regali rite fuerat ele£his, led 
contra omnium voluntates regentium fimiliter & habentium interefle. Un- 
de bene poflurnus per iftum, quod eft in titulo illo de Clerieo per fdtum 
fromoto i quia non fuerat ele&us loco lacro 1c. de Clauftro, ut honeftum 
erat ? pec deEpifcopo ad Archipraeliilis dignitatem, led quod dolendum eft, 
de Cuftode carceris m Archiepilcopurn. Sed quamvis ordo in ele&ione noa 
lervabaijur, EleQAonera illam A poftolica authoritate caflamus, irritarnus 8c 
adniljiljamus ; $c pro fua inani efe£Hone ilium excommunicamus, & ad prx~ 
lentiam noftram perlbmliter jam citamus. Praterea fecund inn fratrum no- 
ftrorum confiHum fecum gratiose volumus difpenfare ; fcilicet ut cum com- 
men&Hbus & fibi Cerviepuubus ad miniftrationem 8c communicationem in* 
terim jam habeat ulque quo potent ad. ledem Apoftolicam viam commo- 
de arripere ; mandates, quatfnus quamcitd potent Apoftolico confpe&ui 
feipfum prsefentet. Sciens pro certo, nifi fpecialis ilia dileftio, quam ad per- 
fbnam fuam habuimus 8c habemuf, juftum rnotyrn animi noftri tempera* 
ret, poena docente cognofcerct, quantum excefferit, qui fpretis canonicis 
fanaionibus 8c cpnfuetudine ceneraU prselijimlerat Archiepifcopatus orficium. 
ufurpare. Scriptum Romas II. die rnenfis Decembris, & noftri Apoftola- 
tus anno primo. 



EPISTO- 



Digitized by 



Google 



it II «ll 



Eftftola Arcbief. Cant. ad]ovih n.XXII. Pafam&c. 173 



Epiftola Walteri Archiepifcopi Cant, ad johanrieoi 
XXII. Papam de Canonizando Roberto Winchclfe 
Archiepifcopo Cantuarienfi. 

JLitera Domini W. Archiepifcopi & SurTraganeorum fiiorum mif 
fa Domino Johanni Papx XXH. pro Canonizatione bonac 
memorise Roberti quondam Cant. Archiepifcopi, menfe Mar- 
tii, anno Domini MCCCXXVI. finiente. 

SAn£ttflimo Fatfi, &c. devotus fiius, W. Archiepifcopus Cane. 8c Suf- 
fraganei ejulclem Provincial, Src Summi Regis ineflabilis providentiae 
celfitudo nullis valens ambiri limicibus aut terminis comprehendi ; etfi 
cunftos in ipfo Catholice obdormientes cceleftis beatitudinis commilitones 
efficiat, & praemiorum uberiorum retributions im/narceflibilium sterns 
gloriae profequatur ; illos tamen convenienti cenfura judicii altioribus deco- 
rat bonoribus & potioribus attollit infigniis dignitatum, quos fuaemajefta- 
tis eflentia digniores efle cognofcit, quofque commendat ingentior excelkn- 
tia meritorum. Quo iacrofan&a Sedes Apoftolica exemplo du&a laudabili, 
ipfum venerando San&orum Cathalogo decrevit aeternaliter afcribendum , 
quern magnitudo fa&orum in terris fublimatum effe teftatur in coelis ; ut in 
ipfo Chriftus.in Ecclefia laudibus veneretur affiduis; qui in San£tis fuis 
iemper eft laudabitis ac etiam gloriofus. Idcirco, Pater Santtiflime, nos 
clamor cogit validus tarn humiyum quaip fublimium regni Anglis perfo- 
ratum, quinimo ipfa caritas nos compellit in notitiam veftras Sanctitatis 
recokndat memoriae Domini Roberti de Winchelfe nuper Cant. Archiepifc 
copi vita? infignia deducere ; ad quod eo ferventius afficimur, qub Celebris 
memoriae Thomas nuper Comes Lancaftria? adhuc rebus degens in humanis 
veftrae Beatitudini fiiper hoc fcripfiflfe legitur ; ipfius mores, vitam & conver* 
iciitati Itudiose recommendando. A 



?' 



fationem veftrae Sanctitati Itudiose recommendando. Animadvertere ita# 
jue dignetur veftra (an&a Paternitas ; quod Dominus Robertus totam juveni- 
em sctatem in liberalium Artium facultatibus tranfcurrens, in his eminenter 
imbutum le reddidit ; & exinde lacrae Thcologiae adhaefit jugiter difciplinac. 
Et fic tandem innocentia; Scholaris & Magifter, Cant, fedem afcendit Archi- 
ephcopalem ; totoque tempore fuo minifterium fibi creditum fideliter ac ftu- 
mosecomplcvit. Et circa morum honeftatemdiligenter intentus^ in divinis 
officiis jugiter devotus exiftens, fibi ipfi vita? ian&itate multipliciter profi- 
cere, aliofque praedicationibus, exemplis variis pariter &■ do&rinis indiesiri- 
ftruere lalubriter fatagebat. Quo exemplum illius imitatus, qui querehs 
pop\)li tabernaculum ingreffus ad Dominum referebat, ftaterem geftans in 
manibus, lances ejufaue appendebat libramine, 3c folum Deum habendp 
prae oculis, fine deleau pariter juftos & pauperes fupportavit. Quo quot 
adverfitates, quot tribulationes, quot anxietates 8r anguftias pro juribus & 
libertatibus Ecclefiae confervandis idem perpeffus fuerat ; latis notum extitit 
ac divulgatum. Namut verum feteamur ; tuendo ftatum Ecclefiae & li- 
bertacem, captis (uis facultatibus, &r Clericis fuis & familid difperfis, pedes 
mcedere compellebatur quafi folus miferafeiliter mendicandp ; & confequen- 
ter extra regnum Angliae relegatus j ac praediis ibis 8f polteiflionibus confif 
-f catis, 



Digitized by 



Google 



Teftimoninm Efifcofi Norwkenfis. 



catis, omnia conftanter fuftinuit, 8r jura Ecclefi* fua illibata confervavit. Ita 
quod nichil aliud arbitramur fibi de veritate Martyris defuiffe ; nifi quod 
prudentia, fides 8c fapientia Illuftriflimi Regis Edwardi, fiib cujus alis Eo 
clefiam erexit, hujufmodi atrocitati cenfyit effe cedendum. Ante aciem 
igitur oculorum veftra San&itatis hiis vita fuae compendiose expofitis, 
quaedam miracula, qua inter alia innumerabilia pro ipfo operatus eft A kit 
fimus, veftri dignifumi Apftolatus culmini humiliter duximus praefentari : 
Veftwe San&itati flexis genibus humiliter fupplicantes, ut ex his, fi libeat, 
aliquali informatione recepta, veftra Beatitudinis circumfpe&a difcretio, 
a&ibus ihtcnta falubribus 8c operibus expofita pietatis, aeftimet, diffiniat, 
ordinet, & jubeat, quid ulterius in hoc cafii fuerit faciendum, ad divini nominis 
honorem 8c gloriam, fideique Catholics exaltationem optatam. 



Teftimonium Walteri de Suthfcld Epilcopi Norwj r 
ccnfis de poteftate Archiepifcopi Cantuarienfis in Pri- 
orata Cantuarienfi. 

£Ex Regiftro Arundel fol. 15.] 

OMnibus prafentes Iiteras infpe&uris, W. miferatione divina Norwi- 
cenfis Epifcopus falutem in Domino. Quoniarn humans fragilitatis 
tarn infirma etc conditio ; quod ea quse in praeTeoti vita aguntur, a me- 
moria citb decidunt, 8c non rarb oblivionis tenebris obumbrantur ; quae- 
dam quae per venerabilem patrem Bonifacium Dei gratia Cantuarienfem 
Ele&um in Ecclefia Cantuarienfi fieri vidimus, ad perpetuam ejusreime- 
moriam in fcriptis duximus annotanda. Inprimis vidimus ipfiim in- 
gredi Capitulum ; quo .... omnes Officiates fua depofuerunt oificia ; 
8c qui claves habebant, eas eidem reddiderunt. Et vidimus praefatum Do- 
minum Ele&um deferre claves eorum ufquead camera m fuam, St eas tra- 
dere cuidam Laico (ervienti fuo faeculari. In creatione Prioris fic procedebac 
Inprimis omnibus de Conventu in Capitulo prafentibus, inhibuitin virtute 
obedientiae Sc (ub poena excommunicationis ; ne quis eorum quenquam fibi 
nominaret gratia vel favore, nifi quem crederet idoneum ad regimen Fri- 
oratus. Poff haec omnibus exeuntibus Capitulum, omnes figillatim requifivit 
interrogando unumquemque fic : guts tiki videtur mwis iiontus ad regime* 
Prior atus ? Et ipfe Ele&us propria manu in talibus fcribebat di&a fingu- 
lorum ; ita quod null us Monachus quid a quo diceretur prafcirc valeret. 
Verum quidam Monachus fedens a remotis fcribebat nomina examinato- 
rum 8c perfbnas nominatas nunc per figna nunc per figuras ; prout idem Eie- 
&us in animo concipiebat. Quid tamen fibi volebant ilia figna vel figurae, 
nullus fciebat nifi ipfe Ele&us folus. Poft haec omnibus fic examinatis, vi- 
dimus Ele&um recedere : 8c eademno&e praefatus Ele£his apud Wcngham 
in camera fua nobis 8c aliis quos volebat prafentibus, exclufb Monacho Can- 
tuarienfi, dicta fic examinatorum fibi 8c fuo confilio legebat ; 8c quern vel- 
let Priorem praficere tra&abat, non multum innitens examination! fed 
potiiis fuae propria confcientia & utilitati domfis. Et cum jam ordinaffet 
•cum fuo confilio de Nicolao de Sandwich creando in Priorem ; in crafti-i 
no reverfus eft ad Capitulum ; 8c eum eis nominavit 8c prafecit Priorem.) 

Et 

+ 



Digitized by 



Google 



de foteflate Archief. Cant. &-c. 



Etftatim liirgens, 8t incipient Mifrrere me Devs, ingreflus Ecclefiam, ipfum 
Priorem inftallavit. Poft haec volens de creatione Officialium tratfcare, 
juffit in camera (ua ad fe venire Priorem 8c alios Monachos pro fua vo- 
luntate ; 8r ibidem de perfbnis praeficiendorum tra&avit cum eis. Et po- 
ftea ingreflus eft Capitulum ; 8c quem volebat ad hanc vel illam nomina- 
bat Obedientiam, 3c officium committcbat eidem ; quofHam etiam, prout 
volebat, ad priora officia rcftituebat , Suppriorum fc. 8c alios ; 8c hac 
una vice omnes infrafcriptos creavk 8c prafecit ; Priorem, Suppriorem, 
Praecentorem, Cellarium, Camerarium, Sacriftam, Poenitentiarios extra 
8c intra. Hxc fiquidem a&a fuerunt apud Cantuariam die Martis proxi- 
ma ante Feftum Apoftolorum Simonis 8c Juda% 8c duobusdiebus lequen- 
tibus anno Domini MCCXLIV. In hujus rei teftimonium nos 8c Ar- 
chidiaconus Cantuarienfis , qui omnia praemifla vidimus 8c tra&avimus, 
prafentibus figna noftra apponi fecimus. Scripta etiam, quae fecit Domi- 
nus Ele&us 8c Monachus cum examinarentur Monachi, fimiliter fig- 
navimus. 



Beneficia pertincntia ad collationem five praefentationeni 
Archiepifcopi Cantuarienfis anno MCCCC. 

£Ex Regiftro Arundel fol. 258.] 

IN Decanatu Cantuarienfi III. viz. Ecclefiae S. Elphegi Cant. S. Mar- 
tini Cant. &r Michaelis de S. Herbaldoun. 
In Decanatu de Brugge VII. viz. Praepofitura de Wyngham, Ecclefiae 
de Ikham, Adefham, Godmerfham, Chartham, Byfhopesborne, 8c Vicaria 
de Godmerlham. 

In Decanatu de Cherryng XII. viz. Ecclefiae de Cherryng, Weftwell, 
Cranebrok, Newendon, Sandhurft, Bydinden, Hathewelden, Plukele, Chart 
magna, Chare parva, Smerdenne, 8c Vicaria de Hedecrone. 

In Decanatu de Sandwych II. viz. Ecclefiae de Dale, 8c deMonyngham 
magna. 

In Decanatu de Lymene XI. viz. Ecclefiae de Aldyngton, Newechirche, 
Ivychirche, Wodecherche, WytricheQram, Rokyngg, Snergate, Romeneye, 
Orgarefwyke, MereOiam, 8c Vicaria de Lyde. 

In 'Decanatu de Sutton II. viz. Ecclefiae de Maydiftan 8c de Holyng- 
borne. 

In Decanatu de Sydyngborne Ecclefia de Tunftal. 

In Decanatu de Elhamlll. viz. Ecclefiae de Lymyng, SrSaltwod, & Vi- 
caria. de Elham. - - - 

In Decanatu de Shoreham Roffenfis Diceceleos, XVIII. viz. Ecclefiae de 
Shorham, Sevenock, Chevenyng, Gynesford, Wrotham, Mepham, Pen- 
Ihurft, Chydingfton, Sundrefli, Bradlted, Pekham, Hegham, Orpington, 
Huntyngton, Northflete, Cly ve, Vicariae de Wrotham 8c Mepham. 

In Decanatu de Croydon Wintonienfis Dicecefeos XV. viz. Ecclefiae de 
Croydon, Cheyham, Marftham, Cherlewode, Burftowe, Horflee, Wym- 
bledon, Bernes, Newingtoun, juxta Lambhith, Haiewe, Hefee, Prefton, 
Lambhith, Vicariae de Croydon 8c Harewe* 

Id 



Digitized by 



Google 



7* 



Beneficia fertin. ad GolUt. Ar chief. Cant. 



In Decanatu de Paghatn Ciceftrenfis Dioecefeos XVIII. viz. Ecclefiae de 
Pagham, Lovente, Slynden, Tangmere, Bokftede, Omnium San&orumin 
civitate Ciceftriae, Suthroallyng, Ifefeld, Adburton, Vicariae de Pageham, 
& Maghefeld, Quatuor Prebendas apud Southmallyng in laico feodo, Prae- 
centoriata qua Iiabet Ecclefiam de Stanmere, Cancellaria, & Officium Sa- 
criftae. 

In Decanatu de Terryng VII. viz. Ecclefiae de Terryng, Pacching, Glynde, 
Vicariae de Terryng, Glynde, Ryngemere, Pacching. 

In Decanatu de Arcubus in Civitate London VII. viz. Ecclefiae deArcu- 
bus, Omnium San&orum in Bredftret, S. Dunftani juxta Turrim, S. Pan- 
cratii, & Penfio Prioris in fingulistribuspoftremis. 

In Decanatu de BokkynggDioeceleos London.VH.viz.Ecclefiae de Bokkyng, 
Stiftede, Southchirche, Lachyndon. [Norwicenfis Dioec.] Ecclefiae de Ha- 
delegh, fflegh, Malton. 

In Decanatu de Ryfebergh Lincolnienfis Dioecefeos IV. viz. Ecclefiae de 
Ryfebergh, Newton, Halton, 8c Trenge. 



THOMjE 



Digitized by 



Google 



THOMtE rudborne 

Monachi Wintokie nsis 

H I S T 6 R I A MAJOR 

Dc Fundatione&r Succeifione 

Ecclefiae Wintonienfis. 
accedunt 

Annates Ecclefiae Wintonienfis ab anno Dcxxxm. ad MccLXxvii. 

Sueceffio Epifcoporam Wintonienfium ab anno A4CCLXX VIL 
ad Reformationem. 

Epiftola Monachorum Wintonienfium'ad AleXandrum II. Papam* 

Epiftola Alexandri II. Papae ad Monachos Wintonienfes. 

Epiftola ejufdem ad Lanfrancuni Archiepifcopum Cancuaricn- 
Ccm de Monachis Wintonienfibus. 

Lantfredi Prologus Hiftorias de miraculis S. Swithuni. 

Succeflio Priorum Wintonienfis Ecclefiae. 



Aa 



Digitized by 



Google 



♦ r r 



u < 



.1 



X A A 



Digitized by 



Google 



THOM M R UDBORN E 

HIS TOR I A MAJOR - 

WINTONIENSIS. 

3>&ft initium tOperis, fd'tis phtrimis in utroque (jdice deftderatis. EpU 
■ iomen iiitur jari'ts deftderaU ab ipfo Jutbore, prout Yidetur, confcrip* 
' tarn ex Coatee MS< Cottoniano Galba A. ij. apponere erit oppor* 
. tunum. i)e bac Epitome Vtde plura in Trtfatione. 

P R O L O G U S* 

TEmpore quo humanae falutis benigniflimus operator Jefus vera pax : 
noftra atque perfe£h propriifubnominis titulo mundo fblnitens 
radiofb lumme h'umano ferene illuxit generi plurimarum provin- 
ciaram ; utnebulofa pcrfidaridelolatrte praclarefcelentumbraciila 
fblatio (alutiferi fontis undse fbrdida mundi diluentis crimina, in fpaciofe 
orbis climata fervidi caritatis igniferi funt dire&i. Et cum fic pacriam il- 
ltiminantium dulciflimus in branes terras fbnus exivit-; .devenit in Britanna^ 
rum confinia, quae Anglia nunc vocitatur, ^par Feligiofiffimos firmifiimofque -» 
aeternae falutis bajulos fonitus tubalis evangelicae verkatis. Et quamvis per 
Apoftolos caeterolque Chrifti difcipulos in cun&is mundi Partibus ab fidei 
Chriftianae exordio praedicata fit fides 8? do£fcrina Evangelii ; pauci tamen 
dcpopulocrediderunt ; & de his adhuc multi poftea apoftataverunt. Sed ex - 
quo Britannia Chrifti fidem fufcepit, temper inter eos ipfa fides remanfit* 
integra & a toto deperdito illada ; licet per Pelagium Haereticum k Genti- 
les Saxones terra fit multiim contaminate. In Wallia enim &r in Cornubia* . 
femper fides groflbs fuos protulit praefulgidos. Unde inter caeteras nationes, 
quas invenimus in fide pracepta ftabiles fuifle, primus fuit populus Britan- 
tficus. NamFrancia, quas per diver (as ejus provincias a fan&is patribus fidei 
fignaculo infignita fuiffet, ut puta per B. Dionyfium,.B. Martialem, 8tcgt± 
teros quamplurimos ; tides tamen in ill is provinciis per aliquanta temporum 
curricula eft extinfta ufqiie ad tempora B. Remigii ; qui beams Pater Clo* 
doveum fextum Regem FraifcOrum cum i toto fibi fubjedo.populo circa an- 
num Gratiae DXX. ad Chrifti convertit fidem. Qui Clodoveus Rex primus 
fuit omnium Francorum Regum Chriftianus ; ut fcribit Henricus Huntin* 
dunenfis Archidiaconus libro .a*. &• Vincentius Belvacenfis in quart! parte 
Speculi Hiftorialis, & RanulphusCeftrenfisin fuo Polycronico lib. 5. cap. 
Unde B. Remigius & ejus fir ceffores inSede Remenfi Primates totius Frari- : 
ciae dicuntur ac Apoftolica: Sedis Levari nati. Etiam de Hifpania" legimus, 
qubd fidem denuo fufcepit Chrifti uib Papa Cornelio circa annum Domini .' 
CCLX. ut ftribit Martinus in Chronica Fud. . Item de A frica legitur in Chro- 
nica Martini, qubd fidem Chrifti iterum recepit fub Marcello Pontifice circa 
annual Dominicat Incarnationis CCC. Item de Italia invenimus in Ge- 
ftis Romanorum Pontificum ' r qubd Chriftiana. eft effe&a per beatura 

4 A a 2 Papara 



Digitized by 



Google 



Papam SUveftrem circa annum Domini CCCXL. Idemque pater de cttens 

ficramentt modo quo in fequentibus uinufque honunis conclarcfcet lu- 
minibus. f\ j / ' /. f • ( ; " •'; 1 

r t APITULITM U 

HOnorcacrcgiodiademategloriofusPrincepsBriannora Lucius infula- 
tus. Chriftianitatisodoriteramquefamamaudiens, iupra numanae aefti- 
mationis modum &r fe & regnum muni cum toto fihi fubjeclx, popuio cama- 
tivo fervore Chtiflaanonam cupiebat erudui doctnna falutiferi. Prmwigi- 
tur imperii fui anno Legitos ac nuncios praeclaros ad furamum Romanum 
Pontificem deftinabat , ea qua: pacis ac lalutis perpetuae funt rogitans; ut 
fc tanto Principi ad viam aKternae vitae adipilcendam anhetenti conceffocas- 
leftis lavacri rivulo Chrifti Solis aeterni fcrenct radiolum. Orbe in torn tunc 
prafidente beatiffimo Papi Eleutherio, oui B. Petro Apoftolorum Pnncipi 
duodccimus in Apoftolatus fuccelfit cachedratn. fereniflimus Princeps Lucius 
fui propofiti defideratiffimi eft confecutus effectum. Nam fupra-nominatu* 
Pootifcx aJmifluus Ekuthcrius, 

Qgi folet excelfos clave Ugare polos. 
Qui pfaftante Deo, folvitque ligamina mundo } 
Et reierat cun&is coelica regna piis. 

Great annum Dormnicae Incarnationis CLXIV.utrefert f VenerabilisBeda 
de gefiis Jnrlomm\\b. i. cap, 4. ScMartinus in Chronica fua, & Gildas Hi- 
ftoricus, antiquus ille Britannorum confcriptor lib. i.cap.7. duos Pontifices, 
doftores, rcligiofbfque viros ac Monachos Faganum &r Duvianum, cumplu- 
rknis ejufdem votiiibiaflbciatis Monachis, obcutibus prxfentavit regiis. <M 
memoratum Principem cum tota fibi fubjedti Provincia baptizantes, munuf- 
culo fidei dttaverunt infigniuimo. 

C API T U LUM II. 

MlniftratA itaque fidcliter 8c devot£ fidelium novelise plantationi divi- 
ni verbi annona omne dele&amentum in fe habente, Templifque Deo- 
rum fr paganosi purificatis fuperftitione, uni Deoejulque Sanctis Ecclefias 
dedicantes diverfas, Monachorum aliorumque Ordinatorum ccetibus pnz- 
nominati Antiftites repleverunt. Praecipue, ut refert Girardus CornubienGs 



t Annum converfa? a Romanis Legatis 
Britannia? Beda loco citato non appofuit. 
Dicit folummodo converlam efie tempore 
Eleutherii Papa? 5 quern anno demum 1 67. 
Papatum obtinuifle refert in Epitome, in 
eo tamen veritatem integro ultem qua- 
driennioantevertens Si quisautem diver- 
(lfliroas Hiftoricorarn de Lucii Regis con 



ferii Archienifcopi Annachani Opus de Pri- 
mordiis Ecclefia? Britannica?, cap.i.Nobjs 
tanti non font fabula? utconque fplendida?; 
ut earundem gratia in Cimmeriis tene- 
bris lu&emur. HUtoriam tamen Wintb- 
nienfem evulganti praerermitti non debet* 
Annates breves Ecclefia? Wintonienfis 
(in BiHliothecaCottoniana DmitUn.A.i 3.) 



vernone& tempore fententias exploratas j Lucii couverfionem ad annum Chrifti 177. 
velit, confulat eruditiflimum Jacobi UI- 1 ieferre. 

dg 



Digitized by 



Google 



Hifioria Major WintMiknfis. i&j 

' - - • • • ' JUL mi wmmmmmammmim. 

de gefi'ts Britonum lib. i.cap. 8. in Cathedralibus Ecclefiis Monachos ccele- 
' fti converfetione przditosintroduxerunt. Fueruntque tunc in Britannia, quse 
modo Anglia dicitur, XXI V.^Flamines, qui, dicebantur Tcmplorum fummi 
fontifices ; & tres A*chiHamines, qui tresfedeshabuerunt in tribus nobilio- 
ribus Infulae civitatibus, viz. in Londonia^ Eboraco,, $ in Urbe Legioouni 
in WalKa, qu« KaeruskoHsn ft^nicb^irtwedicebattir/ Rtgio Britan- 
nia; quondam erat civitatibus nobiliffimis XXYHL. infignita, praetfcr caftefl* 
innumera, quae 8c ipfa muris, turribus, portis ac feris erant inftru£h firmi£ 
fimis. S/VAlfredus. Civitacum nomina, grant,. K^erteud Le> LontW feejtriac 
i, e. Eboracum. Kjurkeat frie. OuttuaimJ tfycrg>rAagm+'vf^ Wiga$n#fc Kjtjh 
tirion \&. Leiceftria. KjurcLn i.e. G loiic&ftvtkJfarcoideM Le. Cojceft i;ja J£j*m 
x. e. Ciceftria, quae olim-apud Saxones vocaSatur Cii&occftrcv Kj«eeri'v & 
Circnceftre. Kjergwent i. e. Wiatonia. Kflcrgrant L Cajntebrig^, 
leit lb. Lugubalia. CaerperJs i.e. Porceftria. Ceerderm Pofceftri*. 
Caerluttecote i. e. Lyncolnia. Caermertbin. i. e Y Urbs Msrtyro, C«r£fgytf i.e 
Silceftria, cjua: fuper Thamefin norilongc. a Kidiogq ponitur, Ceetiem five 
Qmlegion i. e. Urbs Legionum, qua poftea. Legeceftria dkpbatw, fed 
modb Ceftria dicitur. Caerbadon \. e, Batonia, qua? aJiqu^ndo Usbs A* 
thamanni vocabatur. C*er?*ladgi»i. e, Sejptoniaj qua? nodi© vocacur Sc*WdG 
bery . Cttrfendr*go» r qua? 8c ci vitas Cridienfis olim, modb traosfeFtur ad 
oniam Sedes EpifcopaKs. Caerpetgre* I e. Salopia. Ce&fitptjthm No* 
tynham. Principalis fedes Flarninumerat In urbe Wentana, quae UnffiUft Jri- 
tannica nominata eft Kj^rgwept. 



hUttcnus EfitoiM. Dei» rem frofeqwtmr *b tdtmix hifce verih e*otf* Hp* 
Jleria Mdjor. 



# # * * * Tana quae lingua Britannica Kaergwent .**...<..,( 

. . a Flamen dicitur & Filuro, L e. Sacerdptis infigoiuou 

quad Filamen ; quia reliquias a collo per filum pendentes partabant. v3 
dicitur a filo, quia ubicunque erat Sacerdos, in ngnum Sacerdotu deferebar, 
Almirium ; fed ingruente calore, cum ex caloris nimietate non poflet ijjud 
deferre, religabat Ubi capillos quodara filo; vel flofcuium ten* filo invar* 
tice ligatum deferebat, in fignum Sacerdotii* Loco Flaminum prsedifti Pon- 
tifices Epifcopos conftkuerunt, & loco Archinaminum Archiepifcopos po- 
iuerunt. . 

Afpiciens utroque lumine gloriolus ac Chriftianiflknus Rex Lucius cuku 
verse, fidei mirificeefle Regnum magnificatum, maximoque gaudio rtpletus* 
pofleffiones, & cerraria, quse prius Tcmplorum Flamines pofibderant, in 
meliorem ufum vertens,ipla Ecclefiis fidelium permanere concept: augment 
tandoque eas, amplioribus aquis 8c manfis, omnique libertate fublimavir. 
Eccleuam verb Wintonienfem, quam quadam fpeciali prstrogativa dilcxit, 
folummodb ex fundamentis renovavit, ut fcribit Vigilancius in libro de BafiUcd 
Petri capit. i*. Monachis verb quoui^ue perficeretur 6pu9 pro poffe confum- 
mandum, manfiufculum cum Oratono,Dormitorio, ac Refedorioconftruxit, 
ut feribit idem Vigilancius. 



CAM 



Digitized by Google 



ij&2 THOMvE RuDiORNE 



; ; C A P I t fi It U M ui. * 

; E>e pcdicationc Wintonienfis Ecclcfiaej de Poffcffionibus eidem 
j' , ' a Rege Lucio conceflis. 



rj^tOmpIefo rcriovatidnis opere quinto anno Converfionis regiae, dedica- 
■\jf> vfefliftt earn pmH&i Antiftites & Moqaehi Faganus & Duvianus ia 
honx)Mfi ; .lanai Salvatoris IVJKalend. Novembris Anno gratiae CLXIX. 
&Mon«hfcipfemrepleverunt I)eo devote famulantibus, ac profeflis fanftam 
Rcgulam it San&o Marco Evangelifta traditam ; dequd Reguld fcribit Cat 
fianus de' lnjlitutis Manachorurh Tibro primo. Abbatemque loci conftituerunc 
Monstchum quendam vocabulo Devotum. 

Statuit infuper inclytus Princeps Lucius Epifcopo 8c Monachis Wintoni- 
cnfis Ecclefi* dafi Pofleffiones & Praedia^ quae quondam erant ejufdem Civi- 
tatis. Flaminum, cum Privilegio eoruiidem , quorum limites extendebant ; 
tit fcribit 'ille antiquus Britannorum confcriptor MoraciUs libro prinio cap. 9. 
perduo^rimmilUapaiGFuum per gyrum Civitatis Wentae, fc. ab unaquaque 
plaga- Civitatis in duddecim millia paffuum. , 
•• Inluper, ut fcribit idem Moracius ibidem, dedit prsedi&us Chriftianiflk 
mus Rex Lucius praedi&ae Ecclefiae, quara de novo fundaverat, fuburbana 
Civitatis ejulHem cum privilegio Dunwallonis Molmucii. Ifte Dunwallo, 
ut fcribit idem Moracius & Gildas Hiftorias fuse 19. & Gaufridus Monu- 
metenfis/» Hijlorti Br novum, cum fextus decimus effet Britonum Rex 8c Pa- 
ganiiJate "tiimis obvolutus, Leges fancivit, quae Molmucinse dicebantur, ufc 

2ue ad tempora Willelmi Conqueftoris fetis celebres. Inter quae ftatiiit, ut 
avitates & Templa Deorum, viae ad ilia ducentes, ac aratra Coloriorum 
immunitate confiigii congauderent : ut quicunque fugitivus five reus ad ea 
confugerent, cum venid coram inimico fuo abiret. . 
• In diebus illis Latronum mucrones ceffabant, nec erat qui violentiam alicui 
ingereret ; ; erantque ab ifnacjuaqiie parte Civitatis in quolibet duodenario 
nurnero paffuum 0&6 Viculi optimi* Requievit ex tunc Religio Monaftica 
in J Ecclefia Wyntonienfi quieta in pace, & pacified poffeffione, Domino 
jugiter conjubilans, a centum duobus annis, viz. a primo anno Regni Lucii 
ehriftianiffimi Princips ulque annum fecundum Diocletiani Tyranni. 



» Mire cacutiunt Monachi noftrates in I hendentur. Ipfcmet autem Lucium Re- 
Chronologia vouffiori. Diocletianusreg- gem anno 164 ad fidem converfum efle 
rare inewpic anno Ghrifti 183. Si a fe- • luperius tradidit. Parilis in fequentibus 
enndo, *^gitar illius. anno annosaox. fob- j error lata. Melius Rudburnus in Hitfpria 
duca'aiiis i Lucii Regis inhia, .in annum 182. j fua Mitmri MS. S. Albani martyrium in 
juxta Rudburni mentem mcidifle depre- X annum 196. conjecerat 



C A P I- 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major. Wintmknfis. 



CAPITULUM IV. 



De Perfecutione Diocletiani Imperatoris in Britannia. 

ANNO Gratia? CCLXVI. interfe&i funt Monachi in Wentana Eccle-- 
fia omnes prater paucos, qui fugara kuerunt ; k deftru&um eft illud 
hobile Coenobium a Miniftris Diocletiani in Chrifti fideles crudeliffimi 
Perfecutoris ; quum inkjuuTima & a retro feculis inauditain Chriftianos ex» 
ercitata eft PeriecutiOj ut refert Venerabilis Beda de Geftis Anglorum lib. i. 
cap. 4. Quo Perfecutionis tempore, illud exercente Maximiano Herculid 
Principe Militias Exercitus prxnominati Tyranni , cujus etiam Imperio 
plurimae deftruft* funt Ecclefi*, facra Scripture Volumina igni funt tradita* 
muki religiofifiiini Monachi k ele&i Sacerdotesgladiotraditi lunt ; qui autem 
fuperftites ruerunt cum fidelibus fibi fubditis in fylvas abditifve fpeluncis (e 
occuluerant. Inter quos Chrifti conftantiffimos Athletas paffus eft fan&us 
Albanus Verolamiusin Urbe Verokmia, qvwnunc Villa San&i Albani nun- 
cupatur, inhpbitu monaftico fuppofita vefte jperegrini. Nam itafcribitVo- 
lenfis in libro de Uude Britomm cap; 1 5. Paffus eft, inquiry San&us Albanus 
Verolamius fob caracalla k cuculla Magiftri fui Amphibali Monachi k 
Do&oris egregii oriundi in Urbe Legionum. in Wallia Britannico fermone 
Kjerusk nomiaati. In cujus Urbis Ecclefia Cathedrali ae totius Wailiae 
Metropolitana Monachus ad officium Clericatus promotus eft: Hsec Vo- 
lenfis. 

Qubd San&us Albanus patfus lit in habitu Monachal^ habetur perBedam 
de Geftis Anglorum lib. 1. cap. 7. Sed loquor de libro quern compofuit in lin- 
gua SaxonicI de Geftis Anglorum^ quern fcripferat Ceoiwlpho Regi Nor- 
thanhumbrorum, cujus copiam habuiin Prioram Caaonicorum de Suthwyk, 
in quo libro Saxonioe fie habetur: * $a rcr fclbanuf pop J>acmcpinan J»a? ha; » Lcmrim. 
gepeopmaria; 7 hir pnaegircpae ge£a?pa?daf hinat J>« hif munucan £6ega?jie-]ana; 
Quod latine talker fonat : Tunc fan&us Mams fro fpfis frius vcnit J & 



de tempore Regis Edwardi Secundi polt Conqueftum,, dicit, quod anno 
iftius Regis Edwardi, viz. Anno Itominicse Incarnationis MCCCXIV. 
Idem Domiqus Rex in Vigilii Ramis Palmarum ve«it ad San&um Aiba- 
num, k obtulit beato Martyri quandam Crucem auream diyerforura San- 
ctorum reliquiis infertarn k kpidibus pre&ofis, commendans fe k fuos 
Necenarios ejuGiem San£ti tutelae k preeibus .Monacborunl. Cum- 
que fuggeftuni fuiflct ei, quod Pater fuus Chorum $an£K Albani renovaf- 
ie propofaeras, deGderium Pajtris explercgeftiens, contulit mox centum M ar- 
eas argenti flt -.aieremium apud Dyneftegan quxrenddm ad opus il- 
lud; jubens ut feeunioe sulk) raodo jpareerent; quit), opus illud ad hono* 



* Videtat Rudburnus Saxonkam Ver- 1 fcifhe tribuendam x peffime convertit. Sic 
fionem Hdftoaat Beda: ab Alfredo Rege enim aothentica Beda?, qua? AlfredusSax- 
elucubratam. Qpam Alfredo deberi ne- ' onice reddidir, verba babeot : A S.jtt- 

fclUS. ipfi Bedae infcripfit. LoCBS habeuir i*nm fro hoffite <n w>*j$ro fm tpfius hdntm^ 

in editione Cancabriglenfi pag. 31. noimi- id eft cotmcmUa qua veflicbutury indutus militi. 

hU caftieatior. Verba Rudournus, feu but exhibmt. 
fcaudi id feu literarum. Saxonicarum in- 




rend 



Digitized by 



Google 



184 



Thom/e Rudborne 



remdivi & beati Albani Anglorum Protomartyris irreprehenfi bilker con- 
fummarent. In craftino Diei Palmarum Rex iter verfiis Infulam Elienfem 
arripuit, ubi folempnitatem Pafehalem tenuit nobiliter 8c feftive. Quo 
tempore Elienles errantes dicentes fe Corpus habercSantti Anglorum Proto- 
martyris manifeftiflime confutavit coram Regni Nobilibus 8c Monachis di&i 
loci. Jam ciim ad alleviandam moram fuam in Monafterio oculis diverfa 
fubiret , variaque videre vellet ibidem ; tandem incidit menti ejus, ut vi- 
deret, quid eflec contentum in feretro quod beati Albani vocant in Ecclefia 
memorata, dixitque Epifcopo, .qui tunc aderat, Eliehfi: Scis, mquit, quod 
ftatres mei apud Sanftum Albanian Corpus ejuldem Martyris putant fe ve- 
raciter habere, & in hoc loco, dicunt Monachi fedi&i Sanfti corpus tenere : 
Per animam Dei ( inquit ) volo videre, in quo loco reliquias Sanfti Corpo- 
ris debeo potiffimum venerari. Cum Prsefiil verba. Regis Priori 8c Fratribus 
retuljffet ; illi, viz. exfangues effe&i, quid relponderent, quidve facerent 
nefciebant ; ex una parte timentes amittere tantum thefaurum, fi verum 
eflet, quod apud eos foret ; ex alteri convi&i de mendacio metuentes, quia 
hoc prsdicaverant fe habere. Nefciebant enim pro tunc quid in di£b feretro 
contmeretur. Epifcopus videos fiiorum confternationem, animavit eos, ut 
confiderent ; quia non ad auferendum tantum Thefaurum, fed vencrandum 
Rex afpe&um reliquiarum requifivit. Ventum eft ergo in Ecclefiam, Sc 
•Feretrum fc4utum 8c apertum eft per quendam Monachum Alanum de Wal- 
fingham dictum, qui poftea proficientibus meritis Prior fa&us eft illius Ec- 
cletic:, qui 8c ipfe peritus erat in opere aurirabrili, 8c ideo ad fblvendum fe- 
retrum tunc vocatus. Rex verb cum vidiflet cun&os clavos extraftos, ad 
feretrum patefaciendum acceffit, 8c levavit operculum manu fua. Et ecce 
vident locellum illud a fiimmo ufque deoriiim quodam panno viDofo ita 
occupatum, ut nihil poffit aliud continere. In fuperiori vero parte vefti- 
menticonfoiciunt cruoriscoagula, dense refperfa, ita nova, itarecentia quafi 
pridie fuillent effufa. Cum quo panno inventa eft Scriptura antiquaita fe 
habens : tide ejt CuculU StnRi Jmfhibali Montchi & Santfi Alb Am Prtcep- 
toris, fub qua pajfas e(l SancJus Albanus Angli* Protomtrtyr fub Perfecatione 
Diocletiani lm> er *t oris in omnes Chriftiatios faviffimL Et fas eft credere, quod 
ad honorem San&i divino miraculo fanguis ejus fit in bac vefte feFvatus, ficut 
in pulvere fui fepulchri per multa fecula legiturconfervatus. Cujuspulve- 
rismaflam, in quarubebat adhuc fanguis Martyris, San&us Germanus An- 
tifliodorenfis Epifcopus fecum abftulit 8c detulit ad natale fuum, AntifEo- 
dorar capellam conftruens in honorem Martyris memorati. Rex igitur 8c 
omnes afliftentes de tanto miraculo ftupefacti proni corruerunt in terram ; 8c 
fa&a'eftnon parva hasfitatio, quis accederet ad deporiendum operculum 8c 
feretrum contegendum. Tandem Rex ipfe caeteris animofior operculum 
dctraxit ad locum fuum ; 8j tuncprimb cognoverunt Elienfes, quid de Sanfto 
Albano haberent, quid non haberent, cumoculata fide cernerent in dicto fe- 
retro proeter caracallam five cucullam nihil omnino contineri. Rex verb hila- 
rior effe&us de rei comperta verkate, deditillisdona varia : Refiduumtem- 
poris, quomanfit ibidem, ducensin fumma tetitia, frequenter conferens de 
merito, Martyris Albani 8c gloria, 8c indicans non fine Dominica factum 
providentia, ut in duobus locistam celebribus fpecialis veneratio Sandi Mar- 
tyris haberetur. Et ait Elienfibus : Gaudete de dido munere, gaudete de 
tanti Martyris meritis & fan&itate : quia fi, prout dicitis, hie Deus per ilium 
plura fecit miracula ratione veftis, credatis qubd apud Sanctum Albanum 
ampliora facit miracularatione corporis illius fanctiffimi quiefcentis. 



CAPITU- 



Digitized by 



Google 



Hiftork Major Wmtonienfa* - {85 



' ^ API T U L U M V. 
bjc ^affione SaWfci Amphibali Sociqruraque ejus. 




JO Nr muJtb port paffionem San&i Protomartyris Anglorum b(%&: AU 
bam martyrizatus eft Sanctus Amphibalus cum jiavemSoctis. apud! 
Yillam de Redborne per tm. milliaria a villa San&Vllbani, Ipfe mfefen- 
Ctus Amphibalus, utejus habettexta Paflionis, prin^jpate^^.vifcerilii^ 
8c inteftinis cje&is, & ppft lances coufoflus, occuhwtj tindem. Japidibus 
conauaflatus. De novem verb ipciis fuis, quidara pecubwunt gladiis 'emu 
alii lanceis tranfverberati, alii decapitati.i. ..; jQijoruin corpora iftvjenta font 
anno ab incarnauone Verbi MCLXX ViH.rtmpore Regis Henrici jcciiridi, ut 
fcribit Matthaus Parifiaoenfis in Chronteb iilis; / ageos.de tempOribus ejuf- 
dem Principis. Inter feliquias autem Athlete. Chrifti.Amphj.bali cultsUi duo 
magni inventi fuerunt. Unus in tefta Capitis, 8c alter circa pracordia. 
Qui cultelli ufque hodic apud Redborne in Capella San£H Jacobi in magna; 
habentur veneratione. In honorem ifljus San£ti Amphibali dedicata erat 
olim Ecclefia Wintonienfis ; ut in fequenti capitulo deckrabitur. 



CAPITULUM VI. 

De Cecunda fundatione Ecclefiae Wyntonienfis, & fecundo intro- 
itu Monachorum in ipfam Ecclefiam. 

CUM enim multum valeant ( apud juftum judicem Deum juftorumpre* 
cesafliduae; afcenderunt Lachryma fuorum fidelium m conlpe&u Con* 
ditoris altiffimi, & fedatum eft graviffima Perfecutionis ac infideliflima per- 
cuflionis jaculum fulminofum, complete viz. fpatio viginti duorum anno* 
rum. Unde Chriftiani, qui prius in fylvis opaciffimifque locisfe pofuerant 
in'abfconfu,* in publicum fe oftendentes renovant Ecclefias, qua ufque ad 
folum undique erant deftru&a. Quo in tempore rcadificata eft Ecclefia 
Wyntonienfis fecundb ab Chrifti Fidelium oblationibus : non tamen tan- 
turn fpatium cohtinebat Ecclefia , neque finis Monafterii, ncc ejufiiem loca, 
ficut prius Monafterium a Lucio Rege fundatum cootinebat. Eratque men* 
fura Ecclefia:, quam primitus Rex Lucius fundaverat, lecundum Moracium 
Lib. i. cap. 2. in longitudine ducentorum 8r novem pafluum, in latitudine 
oftoginta pafluum, in altitudine nonaginta duorum pafluum; ab unocornu 
ex tranfverfo Ecclefia in alterum, erant paflus centum o&oginta. Situs Mo- 
nafterii ex parte Orientali Ecclefia erat centum pafluum in longitudine ver- 
fus, vetus Templum Concordia, & quadraginta pafluaor in latitudine' VerTus 
novum Templum Apollinis. Ex parte Aquilonarim longitudine erant pa(- 
fus centum iexaginta, in latitudine nonaginta ofto. Ab occidentali plaga 
Ecclefia erant paflus centum nonaginta, in latitudine . centum. ExAuftrali 
plaga, erant paflus in longitudine quadringenti quinque, in latitudine quin- 
genti o&a*ginta. In hie plaga fituatum eft Palatium Epifcopale, domus ne- 
ceffaria, acofficina Monachorum. 

Bb Conftrua^ 



Digitized by 



Google 



Conftru&a fic denub Ecclefii Wentana, Monachi fecunda ip&m rein- 
trant, fcilicct Anno Dominies Incarnationis CCXCIII. Et tunc ad requifi- 
tionem Deodati Abbatis de novo vctus Coenobium in honorem San&iAm- 
pbibali Sociorumque ejus conftru&um eft, minifterium Dedicationis folemp- 
niter perfieiente Conftante, tunc in eadem Ecclefia pontificante. Nonas Junii ; 
CoN$tANS. ut fcribunt Girardus Gornubienfis, de Geftis Britomtm Jibr. J. cap. 8. & 
Vigilarttius inlibro de Bafiiica Petri capitulo 5. Dedicata fic ac renovata 
Eccldfia Wintonienfis in honorem Sanai Amphibati Marty ris, quae extuac 
hoc iKxnen fumpfie, fc. Vetus Ccenobium. Requietfcrunt in ea Monachi, ifl 
ympmsfc ipiritualibus Canticis Domino devotifflmevacames, fexmb ducei> 
tis decern annis, ufqoe ad adventum Cerdici five Cerdicii SaKooici viri; 
qui primus ewkit Occidentalium Saxonum Rex, de quo plenhis in ie- 
queati fooundo libeo aiiqua dicentur. 

Expbck Liber primus de ftuidatione Wentana Eoclefiaein tempore Britd- 
Hum. Incipit Liber feoundus de Rcgibus k Pontificibus Wyneonienfibus 
in eorumcctnporibusame Mooarchiam, 8r dctcrtia fundatione Wyntonienfw 
Eccltfi* per KyncgiHum Rcgem. 



1 1. 



1 , i . 



; . t v. 



.■ r 



LIBER. 



, . ' '. • I . •■ _ , ........... ... : : 

...7,'.: : • : , . ! } ■ "■ ' ■ . • : 

- . J : .Ui-'Jju. J . . • .1... • \. i '"J 



1 : 



!i:,iitJ j' ! I ■ .T. J . : ' iT , ■ .-" 

• •'» i ">V : I • i, 

•; f:.:- . .) ,, 1 ... . .. 

... I flj.. .", .... "i 



■ ' I V' 1 )!. ' ''!!•* 1 ■ '! !■ I:"! r - " TTTT-* 

. . ./].;.!;, ; 1 . j . . . . c ! . : ■ i . i. . . ;i ;i. .O 

■ .• .v. ' ' :v ' : 1;; 

\ . ! "i ...... Mil:. 

■ ' . ■ ft: •;• i , . : ! • , i:.:.-.: . 



Digitized by 



Google 



/ 



tiiftoria Major Wmtcauenjis. 4 1 87 



L IBE R II 



CAPITULUM I. 
De Ccrdico Rege. 

CUM Provincia Brkoniira, quaemodb Anglia nominator, Saxonum 
temporibus in ofto Regna divha fuerk, viz. in Regnum Cantise, 
Regnum Auftralium Saxonum, Regnum Orientalium Saxonum 
Regnum Orientalium Anglorum, Regnum Weft-Saxonum, Reg- 
num Merciorum, Regnum Northamhumbrorum, quod in duo dividebatur 
Regna, viz. in Regnum Deirorum, quod eft pars Aqirikmaris ckra ftuvium 
Humbrae, &in Regnum Berniciorum, quod eft pars Aquilonaris ultra flumen 
Humbrae. Regnum Occidentalium Saxonum, ut feribit Willelmus MalmP 
burienfis/e Regihu Ubr.primo, erat magninceritius & diuturnius, quia per 
Reges hujus Provinciae inccepit Monarchia totius Anglic. Regnum 
iftud Occidentalium Saxonum Inccepit aquodam Saxonieo, qui Cerdicus* 
live Cerdicius di&us eft. Hie genere Germanus a Wodeno quippe de- 
cimus, cum Kenrico filio fuo in Britanniam venit Anno Dominica Ini 
camationis CCCCXCV. poft mortem Hengifti Anno o&avo ; & applicuk 
in loco, qui poftea de nomine ejus Cerdikyfore i.e* Portus Cerdici diceba- 
tur,ut fcribk Au&or in Flores Hiftoriarum fub Anno Gratis CCCCXCV. Eo 
verbdie quo applicuit Cerdicus, convenit univerfa mukitudo Provinciae contra 
Cerdicum & luos, 8c pugnam viriliter commiferunt ; fed tandem devi&is 
Brkonibus, Paganinon line frequentibus bellis Incolarum, lictora Maris ibi- 
dem magis ac magis occupare cceperunt. Ab ifto Cerdico Reges Occident 
tafium Saxonum originem duxerunt. Venit enim in Britanniam fecun- 
dom Au&orem in Flores Hiftoriarum anno tricefimo Regni Regis Brito- 
num Aurelii Ambrofii, Cerdicus five Cerdicius, fiiper Brkoncs plures exer-i 
cens vidbrias. Poft ad ventum fuum Anno XXIV. Monarchiam Occiden- 
talium Saxonumque adeptus Regni Diadema fafcepit, coronatus more gentili 
apud Wyntoniam in loco quem de Chrifti Ecclcfia, he. Wyntonienfi* Mona- 
cnis interfeEtis,, Pagani templum fecerant Dagon anno Dominic* Incarna* 
tionis DXVI. anno fecundo Regni Arthuri Regis firitonum. Ifto anno 
Cerdicus five Cerdicius fepius cum Arthuro conligens, pertaefiis Arthtirus 
cum Cerdicio deinceps praelia inire, fcedus cum illo pepigit, 8r datis (ibi 
Hampfhiria, Suthreia, Wyltfliird, Somerfetonii, has Provincias quondam 
Regni fui derelinqueos, tradidit in nanus hoftiles ; quas plagas, occifis 
Brkonibus, novis replevk Saxonibus. Mordredus verb cogoatus Arthuri, 
Cerdicium convocans in auxiltum contra Arthur una, proponens dimicare, 
addidit Dominio Cerdicti pra>ter pnsdi&as Provincias Doffctenfem, Devo- 
nienfem & Cornubiam, quas Provincias, exceptd Cornubisl* Brkonibus ex- 
pulfis 8c interfe&is, replevit Saxonibus. Conceffit enim Cerdicius Cornu* 
bienfibus, ut Tub annuo tributo ritum Chriftianae Religionisobfervarent. 
- Quod -de Rege AnUuio qttidaTn icrfount Chronicantes, qubd duodecies 
Saxones debellavit, hoc quidem ejus laudi congruk. Sed quod addunt, viz. 
w6d omnes Anglos fibi tributaries feck, prtmum ad hoc fi placeat Brko- 
ojbus, minunevidetur laude dignus; quia excascatus timore, twdio, &mu- 
oere, pro tributo dacur patria alienigenis, trucidantur Brkones, de Terri 
Gewyfeoriim fit Occidentalium Saxonum Regnum 8c Dominium* Picitur 

Bb 2 enim! 



Digitized by 



Google 



8:8 



.Thomje Ruo borne- 



enim Terra Gewyfeorum ut fcribic Au£tor de Concordmtm Chronic ant ium t 
a Gewyfa filia Claudii G«(aris, <qu35 defpotffiita erat £rvirago Regi Brito- 
num cui, Provincial .^u^poftmodum di£taeli Weft-^axonia, data eft infor- 
tem Matrimonii. Quod dicunt Arthurum_, circumjacentes Terras Britan- 
nia in ditionem accephTe ; quid commendabile aliena invadere, & fuane- 
gligere, 8r permittee ad exterminium devenire, fi ita le haberet ? Quod 
Lucium Imperatorem cum Romano exercitu Parifiis devicit,ut volunt Gau- 
fridus Monumetenfis, 8c Walterus Oxenfordenfis Archjdiaconus, quomodo 
ftabit non fentio. Dicit enim praedi&us Epifcopus de Santto Alaph Gaufridus 
cum praefato Archidiacono fub hiis verbis : Tunc mult a miHu Ravunorum coif 
xrderwt, tunc & Lucius Imperator infrdturmas occupatus, Cujufdam lancea 
.confoflus interiit. Bt time nullus Imperatbr erat in diebus Arthuri, qui 
^Lucius vocabatur. Nam Arthurus, * utfcrlbunt Gaufridus; 8r Walterus co- 
roniatus eftin Regem luper Britones anno Dominicae Incarnationis -DXY. 
cum .quindecim etTct annorum j & fie rcgnavit fiiper Britones viginti fepterii 
--annis, quia defun&us eft anno Dominicae Incarnationis DXLII. Arthurus 
iverb regnabat decern & novem annis tempore Juftini Imperatoris; qui Ju- 
ttirius coronatus eft (per Beatum Ivbnem Carnotenfem libro fuo de Imperx- 
tor ibus cap. 53.) anno Dominicae Incarnationis DXI. fic quod imperabat 
antequam Arthurus regnaret in Britannia quatuor annis. bt imperavit in 
toto Juftinus viginti tribus annis. Et etiam Arthurus regnabat oclio annis 
tempore Juftiniani Imperatoris, qui immediate mcceflit Juftino. Et ita 
nullus Imperator ekt, qui Lucius vocabatur temporibus Arthuri. Quo- 
modo ergo confli&um haberet cum eo, qui non erat ? Mtm Arthuri non 
excedebat XLII. annos. Dicunt 8r praedi&i Gaufridus 8c Walterus, quod 
cuidam Froiloni Romse Tribuno Gallia Provincia commifTa eft fub Leone 
Imperatore, de quo Arthurus triumphavit, 8c Frollonem intcrfecit. Qup4 
non videtur verum ; cum nullus Leo imperavit diebus Arthuri. Nam ut 
tradit Beatus Ivo Carnotenfis in Chronicis fiiis de Romanorum Imperatoribus 
cap.. 5 9. Leo Magnus affecutus eftlmperium anno Dommica? Incarnationis 
CCCCL. quo tempore non erat Arthurus natus in Mundo. Quomodo ergo 
pugnaret cum Frollone tempore primi Leonis Imperatoris, cum Leo fe- 
cundus imperavit anno Dominicae Incarnationis CCCCLXVIII. &adhuc 
Arthurus non oritur in lucem. Leo III. imperavit anno ab incarnato Verba 
DCCV1II. & antea multo tempore Arthurus moriebatur. Et ut praedixi- 
mus, praefati Gaufridus 8c Walterus dicunt ipfum fore mortuum Anno Do- 
mini DXLII. 1 
. Anno o&avo adventus Cerdici five Cerdicii in terram Gewyfedrurn, viz. 
anno Gratiae Dl.quidem Saxonicus nomine Port, 8c duoFilii ejus Bleta& 
Magla,cum duabus navibusapplicueruntin Britanniam in loco qui de nomine 
Portemuthas nomen accepit. Horro Ducem Regionis illius expellentes, Ma- 
ris littora occupaverunt. ; ut fcribit Au&orin Flores Hiftoriarum Tub anno 
Gratiae DI. Poftmodum fe Ccrdicio fiibdiderunt, Provinciam illam ab ipfo 
- tenentes, anno quinto decimo Cerdici five Cerdicii '8r a"hno Dominicae In- 
carnationis DV1II. fecundtim Au£torem in Flores Hiftoriarum. Sub eodem' 
annorum numero ipfe Cerdicus 8c Alius ejus Kenricus, Britones ad prse- 
lium provocaverunt. Infirmabatur enim Utherpendragon Rex Britannic* 



. * De Arthuri tempore inter Hiftoricos 
non convenie. Regni initia pofuit Vin- 
centius Bellovacenlis in anno 467. Flori- 
legus & David Powelus in anno s 1 6. Ra- 



* • 

nnlphus Ceftrenfis & Johannes Tinmd- 
thenfisinanno J28. Exirum plures refe- 
runt in annum $-4*. Annales tanien Wa* 
verleienfes in annum 545. 



Gentisj 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major PVintomenfifi 



mm 



Gcntis, necfe potuitin latus declinare. Unde Ducem Nathanleoch Prin- 
ripsm Militia fuae ordinate. ..Corivertientibiis autem S&onibus 8c Britoni- 
bus jtognam contra acriter commiferunt; fed Saxones aciebus perforatis Ducetn 
Nathankoch peremerunt. Cormerunt etfam cum eo pxBritonibus quihqua 
millia Virorum, & Saxones cum victoria tetantesrecenerunt, Anno XXXV 
poft adventum Cerdici in Britanniam, & Anno Regni ejus in Provincid Qc- 
dentalium Saxonum duodecimo ipfe Cerdicus 8r Filius ejus Kenricus con- 
gregatis-ingentibus Armatorum copiis, apud Vedam f mtriain ffrageni mag- 
nun ibidem homiiium fecerunt apud Wythgaresbyri ; & locus ille dieitur 
-Wythgaresbri propter quod po&ea fecutum eft fa qubd ibi Wythgarus 
-nepos Cerdici, cui ipfe Cerdicus Infulam cohceflit, ibi fepultuseft. Etfic' 
■Cerdicus cum Filio RCnrico fotam Infulam fubdiderunt. Et lie Cerdicus 
Regno Qccidentalium SaxOnum potitus,cum regndffetquindecim annis, reg- 
numtotum relinquens Kenrico filio fuo praeter Infulam Vecliam, quamde* 
dit Wythgaro Nepotifuo, obiit, & Wyntonise in Templo Dagdn more Pa* 
ganorum fepultus eft, Anno + Dominicae Incarnatienis DXXX. 

Hac Infula Ve£k barbarice dicitur Wyth:: a Wythgaro Principe illiuS 
Infills nomen fortif a eft ; fed Latino eloquio dicitur Irilula Ve&a; quia nul- 
lus ibi venit velad Infulam iplam aggreditur nifi navi vehatur'y utferibit 
AuQov deConconkntvs Anglkdrum Jrlifioriarum fub literal;. Legietiam in 

Suadanv Chronica -vetuftiffimd; quod InfulaVe&adicebatur, qiua tempore^ 
ritonum Ve&igalia rtgia tributa-Romanorum in Infula illd numerabahtur 
fcfclvebantur, & etiamin Infuld illd quafi Stapula totius Mercandia Regni 
Britanniae. . . » i 

. Cerdico fucceflerunt per ordinem in Regnum Occidentalium Saxonum 
Kenricus, Ceaulinus, Ceolricus, Kenulphus, deinde Kynegilfus Anno Do-, 
busiest Incarnationis DCX. qui Regnum adeptus Occidentalium Saxonum 
vicefimo Regni ftii anno ad Chrifti fidem converfus eft cum totd fibi fubje- 
&d Provincid: & anno quarto fuse Converfionis inccepit fundare Ecclefiam 
Cathedrafem Wynton, deftruefls illud templum Dagon, quod Cerdicus con- 
ftruxerat; fedmorteinvalefcentenon potuit peffieere, quod incceperat. Pro- 
pterea affighatd totd Terra in circuitu Civitatis Wenta; fc. ad foatium ftp* 
tem milliariorum ad conftru&ionem Sfcdis Epifcopalis & ad fu^tentationem , 
Monachorum inEcclefiaWyntonienfi, opus incoeptum Filio fuo Kynewaldd' 
reliquit complendum. Sicque rite difpofitis per omnia Regni negotiis, cum 
regndflet annis XXXI. diem claufit extremum, U in Wynpnid, quam fun- 
dare incoeperat, honorifice fepelitur j ut tradit Giraldus Cornubienfis, de 
Gefiis Regum Weft-Stxonum libr. j; cap. 6; Et idem Icribit Vigilantius id 
libr. de Baftlic a Petri cap. i. 



t Paolo aliter Chronologia Saxonica 5 
juxta quam Cerdicus obik anno j 34, CuT 
iiicceflUCynricus filius annos 26. Mi Ceau-; 
linus fucedfic anno y<5o. e vivis fublatas 



anno 5*3. Ceolulphus feu Kenulphus re£- 
nare inccepit anno $97. Kinegiffus anno 
611." • 



OA p'i 



Digitized by 



Google 



TflOM£ RUDBORNE 



C A PI TULUM 1 U- 

De5an&6 BmnoEpifcopb, & cjualker Kynegilfum Regem ad 

Cbrifti fidem convertit. r 

* A NNO'ib incarnate Vtrbo DCXXXV, beatus fikinus * Votrnfa^ 

Birinus. Doaor qgregius-, & Monachos Ordinis SanSi Benedict, qui habitus* 

Monafticum fufcQpit in Maoaftcrio Sancjti Andre* Rom** quod Beatus 
Gr^gorius conftrunetat , miflus ab Honorio Venit in Terrain Gewyfee- 
rum* & Regem iUius Provmckc Kynegjl&m nomine, cum ©mm popula 
Alius Regions ad CbrHli fidem convemit. Sufcepit enim Kynegifium 
Regem de fonte Sanftos OfwaWus Rex Northamhumbrorttm , -qui nu- 
tu Dei tunc concigit aftuifle, cuius filiam erat accepturus in conjugem. 
Et donavernnt ei ambo Reges Villain de Darkeftre, ad faciendum inibiicdenj 
EpHcopalem ; Kynegitfiis Rex donavk , fc OfwaMus <*nnrmavit donum, 
teftimonium Donatioms perhibeado : 8r propter hoc dick, AonAverunt -fi w 
bo Rt&es, at fcibit Au&or de Cmcordurtts Htfioruaritm Jngli* Tub iitera V, 
Monachos f Ordiak Saa&i Benedi&i, quos fccum ad pnudkandum Vcrbuaa 
Dei adduxerat, pofuit m veteri Ca?nobk> Wyntonia. Et aaoo fexto Kyac- 
waidl Regis, * perfe&a fabricd Wentanae Ecclefiae, coetuque Mpaachonw 
convenient! decorata, tledicavrt ipfiun Bafilicam Cbrifti. Symaayfta beatus 
Birinus in honorem fumma: ac individuae Trinkatk anno duodecimo M 
Anoftolatus. Venit enim alnaifluus Chrifti Confeflor Birinus in Anglkun 
XLt. anno fJoft advenote San&i Auguftiui ; qni cum qweuordeckn anas 
Pontificatum ftrenue rexkTet, fjiiritum Coelis reddidit ill. Nonas Decemferk : 
& ia Dorirecefleafi Ecclefia corpus ejus fuper aiirum & topazkua ipreoiofiua 
/ honarifice primitas erat reconditttm. 

Quxftionem dignuTimam pie fcgentibus proponimus cum fupportationo 
i eorrnn qui audiunt, ut non tnvidia mentes intelle&ulqueobjurget movents, 
fed pia motio indulgentiam poftuJat interrogantk. Numquid cum Primas 
alicujus Provincke dkatur per Florenttum in Fhrarro hifim*U lib. ft. cap. 18. 
eo quod jprimitas Provinciam illam vel Regnum illud vel Proyinciam ah- 
quam in Regno ad fidem copvertiiChriftiaoaoi ; fedes Wyntonienus Eccfefisfe 
ledes fit Anglk primaria? Auguftinus primus Anglorum Apoftohis imme- 
diate a beatoGregorio in Angham rnhTus pro tunc adhitc Britanniam diftasi 
nec irnmeritb Pricfcas totius Anglke dicitur, quia partem aJiquotam Gentis 

gius in proprid perfbnd filutaris undx lavacro perfudk, & primus, anno 
omini DXCIV. Ad Eboracenfem verb Provinciam ipfe Auguftinus Mona- 
chus Pauhnum, unum ex fuis commonachis, deftinavit j qui Gentem illam 



* Birinam in Weft-Saxonia appaWfe Wintonia? pofitos conftiturflfe Monathom 

anno 634. Cinegilfum Regem baptizifle ouendam de Monte Caffino nomine Be- 

anno 6^. nos docec ChronologiaSaxoni- nedwftum, qnem fccam adduxerac 

n< nh« rum nKiulc 411/w nnA K^fim US * llk^inn li»aL> L. ~- nrv_. • 



ca > qua? cum ubivk alios poft Bedam Hi 
ftoricos audoritate fuperet, turn praedpue 
in rebus Weft-Saxonicis fidem meretur, 
ab incola illius regni haud dubio fcripta. 
Birini adventum Rudbumusin Hiftoria 
Mimi\x\ annum 6x%. conjecerat. Paulo in- 
terius autem in annum ab Auguftini ad- 
ventu 41. in hoc Malmsburienlem quam 
proxime fecutus. 
t Addunt Annales breves Wintonien 



Uberius Annales^ breves Wintonien- 

fo. Atm rtgni Rpmndii VI. man grttim 
DCXLVlll Ab adventn B. Birini concttrrum 
mm ItCCCCXIX, Scripti fiquidem erant 
hi Annales anno 14^4. quod exinnumerfc 
locis conftat. Rudburnus Bafilicam con- 
fecratam dicit anno 1 2. Apoftolatus Birini 
viz. juxtacalculum ipfiusanho 647.1s autem 
annknon con venit cum anno fextoKyne- 



t Addunt Annales breves Wintonien- walchi Regis, qui regnum aufpicatus eft 
enlesfupra citati BkiBum fuper Monachos j anno 643. tefte Chronologia Saxonica. 



COn- 



Digitized by 



Google 



CMvertit ad Fidetn; & iUq P«uhnus, quamvis non immediate a Pap*, fed 
mediate fummi Pomificis Legato fuerit direOus, ipfe tamen propter caufam 
pratoaam & fucceflbres fui w fede Eboracenfi nomine & dignitate PrimitiT 
ac Apoftolxcs Sedis Legati fonguntur. Cur ergo WyntoSenfis Epifcopus' 
wdem non gaudei : Pnvilegto? Nam beatu* Birinus primus Gewyfeorum 
Ep4copusnofl mediante Papa; Legato, fed immediate XLI, anno poft ad- 
ventum beati Auguftmi minus eft a beato Pap* Honorio, ut refiduam An- 
gli* partem perraaiuii^quidem, quaiii Aiiguftinus inconverfam reliquerat, 
Fidei fignacuio mflgmret. Miruro ergo videtur hanc moventi qusftwneu- 
lam, cur non Pnmatis nomine & digoitate aim privilegio Wentani Pontic 
ces, iicut 8c c*teri Anglorum P nmates quara gldriose prspolfeant. 

CAPITULUM III; 
De Kynewaldo Rege & Agilbertp, Wind & Eleutheria 

Epifcopis Wyntoniac. 

A *L N0 *i^ T n «»J^n«iorusDCXLVin^ 8c anno Regni Regii 
£\ Kynewaldi VIII. beatus Birinus primus Occidentalium ?axonum 
Pontifex, migravit ad Dominum. Sibi Suoceuorem providit Kyaewaldus 
Rex de Agilberto Natione Gallo, hie Kynewaldus fuccedens Patri in Regnum * , 
Patrisnon erat immemor pnscepti, fed opus a Patre inqsptum quam fiTudio* Ac * ,s * 
fius adimplevit, 8c multipliciter Wyntopieruem Ecclefiam nohUitavit Hie TU$ * 

tria Maneria veteri CoBnpbio Wjntaniai eontulit, y«. ~~ -tPifa 

AansUs fauentcsl Qui ciiq regnaflet t XXXI. annia, quievit in Domino ' 
8c Wyntonis uBM Cathedrali fepejiiur Tub fummo^Itari. f^KyneT 
waldus, utfcribit WillielmusMeMuucnfis 4e R%fasW i. me4io terruW 
ec ultimo aptimis Principibus erat eprnparandus. , . , . Ttr ^ 

Jfte Kynewaldus Rex , <Jefnn#o faftiffvao Patre Birino, ut diximus, 
onluiayit in Epifcopum Wyntpnienfew ^gU^ectunv ua^one Galium, ac 
MpBacJjum; qui XV, anno? cqr<m\ exercuh paftpralem^ * Sed demum per 




Iko/dmatum fibi adhibuit, atque illl fe? 
ddiwEtffcopalem in Wintoak poftit, in- 
iconfuloo Agiipcito,i qui Dorceitria; tunc 
I^OTj^t 14 a^e ferens AgiJbertu* 
° "~" * ' content m 

, Fa&um iq 
jpldaja Saxonica teftarar. 
Non tamen re&a m <3alHam, led in Nbr- 
thanimbriam ad Alchfridum Regem, coi 
aimcida" conjundhiserar, feceflifle videtur. 
Aftao pnim (S64. Qjlloquio Streanpfcaal- 
cfiientt incerfuit, authpre Bed? I 3. cay* 
**. Noltoquidef«iC^onologia;StoQnH 
ca? fidem leviter ibtogare^ In idtametf 
Pfopendet animusj ratwnibusinon contem- 
iiendisdiiaiis, ueAgtitetsi receffionent iif 
annum 66%, a Rudfeiuflo pofituaa, vel 
P9tjus iu annum feqflefltan refcraii^.Vvioi 
enjm tnamio Sedew Wintonieol^m obti^ 
uuuie ChronologM Saxonica perhibet. 
Hmnt W*m annq 6f4t fuiffe & Floren- 

^» ^• / _ a _ wv f „ , tius ., Wig^omienfia & Radulphus de Di^ 

mmW^ap^mp^ .Rexenim l G}iron*p,<4jft./ produot 

to6erairipi» taa fioiaota; (quodal> , Neque iple Ru<^rn«r.r^rag«uj- y wxs 
Aguberto Gallo hen non potuit) tradicu- hquidem 1 Agilberti ponaftcatui datos 
pjeas,. gentis hominem Wini ia Gal- 1 ab anno &}S. antea exorlus. 

Kynewal- 



* Annus octavos Kynewaldr Regii 
componkur com anno Cnrifti tfy«i Aique 
ilk): quidem. anoo Birinum obiuTe pro^ 
dftor Annate breves Wmtonienlffi. , Ajem 
irojat Chronolpgia Saxonica, . ^ga^ 
Jm Birino anpQ $50. fubft|iufum efle. 
iibens. Addunt tamen iidem Annales 
_ _ Jium fedhTe annis duntaxat 14. ^qui 
quidem calculus anno 64S. melius congruitj 
nifi forlan a (ede. Epifcopali Birino per 
Kyoegjluw data Pontifiatus exordium 
ducamus. 

t Annos duntaxat t 9 , agnoicit Chro- 
VHog/*S&Qwai qua? regnum ejus in an-, 
W^J.in60Bptuaiiaanno<J7?. tenniuat. 
Me, at ArnwUum pfeviHm W} PWa , ver-j 
bis star* f# .mrt^.Smpf t K ?trM 
Ut* m rep* Stdat EfifcafdUm t9t)tu fnfi* 
t^fit^fifiermm Jfjt*it »ypf<m* i* Ecclffis 
f* m4+V*m Cftntiiifm. . , 

* Non expulfus, a Rege Kynevyajcho, 
fa injuria quadam fibi illata ottenfuf A-. 



Digitized by 



Google 



— ■ — — 

1^2 T H O M iE RllDBOrt RE 

Kynewaldum Regem expulfus fa&us eft Epifcopus Parifiacenfis ; "\ hie AgiP 
bertus rogatu Ofwri Regis Northamhumbrorum in rJartes illas deveriiens caufo 1 
prsdicaridi Verbum Dei, ficut erat Prasdicator egregiusj & Do&or, &r Mo- 
nachus, ut poteft elici ex Vka fan&i Eleutherii Epifcopi, Wilfridum mag- 
num puerumacris ingenii, qui XI V. aetatis fuae anno Monafterium Lyndifc 
fernenfe expetiit, ad ordinem promovit Sacerdotii j ut fcribit Beda de Geftit 
Anglorum lib. 5. cap. 19. ' 
^y INE# Expulfb fic Agilberto, Wvnus Natione Anglus, ac Monachus Wyntoni- 
enfis Ecclefiae, fucceflit in Epifeopatu,Anno Dominic* Incarnationis DCLXII. 
k Anno Regni Regis Kynewaldi XIV. ut haberur per Vigilaritium in libro 
de Bafilicx Petti. Qfii Wynus poft biennium per Regem Kynewaldum 
fimiliter expulfus emit a Rege Merciorum Wilfero Sedem London Civita- 
tis ; ubi longo tempore Cathedfamtenuit Pontificialem. Sed triennio * ante 
mortem fuam pcenitentia du&us pro Symonia, Epifcopatum deferens, re- 
liquam partem vkae fuae iri Wy'ntonienU Ecclefia, ubi & prirrio infulatus eft, 
Tub monaftica converfatione peregit, in qua corpus ejus decentiffime tradi- 
tur{%>ulturae ; ut fcribit^lorentius in Florario HiftoruU lib* cap. 6. Semper 
apuct femetipfum haec 'verba rurriinabat. Erravimus Juvcnes, emendemas 
Series. ' " ' ' ' . • 

Poft expulfionem Wyni. vacavit Sedes Wyntpnienfis quatuor annis, it 
ELEirrHfi^ 1 " 0 ^ ac * fog 101111 Agilberti Epifcopi Parifiacenfis Eleutherius nepos ejufdem 
rius. Agilberti, vir demiraqdae San&itatis 8c Do&rinae, ; ac monaftic* Religionis, 
in Pontificatum Wentanae Civitatis affumitur ; &■ fedit annis feptem, & in 
Dorkceftenfi Ecclefia fepultus eft. Hie cum fan&o Adelmo DocWe & Mo- 
nacho fimdavit Ccenobium Meldunenfe, ut fcribit Willelmus Malmesburienfk 
de PontifcibusVfo. 1. Iftius Pontificis anno fexto, f obiit Kynewaldus Rex.' 
Hie a Tneodoro Archiepifcopb Cantuariae conlecratus eft. 

Defun&o * Eleutheno Aritiftitej Anno, viz. Gratis DCLXXIV. fuc- 
Hedda. ^fed^a, ^i P ruls fuit lyl6i)achus& Abbas In Monafterio,, quod'tqnc 

Strenefhalce feu nufic Whyteby nunbupatur ; qui Miraculorum gloria nb^fi 
liter infigniflus printum hujus Provincjae Patrorium it Apoftolum fan&ifflr 
mum Birinum a Dorkeceftra fimul cum fede tranftulit in Wyntoniamin Ec- 
defiam quae modb dicitur Apoftolorum Petri & Pauli & San&i Swyt^uni 
Confefforis, tunc dedicata erat, ut fuperius diximus, in honorem fumrnas 
Trinitatis, Cum ifta tranflatione concordant Beda de Geftis Anglorum; 
lelmus Meldunenfis, Au&or in Flores Hiftoriarum, 8r Ranulphus Ceftrtn^ 
lis in fuo Polycronico. Et metrice fic fcribit Laritfredus in Libro de FUnda-i 
tione Wentanae Eccfeffc, qui intitulatur Liber fundament i. \ 



f Anno 66*. Epifcopus Parifienfis |fci 
fadus Wilfridum Epifcopum in Gallia 
confecravit, aothore Seephano Heddio in 
Vh&Wilfridicap. 1*. 

* Contra Beda Hift.Eccl. lib. 3 cap. 7. 

Wini Lmdm* civitttu Efifcofttm ad ttr- 
mnmn ufyue vite fmt mtujiffe Feferf. Tem- 



pulfum Wini Rudbunras noh male pofuit. 
Tempore nen ftuct vacafle Beda loco citato 
conhrmat. Vacavit fiquidem ab anno 
666. ad 670. quo Lodianus five Eleuthe 



juxta Chronologiam Saxonicam & FlbrW 
tium. •«"•' 

t Reftius anno ftcundbvet tettiOrObiit 
enim Kynewalchius afone j 'tf/i/authews 
Chronologo Saxone i ' ftttno- *7*»c<«W» 
RudbUt-riunirn Hifl'd^aiWterf.' ^ 
ReahisBeotheYi« v 'anno 67* bbiiffe 



pus vacationis Ecclefia? Winton poft ex- dicitur 3> Flbrehrio WrgfSriiienfi j cut- filf- 



fragatiir Chronologia Saxonica, quJeHed» 
da? fuccefforis introitum eodeinannb' rev 
pofuit; & Willelmus Malmsburienfis, 
qui Epifcopatum 7 artnis ^b Eleuthefio 



rius a Theodoro Archiepifcopo Cant, con- j geftum fcribic.Interftlit.EfeDtheriasSynodo 
fecratus Epifcopatum Winton. accepit | Herefordehfi anno 673. Beda L4* c. 5. 

Qyifquis 



Digitized by 



Google 



Hifioria Major Wimonunfis. 



i 93 



Quifquis a ut hoc templum beneficia pofccrc quacrir, 

Impetret h. Domino gaudia plena pio. 
Qua Vir Apoftolicus jacet almus 8c ille Birinus; 

Has lavacro Gentes qui lavit oeciduas; 

Et in Decretis Theodori Dorobernenfis Archiepifcopi, riunc Cantuarien- 
fis, Decreto fecundo, fic habetur : Nolumus, inquit fummus Angloium 
Pontifex Theodorus, imo nobis non congruit y ipfo Fratre no fir o fanttiffimo 
HeaUU fuperfiite i qui EecUfiam Wentanam tarn inftgniter nobilitavit, author 
ttefummi Ponttficis Agathonis tranferendo corpus beatiffimi Birini Occident* 
kmm Saxonum Apoft/i, a Villa Dorkeceftrcnji, ubireconditum erat, una cum 
Sede in Wentanam civitatem, ctitts etiam labor eac ftudit, Apoftolicoque min- 
datoex tunc frimo confirmata ejt in if fa civiute Scdes Epfcopxlis Dignita- 
tis : Parocbiam fuam in aliquo latere diminuendo, f Celebrataqae eft ifta Tran- 
flatio anno tertio fui Pontificatus, fecundo anno Efcuini Regis Occiden- 
talium Saxonum, Anno Gratiae DCLXXVII. ut fcribit Florentius in Florarid 
Hiftoriali libr. j. cap. 8. Et Giraldus in Libro de Geftis Regum Wcjt-Saxomtm 
cap. 1$. Ifte (anaiflimus Pater * confecratus eft in Pontificem ultimo an- 
no Kynewaldi Regis ; 8c cum pontificaflet annis XXX. Spirituih coelo 
reddens, corpus in propria Ecclefia nonorifice'humatum eft. 



Lad. 



t De tranflatione Sedis Epifcopalis & 
reliquiarum S. Birini ad Wintoniam ifta 
habent Annales breves Wintonienfes. 
Seeks EfifcoftrumfVeft-Saxonum in Ecclefia de 
DorceflHa manjit ftr ffatium XLII } annorum 
upjue ad tempera Hedda, qui quint e loco S. BU 
rim in Efifcofatum fuccefjtt : qui Sedem tran* 
ftulU de Dtrcefhia una cum corf ore fan&ijfimi 
Patris nofiri Birini in EecUfiam fumma Tri~ 
nil atis tunc ; modo Afoflolorum Petri & P unity 
Wintonia anno gratia DCLXXXIII. anno Pan 
tipcat us fui X. anno vero Efcuini Regit Weft- 



Saxonum lit. A tranflatione Sedis Efifcofa- 
lis de Dorcefhii ad Wintoniam font aunt 
DCCLXX1. 

* Verius Hedda Epifcopatum fortius eft 
triennio poft Kynewaldi Regis obitum, an- 
no ultimo Efcuini Regis, Chrifti vero 676* 
confecratus Londonia? a Theodoro Archi- 
epifcopo. Annum exhibet Chronologia 
Saxomca, locum Beda 1.4. c ix. Seditan- 
nos 27. obiic Wintoniae anno 703. cefte" 
eadem Chronologia, cui fidem aftruk Be- 1 
da 1. j. c. 19. 



CAPITULUM IV. 

De Elcuino, Kenvvino, Cedvvalla, Ina, Athelardo, Cuthrcdo^ 
Sigibcrto Regibus fic de Daniele Wyntonienfi Epilcopo, Sec, 

ANNO abincarnato Verbo DCLXXV f Efcuinus KyriegUfi ex Fra-* 
tre Cuthgifto abnepos, fiicceflit Sexburgaein Regnum Occidentaliuni 
Saxonum. Ifta Sexburga Regina erat 8c uxor Kynewaldi Regis : Quae 
poft ejus obitum, Regni gubernacula fufcepit. Nec deer at ; inquit Willel- 
mus Meldunenfis de Regibus libr. 1. mulieri fpiritus ad obeunda Regni muma. 



• t Efcuinus regnare ccepit anno £74* I gna^efaipferatRu^burnusinHiftoriaNfi^ 
Vivere defiic anno 676. ex fide Giro- 1 nori Sexburga unico anno clavumtcnuic. 
nologia? Saxonicse. Triennio ilium re- 1 



Cc 



hi* 



Digitized by 



Google 



Thom£ Rudbqrne ■ 



Iff a novos exereitus moliri, veteres tenere' in officio, ipfa fubjeflos clement er 
moderate, Hoftibus miyaciht* infr enter e \ prorfus omnia facer e, ut nihil prater 
Sexum difcerneres : haec WUlelnm^ Addix amem Aufitor in Flores Hiftori- 
arum dictis Willelmi, J|p<? modo foribens. Sed indignantibus Regni Mag- 
natibus, expulla eft a J^ggno, cum regnaflet non pleoe anno uno, nolentes fub 
Sexu foemineo militare ; propter quam quidem expulfionem in Cathalogo Re- 
gum Weft^Saxonurn/aQrt. eft ponenda, & quiafaniina ; quamvisaliqiri chro- 
nicaqtes eam ppnant in Regum cathatogo. Expulfa fic Sexburga, regnavit Ef- 
euinus duobus annis & mortuqs oft. Hie Efeuinus Merciis 1pm per infeftus aderat. 
Po(t mortem ^fcuinifucce^t in Regnum * Kentwynus, filius Kyuegilfi Re- 
gis, Anop Gratis PQLXXVlLqui roultjpliciter Britannos infeftabat, ut fcri- 
bit ^iUelmus ^kjunenfis de Regies libro primo. Et cum regnaffec noven» 
annis, human* nature morfiobediens debit umfbivit. Kentwyno fucceflhr ia 
Kegnum Ocdklentalium Saxonum Anno Gratis DGLXXXVI. k Ced walla re- 
gis indoles nabile gprmen , Ceaulini ex fratre Cuda pronepos. Iftc in tan* 
turn ante Bapt^fmum in(erviebat Pietati ; ut omnes manubias quas Jure 
pjajdatorjq in fuo> traajcriplerat, Deo decimaret. Igitur cum regnaflec 
qypfe annis, , Romara expetut , ubi a Sergio baptizatus eft, Petrufquc 
Yqcafu^; Et in AJtns, adbuc pofitua languore correptus XII. Kalend. Maii 
die,, carne foetus & B^atorum in eaelis eft Regno fociatus Anno Gratia 
DCLXXXVIli,: , . 

Anno ab Incarnatione Salvatoris DCLXXXVIli. Ina Kynegilfi ex Fratre 
Cuthbaido Pronepos, port Cedwallam fucceflit in Kegnum ; & regnavit 
trigina qQo annis- In XVII. anno Regni iftius Regis Inae, fandus Hedda 
Wynsotueaiis Epileopus migravit ad Dominum. Hie nobilis Ina Mo- 
nafterii , quod Glaftoqia dicitur , primus extitit Fundator ; qui poftea 
Regnum fponte .deferens , amore fuperns patriae anhelans, Roma: inter 
Plebeibs'cum fiia Regina Ethelburga vita lan&ilfima confenuit ; ut fcri- 
bit Willelmus Malmesbirienfis de fygibus lib. i. Athelardus Rex fucceflit 
c In? xxx Regnum OccidentaUum Saxonum & regnavit XIV. annis. Hie 
Athelardus frater erat Frydewyth Reginae, quae mater erac (an&ae Frydefc 
wytha?, quae Oxoniis miraculis corufcat. Prater enim & foror ambo jacent 
fepulti in Ecclefid Wyntonienfi. Scilicet Efeuinus & Kentwynus* quorum 
ofla poftmodum tempore Henrici Blelenfis Wyntonienfis Epifcopi tranflata 
funt, & propter ignorantiam qui eflent Reges, & qui eflent Epilcopi, e6 
quod non erant tituli inferipti fupcr monumenta eorum ; prsedi&us Henricus 
Epileopus pofuit in fcrcophagis plumbeis, Reges cum Epifcopis, & Epifcopos 
cumRegibus, fimul permixtos ; ut habeturinquodam libello Roberti Prioris 
WyntonienQs, &• poftmodum Glaftonjenfis Ahbatis, de aclibus Willelmi <£r 
Henrici, Epifcopornm^rVyntonU. , 

Athekrdo fucceffit-Cuthredus * Anno Gratis DCCXL. & regnavit annis 

XIV. cujus ofla in praedi&is Sarcophagis cum oflibus aliorum Regum & 

■- , .1 . • • 
- - — L-z — i _^ 



• 11'....' > .!.;... 

. • ^Kentvrynus. regnum adik anno 676, 
C«|^lla? tradidii;aoqp 685, juxta Chro» 
nQlo^iam Saxonicam. Initiurn regni inan- 
no 67%. exitum 68 y. Rudburnus in Hifto- 
ria M t nort repo fimatr 

► Cedwalla? regnum in anno 6I9. ter- 
iiunavkC^onolbgia'Sakonica. 

c Ina- Romam adivit anno 628. cui fuc- 
ceflit Echelhardus, regnumque annis 14. 
tenuit obiit anno 741. Ita quidem Chro- 
nologia Saxonica. Obiium ejus in annum 
; v.- 



739* Rudburnus in Hiftoria" Mimri retulir. 

* Renault annis XI 1. obltt atmo DCCLII. 

ioquk Rudburnus in Hiftoria Mimri AkV 
terChronologia Saxonica. Ann* DCCXLI. 

Cuthredus regnum cafefltt, teniiitqtu annet 
Xf/f. Sicquidem verfio Latina. Saxoni? 
ca autem XVI. duntaxat annos numeral 
pro quibus XIV. certiflimd fubftituendi 
funt. Obitum enim in anno 754. pofuit 
eadem Chronologia. 

Ponti- 



Digitized by Google 



Hijioria Major WintomeHjis. 



95 



Pootificum. Huic Cuthredo fucceflit Sigibertus d Anno Gratia DCCLI V. 
in Regnum Occidentalium Saxonum, & anno uno regnavit, & poft ejus 
deceffum fepultuseftid Ecdefia Wyntonienfi. Ofla vero ejus cum oflibus 
aliorum Regum in Sarcophagis praedi&is recondita funt. Hujus Regis tem* 

r; Daniel, e qui poft beatiflimum Pattern Heddam in Wyntonienfi Eccle- 
annis XXXIV. ftrenue pontificaflet, fenioconfe&us, Meldunum rediit, 
cujils Monafterii per prius Monachus eratj ubi refiduurft vitaefubMonaftica 
Religione confompfit, 8r Sanftu* reputatur. Afccndebat enim Cathedrahi 
Pontificalem Anno XVII. in* Regis, Apno tiz, Gratis* t)CCIV. Cui per 
ordinem fuceeflerunt f Humfrktos, e Kynearcftfs. Kyneardo fucceflit h 
Athelardus, ex Abtete Mekfuni ; deinde rriox Archiepifcopus Doroberniai, 
quae roddo dicitur Cantoaria, dignitatem Ddrobef nienfis Ecclefiae paulb ante 
per poteftatem rcgiam Offe, -fcil. Regis Mercidrum, ad Mereios reda£tam, 
magnis labdribusadpriftinum ftatum revocavit. Cui fuceeflerunt per ordi- 
nem in- fede :Wyntonienfi 1 Egbladus, k Und, 1 Kynebirthus, m Almun- 
dasj n Wyderginus ° Herefridus, r Edmundus. Herefridus in betto con- 
tra Dane* cum Sigelmo Shireburnenfi Epifcopo inter fe&us eft a Danis. 



* Concordat ChroriologicaSaiofiicai 
Daniel fedem Wintonienfem adepcus 
poft Hedda? mortem anno 703, tenuit an- 
ifc4*. Anno' 721. Romam addiit j anno 
731. Tatwifhlm Archlepifcopum confe- 
eravit 5 anno 7*44; Epifcojpatu ceflit 5 an- 
ho 74? . defuttftu* eft. Iftatradit Chro- 
nologia Saxonica * cuideceflione convenit 
Florentius, dedbhuHBntindonienfls.Obi- 
tum tamen in anno 746. Mailrofenfis cum 
Rorilego coUocavit ; & unum plus jufto 
annum Malmsburienfis Pontificatui dedit. 

f Aliis Humfredus feu Huriferdus,Dani- 
eli fucceflit anno 744. juxta Chronologi- 
atn Saxonicarn & Florentiam. Concilio 
Clovemovienfi interfuit anno 747. ( Con- 
Angl. Tom. 1. p. 241. ) Obiit anno 754. 
ex fide utriufque Authoris fupra laudati, 
anno 7 $6. juxta Weftmonafterienfem* 

1 Humfredo fucceflit anno 754. authore 
Chronologo Saxonico. 

fc EpifcopatumWintonia?poftHumfre- 
dum obtinuit anno 754- ele&us ad Archi- 
epifcopatum Cantuarienfem anno 790. Id 
tradit Chronologia Saxonica cum multii 
aliis. 

' Egbaldum vocat Malmsburienfis. De 
eb nil aliud reperio prarter fubferiptionem 
Charta? OffeRegis data; Ccenobio Croilan- 
denfi armo 79 3. appofitam apud Ingulphum 
Hift.fol.48tf. 

k Dudd Malmsburienfi aliifque dicirar. 
In Codice tamen MS. Lichfeldenfi Hiftoriar 
Malmsburienfis de geftis Pont ificum Angl. 
Gneberd appellator. In eo enim duo Cine- 
bcrdiEgbaldo & Almundo inter jtciuntur. 



Daniel. 
Humfre- 
dus 

Kinebar- 

DUS. 

Athelar- 
dus. 

Egbladus 
Dud da. 

KlNEBER- 
TUS. 

Almund., 
Wig then 
Here- 
frith. 
Edmund! 



> Romam adiit cam Ethelardo Archie- 
pifcopoCant. anno 759. narrante Chrono- 
logia Saxonica. Anno 806. Charta? Ke- 
nulphi Mercioram Regis data»CrOilandet>- 
fibus fubferipfifle dicitur apud Ingulphum 
Hift. fol. 486. Lubricse autem funt fidei 
Charta? Monamca?. Verius etenim Al- 
mundo fucceflbri ante annum 803. locum 
dedit. 

» Anno 803. fedi Wintbnienfi pra?fuir. 
Ifto enim anno Concilio Cloveflionienfi 
adfuifle reperitur Concil. Angl. Tom. 1. 
p. 325. Dicitur etiam Synodo BecanCeldenfi 
anno 798. interfuifle ibid. p. 318. Verum 
fi quis Ada utriufque Concilii conferac , 
unicum tantum fuifle idque Clovemovia* 
habitum comperiet. 

n Aliis Wigthen &Wigthegnus appel- 
lator. Interfuit Synodo Celcuthenfi anno 
8 1 6. Synodo .Clovemovienfi anno 824. 
Concil. Angl. Tom. i.p.3:8. 33 j. Obiit 
ante annum 829. 

0 Seu Hereferthus. Ante Wilfredi Ar- 
chiep. Cant, obitum anno 829. Epifcopa- 
tum fortitus eft. Ifti enim obtulit Profef- 
fionem fidei & fubjeftionis, quae extat in 
Regiftro MS.Ecclefia;ChriftiCant. Anno 
833. in praelio Carrfinfi a Danis interfe&us 
eft, juxta Chronologiam Saxonicam & 
Mailrofenfe Chronicon. Male Florilegus 
anno 834,interemptumfcribit. 

p Deeonil inveniopra?terprofelfionem 
fidei & obediential prolixam Ceolnotho. 
Archiepifcopo Cant, fadtam, in RegiHro 
MS.EcdefiaeChrifti Cant 



Cc 2 



CAP I- 



Digitized by 



Google 



196 



TaOMiE RllD BORNE 



CAPITULUM V. 

i be KerreWlpho 8; Bri&rico Regibus. 



ANNO Gratia DCCLV, poft Sigeberthum regnavit Kynewlphus 
morum honeftate , & militiae probitate mcrito collaudandus. Ifte 
Kynewlphus, ut fcribit Au&or in Flores Hiftoriarum, fub Anno + Gratis 
DCCLXXXVI.cum regnaflet XXVI.annis,& contra Britones, 8e alios multos 
praelia plurima laudabiliter commififlet ; exulavit tandem Juveneni quendam 
nomine Kynechardum fratrem Sigeberti Regis Occidentalium Saxonum, quern 
Kenewlphus a Regno privaverat, habens ilium fufpe&um ne reipiraret ad 
Regnum, vel denique necem Fratris fui iniplum vindicaret. Kynechardus 
verb tempori cedendum credens, diflimulans animo quad volens aufugit. Sed 
moxcum fiiftivis Prsdonum conventiculis nemorofa petens abdita,in infidiis 
multis expe&abat diebus, propter proverbium, quo dicitur: Qjtod non long* 
mora dare folct, dat brevis her a. Interea cum Rex Kenulphus alienist bonis 
moribus ferviensin Villd, quxMeritona dicitur, furtiva? Veneri indulgeret, 
& a hoc Kynechardo fupradi&o compertum fuiffet ; cum fiiis Complicibus do- 
mum foris obfedir. Sed Rex qui cum parvo Comitatu, & quafi fblus ad- 
venerat, ut feab Hoftibus undique vallatum comperiflet, oltia domus ol> 
clufit, Iperans Latrones vel terrere Imperio vel mulcere eloquio. Sed fru- 
ftra : N*ni cum a multitudine Rex circumventus fuiffet, dum cedere Ho- 
ftibus dampnum gloria? fuae arbitraretur, defenfibni vacans ipfum Kyne*- 
chardum crudeliter vulneravit. Hoc autem vifo Kynechardus cumfuis 
in Regem irruens ipfum interfecit. Pauci quoque ex clientele Regis, qui 
aderant, dum non manus dare, fed Dominum fuum vindicare intendunt, 
bmnes fuerunt pariter obtruncati. Continue fama dilabitur ad Principcs 
peiempti Regis, qui non longe excubias agebant ; inter quosOfricus major 
ceteris focios hortatur, ne tantam ignominiam inultam dimitterent. Stri&is 
enfibus irruunt in Hoftes. Kynechardus hoc videns cognationem praeten- 
dit, multa pollicetur ; fed ubi nihil perfecit, fiios ad refiftendum accendit. 
Tandem regiis Miniftris fortiter pugnantibus, Kynechardum cum liiis om- 
nibus peremerunt. Corpus verb Regis Wyntaniae in Ecclefia CathedraH 
, fepultum eft; Kynechardiverb corpus apud Rependune, quod tuncnobile 
Coenobium erat & famofum, fepelitur. 

Kynewlpho fiicceffit Bri&ricus Filius ejus in Regnum. Hie ut amplio- 
rem gratiam apud propinquos inveniret , filiam Otoe Regis Merciorum, eb 
' qtibd potentimmus Rex effet, inconjugium accepit ; cujus affinitate ful- 
tus Egbertum folum regalis Prolapia? fuperftitem, quem metuebat, ne forte 
in Regnum fuccederet, eo expulfo uthoftemfugavit in Franciam; Habuit 
Rex iiie, ut diximus, Reginam nomine Ethelburgani Ofla Regis Mercio- 
rum Filiam ; quae multis fuffulta hondribus miris fe ambitionibuf extolle- 
bat. Nam matrona tyrannide incitata omnes de Regno Nobiles ordinatos 
&r viros Religiofos ad Regem accufare & execrari confuevit ; unde & Prin- 
cipibus Ducibulque perofa extitit, cum Magiftratibus , & Populis univer- 
fis. Siquidem malefica ilia ita Regem inftruxit blandiciis ; ut illos quos ac- 
culabat, aut vita aut Regno privaret. Et fi hoc h. Rege impetrare non 
potuit, veneno eos clam perdere confuevft. Erat autem eodem tempore 
adolefcens quidam genere ac Regi valde familiaris, & amantiffimus ; quenf 

* Id in annum 784. retulit I nuna 783.Htftoria/WW Rud- 
Chronologia Saxonica, in an- j burni. 

cum 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major Wintomenfis. \yj 

cum malefica Regina accufere non valeret, veneno ilium extinxit. De quo 
veneno cum Rex ignoranter guftaflet, animam fiibitb exhalavit. Nec tamea 
iBa Regi dare propofuerat poculum nortis, fed adolefccnti. Verumtamen 
ambo bibcrunt, & potu venenifero perierunt* Rege itaque in huric modum 
perempto, mulier nequiflimo timore perterrita. fugiens cum thefeuris im- 
preciabilibus nare tranfiit, & Carolum Francorum Regem adicns, multa ei 
exenia prsefentavit. Cui cum aftaret inter Mulieres nequiflima, licet pulchri- 
rudirte pulchcrrima : fic earn Rex allocutus ait : Elige Ethelburga five Ed- 
burga quern volueris vel me, vel filium meum, qui me aftat in folario , in 
fixaetatem accipere conjugalem. At ilia fine deliberatione, & fraeno (bluto 
pudieitiae, refponderis ait, fi mihi optiodaretur vel libertas eligendi; filium 
mum quam te magis diligerem> qui junior effe videtur. Tunc Rex intel- 
ligens illam explendae libidinis cupiditatc duttam , eleganter refpondit : 
Si me, inquit, elegifles, Filium meum haberes ; & quia ilium elegifti, nec 
me nec ilium habebis. Contulit tamen illi Rex propter improbitatcm ejus 
8f nimiam pulchritudinem, nobile Monafterium fceminarum, in quo ilia 
habitu depofito fieculari Tub fpecie hypocrifis, indumeiito Monialiurn aC 
fumpto, Abbatiflas vices annis pauciflimis fungebatur. Nam parvo poll tem- 
pore, dum quae fan£ta erant, exerceret ; a quodam propriae Gentis ignobilt 
viro dicitur conftuprata. Mulierem ergo in adulterio deprehenfam Rex a 
SanSo Monafterio expelli prsecepit ; quae deinceps miferrime in paupertate 
tempora Vitae fus vituperabiliter ad finem ufoue perduxit. Itaec Auctor in! 
Flores Hiftoriarum fub anno Domini DCCC. Hie BriQxicus oiim regnafle* 
XWh annis, veneno, utdiximus, intcriit &apudWarram fepelitur. 

» 

Explicit Liber fecundus, incipit tertius^ 



LIBER 



Digitized by 



Google 



Thoma Rudborne 



L I B E R II L 



CAHTULUM L 

De Egbirto Regc & Primo Anglorum Monacha, & de Heliafta- 
no veherabili Wentanac Civitatis Epifcopo. 

E'GBIRTUS Rex potetitiffimus, qui bellator egregius, qui primus 
totius Artgli* Monarcha funfe digfiofcitur, BritVico fiicceffit in Reg- 
. num, Anno Domini DCCC. Propter qudd imprimis notandum, 
^uod Monarchas Anglorum fub tfiplici fhembro diftinguunt Chro- 
nicantes : ut habetur in libro de Concordant iis Chronicantium fub litera M, 
UnO modo dicitur Monarcha Anglorum, qui cum Regnum illud in feptem 
partiebatur divifiories : unus armipotens fingulas Provincias cum fiiis Princi- 
palis fiiae ditioni fubjugavk, & fub fe regnare tributaque fibi perfolvere 
coegit: ficut agebat DiocTetianus Syrisecum Regibus, qui in fiiis proximis 
confinibus honorifice regriabant. Et talis Monarcha Anglorum etiam Eg- 
birtus & primus in armis ftrenuus. Secundo modo dicitur primus Monar- 
cha Anglorum, qui non folum alia regna conquifivit, verum etiam Reges 
fub ft habere dominantes renuit, Regnaque fibi conquifita in Comitatus di- 
videns. Et hoc modo primus Monarcha Anglorum nominatus eft Alfridus 
nepos Egbirti Regis. Tertio modo dicitur primus Monarcha, qui non fo- 
lum terram, fed etiam mare circumjacens Provinciae ad fuum dominium 
primitus adquifivit, ut pacem ex omni parte retineret. Et ficdi&us eft pri- 
mus Monarcha Edgarus Rex pacificus, nepos Ed wardi fenioris, & pronepos 
Alfredi inclyti Principis. Sed fecundum {entire meum, cum benigna fup- 
portatione tarn egregii Hiftoriographi, qui au&or extitit illius Libri in quo 
tra&atur de Concordantiis Chronic tint /^poffum ponere quartum modum, quo 
dicitur primus Monarcha. Poteft dici primus Monarcha ille, qui undiqueim- 
pugnatus a Barbaris five alienigenis a propria Natione, ita quod Regnum 
fuum fere ftat in pun&o alienandi ad exteras Nationes per modum conquefti : 
tandem inter Principes utriufque partis talis conventio habita eft, viz. ut 
fiat Duellum inter unum ex parte legitimj Haeredis, 8c alterum ex parte 
Ufurpantis, 8c nemo utriufque Exercitus intromittat de pugna, prater ip- 
fbs duos viros robuftiffimos : 8c cui parti cedat Victoria, fit ipfe Rex 10- 
lus ut Conqueftor fuper Anglicanam Gentem. Et hoc modo poteft dici pri- 
mus Monarcha Anglorum Athelftanus Rex filius Edwardi fenioris. Tale 
enim pa&um habitum eft inter ipfiim 8c Regem Dacorura ; 8c aflignato 
Gwydone de Warwyk ut pugnet pro Patrid ex parte Regis Anglorum; Et 
fimiliter aflignato Colbrondo immani Gigante, pro parte Regis Dacorum : 
Et nutu Domini vicit Chriftianus Paganum : 8c fic celfit vittoria Anglis, 
8c Athelftanus Rex fblus regnabat fuper Anglos. Tale enim Duellum nun- 
quam accidit ab adventu Dacorum, in Angliam, qui applicuerunt in Angliam 
tempore Egbirti Regis, ufque ad tempora hujus gloriofi Principis A thelftani : 
mc ut mihi videtur, quantum ad pacem Dacorum- Quia poft iftud Duellum 
regnabat fblus in pace Athelftanus abfque Danorum infeftatione; 8c fie non 
regnabant nec Pater ejus Edwardus Senior di&us neque Avus ejus Alfredus, 

nec 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major Wintonienfis. 190 

nec inclytus Princeps Egbirtus. Iftis vifis poteft Athelftanus did primus 
Monarcha, ficut quickm ipfum ita appellant. Et nefcio propter quam cau- 
lam aliam ab ifta. Vir ifte infigms- Egbirtus apud Wyntoniam coronatus 
eft in Regem in veteri Monafterio. Hie de rtQti lined Regalis Profapiae 
proceffitOccidentaliumSaxonum. Fuit enim fifius Etfmundi fubreguli Merci- 
orum, qui filius extitit Offa Regis Merciorum : qui qiiidem Of§ erat films 
Ingildis fratris Ins Regis. Weft-fexonum. Et erant Ina & Ingildus filii 
Kenredi, qui faltCelwaldi filius* gr ille Cuthbaldi, quifrater erat Kynegilfi 
Regis, quiquidem Kyriegilfus, ut di&um eft, primo incdepit fundare vetus 
Monaftcrium in urbe Wyntonid. •: flic dedit Veteri Coehobio Wyntonien- 
fi quatuor Maneria t viz, Peckenesfcrd, Wordiam, Aweltone, 8r Bedamp- 
tone. 'ft? 1 * tertio annoRegni raortiobediensinCathedrali Eeclefid Wyn- 
■tDnienfi^wSftfhumatus. f; 

Iftius Regis tempore defunao Edmundo Wyntonienfi Aritiftite fucccfllt H ■■> 
Venerabilis + Helinftanfls ex Monaeho Wyntonienfi. Cui Rex Egbertus "" W * 
AnglorumMonarcha primus Filium fuum commendavit Athulphum rtutri- 
fchdum: Qui Athulphus longo tempore cum Patre militahs, tandem ml- 
litid reli&d, ad priorem magiftrum fuum fe transferens. Commendavit 
Helinftanu^ Aihulphdm Sair&o Swythuno tunc Praepofito WyntOnienfls Ec- 
xitRx, qui modo dickur-Rior MonachorUm, a quo Athulphus accepit ha- 
feitrum Monachdrtim : Ac"demum ab Helinftano Porttifice in gradum Sub- 
diaconatus promotuseft : ut ieribit Vigilancius hbrode Baft he a Petri Ca- 
-pitulo XI. Hetinftanus in matrem omnium reverfus, fepultuseft in propria* 
Eeclefid; ■ , • • 



* Lege tricefimo feptimo! Rudburnns I mundus, qui' pauciffimo tempore pra?fe- 
enim in Hlftoria Mimrl Egbertum obfifle I dit ; fiquidem fides adhibenca fit Char- 
■dicit anno S37. poftquam regnaffet an- I ta» Witfafii Merciorum Regis dau; Mo- 
llis 37. eundemque calculum in fuppu- [ nafterio CfdUandenfi anno 833. cui fiib- 
tandis Achukthi Regis annjs inferius fe- fcripfit iqter alia Helinftanus* apud In- 
cutus eft. yerius tamen Egbertum an gulphum fol. 488. Certd ante Egberti 
no 836. obiifle Ghronolo^w Saxonica^ Regis mortem, qua; contigit anno 83$. 
Florentius, aliiquerradunt. Epifcopatum adeptus eft. Obufle anrip' 

t Herefridum anno 833. interiiffe 8j z. a Rudburrto infra dicitur: 
fupra annotatum eft. Succcffit ei Ead- • 1 



CAPET U 



Digitized by 



Google 



200 



CAPITULUM II. 

De Ethulpho Rege & San&o Swythuno Wyntpniehfi Epifcopcf. 



•Quarto tfki 
tfitsUgkur. 



ANNO Dominiro Incarnationis DCCCXXXVII. ^tfunfio Egbirto 
Rege potenti{fimo,Athulphus filius ejus regnavit pro ep r H|c de Mona- 
. chatu 8c 4e ordiiie Suhdiaconatus it Wyntpnienfi Ecclefia j! af|umptas, per- 
. mitteqte §an&o Papd Leone, in ftegem eft coronatus } e6 quod Pater ejus 
Egbirtus ablque alio Haerede in fata deceflk. Hie Athulphus habui% Alftanum 
Shireburnenlem Epifcopum, qui quinquaginta annis Ecclefiae VSffgpip . Shire- 
burnenfi, in rebus forinfecis, in^ rebus ver6 EcclefiafticisfandiffimamPatrem 
S wythunum : Cujus providentid & confilio decimam partem omnium terra- 
rum: in manibus fiiis exiftentium Ecclefiae donavit Anglican* perpetuis tem- 
ppribus libere poffidendam. Cujus Scriptum libertatis Ecclefiarum fequitur ia 
|iunc, modum, quod toti conceflit Angliae, 
* Regnante Domino noftro in perpetuum, dum in noftris temporibus bel- 
lorum incendia & direptiones ppum noftrarum , necnon & vaftantium 
crudeliffimas deprarq'atioaes Hoftiumbarbararum ; Paganarumque Gentium 
mulriplices tribulationes [ad] adfligendum ufque ad internecionem tempora 
cernimus incumbere periculofa. Quamob rem ego Ethelwlphus RexOc- 
cidentalium Saxonum cum confilio Epifcopprum ac Principum meorum, 
confilium lalubre, atque uniforme remeaium adfirmavi ; ut aliquam porti- 
onem terrarum haireditariam, antea poflidentibus omnibus gradibus five 
faraulis 8c famulabus Dei Deo fervientibus five Laicis, decimam manfio- 
netn ubi minimum fit, tamen decimam partem in libertatem perpetuam 
pcrdonari dijudicavi, ut fit rata atque munita ab omnibus faecularibus fer- 
vitutibus) nec noa regalibus' tributisinajoribus& minoribus, five taxatio- 
nibus quod nos [dicimus] Wytereden: Sitque libera omnium rerum pro 
remiflione animarum & peccatorum noftrorum Deo foli ad ferviendum 
fine expeditione, SrPontis inftruftione, 8c Arcis munitione j uteodiligen- 
tius pro nobis ad Deum preces fine celfatione fundant, quo eorum fervitu- 
tem in aliqua parte levigamus. Placuit autem tunc poftea Epucopis Ai. 
ftano Shireburnenfis Ecclefiae, 8c Swythuno Wyntaceftrenfis Ecclefiae, cum 
fiiis Abbatibus 8c (ervis di&um confilium inire ; ut omnes fratres 8c foro- 
res noftraead unamquamque Ecclefiam omni hebdomada Mercurii die, hoc 
eft Wodneldage : omnis congregatio cantet quinquaginta Pfalmos, unufc 
quilque Prebiter duas Miflas, unam pro Rege Ethel wlpho, 8c aliam pro 
Ducibus ejus huic dono confentientibus, pro mercede 8c refrigerio delicto- 
rum fuorum. Pro Rege vivente ; Deus qui jufiificas : pro Ducibus viven- 
tibus: Prttendc Domine. Poftquam autem defuncli fuerint, pro Rege De- 
fun&o fingulariter : pro Principibus defun&is communher: Et hoc fit 
tarn firmiter conftitutum omnibus Chriftianitatis diebus, ficut Iibertasilla 
conftituta eft, quam diu Fides crefcit in Gente Anglorum. Scripta eft autem 
hxc Donationis chartula Anno Dominica; Incarnationis DCCCXLIV. In- 
di£Hone IV. die * quoque Nonas Novembris, in Civitate Wentana, in Ec- 
clefia San&i Petri ante Altare capitale. Et hoc fecerunt pro honore Sanfti 
Michaelis Archangeli, 8c San&ae Mariae gloriofe Domini Genitricis, fimul- 
que & beati Petri Apoftolorum Principis, nec non 8c San&i Patris noftris 
Gregorii Papae, atque omnium San&orum : 8c tunc ampliorefirmitate Rex 
Ethelwlphus pofuit Chartulam fuper Altare Sancti Petri. Et Epifcopi pro 
fide Domini acceperunt, 8c poftea per omnes Ecclefias tranfiniferunt in fuis 

' Parochiis. 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major Wintonienfis. 



201 



Ecce quod quam plurimum tota Ecclefia Anglicana habet vencrari Wvnto- 
menfemEcdefiam, in qua oblatumeft iftud Privilegium, utab ea a/al as 
defcenderet Ecclefias. Quod autep in ifta chartula prsponitur AlftanusSh? 
reburnenfis Epifcopus Santo Siyythuno Wyntonicnfi Epifcopo, non aliter 
eft*, nifi quiaCancellarius erat Regis, & per eum, ut per GubernatoS 
(ficuterat) omnia Regm negotia difponebantur : ut ait Audor TcZ £3£ 
Chromunuum fub litera Hsc Charta habetur in Chronicis Wilhel- 
mi Malmesbirienfis, libro a<&. 

. Ifte Athulphus five Ethelwlphus in regem fublimatus, foeminam nobilif- 
fimam ac fatis rehgiofam, nomine Osburgam, duxitin uxorem; qus filia 
erat Aflaci famofi Pmcern* ejufdem Regis Athulphi ; ex qua quatuor fiE£ 
acPrinapps inclytosgenerayit, & unicam filiam, viz. Ethelbafdum Ethel- 
byrtum, Etheredum, & Alfredum. Qui omn* per ordinem poft 'patreni 
regnabant. Filiam yere ejus, nomine Ethelfytham, accepit Rex Merciorum 
Burthredusmconjugium: Habuit etiam quintum filium^ognomento Ethel- 
ltanum, non de matrimonio generatum ; cui, ut fcribit Auctor in Flores Hi* 
ftmarum, pater Athulphus omnia regna, quae ejus Genitor potenter adquifi- 
verat, contulit, Occidentalium Saxonum folummodb ipfe contentus Regno ; 
propter quod faftum filii fui legitimi omnes, prater Alfredum, contra Pa- 
ttern mfurrexerunt; &primogenitus Ethelbaldus,, u t Abfalon contra David, 
qui 

Aipirans regno per eun&as lfr&el tfrbes, 

Legatos mifit Abfalon ipfe fuos, 
Ut veniant armis fuccinQi, ieq; lequantur. 
; Nam parat in&ni Regis honore frui. 
Infignes ad eum Proceres gtomerantur inEbron;. • ■■ 

Poft Regem fequitur mfima, turjja novum. 

Ceftrenfis verb in fua Potierwca, lib. i. c . fcribit, quod iUa iofurue- 
tho fafta eratj ,qyia in redeundo de Roma Juditham filiam Caroli Calvi Re* 
gisFrancorum, quam defponfavit vicefimo annaregnifui, , in AngJiam fecum 
duxit; fcquia contra morem; Weftfcxonici regdi inthrbno.juxta fecolloca- 
vit, mfurrcxit in eum Primogenitus.fuus cum multis.Proceribus ; *ta ut tra- 
dita Pnmogenito fuo magna regni parts, vix tumultus fedaretur, >f am ob* 
fervatum fuerat apucj eos; ne Regina . fie .honoraretur in odium Ethelburgas 
Jiliae Regis Oftae, quae yirnmfuum?ricVicum intcsxicaverat, fedens in throno 
juxta Regem. Alii tamen aliter fcribnnt. i qubd Fitfi mfurrexerunt contra 
Pattern propter invidiam, quod Frater minimus, viz. Alfredus, ante omnes 
wunctus erat in Regem julfione paterna. Primam tamen pofitionem appro- 
bant Girardus Cornubienfis de Geftis Kegum Weftftxomm, lib. 2. c. i. Et 
Auttor de Coneordg»tiis Chromcorum, qui dicit, qubdantequam inuq&userat 
Alfredus frater edrum.'in totius Angliae Monarcham, rebellab&nt Ethelbaldus 
Ethelbirtus. Ethelredus aim Athelfcmo Shireburnenfi Epifcopo, propter 
caufam primitus pofitam. Hie Athylphys mult Alfredum filium fuum mi- 
norem Roman) ; ut primus omnium , Regum Angliae inungeretur in Regem 
a ian&iffirno Papa Leone, legationis officio in hac parte fanaiffimo Swythu- 
no Wyntonienfi Pontifice f ungente anno regni ndnodecimo ; & quod devote 
deprecabatur Rex, libenter annuebat fuhimus, Pontifex. Proximo fequenti 



* Cau& dubii Rudburao fait, qubd more fdetudo Swithuni tempore nondum inoleverat. 



?>fius aerace recepto Wintonienfis Epifcopus 
omnibus Provinciae Cantuarienfis fuflragancis 
poii Londonienfem pra?cedat. Ifta autem conr 



Vai Alftani nomen Swythuno praeponitur j 
ideo quod Alftanus ante Swithunurn Epifcopa- 
tum forutus eft. 



Dd 



anno 



Digitized by 



Google 



202 



Thom# Rudborne 



anno poft un&ionem regiam filio Alfredo conceflam pater Athulphus affum- 
pto fecum filio Alfredo, Romamadiit, limina vifurus Apoftolorum ; ibique 
per annum demoratus, fcolam Saxonum egregie reparavit, quae ab In4 Rege 
Weltfexonura primitiis erat inftituta; fed anno precedents conflagraverat. 
Fro hoc quod dicitur hie de (cold Saxonum fundat A Romae : Notandum, quod 
Ina nobihs Occidentalium Saxonum Rex, cum pro amore Domini cum con- 
juge fua regnum reliquiffet, 8c Romae inter Plebeios refiduum vitae fuse tranf- 
egiflet, & videns nationes caeteras fcolas inibi habere exceptis Anglis five 
Saxonibus olim ex fua gente tc regno, bono zelo du&us fcolam in Roma fun- 
davit, & competentibus expenfis dotavit pro vi&u Clericorum de proprii 
patrid vel Anglia adventantium. Hanc fcolam, ut diximus, combuftam re- 
novavit Athulphus Rex. Hie quoque Athulphus dum modo Romae degeret, 
cum publice poenitentes ac exules ferro vinftos videret, impetravit a L*omi« 
no Papa, ut Angli deinceps extra patriam fuam nunquam vin&i pceniterent. 
Ifte mitiflimuS in populum Domini denarium San&o Petro defingulis domi- 
bus regni fui annuatim conceflit, qui Romefcot appellatur. Sic 8r omni 
anno ex tunc trecentas marcas Romam mifit, viz. centum ad luminare San- 
Si Petri ; centum ad luminare San&i Pauli ; centum domino Papae. Infuper 
& Ecclefias* regni fui ab omni tributo regali libera vit. Decimam rerum fua- 
rum Domino obtulit. Ecce alter extra orbis climata Magnus Conftantinus 
hie. 

Propterea in fignum puree afle&ionis, quam erga Wentanam Ecclefiam te- 
nuit, villam de Chyltecomb cum appendiciis pro vi&u Monachorum ejuk 
dem liberalitercondonavit. Nec non plurima ornamenta Ecclefiaftica prae- 
di&o Ccenobio veteri benigniffimelargitus eft ; in quo corpus ejus venerati- 
one dignum honefliffime humatum eft f, cum regnaflet viginti duobus annis. 
Ifte nobilis Anglorum Bafileus Athulphus, deran&o Helinpftano Wyntoni- 
. enfi Antiftite, anno viz. XV. regni fui, & anno Dominicae Incarnationis 
Swithuh. DCCCLII. D ordinavit fan&iffimum Swythunum ex Praepofito Wyntonien- 
fi, qui modb dicitur Prior Monachorum, in Patrem & Paftorem ejufdem Ec« 
clem. Quod enimSan&us Swythunus Monachus erat, fc Prior Monacho- 
rum in Wyntonienfi Ecclefia, videamus quid fcribat Bonagratia de Villi 
Dei in EpJloM fua ad Nigros Monachos in Anglia, quae fie incipit : 0 quam 
ftttlarn, prafulgida y & omni morum compofitiont frahnens c/l Religio Com/er- 
fatioquc vefira t fanftiffimi Monachil Q t inquit, fsnBiflimi Monachi, cum A 
propria txnUms patriiin AnglU apud finBiffimos ac retigiofos Monachos totim 
Regni wftri dtgtrtm in Went unit urhe HeUnfiannm vtnerabiUm Abbntem Ct- 



t ' Obitum ejus anno 857. contigifle Rud- 
bunius in Hiftoria JWmri non male fcriplit. 
Chronologia enim Saxonica ilium anno 854. 
Romam perrcxuTc, ibi menfibus duodecim 
moram traxifTc, & poft biermhim a reditu de- 
fant3um cflr fefcrt. 

I Huic calculo adverfatur Etbelwlphi char- 
ta fuperius poiita, quam obtinuit a Rege Swy- 
thunus Epifcopus Wintonienfis, anno 844. 
Indi&ione 4. Indidio autcm falsi pofifa 
(quae tunc nona fuit) charts, faltcm annoram 
numero in chart! adhibito, fidem abrogat. 
Scribit Hovcdenus, Ghartam hanc fuiffc datam 



anno 19. regni Ethelwlphi, viz. anno Chrifti 
855. Vatatfi 4»w855. mJUBimt 4. inquit 
Florilegus . Atqj huic quidem anno Indie" Ho- 
ns numeras (de quo inter omnes convenit) 
adamuflnn convenit. Ifto igitur cbartam effe 
fariptam armo nullus dubito. Swythuni itaqi 
introitum anno 852. rede a Rudburno poft. 
tumarbitror. Hebnfaunira quidem anno 837, 
defun&um Godwin us aflerit, ex incuria lap. 
fus. Florentius enim,qui folus de Helinftani obi- 
tum mentionem facit, Ethelwlphi Regis initia 
anao 837. tradens* Helinftanum illo regnante 
vivis excem^e nSat. 



thtArdh 



Digitized by 



Google 



HiflorU Major Wintomettfi. 



thedralis EccUfu & vencrabikm Smthunum eiufA,*, c, / c r> „ 
Sanailwythuni, quam fecit Vhie^^^^ 

tuaris, cum i in Epifcopum Wyntonienfem^ ISSSaLS^ «Tn S** 
" tbunus Monachus, fervn us feryorum l^r J,W- , kg 0 Swy- 

« rendiffime Pater CelnodeArchiepifcope S COnfitcor tlbi > rev *- 
: in Propone Monachali^ 

« humani generis redemption & cujSs pofe&TZ? Pf ° 

« feculum, & Regni ejus nonerit finis TilW^^S Wta, ? s 
« dem, quam priores Patres noftri fervavemnt, £m omni h, SE^Tr*" 

en£fe^ ^ 
feme, apparuit ^usSwythunu's 

utfifratreseiusMonachi Wyntonienfis Ecclefi*, & fi qui demon u,, , ' 
queautcujufcunq^^ 

qusauxihum implorare, Deus veUt pro.ep.taora Qft^^TS 2 
munera bomtatis fua: per c,us mer ta conqedere, quanta pro L^Sot 
cclispropter vmutem humditaus, ay* .eft Mater Wium virtutum ou? 
excettentuisprapollebar, dumin bpcmubvxyem. vi«u«un, qua 

• Jam veto .valefeclranis cadaver fuum extra jEcdeiiam nrcrmi* *. «. i • 

nams Ecclefoe. DecolEt autem anno Porowiexlncarnatiaiis + DGcr f Y«? 

baque Atoffimo intimorr& exultabat cum tiemore. .flropoeraS S 

©naorUntftedus .n l.brodev.ta .puns gloriotf Antyiicis SKychuni ma™ 

Pauperisms viftum, nudkJargifis amiaum, .,' • . ... 
Dividis^n^ifCTis.muneffajlargapius. ; 0 "'• 



209 



E t metro quarto:fic fcribitidemDoiaor yeoerabilis Laotfredtls. 

' * - r . ■ . . ■ 



Mente humiliin tantumjPrarfiilmitinclyxusideai; 
Ut (e poft obitum fineret nullatenus intra 
Ecclefwc propriae penetralia, corpore. poni. 



* VercorneSwithunus ftnior, VVtyitonieo- 
lis etiam Epifcopus, SS. Dubrkii & Davidis 
fcmiliaris,& literarum fami ccleberrimus, cum 
janioie male pdmixtus fomt. DeiUo vWe^ 
Gaflridum Maimwtcnfiuflija^&itaH 

«. .& Gir^mCaoibKnUii in yiti&I&k 

^^""^ate Acade^.Uq^abflig^ K 
eniis iplendide fabulatus erat Rudburnus in 
Kftaria Mtnari \iKct verbis : ^Woitaromi: 
871. combufta efiZhnverfitM CantabrigicnfisX 
V* fait dJificats mm a tmmdi creation? 
4815. a CMttdro duct, & frequent *t 4 a 

Dd 



not 394. • • ' r 

t.Sic^uidcm .fiovFdciius, Mailrofenfis, & 
plures alii, . Vt\b aotein. obiit anno 8&2. 6. 
iNoaiJulii, fcril .5, (^ ^WigomicBrv-i 

anno 



Chrifti 862. anno 3'. Ethelbcrti Regis obiirfc 
me^mo^t. Ct^^nt Anpalcs breves Win- 
tpn. S«Lnatryibfem.$w^humin annum Sx6. 
obitum in 872. protelaht.i>ontiricatus tamai 
gefti annos re<ae numerant. 

Qui 



. Digitized by 



Google 



204 



T H O MJE. RllD BO R N E 



Qui taftus virtute humili le fprevit, & extra 
bit templum quafi vilis homo indignulque fepultus. 
Innumeris fignis virtutibus, atque corufcis j 
In quo fermonera divini dogmatis effe, 
Cemimus impletum : Plebem qui dicit ad orhnem : 

(i) Luc xiv. 00 Ima fubit praeceps fele exultando fuperbus. 

1 1. lma petens humilis contra exultabitur omnis. 

Pontificavit enim lan&iflimus Pater & Patronus Wyntonienfis Ecclefiae 
fpecialiflimus Swy tbunus quatuor annis tempore regis Adulphi five Ethelwl- 
phi, & toto tempore Ethelbaldi regis primogeniti Athulphi, & duobuS annis 
tempore Regis Ethelbyrti, qui lecundus erat filius Athulphi. Hoc eft in toto 
pontificabat XI annis. . < 



CAf ITU L U M IU 

De Ethelbaldo Rege, primogenito Athulphi Regis. 

DEfun&o Athulpho Rege ? fucceflit in Regnum filius ejus primogenitus 
Ethelbaldus ; ficut Pater ejus vivens difpotuenr: ; hoc addito, ut E- 
thelbaldus primogenitus regnaret iri Weftfexia^ 8r fecundus Ethelbyrtus in 
Cantia & Eftfexia dominatum teneret : Imperium tamen totius Monarchic 
remaneret Ethelbaldo; ut referunt Girardus Cornubienfis de Gefia Regum 
We(tf*xbnum> libto 2do. & Au&or in Flores hiftoriarum, cum Mariano Scoto. 
Hie Ethelbaldus contra divinum praeceptum 8c Chriftiani nominis dignitatem 
& contra omnium Paganorum morem Juditham novercam fuam in matri- 
monio ducens, effrsnis duobus ac dimidio poft patrem annis Occidentalium 
Saxonum apicem crudeliter gubernavit. Sed tandem facris exhortationibus 
beatiflimi Patris noftri Swythuni ab errore fupradi&orefipilceiis, dimuTd 
Judithd noverca fu£, cujus torum foedaverat, rJeracla poeriitentid, tempus 
quo lupervixit, regnum pace & iuftitiatemperavit. Scribit etiam Girardus 
Cornubienfis de Geftjt Regum Weftfaxonum lib. iio. quod tanta humilitas erat 
in beatiffimo Swythuno ; quodqwequidregibus, quicqwid principibus fiiade- 
bat pro lalute animarum fiiarum, fine murmuratione, fine contradiftione 
di&is ipfius San&i aflenlum ex toto' corde praebuerint. Erat ifte Ethelbaldus 
quantum ad crimen recitatum tanquam alter Ruben in faefci commiflb, nqn 
in poena : de quo Ruben fcribitur in Aurora. 

Tu Primogenitus virtus mea,. tuque dolori6 

Principium, donis imperioque prior. 
Sicut aquae liquor es effufus ; crefcerenunquam 

Pofles j lasfifti nempe Cubile Patris. 

Me Ethelbaldus mftigantelan£tilfimo Swythuno Ccenobium vetus muni, 
cvit contra hoftiles Danorum incurfus ; ele&us k Domino in Ducem fuper gen* 
tern Anglorum, quemadmodum Aoth defendit populum Ifraeliticum contra 
EglonRegem; de quo metric^ ficicribitur in Aurora. 

Qui rx>pulum fervet, qui dextram conterat hoftis : 
ji Ilia Dei pietas pro pube mittit Aoth. 



Qui 



Digitized by 



Google 



Qui Ethelvaldus |1 poft quinquennium defunftus, & Sbyreburniae conditusi 
Regnum reliquit fratri fuo Ethelbyrro; 



CAPITUL ilM IV. 

• * 

t)e Regno Ethelbirti, fratris Ethelbaldi, &fiHi AthUlphi Regis. 

EThilbyrtus in Regerh coionatus, ftreniie dulciterque illiid moderatusj 
amorem populi erga ft plurimum adauxit : ut Jobab, qui 8c Job, Rex 
regnum tra&abat Edom. Hie multoties Danos debellavit ac devicit ; prout 
de iplbfcribunt plurimi Chronicantes. Hujus principis anno Regni tertio 
obiitfpecialis Wyntonienfis Ecclefiae Patronus 8r Pontifex fen&us Swythunus. 
Ifte Ethilbyrtus Wentanam Ecclefiam perplurimum adamavit. Nam tdn- 
quam valens Imperator in facrum templum veoiens, obtulit Altari dona fb^ 
lempina; ut fcribit Vigilancius in librode Baftlica Petri, cap. 56. Et port- 
quamregriabat*annisquinque; morti obediens, apud Shy reburnam fibi lo- 
cum elegit fepulturae. 

CAPITULUM V. 
De Succeflione Etheredi in regnum Occidentalium Saxonum. 

* * 

GOnceflum eft Regnum totius Provincial Occidentalium Saxonum poft 
mortem Ethilbyrti Etheredo fratri fuo. Qui riovids uno anno contra 
holtes, Danos viz. conflixit varia licet fortund, faepius tamen vicjor extite- 
rat ; interfe&i a parte Danorum Comites novem, ijtexoaus, praterea popu- 
lus fine compute Memorabilis pi:* caeteris spugnaf bat* quam apud f Efcen- 
dune fecit ; ubi congregato utroque exercitii danorum & Anglorum, Rex 
Etheredus contra Reges Danicos, & Alfred us frater Regis contra Duces pug- 
haverunt utrorumque exercituum animis ere£tis. : Vefper jam occiduus'bel- 
lum in craftinum protelavit* Fafto mane A lfredus frater Regis aderat ; 
Rex verb Etheredus divino intentus officio remanftratin tentorio. Ammoni- 
tus a fuis ut ad pugnam properaret, negavit fculterius progredi, quoad eflfet fi- 
nis officii. Quae fides Regis mukum fratrem adjuvit. Completo Dei fervitiOj 
cruce ftipfun\Rex confignans bellum adiit ; cujus virtute & Dei miraculo 
Dani territi pedibus falutem committentes fugerunt. Caefus eft ibi Rex Ofeg ^ 
Duces quinque, vulgus innumerum. Reges Merciorum & Northanh ybro- 
rum, qui fibi tributarii fprent, fed rebellare incipieotes, viriliter perdomuit. 
Ecce Chriftianus miles cum TrajanOi 

Attamen primo anno Regni iftius nobilis Bafilei Etheredi crudeliffimi Dani 
Civitatem Wyntonienftm depopulantes, repentine Mpnafterium intrantes, 



H Re&ius poft triennium. Obiit enioi an- 
no 860. telle Chronologia Saxorrid. 

* Confonat Chronologia Saxonica, qua 
Ethelbertum quin«juennio regnaffc, & anno 



866. Ethelredum fratrem fucceflbrera habu- 
iflcpiodit. 

T Vide hiftoriaro conpmiflae apud E^efdune 
pugna anno 871. apud jChronologiam 5axo-' 
nicam, pag 533. 



Monachosf 



Digitized by 



Google 



3o6 Thoma Rudboh^e 

1 - 

Monachos. univerfos, non unus fupcrfuk , micidarunt ; anno |J Domini 
DCCCLXVII. ut tradit Girardus Cornubienfis de Gcftit Regum Wefffdxo- 
mm ; & idem fcribit Vigilancius in libro de Bajtlica Petri, cap. i j. Et hoc 
a&umeft anno fecundo poft.obitum lan&iflimi Patris noftri ac Antiftitis Swy- 
thuni, poftquam Monachi. temporibus Anglorum praedi&um Monafterium 
inhabitabantannoCCLXXXVll. Et Canonici Ssculares intraverunt Coeno- 
bium iftud permittente Rege Etheredo, graviter tamen id ferente poft anni 
retfotoridriem, anno gratia DCCCtXVIII. anno terrio Pontificatus Alfrithi 
AtFRiTH. Wyntonienfis Epilbopi. Hac conditione conceflit Rex Etheredus Alfritho 
WytJtonienfi Arttiftiti, ut Cierici Sseulares divinum officium in veteri Cdr- 
nobio Wimoriiscelebrarent, vk. quoadulque Monachi invenirentur, qui 
priftina hareditate in ipfa. Ecclefia gaudereot Domino vota Iaudis perfoJ ven- 
ues. Sell Monachi in aliqua multicudine non inveniebantur in Anglia ab illo 
tempore ulque ad tempora pacrfici Regis Edgari & fan&orum Archipraefulum 
Dunftani Dorobernienfis & Ofwaldi Eboracenfis, & 3an£ti Athelwoldi Wyn- 
tonienfis Prsfulis ; ut plenius infra dicetur. 

Etheredus Rex oum humaniflime Monarchiam fuam * quinque annis per- 
tra&aflet, apud Wymbornam lepelitur : de quo merito poterit diciilludMe- 
triftae cujuldam egregii : 

Obfequiis, lento, probitate meretur amorem. 
. Claruit infignis laude, beatus obit. 

Ton wrt. + Alfritho fucceffit in Prafulatum Wyntoaienfis Ecclefis Tumbectus, 
quiHanefium aeStulhelyng contiilit ad fabricam iplius Ecclefise. 

C A P I T U L U M VI. 

De Alfredo bono, qui primus omnium Brieannorum & Anglo- 
■ mm "Regum Rex erat inun&us. 

COnAimtuffeflpoftcleceflum.pcseclari Principis Etheredi live Ethelredi 
frater ipfius Alfredus miles invi&iffirnus, qui natus eft in Province 
Berkenfiin villa jregia quae Wantynghe nuncupacur, quiinfacra Baptilmatis 
regentratione vocatus eft Alfredus non Aluredus, flcut quidam indole 
&- inhonefte pronunciant; quia hoc non erat noraen ejus, led Alfredus 
iplbmet atteftanre qui condendo Teftamentum (ic icribit in lingua* Saxonica, 
quodteftamentum ficiacipit : ic ^peodcyranps cf a$ on )>irrpm gaypitpm, &c. 
Mater 1 veto ejus Osburga dicebatur, femina fiitia reJigiofa, , nobiiis genere & 



J| Paula alitor Annaks breves Wintonienfes, 
MSS. ex quorum fententia Dani Monachos 
Wintonienfes trucidarunt anno 873. Canoni- 
ci Sxcularcs intrarunt anno 875. & Ecclcfiam 
WintDnifnfenrinhabitaiuiit annis p6. txpriir 
demum anno 969. Si conjeduris indulgendum 
effet •, vdlem potius ftragem Wintonienfcm 
anno 871. fadtamefie. Illo cnim anno ex- 
ercitus Danorum ex Mercia'& Northanimbria 
in WdHaxoniam venit, atqne intcgro anno 
ibi commoratus eft » anno autem 87 3 i per ©ri- 
entales Saxones tranfiens, Northanimbtiam re* 
pctiit: tefte Chronologia Saxonica. 



* Rede : Cbiit enim poft Pafcha ineunte 
anno 872. Chronol. Sax. die p. Gal. Maii. 
FJorikgus. Nee abludit HJftoria Mimr Rud- 
burni. 

f S uccefl h ffle 'Swithuno -anno-8tfa. de- 
fuijfto.Nullam meretur fidem charta Beornre- 
di Regis Mcrciopum data Coenobio Groiian- 
denfiann0 8tfo. cui fiibfcriptaTe dicitur, apod 
Ingulphttnr (oh 492. Eodem circiter tempore, 
tjuo EthdrdduSRex, obiffle videtur, viz. an- 
00871. 

Illl Dunbertum plerique vocant. Obiit is 
anno 87^. authore Florentio Wigornienti. 

ingenio, 



Digitized by 



Google 



Hifioria Major Wimonienfis 



207 



ingeoio, qua filia erat Aflaci famofi pincerna Regis Athulphi. Qui Alfre- 
dus in iofamilibus agcns annis, Sanfto Swychuno Wyntonienfi Ephcbpo tra- 
ditus erat erudiendus. Nam idem Praeful egregius quondam nutricius erat A* 
thulphi Patris fui. Hie Alfredus dicitur primus Monarch* fecundo modo. 
Hie vir admiranda probitatis uxorcm duxit de regali genere Merciorum, fili- 
am fcil. , Athelredi Comitis Ganiorum, nomine Ethelfwytham, ex qua ge- 
nuit Filios & Filias, qui hoc ordine prodierunt in lucem. Primogenitus om- 
nium vocabatur Edmund us, quern Pater adhuc ipfometin humanis agente 
fecit inungi, & in Regni Monarcham coronari ; qui non multb pbft ante Pa- 
ri^ mortis nexibiis a%rimitur, &in vetcri Monafterio Wyntonienfi fepe- 
Jitur ; ut fatis clare 1 patet intuentibus lapidem mannoreum tumba ipfius, qui 
jacet adhuc in terra ex boreali parte Altaris, ubi Mifla matutinalis five ca- 
pitularis celebratur. Ec eft Epitaphium in marmore fcriptum iftud ; Hie 
set Edmundiu Rex, flint Mdredi Regis. Sic verb uno modo Alfredus vulga- 
riter nominabatur: Erat enimfecundum vulgarem opinionem quinomius, 
viz. A-lu-re-dus, Alnre-dus, E-lu-re-dus, Elnre-dus, Aldredus ; 8c hoc ha- 
betur in libro de Concordsntiit Chroructntium, fub literd A. OUa veto Ed- 
mundi Regis jam tranflata iunt in quoddam Sarepphagum locatum fuper lo- 
cum nuncupatum r C&e ftolp IpOle ; ut invenitur in quodam Libello [Robert i} 
quondam hujus Ecclefia Praepofiti poftmodum Abbatis Weftraonafterii de Ge- 
ft is Wilhelmi & He firm Po*tific*m. Ifte Edraundus quia vivente Patre co- 
ronatus eft, fed tamen ante Patrem mortuus, Patre poft Filii mortem ite- 
rum regnante, in catalogo Regum qui Monarchac extiterant, non ponitur. 

Poft hunc Edmundum habuit Alfredus Rex Egelfwytham filiam, & Ed- 
wardum, qui poft fe regnabat, Elfledam filiam, quae nupfit Comiti Mercio- 
rum Etheredo, quae poftquam obieraty iepulta eft Glovcrnia in Ecclefia San- 
Qi Petri, quam ip&m cum viro luo conftruxerat, fiiper oua San&i Ofwaldi 
Regis, qua a Bardeneya ibidem attulerant. Sed & ilia Ecclefia per Danos de- 
ftru&a, Aluredus Eboracenfis ArchiepUcopus ex Monacho Cathedralis Ec- 
clefia Wyntonienfis, aliud quod in urbe nunc pracipuum Monafterium eft, 
reparavit ; in quod Monafterium ipfo Elfleda, qua Merciorum Domina di- 
cebatur, cum viro fiio tfanflata eft. In hujus Elfleda laudem Henricus Hun- 
tungdunenfis Archidiaconus, libro 5/0. hanc decantat Camoenam. 

O Elfleda potens, 6 terror Virgo virorum, 

ViQrrix natura, nomine digna viri. 
Te quoque Iplendidior fecit natura puellam. 

Te probitas fecit nomen habere Viri. 
Temutaredocet, fedfolam, nominafexus: 

Te Regina potens, Rexque trophaa parans. 
Jam nec Cafarei tantum meruere triumphi. - 

Csefare fplendidior Virgo, Virago vale. 

Habuit etiam Alfredus Ethelwardum, virum literatimmum, 8c Philofo- 
pbum in Univerfitate Oxenfordenfi, qui iepultus eft in Novo Monafterio 
Wyntonia, quod modo Hydanominatur; & Elfredam & Elgivam virgines. 
Ethelfwytha primogenita nupfit Baldewyno Comiti Flandria, ex qua ill© 
genuit Arnulphum & Aldulphum. Aldulphus a Patre lufcepitComitatum Bo- 
nonia ; ex Arnulpho Comites Flandria defcenddre. Elgiva verb poftrema 
facta eft Sbafconia Abbatifla. 

Nobilisifte Alfredus Regna, qua olim erant in Anglia, in Comitatusdi- 
videbat ; & ut fides Chriftiana in Regno fiio iemper crefceret, florens in 
virtutum floribus, Univerfitatem Oxonienfem fundavit. Ab ipfo etiam, ut 
diximus, defcendit Inunftio Regum Anglia. Et ut vitam aque libraret, 
viginti quatuor horas, quibusdies naturalis integratur, intres partes divifit. 



Digitized by 



Google 



oo8 



Thomi Rudborne 



E quibus cfto horas legendo, fcribendo, orando ; o&o circa corporis curam ; 
o&o circa regni negotia tranfegit. Ad . quae diftinguenda pofuit in Capella 
fua candelam viginti quatuor partium, quarum dilpertita confumptione per 
acdituos fuos de fingulis pradiftis moneretur. Hie etiam dedit Leges, quibus 
tantam pacem infudit Provincial, ut etiam ubi femitae in quadrivium findun-» 
tur, aureas armillas homineo fufpenderent, nec eflent qui eas contig&e me* 
tuLegum. Conftruxit etiam tria Monafteria, viz. * Novum Monafterium 
Wyntonise, & hoc fonat quia incoepit fundare, Athelneyarh, 8c haec quidem 
Monachis, & Sheptoniam Santtimonialibus, quibus praefecit filiam fuam, ut 
diximus, Elfgivam. Mortuus f verb ciim regnaffet annis viginti novem, pri* 
mitus fepeliebatur in Veteri CcenObio Wyntoniae ; fed propter deliramentum 
Clericorum dicentium regios Manes refumpto cadavere no&ibus per domos 
aberrare, .Filius ejus Edwardus genitoris pffa tulit, & in Novo Monafterio 
pofuit. In laudem hujus inclyti AJfredi Henricus Huntyngdunenfis ponit 
hocverfus: 

Nobilitas innata tibi probitatis honorem 
Armipotens Alfrede dedit, probitaique laborem ; 
Perpetuumque labor nomen ; cui mixta dolori 
Gaudia femper erant, fpes femper mixta timori. 
(f) l. vidus. Si modb (J?) tutus erat, ad craftina bella parabat. 

Simodb vittor erat, adcraftina bellapavebat. 
Jampoft traofeftbs regni vitaeque labores, 
. Chriftus fit ;ei vera quies, fceptrumque perenne. 

- ^ • 

Denbwiph. HicAlfredus quendam Subulcum, J| nomine Deriewlphum,. inveniens, atl 
fcolas mifit } qui poftmodum Do£br in Theologia Oxoniis fa&us, per ipfiim 
Alfredum Regem in.EpifcOpum Wyntonicnfem ordinatus eft. 

' 1 " C A P I TULUM VII. 

De Edwardo Seniore, filio Alfredi Regis. 

LjEtabunda, utcreditur, gaudia acccelica intrante Alfredo milite incly to 
circa annum Dbminicae Incarnationis nongentefiinum primum, fiic- 
ceflit filius ejus Edwardus, dictus Senior, qui, 

Tunc juvenis nomen Regni clamatur in omen ; 
Ut faufto patrias titulo moderetur habenas. 
Et inun£his ac coronatus eft in Principem roper gentem Anglicam apud 
Kyngefton, eodem anno quo Pater ejus decefierat ; literarum cultu Patre in- 
ferior, led potential pariter & dignitate gloriofior. Nam multb latiiis fines 
imperii fui dilatavit. Totam revera Ettfaxoniam, Eftangliam, Northan- 
hymbrianf, aliafque Provincias, quas diu Dani poffederant vel dono Patris 
fui vel indulgentia, -de manibus illorum extorfit ; Scotos & Wallenfes in de- 
ditionem "accepit ; fundavitque Caftrum Herefordenfe. Undede ifto prae- 



- «*. Anno fiindatum efle Novum Mo- 
rafieriura Wintoniae Rudburnus in Hiftoria 
Minvri {cribit. 

t Obiit anno poi. die 28. O&obris, fcria 
quarta \ juxta Florentium & Weftmonafteri- 
enfem. Obitum bidao antevertit Chronolo- 
-gia Saxonica. 

}| Denewlphuoi Subulca tn Alfredo Regi apud 
Atheliogiam latisanti familiarem fa&um, de- 



mum Regis opera Uteris inftitutum,ad Ephco- 
patum Wintonienfcm evedhim efle vulgata eft 
apud Hiftoricos noftros fabula. Fabulam enim 
efle &res"fuadet, & Ghronologia fubindicat. 
Alfred us namqi #.thelingiam infulam non fecef- 
fit ante annum 878. & anno fequenti Dcne- 
wlphus Epifcopatum fortitus eft. Theologia 
autem Doftorem apud Oxoniam eundem cre- 
atum efle inane eft Rudburni commentum. 

claro 



Digitized by 



Google 



Hijhria Major Wlntomenfis. . 209 



claro Principe poteft illud carmen reibnare in ore omnium in ipfius Iaudem, 
quod de Juda Machabseo canit fic Aurora : 

Poll: Patr is occafum Judas Machabaeiis, iit hoft& 

Extinguat> gentes conterat, armaparat. 
Fratribus 8r fociis & cognatis 8c arnicis 
Fultus Sr adjutus, vulnus inliofte fecit. 
Ifte Edwardus genuit ex Egwynnd^Hluftri fcemina Athelftanum & Alfre- 
dum, quern in tantum dilexerat, ut ipfomet vivente fecit ipfum Juveneni 
coronari in Regem ; ut habetur in Libra de Coneordantiis Chronicorum Tub 
lit* A. Et etiam ihvenitur in Libra de Secretin Novi Monafitrii WyntonieA- 
fist Quemadmodum Rex David fecit defilio fuo Salomone, dequometrioe 
fic fcribitur s 

Afeendit Salomon, patre jubente, thronum. 
Et ifte Juvenis in(ignis ante Patrem naturae debitum (blvens, (epultus eft cum 
Patre in Novo Monafterio Wyntonienfi. Genuit etiam ifte Edwardus ex 
Egwynna filiam nomine Edgytham ; quae nupfit Sirichio Gomiti Northari- 
humbrorum} quae 8t requielctt apud Tan witham, & pro San&d colituri E- 
thelwardum genuit ex Elfleda filia Elfelmi Comitis, qui inftru&us litera- 
ture, nondiu vixit. Ex eadem uxore genuit Edwynum, frfexfilias^ lcil. 
Elfledam, Edgy vam, Etheftildami Ethildam, Edgytham, &r Elgivam. Pri- 
ma & tertia ccelibatum Domino voverant/&apud Wyltoniatn ambo requl- 
elcunt juxta Matrem tumulatac* Edgivam dedit Pater Karolo Regi Franco- 
corum, fitio Lodowici filii Caroli Calvii Ethilda nupfit Hugoni Capet Re- 
gi Occidentalium Francorum. Edgytha & Edgy va miflse funt Henrico Ale- 
mannorum Imperatorj maritandae. Quarum fecUrtdam ille locavit fiHo fuo 
Otboni ; alteram cuidam Duci juxta Alpes. Ex uxore, Edgyva nomine, 
cenuit Edwardus duos filios Edmundum Sr Edredum, qui ambo poll Athel- 
ftanum regnaverunt ; &f duas filias, Sanftam Edburgam Domino dicatam, 
quae in Monafterio Monialium Wyntonienfium, quod fithelfwytha mater Ed- 
wardi fundaverat, requieicit J &r Edgy vam, quae nupfit Aquitanorum Priri* 
cipi Lodovico. 

Ifte ReX infignis reparavit Univerfitatem Cahtebriggiae, a Paganis, viz. 
Danis, combuftam,, Cujus filia Elfleda Merciorum Domina^ de qua liiperi- 
us memoriam fecimus, urbes multas condidit, & reparavit ; quae funt Bre- 
nimsbyrii, Burgum fupra Sabrinam, Tunneworth juxta Lychefeld, Stafford, 
Warewyaimj Chyrysbyry, Watesbyry, Edysbyry in Forefta juxta Ceftri- 
am, quae nunc omhiiio deleta eft. Princeps ifte iricottiparabilis Edwardus fe- 
cit commutationem cum Denewlpho Epifcopo Wyntonienfi, proCdsmiterio 
Veteris Ccenobii Wyntonienfis ; ut fundaret in loco, ubi Ccemeterium illud 
erat, Novum Monafterium. Et terra quam commutavit pro Coemiterio, 
te extendebat ad menluram trium ftadiorum & trium virgaruni. Et obti- 
nebat totum fpa^ium a medio Ccemiterii, quod mod6 eft, cum terra, inqud 
flat Verfbrium, cum gardino Sacriftae, & cum terrd in qua aedificatum eft 
Bracinumcum Gardino Infirmorum. Totum illud fpatium vocabatur olim 
Antiquum Coemiteriurri. 'Ifte Denewlphus rexit |J Epilcopatum XXIV an- 
il is ', & fic morti obediens, fepultus eft in propria Ecckfia. Et ex tunc vaca- 
Vit Sedes Wyntonienfis feptem annis. 

Anno Dominicae Incarnationis DCCCCIV* fecundim Wilhelmum Mal- 

Ee mes- 



j| Succeflit Dunberto anno 87^. authotr j phus fedtm Wintonknfemeo iriquinon rexit, 
Florentio. Hihc ii ducas numerum ad annum 1 (quaiims poft qumqucnnium dfctnum annojc. 
• bojL. quo Fritheftanus a multis confecratus } 909. vita faaSm faerit, juxta Fkwcntium 9c 
pcrhibetur , anni 24. Pontiftcatus a Dcncwl- Chrondogiam Saxonicarn.) Anno enkn 904. 
pbo gefti con&rgent.Nonnnllis autero Dcijcwl- 1 fcdcs Wintonicnfis integro fq>tennio vacavc- 



Digitized by 



Google 



mesbirienferti de Regibut lib. ido. ex decreto £ormofi Papae, dim per feptem 
annosplenos deftituta fuerat Sede fcpifcopali omnis Regio Gewyleorum & 
Weftfaxonum ; Edwardus Rex congtegavit Synodum Senatorum gentis An- 
glorum, cui praefidebat Pleimundus Archiepifcopus, interpretans diftin&a 
verba Apoftolicae Legationis. . Tunc Rex & Epilcopi elegerunt fibi, fuitque 
(0 Matth. ix. confilium ; & juxta voccm Dominicarri ;■■(«) Mejjis qtidem mulu % Operarii au- 
v 37* tern pa&t i elegerunt & cbnftkuerunt fingulos Epifcopos Provinciis Gewy leo- 
F r i t h e- mm. Fritheftanum ad Ecclefiam Wyntonieoiem-, Athelftanum ad Cornu- 
t t a n. bienfem five ad San&um Germanum, i Werftanum ad^hyreburnenfem, Aldel- 
mum ad WeUenfem, r Edulfum atf Gridienfem, Auftralibus Saxonibus virum 
.idoneum Bernegum, 8t Merciis Ceowlphum, viz. adcivitatem Porceftrae. 
Ifte Fritheftanus dilcipulus fuit San&i Grimbaldi ; & ab eo fufcepit habitum 
Monachatem ; fuitenim prtmitus unus ex Clericis Saecularibus, qui videns 
. Monacfiof urn lan&iffimam convcrlacionem, fieculum reliquit, &■ ad religio- 
nem con volayit ; ut fcribit Vigilancius in Hbro de Bafilici Petri, cap. 9. Hie 
beatus Fritheftanus- bb eximiam fen&itatem fa£tus eft Epiicopus; 8r vigin- 
ti duobus annis in omnifan&itiate pomificavit ; fed poftea amore divinae con- 
. temp.Iationis curam«defcrens paftoralem, ordinavit San&um Brynftanum lo- 
co fiii EpHcopum,. ac ipfe paiuperem & Monafticam vitam ulque in finem 
tranfegk ; ut liabeirar in ^uodam-Scripto Edwyni Monachi in Saxonicd Lin- 
Brinstan. gua, qubd fic incipk ; . Jc /Eadpin rutmoin on ealden mmirtnse, &c. in quo Scripto 
fit mentjp. confirmations, aijufdam Compofitionis per Sanflum Dunftanum 
Archiepifcopum, perSanSbm Athelwoldum Epilcopum & Sanftum Fri- 
theftanum fcpifcapum, medium locun?°tenentem inter Santos Dunftanum 
& Athelwoldum, .oh reverentiam eximiae fan&itatisin eo, inter Vetus Mo- 

nafterium & Novum. 

Edwardus di&us, Senidr,- outn clementiflime Regnum Anglorum pertra- 
&abat annis f viginti quatuor,i in Villa Regia, Farunduna" nuncupate, diem 



rat, juxta vVillelmumMalmsburicnicm de Gt- 
ft'u Regum, fol.26. Circa annum itaque 897. 
Denewlfus fedem Wintonienfem, hoflili inva- 
fione fugatus,dereliquiiTe cenferi poteft, atqiilli 
Fritheftanus 311110 905. inCdncilio Panangli-' 
co fubrogatus, una, cum fcxaliis Epifcopis a 
Plegmundo Archiepifcopo Canruaricnfi confe- 
cratus. Malmsburienfis. qujdcm rem geftam 
ad annum 904. narrat, anno tamen fequcnti 
contigiflc non obfcure indicat. Et anno 905. 
fa&am efte feptem Epifcoporum conlecralio- 
Mcm teftantur Acta Concilii in Archivw Ecclefi- 
ae Chrifti Cantuarienfis, ut de Florilego taccam. 
Inextricabilis.quidem (crupulus manct de EpU 
ltola Formofi Pap*, qui ante novenntum obi- 
it, li quisei fidem adhibendamcenferet. Com- 
incntitiam autem eilc pluribus argument is con- 
Tftat. Ndnnulla videre eft apua* Papebrochium 
In Chronologic Pontiricum Romanorum. Ut 
xjuod fentio autem dicam j nort folbm Formo- 
li Epiftolam, fed & integram de confecrationc 
feptcm-Epifcoporum a Plcgmundi fa&a, &de 
ieptennali vacatione Epilcopatuum, quam 
-Malm sb twr i en fa e^-Florikgufrnarrant^hiftoriam 
commentUitm effe arbitror. Scdem enini Schir- 
bumenfem anno 903. pkmm fuiffe ex inferius ■ 
dicendiscohftabit : 8c Dcnewlphum rebus ge- ' 
rendis coto iUo fepteunio interfuifle liquet. An- 



no etenim 897. Praetor provincial Wintonien- 
fis adverfus invafiones Danorum ab Alfredo 
Rege conftitutus eft, authore florilego, qui 
ilium Berthulfum male appellat. Anno 900. 
fubferipfitcharta: Alfredi, 8c anno 904. charts 
Edwardi Regum datis Novo Monafterio Win- 
tonienfi, in Regiftro Hidenfi MS. £ 72, 73. 
Neutiquam igitur ante obifum Cqui armo 909. 
contigit) Denewlfus Epifcopatus fuicuramde- 
feruit i fed ncq> Fritheftanus ante annum 9 10. 
confecratus eft. Ejufceeniminitia Chronologia 
Saxonica & Florentius in annum 910. reiki* 
unt. Idem & Rudbumus, fibi parum con- 
forms i quod calculos in Hiftoria fill prox- 
ime Icqucntcs ad invicem confereu ti facile pa- 
tebit. Hinc etiam anni 22. Pontiricatui il- 
lius ccdere deprehenduntur. Annoenim 932. 
die 4. Cal. Junii Byrnftanum Obi fiicceflbrem 
Ordinavit, & anno fequcnti obiit. Id Chro- 
nologia : Saxonica, Florentius, Chronicon, 
Mailro(enfe, 6c Raiulphus de Diceto (in Ab- 
brev* Chronic.) tradunf. 

t Edwaxdum annis 23. regnafle, anno 924. 
defundumeffe, Rudburnus in Hiftoria Mino- 
ri fcripferat. Et argumenta fane nonconttem- 
nenda (uadent Edward urn illo anno obiiffe. 
Utrinque tamen fiibdu&is calculis in earn pro- 
pendeo fententiam ilium anno demum 927- 
vkam rinivifle. 

claufit 



Digitized by 



Google 



Hiftorid Major Wintonienfis. 



in 



claufit extreraum ; & Wyntonia in Novo Monaftcrio, regio more, fcpui- 
tus eft. r 

C A P I T U L U M VHI. 

Dc Rcge Athelftano, filio Regis Edwardi fenioris, & de Epifcopis 
Wyntonienlibus in ejus temporibus. * 

DE mundo ad coeleftc Regnum tranflato nobili Principe Ed wardo jfenio- 
re, filiusejus Athelftanus apud Kyngftone coronatur in Regem. Hie 
Edgyvam fororem fuam mifit Henrico Alemannorum principi maritandum ; 
quam ut fupcrius diximus, tradidit Othoni filio fuo in conjugium; qui qui- 
dem Otto poftpatremimperatoria dignitatis diademate infignitus, gemmas 
& equos nec non quoddam vas ex onvchino tranlparens & politum ita fiibtili 
calatoris arte compofitum, ut vere nuttuare fegetes, gemmare vites, , homi- 
num imagines moverevideantur. Accidit quodam tempore, Rex Athelfta- 
nus contra Scotiam . properabat, & in eundo beatum Joannem Beveriacenfem, 
vifitabat, fiiper cu jus Altare cultellum fuum pro vadio pofuir, promittens, 
quod fi vi£br rediret, cultellum digno pretio redimeret ; quod 8c implevir. 
Poft vi&oriam verb in redeundo rogavit Deum ; ut prece San&i Johannis Be- 
verlacenfis evidens aliquod ftenum oftenderet, quo prafentes & futuri cog* 
nofcerepolTent, quod Scoti deberent de jure Anglis (ubjacere. Unde Rex 
cum gladio fuo percufliflet fcopulum quoddam lapideum juxta Caftrum de 
Dunbar, qui ufcjuehodie ad menfuram unius ulnae ex i£hi ejus eft cavatus ; 
deinde in redeundo dignadotatione cultellum redemit. Recepit etiam Rex 
Athelftanus kpwcdi£ioOthoneenfem Conftantini Magni, in quo literisau- 
reis nomen pofleflbris legebatur, in cu jus capulo fuper craflas auri laxnmas fi- 
gebatur davusfmeusdequatuorquibusChriftus in Cruce figebatur: Item 
& lanceam Caroli Magni, qua vibratd temper vi£br abibat, quam tradunt 
aperuine latus Chrifti : Item & Vexillum Sanfti Mauricii Martyrjs, quo Ca>- 
rolus ufus eft contra Saracenos ; item partem fan&ae Crucis & partem Corona 
fpinea ; quarum aliquas partes Rex Athelftanus Monafterio de Malmesbyry 
delegavit ; ut fcribit Wilhelmus Malmesbirienfis de Regibus lib. 2do. 

Princeps ifte infignts Athelftanus inter piurimabella inteftina unum habuit 
cumDanis; ubi ceciderunt ex parte Danorum Rex Conftantinus cum quin- 
queReguIis, duodecim Ducibus, & tota pane congeries Barbarorum. A* 
thelftanus tertio Regni fui anno Monarchiam totius Anglia fufcepitfub quar» 
ta diftin&ione, fblufque abfque aiiqui contradiSione alicujus fuper tatam 
Angliam regnavit ; quod Aifredus Avusfiius& Edwardus Pater fuus, prop* 
ter Danorum irruptiones 8r invafiones facere penitus non valebant. Nam ter- 
tio iftius Athelftani Regni anno ftatutum fuit inter Regem Athelftanum & 
Regem Dacorum Anelafum, ut quilibet eorum eligeret virum fortiflimura, 
ita quod inter eos fieret duellum pro jure Regni, ut eorum qui habuerit 
vi&oriam, Rex ilhus partis, quaobtinuerit vi&oriam, habeatur pro Rege 
ex jure totius Anglia. Pa&oifto ex utroque parte firmato, eligitur ex parte 
Regis Danorum Gigas mka longitudinis, invifus, inhumanus, ac non mala 
meditations ignarus, vir inter naille ducentos quinquaginta Danes fortiflimus, 
nomine Colbrondus. Ex parte verb Atheiftani Regis Anglia eligitur Comes 
de Warewyke miles optimus, pradens, moderatus, fapiens, ftrenuus, 
jaftus, animofus^bellicofus. JJnde&xjuafi inter f exa g i nta fortes exfor- 
tiulmis Ifrael, quUmbwnt le&ulura Regis Salomonisomnestenentesgladios 
& ad bella doftifisml fit ifte Miles cuin fortitudine ; animpGor, nomine 
G w tso. Inter hos ppnitur jus Anglia. Quid plura ? (Statuitur locus con- 

E 2 fliftus 



Digitized by 



Google 



a 12 



Th-om/e Rudbok ne 



fli&us extra Borealem plagam Civitatis in quodam loco, quimodb C&t 
(pPDe 99eBe vocatur, olim Denemarch appellatus eft, prope Monafteriumde 
Hyda ; conveniunt ambo Comes & Gigas. O viri praveteris pugnaces ; qui 
dum mutuos enfes alter in alteram mitteret, profiliebant ex i&ibus ignes, ac 
fi tonitrua corufcationes procrearerit. Diu dubium fuit, cui praftantior vigor 
ineflet. Quandoque enim praeyalebat Comes Gwydo de Warewyk, & cede- , 
bat Gigas; cedebat Comes, & pravalebat Colbrond* Tandem poft diutur- 
nos confli&us gratia Dei opitulante Gwydbni conceditur vi&oria, & quae 
propria fica erat Colbrond ejuflem Gigantis amputavit caput Sf ambobus Re- 
gibus obtulit. Gloria & ingens latitia Anglis; pavor& ftupor maximusin- 
vafit Danos ; fic vero deinceps fiib pace Dani degebant, quafi homines Ligii 
Regis Anglis ufque ad tempus Etheldredi Patris San&i Edwardi. In fignum 
verb victoria refervatur eadem fica praedicti Colbrond Gigantis, cum qud 
truncatumeratcaputejusaGwydonecomite de Warewyk, in Thefaurarid 
Ecclefia Cathedralis Apoftolorum Petri & Pauli, & Santti Swythuni Wynto- 
niaJuCjueinhodiernumdiem ; & vocatur eadem fica ab Anglis CottQonDijS 
Sir. Ifte Athelftanus Conftantinum Regem Scotia & Dunwallum Regem 
omnium Wallenfium regnis fuis cedere compulit; quos poftea fub fe regnar* 
permifit, gloriofius efte pronuncians Regem facere, quam Regem efle. 
A&um eft enim Duellum inter Gwydonem de Warewyk 8r Gigantem Col- 
brandum anno Dominica Incarnationis DCCCCXXVII. & annoejufdem 
Regis Athelftani tertio. 

Incly tus Princeps Athelftanus Vetcri Ccenobio Wyntonienfi, ut neceflaria 
praeberentur Chrifto fervientibus, tria maneria conceflit, viz. Chylbolton, 
Eneford, Hameryfworde ; inluper & inter catera bona unum memoria dig- 
num geffit, 'viz. Decretum compofuit de dandis decimis in Regno fuo. 

San&us Fritheftanus Wyntonienfis Ecclefia Praful pontificabat XVIL an- 
nis tempore Edwardi fenioris, & quinque annis tempore iftius Regis Athel- 
_ ftani ::mortuus verb lepultus eft in Ecclefia Cathedrali Wyntonienfi ; cui fuc- 

INSTAK * ceflit Brynftanus, || quatuor tantum annis regens Epilcopatum. Hicfan&us 
virexdifpipulo & Monacho Sanfti Grimbladi feftus eft Wyntonienfis Epifc 
copus. Primitus enim erat unus ex Clericis Sacularibus, fciL in Wyntonienfi 
Ecclefid ; led poftmodumlaculo reli&o faftus eft Monachus. Iftum purifli- 
mafinctitatis-fuiffe fcribit Wilhelmus Malmesbyrienfis de Ponttfctbm lib. 
add. Quotidie muTas pro defun&is cantabat. Singulis no&ibus Coemiteria 
prope (pivitatein Wyntonienfem circumibat dicens, Placebo et Dirige ; cum 
commehdatione pro animabus fidelium ibi requiefcentium. Hoc cum qua- 
darn vice faceret in Ccemiterio fen&ac Anaftafia, expletilque omnibus fubjun- 
gpret ; ;Requiefcant in pace ; voces quafi exercitus infinitie lepulchris audivit 
refpqndentium, jimcn. Idem Dominici exempli ardentiflimus executor pe- 
des egenisomni die femotis arbitris lavabat, menlam& cibos apponens, nec 
pro difciplind famulantium reliquias abftergens. Obfequio confummato, pau* 
peribulque dimiflis, ad cateras horas in Dei fervitio comptendas ibidem re- 
manebat ; orationibus, ut creditur, vacans. Quodam ergo die pro eonfue- 
tudine ingreflus nulla antea interpellatus agriwdinis moleftid litbkbclam 
omnibus fpiritu vjtali caruit. Clientes qui confuetudinem ejus noffent, tunc 
quoque orationibus occupatum crederent, tota die jacere pafli ; at verb fe- 
quenti diluculo if rumpentes inveniunt cadaver fine mente. Conclamatus eft 
ergo, & fepulturae datus ; fedcives, quia interceptum morte videbant, ora- 
nesejusmemoriamobJiteraverefilentio, nefcientes, quod fcriptum eft; Non 



\ Brinftanum Epifcopatum anno 932 . ini'uTe 
Rudburnus in Hiftoria Minori rede tradir. 
-Obiit aufcm anno 934. ad . fcftum Omnium 



San&orum, juxtaChronologkmSaxonicam-, 
Florentium, Hovedenum, aliofquc ; ade6que 
biemm &quioqucmcn^bw tantumrcdit. . 

foteft 



Digitized by 



Google 



. "V^^vA. 

Hifioria Majet < Wintmienjis. 213 



foteft male ntoriy qtti bene vixerit : & jujlus quacurtque morte prxoccupatvs fiterit, 
in refrigerio e+il. Correxit id divina recfcitudo longo poft tempore fuccedentc 
Sancto Athelwoldo Wyntonientf pontifice hoc modo. Quadam enim no&e 
cam idem lan&iflimus pontifex Athelwoldus fblus in Oratorio fon&x Deige- 
nitricis Mariae intentiflirhe devotis incumberet precibus J repente vidit coram 
fe aftantes tres {acerdotales viros pontificalibus infulis redlmitos, Sf afbe&u 
praeclaros. Apparuerunt ifti tres yiri non in ecftafi, fed in veraVvigilia ; ut 
lcribit Wilhelmus Malmesbyrienfis ubi fupra, & etiam habetur in Vitd ejufc 
dem Sanfti. Oftendebant enim fe (an&ifli mo Athelwoldo hoc modo. Cum- 
que venerandus pontifex Athelwoldus pro claritate vultus vix polfet eos afpi- 
cere ; unus eorum quipropior fibi afliftebat, officiofiflim^ eum falutans ak : 




nus ; alter verb beatus eft Swy thunus, fpecialis hujus urbis Patronus. Nove- 
rifque quia ficut me cum eis hie vides in praefentia ; ita cum eis in coelo non 
difpari fruor gloria. Cur ergo fraudor honorificentia mortalium, qui magni- 
ficor conlbrtio cceleftiumfpirituum? Finierat, Srinaerem cum fociiselap- 
fus pretiosa fui memoria provincialibus appofita nihil non venerationis dein- 
ceps emeruit. Sanftus ergb Athelwoldus divind revelatione inftr u&us, facto 
mane in unum colle&is fratribus, cunSa cjuas viderat, perordinem enarra- 
vit; & beati Brynftani feftivitatem fingulis annis perpetualitercelebrandant 
inftituit. Defun&o autem beato Brynftano, iepultus ell: in Ecclefia prima fe- 
disingente Gewyfeorunh • 

Poft decetfum verfc beati-jiatris Brynftani, annuente Rege Athelftano, citai 
acclamationetotius Cleri & popuii Ebhegus, * ex Mgoacho Glaftonienfi inEipmoufc 
Paftorem eligitur Wentanae ' Ecclefiae. Hie ad caeterarumvirtutumcumu- 
lum, quibus laudabiliter quam abunde pollebat, etiam Prophetid clarusfuit. 
Hujufce di£H duo erunt causa exempli. Dies erat Cinerum, & Pontifex pro 
more pcenitentes Ecclefiae liminibus exclUdebat : caeteros-adhortatus eft; ut 
jejunio & caftitati vacantes etiam uxorias delicias abjicerent illisdiebusj 
fru&um dignum pcenitentiae effe, ft qui multa illicita comraiferis, 8c licitis 
abftineas. Do&ririam reverenter audientibus caeteris, -unus jocular! voce 
emiffa aliis rifom excuffit : non poffe fe temperare a convivid fimul & conju- . 
gio, ut pariter abftineat a cibis 8r Venere; quinimb uxorem, quamcubili 
aliquamdiu fubmoviffet, in proximo ad ttfum nodtis revocaturum ; petulan* 
ti8r vulgari verto exaggerans fatuitatem foam. Turn vox Epifcopiiubmur- 
murantis ab aftantibus audita & intelle&a eft : Contriftas me mifer, nefeiens 
quid ventura pariat dies. Duram Prophetiam vicina mors nebulonis exceplt* 
Pottero eniW mane in ciibiculo repertus eft exanimis, a Diaboloque guttur 
ejus elifos. Alioque tempore ordinavit pariter ad Presbyteratus gradum tres 
Monachos, viz Dunftanum, Athelwoldum, & quendam Athelftanum, qui 
poftmodum mohafticae veftis Apoftata, caelibatu contempto in meretriciis am- 
plexibus vkam efiudit. Completis lolempniis, fanftae rqcordationis Praeful 
adhacrentes allocjuitur : Hodie coram Deo tribus vlris mahus impofiri ; quo 4 
rum duo poritificalis ordinis gratiam nancifcentur ; unus in civitate Wygor- 
nia, deinde in CantM ; alter meam fedem cjuandoque implebit fucceflione le- 
gitime ; tertius voluptatum volufabrofe ingurgitans miferabilem fortietur 
exitum. . Hie Athelftanus qui pro familiaritatei cognationis praefens effet^ 
proterva confultatione Sacerdotem invafit^ Num ego«rounus ex duobus, qui 



■■ i ii 



* Gognoxnerto Calvos, iucoffitBrinftano [ anoo 935* juxta Chtonologiam Sazoakanm 

J: I Floienuvim&HQYcdcauro. t . 

EpiP 



Digitized by 



Google 



ThOMIE R.UDBQKNE 



* t . V I* . 



Epifcopaiidignitate Mimandifunt? Non, inquit, erittibipax, neque Ibrs 
in eo, quern prafatus fum, ordine ; neque permanfurus es in ea, qu£ ho- 
minum oculis lenocinaris, vefte. Quanta fan&iflima mentis dignitas, ut 
evidenter & fine fiico Coelorum efierret fecreta ? Neque enim in terram ceci- 
derunt verba ifta, fed etiam in verum iblidantur per confequentia. Dunfta- 
nus & Athehvoldus anguftam viam, quae ducit ad vitam, terentes infignes in 
pradi&is Epifcopatibus emicu6re; tertius ktas faculi femitas curiitavit. 
HacWilhelmus Malmesbirienfis de Po*tijictt*s lib. 2J0. 

Ifte nobiUflimus Bafileus Athelftanus pro animi fratris fui Edwyni, quern 
pravo ufus confilio in mari fecerat fubmergi, duo Coenobia conftruxit, viz. 
Mydeltone & Mychelneye ; & ea pradlis multis k pofleflionibus ampliavk ; 
ut tradit au&or in Flores hiftoriarum iub anno gratis 939. Etpoftquam 
Regnum AngUa ftrenue gubernaflet annis XVI. f moriens apud Glpverni- 
am fine liberis, apud urbem Madulf, i.e. Meldunenfcm ultimum diem refur- 
re&ionis expet\at. In ejus laudem fie canit quidam Metrifta & meritb. 

Regia progenies produxit nobile ftemma ; 
Cum teoebris noftris illuxit fplendida gemma. 
Magnus Athelftanus patriae decus, orbku re&i, 
IUuuris probitas k vero nefcia fle&i. 



C A P I T U L U M I X. ' 

De EimuadoKcge& fratre Athelftani, & de Prjefulibus Wyn : 
tonienfibusinejustemporibus. 

I Uccefljk Athelftano Edtnuodus germanus ejus, apud Kyngefton corona- 
) tus, adolelcens, decern & 0B.0 circker annorum,anno gratia DCCCCXL. 
imundas^enuit«x.Elgyvi Regina fud filios Edwynum & Edgarum pacifi- 
cum. Ifte in proprium dominium Nortjianhymbriam & terram Cumber- 
land;, devi&is Danis & expulfis, fufcepit : in qua expeditione Rex Edmundus 
accepk&cum offaGalfridi Abbatis,& Hyltfo Abbatifla, & detulit ufqueGlo- 
yerniani. Rex Edmundus nobiliffimas civitates in Anglia, viz. Lyncolni- 
am, Snptingbam^ Derbeiam, Stafiprdiam, Legeceftriam, quas eatenus Dani 
inookienafH, demanibus^eorum extorlit, & Juce fidei illuftravit. Hie Ed- 
mundus Aaelaf Danum & Paganum de facrofonte levavk ; & ifte alter He- 
raclius., cfmfilioque San&i Dunftani tunc Glaftooienfis Ccenobii Abbatis fta- 
tuenda flatiiit, & corrigenda correxit^ iUudk^ Monafterium rebus & perfonis 
plurinmm' nobilkavk : qui, ut fcribunt Marianus Scotus & Galfridus,in fepti- 
mo Rggni lui anno, dum.Papiferumfijum de manibus amulorum fuorum 
erripere veHet, interfe&us [] eft abiUis apud Pukylchyrcbe, fed apud GJafto- 
jiiamfepeliiiur. Vetus Cdmobium Wynronia in tantura confortatusefti ut 
quemadmodum de Salpnaone, fic4e€ojpotuko'ici in diebus fuis : 

, la Templo Regis non eft audita iecuris ; 
Malleus hie tuus eft, quo te patienrla tundit, 
U t fie ad coeli regna politus £as. , 



'i 1 1 1 



f P.nmnaf ns anno g7^, xcgnavit annis 16. J fclovcmhdsXhional. Sax. p. 



obiit anno 940. Sic Rudburnus in Huloii4 
Jrtmm. ^tfiiteicgnawt annis 1*4. & htb- 
domadibus 10. dcfkndlus anno 941. tf.'Cal. 



U Interfcdura efle anno 9^6. die fcflo S. Au- 
gottini RudbumuE iniiifto»iS Mmm xtktvt cui 
Uiffragatur Chxonologia Saxonica, p. 558. 

In 



Digitized by Google 



Hiftwk Major Wimonieitfis. 215 



In hujus Regis tempore per totum tempus regni fui pontificabat in Wynto- 
jucnfi Ecckfia San&us Elphegus, de quo fupra mentionem fecimus. 



GAMTUtUM X. 
De Edredo Rege, fratre Athelftani Regis* 

% " 'emitam mmwi& s pott rratr 

: Huic8cScoti,ficut 



INgreflb univerlae carnis" lemitam Edmundo, poft fratrem fuuiii Edredus 
fucceflit in regnum j, <qui 3pu4 Kyngeftpn corona.tur. HuicfcScoti, ficui 
& praedecefforibus fuis, collafiibdiderunt. ' Princeps ifte nobilis multum di 
lexit Vetus Monafterium Wyntoniae ; ita qubd crucem njagnam ex auroJfc 
imaginibus aureis eidem Ecclefiss liberaliter contulerit in Icribit VigifaBcius 
in Libro de Bafiliea Petri. Infuper duo^ haec Maneria redonavit, viz f 'Dan- 
. ton & Huflebourn. Qui dum graviter agrotaret, bunftanum Confeflbrem 
fuum aceerfivit ; cui feftine accedenti votf Angelorum obiturri ejus clare info- 
; suit ; Modi Rex Edredus rtquiefcit in paeei • Ad quam vocem equus, cut Dun. 
, ftanus infedit, ablque fefforis Jaefiorie in terram corruens exlpiravit. Dun- 
ftanus autem fepelivit Regem Eclredum in Veteri Monafterio Wyntonienfi. 
Hicetiam Edredus inter castera pietatis infignia Coenobiiim Abandoniae fun- 
ditus dirutum, quod Ciffa pater Inae prios fundaverat, per San&um Athel- 
woldum ficut in praefenti cemitur exaltavit. Poft novemverb annos cum 
diraidio regni fiii fpiritum ccelo reddens, ut diximus, corpus ejus human- 
dum Wyntoniae in Veteri Cocnobto dereliquit *, anno DomiriicaeTncarnatio* 
nis DCCCCLV. Exemplum forte pofterisPrineipibusTelinquens, quernad- 

modum > • ■ \ . 

Sic Rex fit conftans, fit fortis, mollia vitamv ' ,' n ' J ' '-' 
Ijftum conftantem fledere nemoqueat. 

. Iftius Regis Edfedi anno fexto f decefttt San&us Elphegus COnfeflbr it 
Wyntonienm Pontifex, annoieptimodecirnofui Epifcopatus, & in propria 
Ecclefia Cathedrali corpus ejus tradituf (epulturae. Huic beato Elphego 
fucceflit Alfinos in Epifcopatum Wyntonienfem, vir regalis prolapiae &r eigre- Ai? »wu* 
giae literature; fi non Simoniaca labe pollueretur. Supra modum enim 
afpirabat ad honorem Arcbiepifcopatus Dorobernenfis Ecclefiae. Unde con- 
tigit ut mortuo Odone Dorobernenfi Archipraefule, ifte Alfinus paratis ad- 
vocatis, quorum manus palpave'rat, fiibreptoque Regis Edgari edifto Can- 
tiam intrufus eft. Primoque except ionis die non abftinuit, quin furias men- 
teconfotasevomeret, tumulum beati viri Odonjspedepulfans, animamvoce 
laceflens; Tandem, ait, peflimefenex, vivacem animam effudifti j lerbmc- 
liori locum facieos abiifti ; itaque quod diu cupiveram te invito teneo. In- 
de tibi malas gratias ago & habeo. Sed illo exa&o die, cum rabiei efflator 
cubilifedediuet; vidit beati viri f ffigitrn aftantem, -8f -kapfopefare^onvici- 
um, & velox minari exitium. Ule qui volatico phantafmate le derideri cer- 
-deret vd pataret ; nihiiominus ad recipiendum pallium Romam per Alpes 
contendebat. Ibi nivali frigore gelatus nihil aliud remedu comminifti potu- 
it, quam ut exenteratorum equorum adhuc ipirant&us. extis immergeret pe->- 



* Minos rede Rudburaus in miftorii Mi- ' 
nvr'%. Edredus regnaoit emit nevtm & dim-, 
diu j obiit tamo 955. £ vivis cnim txccfiit 
anno 95 5. die fefto S. Clcmcntis > fi Chrono- 



f Obiit Elphegus anno 951. die fefto & 
GregoriL W Chronologu Saxontca, Flqrai- 
tius, Maikoienfis & Hovcdenus produnt* 

des, 



Digitized by 



Google 



a i£ , *T.HOM A RliDB6RNE 



des, quibus San£H lepulchrum violaverat. Sed nec fic algore tepente, in 
mortem anima fugiente diriguit. Tandem a fervis fuis mufto Iabore in An- 
gliam deportatus Wyntoniae tepelitur. Willelmus Malmesbyrienfis de Ponti- 
Brith bl- jicibus iibro primo. Alffino || fucceflit Brithelmus ; cui Sanctus AthelwoJdus 
uu s. Glaftoniae Monachus, & Abbas Abandonee, fucceflit, & Praefulatum Wynto- 
nienfem fufcepit regendum : de quo plura inferiiis dicentur. 

C APIT ULUM XL 

DeEdwyoRege, primogenito Edmufidl Regis. 



£Dwyus, primogenitus Edmundi fratris Athelftani & Edredi, apud 
Kyngefton coronatur anno Domini DCCCCLV. Hie prae omnibus 
Lcclefiafticis exolbs habuit Monafticae Religionis viros. Caufom injuftilfi-* 
mam talis odii recitat Willelmus Malmesbyrienfis , de Regibus libro zdo y Ce« 
ftrenfis in GioPolicroMco, lib. 6. c. 9. Marianus Scotus cum Alfrido. Utinam 
Alexandria Scipionis& Nofpurnae exempla caftimoniae animum iftius Regis 
ab illecebris revocarent. De primo narrat Vegetius de re mUtm. cjuod ciim 
capta effet Virgo qusdam nobilis eximiae pulcnritudinis cuidam Principi de- 
fponfata, fumma temperantia ei pepercit, ita ut illam relpueret, led ad 
ijx>nfum inta&um remifit ; qua remifisa, univerfe gentis & Principis mentes 
fibi fubjugavit. De fecundo narrat Valerius Maximus de Geftk Prindfum 
Romtnorum ; Qubd Scipio Princeps Romanus minus in Hifpaniam, eo mo* 
memo, quo caftra intravit, edixitut omnia, quae voluntatis caufa comparaca 
erant, amoverentur : unde &: duo millia fcortorum leguntur abiifle ab exercitu. 
De tertio narrat idem Valerius, quod dim Nofpurnas pulcher adolelcens, cum 
effet excellentis pulchritudinis & mirae fpeciei, k ex hoc pHirium dominarum 
illuftr ium follicitaretur afpe&ibus ; faciei decorem confudit, & feciem foam 
obfufcavit, ne decor ejus effet incitamentum vel irritamentum alienas Jibidi- 
his. Hie * duobus annis regnans, in tertio deponitur, in quarto moritur, 
fepultulque eft in novo Monafterio Wyntoniae ; quia Refpubhca non augetur 
nifimoribus virtuofis. Unde Auguftinus fecundo de Qivime Dei ? recitans 
verbiim Ennii Poetae, fiefcribit: 

Moribus antiquis ft At res, Romanxquc virtm. 
Adeo enim erat petulans adolefcens, & totus libidinibus dedicus ; utbea- 
tum Dunftanum pro eo qubd eum pro fuis exceflibus laepius arguebat, multi- 
pliciter aflftixe'rit, 8c exilio dampnaverit. Hicetiamin tantum Monaftici 
Ordinis profelfore3, & non fblum eos, veriim etiam homines & fervientes 
eorum in tota Anglia priiis facultatibus fuis nudatos juflit in exilium deporta- 
ri. Coertobium Malmesbyrienfe plulquam ducentis quinquaginta feptem an- 
nis a Monachis inhabitatum ftabulum fecit Clericorum > ut vult Willelmus 



H AlflJnus fucceflit Elphego feniori anno I gia Saxoniea, flc Wolftano m vita Ethelwol- 
951. Cantuariam tranflatus auHO 958. in Al~ \ di, inter Ada Benedictin. Sax. 5. p. 614. 



pibus interiit anno 959. id produut Floreh- 
tius, Mailrolenfis, flc Hovedenus. llli in fede 
Wintonienli Brithelmus fucceflit anno 958. 
authore Mailrofenfi > atque obiit anno 96$. 
juxta Florentium & Hovedenum. Brithelmum 
fufcepit Ethel woldus anno 96 3 . confecratus in 
Vigilia S. Andrcse, die Solis, tefte Ghronolo- 



* Edvf ius regni parte aquilonari muldatus 1 
eft anno 957. obiit autem anno 959. menfc 
Maioexeunte. Sic Florentius, Dunelmenlis, 
flee. Chronologia quidem Saxonica obitutn c- 
jusin annum 957. quo regni parte fpoliatus 
eft, retulit : Rudbumas in Hiftofia Minor* u* 
annum 9^0.- 



mes- 



Hifioria Major Wintoniehfis. 217 

frlalmesbyrienfis. Hujus anima, ut quidam fcribunt, creditur pod mortem 
precibus San&i Dunftani a pcenjs Inferni liberatam, & in llbrtem Pcenkentium 
tranflatam efle. 

C A.P I T U L tl M Xlt. 
De Edgaro Rege pacifico, fratre Edwyni five EdwyL 

EDgarus filius Edmundi, 8c frater Edwyi five Edwini, fucceflit fratri in 
Regnum. Hie Edgarus pacis amator 8c veritatis, aequitatis> 8c ju- 
ititiae ccelittis a nativitate iua in Regem defignatus,apud Bathoniam coronatus 
eft anno Domini DCCCCLX. Hie pacificus fuit, 8c piures leges bonas com 
didir, eafque per totum Regnum fuum oblervari praccepit. Hie etiam Prarfu- 
latum (<0 Wyntonienfis Ecclefiae contulit S. Dunftano ; qui adjun&o poftea (d) I wigor- 
Londonenfis Ecclefiae Praelulatu gemino claruit Pontificio. Tandem Odone n,enfi1, 
Archiepifcopo Cantuariae defiin&o, idem San&us Dunftanus Archiepifcopus 
Cantuaris eft effe&us. Hujus Regis Edgari pacifici tempore nunquam ex- 
ercitus advenarum Aogliam infeftabant ; cujus dominio Reges Humbrorum, 
Scotorum 8c Wallenfium colla dederunt. Hie tria millia fexcentas robuftas 
naves congrcgaverat ad defenfionem hujus Terrs. Nec ullus fere annus 
regni fui fuit, quo non neceflarium alkjuod fecerit, quo non Monafterium 
novum funda verit. Ob hax ergo opera nullas domefticorum infidias^ nullum 
exterminium aliorum fenfit. 

Iftius Chriftianiflimi Regis Edgari anno regni firitettio, viz. annoDomk 
nicae Incarnationis DCCCLXIII. Sanctum Athelwoldum elegit Edgarus ad Etheiwol- 
Epifcopatum Wyntonienfis Ecclefiae ; confecravitq; ilium beatus Dunftanus Do- dus. 
robernenfis Ecclefiae, i. e. Cantuarienfis Archiepifcopus. Ifte fan&iffimus pater 
Athelwoldus primp Tub San&o Dunftano Abbate Glaftonienfi factus eft in eo- 
dem Coenobio Monachus ; ac poftmodum Rex Edredus audiens lanSitatem 
Athelwoldi, inftinctu matris (use Edgivae, tradidit ei quendam locum Aben*- 
donia nominatum, quo modicum antiquitiis habebatur Monafterium, quoq] 
Ciffus Regulus, pater Inae, conftruxit, fed tunc negle&um ac deftitutum. 
Cbntulitque ei Rex ad reparationem domorum de tbelauro fuo, ac Mater e- 
jus largius munera ei direxit. Faftus ibidem Abbas Athelwoldus Monachos 
congregavit, 8c in magna vitae fan&itate illos rexit ; ut feribit Johannes in 
Wftoria Jure* Tub anno gratiae 960. Qui Athelwoldus poftmodum, ut diftum 
eft, fa&us Wyntonienfis Epifcopus, reclamavit Monachos in propriam haere- 
ditatem, viz. ad Wyntonienfem Ecclefiam inhabitandam, expulfis Clericis ; 
qui non nifi pro tempore (ubftituti fuerant, quoufque Monachi invenirentur 
in aliquo numer 0, qui ipfam Ecclefiam habitarent. A primaevis enim tem- 
poribus Monachi erant in Wyntonienfi Ecclefia ; quod bene cernens almifluus 
Pontifex Athelwoldus, cum confenfu Regis Edgari, 8c fanQiflimi Duhftani 
Dorobernenfis Archiepifeopi, 8c Sanfti Olwaldi Eboracenfis Archipraefulis, 
Ciericos expulit a veteriMonafterioWyntoniae, adducens illuc Monachos de 
Abendonia Sabbato in capite quadragefimae, Clericis incipientibus poft com- 
munionem, viz. Servite Domino in timore, &c. quibus lpfe Abbas Sr Epif- 
copus extitit. Sed poftmodum refpirandi ad priftinam dignitatem propofi- 
tum arripientibus Clericis infra Refe&orium veteris Monafterii Wyntoniac, 
& expectantibus cun&iscum San&o Athelwoldo fententiam Regis praefiden- 
tis & Archiepifcopi Dorobernenfis San&i Dunftani, divinitiis vox de imagine 
Crucifixi in muro cojlocata regiis auribus pariterque Archipraciiilis intonuit 
fiib hac forma, caeteris omnibus hoc ignorantibus ; Abfithocut fiat, Abjit hoc 
ut fiat 9 judicijlis bene, mtttaretis non bene : Ad hanc vocem ftabilimentum 

Ff fulcepit 



Digitized by 



Google 



2i8 -Thom/e Rudborne 

fufcepit Ordo.Monafticus, ut inhabitet in domo Domini in longitudinem di% 
erum, maligno confilio Clericorum diflipato. Qui videntes fcam nihil pi ac- 
valere nequitiam, tamdiu per diverfas gentis Anglorum provincias hue illuo 
que difperfi font, quoulque vitam finierint. Ifte etiam fan&iflimus pater 
Athelwoldus anno revoluto, annuente Rege Edgaro, Canonicos expulit de 
Novo Monafterio Wyntoniae, ab adventu Normanorum in Angliam ippfca 
ditto ; 8c Monachos cum Abbate introduxit ; ordinavit autem illis Abbatem 
Ethelgarum five Algarum ; qui poftea Auftralium Saxonum Epifcopus fa- 
ctus, demum poft Sanctum Dunftanum Archiepifcopus Dorobernenfis five 
Cantuarienfis eft effectus. 

Apiid Wyntoniam quoque Monafterium Monialium in honorem beatae 
Maris Virginis, ab Ethelfwytha, matre Edwardi fenioris, primitiis funda- 
tum, de novo reparavit, 8c competentibus pofleflionibus ampliavit. Locum 
quendam Ely dictum, ubi erat Monafterium Sands Etheldridae Virginis, 
pro tunc a Danis deftructum, 8c regio fifco redactum, non modico pretio 
Sanctus Athelwoldus emit ; Monachos ibidem ordinavit, 8c Bry thnothum 
Praepofitum Veteris Monafterii Wyntoniae Abbatem ipfis inllituit, 8c locum 
aedificiis reparavit. Emitque a Rege Edgaro locum Medamftede tunc, nunc 
. Burgh nominatum, Bafilicamque congruis aedificiis ornatam in honorem be- 
ad Petri confecravit, Monachos inibi ordinavit ; Eadulphum eis Abbatem 
inftituit, qui poft Sanctum Ofwaldum Archiepifcopus Eboracenfis factus eft. 
Tertium nihilominus locum pretio acquifivit, qui propter fpineta circum- 
quaque fubcrefcentia Thorneia nuncupatur ; 8c Monachos ibidem ftatuit, 8c 
Godmannum eis Abbatem praefecit,circa annum Gratis DCCCCLXX. ut re- 
fert Johannes in HiftorM Junk, i 

Quod iuperiiis dictum eft de expulfione Clericorum ab Ecclefia Cathedrali 
- Wyntoniae, 8c introductione Monachorum, fcribit Wilhelmus Malmesbyri- 
enfis, auctor in Flares hiftoriarum, Florentius, Marianus Scotus, 8c plurimi 
alii Chronicantes": fed modb quid de ilia expulfione 8c introductione fcribat 
' ' Johannes in HiftorM oared videamus. ' Sanctus, inquit, Athelwoldus juben- 
' te Rege Edgaro, anno Domini DCCCCLXIII. a Sandto Dunftano Doro- 
' bernenfi ArchiepifcopoWyntonienfis Epifcopus confecratus eft; erant au- 
' temtunc in Veteri Monafterio Wyntonienfi Canonici nefandis moribus im- 
' plicati, elatione, infblentia atque luxuria praeventi ; adeb ut nonnulli eo- 
' rum dedignarentur Miflas fuo ordine celebrare ; repudiantes uxores, quas 
' illicite duxerant, 8c alias accipientes ; gulae 8c ebrietati jugiter vacabant ; 
' quod minime ferens Epifcopus Sanctus Athelwoldus accepta a Rege Edgaro 

* licentia expulit eos, 8c Monachos de Abendona introduxit ; quibus ipfe Ab- 

* bas 8c Epifcopus rait. Mifit autem Rex miniftros fuos, Clericis praecipiens, 
' ut confeftlm loco renunciarent, aut habitum Monafticum fufci peient. Qui 
' nimio pavore perterriti, 8c vitam execrantes Monafticam, intrantibus Mo- 

* nachisiliico exierunt^ fed tamen poftmodum tres illorum habitum Monafti- 

* cum fiifceperunt. Itaque ufque tunc in gente Anglorum non erant Monachi 
' nifi in Glaftonia 8c Abendonia. Haec Johannes in HiftorM AureL * His vifis 
confiderandum eft, qualiter pro Monachis veteris Ccenobii Wyntonienfis, 8c 
quod Monachi erant in ilia Ecclefia ab antiquis temporibus ; Pacificus Rex 
Edgarus. Sequitur Gharta Regis Edgari. 

1 Adredemptionis fiiae augmentum omni conatucuncti ftudent Orthodoxi ; 
'utfidei, fpei, charicatifque alis veluti veftiumfulgore amifti, pretiofarum- 
'que fplendore gemmarum adornati, fanctarum virtutum copia perfpicui, 

* criminum pondere femoti, terreni corporis ergaftulo verfantes, lachryma- 

* rumque valle cum nimio degentes certamine, totius animi cultum ccelefti 
(0 PhiL in.' habitatione theorico figant meditamine. (/) Noftra, inquit Apoftolus, con- 

ao «* verfstioin Qcelis eft. Hinc ergb ego Edgar Domini iargiente gratia totius Al- 

1 bionis 



Digitized by 



Google 



Hiftom-Major Wintmienfis. ' 219 



' bjonis Bafifeus, fedula procurans folicitudine, ne Catholicorum quifpiani 
' a&uali degensconverfetione aliqua fecularium rerum vexatione a contempla- 

* tiva impeditus vita incongrue revocetur;quod olim apraedeceflbribus noftris 
' Ecclefiis Domini ad fui famulatus obfequium egregii conceflum libertate fii- 
c crat, renovando libentiflime recupero. Hujus rei gratia jura omnia pr«- 
' dicfca & fuperius diftin&is locisordinatim novis Ikeraruai apicibus defigna- 
'ta, Chrifti compunttus fpiramine, juftoutens judicio, ad ufus Pontificum 

* fopradi&a Ecclefia vita" religiosa regentium, pro animae mea falute, reg- 
' mque ac fuccefforum meorum profperitate, aterna libertate cum optima^ 

* turn meorum confilio devot us admodum reftitui, omnique faecularigloriose 

* foluta dicavi fervitute ; nevexatione mundanae affli&ionis mens Prsfulum 
pro noftris facinoribus intercedentium a divind eontemplatione remota defi- 

' ciendo lalcefleret. In nomine aim* Trinitatis ac individuae unitatis praeci- 
' pio \ utfuccedentiumtemporum Epifcopi ita gregem pyrocheo. L duplici 
' paftu nutriant Monachorum ; ut noftris temporibus per fapientium ordina- 

* turn eft providentiam, 8r alimenta ex Chyltacombe Monachis copiosetribu- 
' ant, & fine ulla retra&atione hilariter mbminiftrent, & nullius ntmietatis 

* inquietudine perturbent ; ne a vita theorica vel immoderata fuperfluitas, vel 
' intolerabilis paupertas cum magno animi detriment© illos amoveat ; omnia 
' in viftu & veftitu lecundutn Regulat modificet praeceptum. Certe Canoni- 
' ci omni vitiorum naevo deturpati, inani gloria tumidi, invidias livore tabidi, 
'Philargyriamacufisobcacati, luxuria facibus lividi, gula omnimodo dedi- 
' ti, Regi terrenonon Epifcopo fubje&i, pratfati ruris ufu veterano moderno 
' tempore palcebantur alimentis. Ebrietatem fic^uidem & homkidia fe&an- 
'tes, conjugesfuas turpiternimia8f inufitata libidine ampleftentes, Ecclefi- 

* am Dei rari & perpauci frequentare volebant, nec horas celebrare Canonicas 
' dignabantur. Quo reatu ejeftis cum Praepofito Canonicis, & eliminate im- 
4 mundorum fpurcitisi, Monachi infedeconftitutifunt Bpifcopali ; qui fan&is 

* adornati virtutibus, humilitate praecipui, vigiliis, hymnis, &r orationibus 
'alfidui, abftinentia ma&i, caftitate perfpicui, legitime viverenr, & obfe- 
'quiumEcclefiseregulariterimplerent. Rura ablque dubio fuperius notata 

* renovare benivoll ftudui iritentione ; & quae injufte abftracla fuerant a Mo- 
'nachis ab antiquo Ecclefiam illam occupantibus Duntoun k viz. Taunton; 
' Alresfbrd, jCleres, Tycheburn, Wordy, FUntetl, Stoke, Fermefham, Ec- 

* clefiacDei devotus admodum ideb reftitui ; ut tali &r tarn neceflario jocun- 
' ditaris additamento Monadhorum Chrifto humani generis Redemptori fide- 
' liter cafteque fervientium gregem facilius libentiufque pafcerent; dum 
*'praefatisruribusfublatis Canonicis, [qui] turpiter contra fas inhonefteque 
' degentes in tam auguft a rerum poflemone ufu palcebantur perpetuo. Alan- 
' tur igitur fblito Monachi ab hujus vit* curis remoti, unde alebantur Cano- 
' nici ab iis quae a Monachis in ipsa Ecclefi^ degentibus olim injufte abftra&a 

' ' erant cum aviditate nimia, curis vitae recidiva intenti. Rura omnia fupe- 
*rius notata Epifcoporum ufiii peculiariter ad votum deferviant: ilia verb 
' quas Canonici olim cum Praepofito fine peculiari Praefiilis dominio u(u pofle- 

* derarit veterano, ha?c eadem Monachi communiter ad neceflarios ufus jure 
' poflRdeant perpetuo *, &cum Antiftitis confilio ac juvamine beneregant, 8c 

* per Prjepofiram fratribus cunftis neceflarium,Epifcopoque, uti regula praeci- 
' pir, cum omni humilitate fubje&um fapienter difponant. Paftum exMo- 

* nachorum villis nequaquam PraHul Diocefim luftrando avidus exquirat : cmp- 

* tis neceffariis fratrum indumentis, quiccjuid ex lucro viilarum fuperfuerit; 
' unit© Ephcopi fratrumque confilio hoipitum necefiitatibus 8t Ecclefiae ufibus, 
"oouit fcupulatione remota, fideliter expendatur, &r non loculis Epifcopi 
" pcculiaribus ad antmae detrimentum reclufum cuftodiatur. Poft unius Epif- 

* com obhum alter ex eadem Monachorum congregatione, qui dignus fit Pon- 

v Ffa 'tificatus 



Digitized by 



Google 



220 



Thq.ma Rud borne 



' tificatus ordine fungi, & non aliunde eligatur. Si autem impedientibus 
peccatis vel imperitia, in eodem Monafterio talis, qui dignus fitj inveniri 
' nequiverit; exalionoto Monafterio Monachus, non autem Canonicus, ad 
' tanti gradus dignitatem, qui dignus fit fecundiim meritum atque dcftri- 

* nam, unanimi Regis & Monachorum ejuldem Monafterii confilio fapienter 

* eligatur. Et non folum in hac Ponrificis ele&ione, verum etiam omnibus 

* rebus regulaeulus jugi teneatiir cuftodia ; ut in omnibus quae egerint, vel 

* regulae normam hilariter cuftodiant, vel majorum cum omni devptione imi- 
' tentur exempla. Ele&us vero nulla fuperfluitate Monachos perturbet vel 
' inquietet ; nec Clericosfive Laicos in clauftra vel refe&orium introducat ; 

* fed Miffamcelebrans, Monachorum reverenter fungatur officio ; acin Re- 
' fe&orio quotiens. voluerit comedens, eorum & non Canonicorum vel Laico- 

* rum inibi utatur obfeqUio. Monachos fi quoflibet fecum fuum luftrando 
*Epifcopatum habere voluerit; illos fumat, qui prove&ae aetatis funt, quo- 

* rum profe&u & moribus ad Chrifti roboretur famulatum, 8c non pueros vel 
.* juvenes Jafeivos, quorum levitate laefus in aliquibus depravetur. Rura tarn 
' h regibus, quam a diverfis Catholicis ad ufus fratrum Domino iargiflue col- 
' lata, hujus faeculi militibus five propinquis carnalibus pro munere quolibet 

* adulando tribuens ad animae fuat detri wen turn nequaquam difperdat. Qui 
' pradi&a ftatuta benivola fervare voluntate ftuduerit, Domini noftri Jefu 
'Chrifti benedi&ione in praefenti laeculo perfruatur, & poft ejus obitum ad 

* acternae beatitudinis vitam Chriftp opitulante fecurus perveniat. Si quis au« 
.' tern philargyriafedu&us aliquid ex his, quae cum confilio fapientium prae- 
'ceptafunt, velminuere praewmpferit ; defeatur nomen ejus de librovitac; 

* & in Jefu Chrifti Salvatoris mundi, ejufque Genitricis Maris, omniumque 
'San&orum perfecutione maneat; 8r ppft vitae fuae tfcrminum cum Judd 

* Chrifti proditore ejulque complicibus inferni miferia punitus intereat, fi 

* non cum fatisfaftione emendaverit, quod nequiter pejorando deliquit. Et 
ifta Cr&rta auftoritate Papae confirmata eft. 

Ex ifta. Charta habemus, qubd Monachi erant in Wyntonienfi Ecclefia ab 
antiquis temporibus ; immo, ut dictum in primo libro, infra ducentorum 
annorum numerum a Chrifti incarnatione Monachi inhabitabant Ecclefiam 
Wyntonienfem. Et fic Monachi erant multo tempore ante beatura Bent* 
di&um ; quia in primitive Ecclefia. Quod quidam moderni negant, affir- 
mances quod qui dicebantur Monachi ante Sap&um Benedi&um erant Sa- 
cerdptes & Clerici feculares, & fimiliter Laici ; quia omnes illi erant Cufto- 
des unius, quod eft iriterpretatio hujus nominis Monachus ; & utinam fic; 
Contra horum affertiones San&orum Patrum introducemus au&oritare*. 
Doctor Uthredus in libello . fuo de injlitutis Monachorum^ ponit quatuor di* 
ftin&iones fidelium in ,primitiva Ecclefia, viz. Apoftolos, in gradibus Ec- 
clefiafticis ab Apoftolis conftitutos, Ccenobitas, & fideles Laicos. In gradi- 
bus ecclefiafticis conftituti dicebantur Sacerdotes & Clerici, qui plebi Chrifti 
fpiritualia miniftrarent. Ccenobitae dicebantur Monachi, qui in communi 
.& fine proprio vivebant in congregatione fub Apoftolis, tanquam modb fiib 
Abbatibus degentes. Fideles Laici erant, quotquotper praedicationem A- 
poftolorum fidem Domini fufeipiebant ; qui vqnditis mis omnibus, precium 
eorum ad pedes A poftolorum ponebant, 8c fic rebus fieculi funditiis expedkt 
in focialem vitam cum Apoftolis & Ccenobitis tranfiebant, & omnem curam 
C/)a& xi. Arx>ftolicsediligentitt&follicitudinicom om* 
4S * nibus ab ApoftoliSy front unicuique opus erat. De quibus Apoftolus Paul us aic 

(*)Rom.xv. a ^ Romanos XV. (g) Nunc proficifcar Hierofolymam miniftrare Strict is. 
25. GlolTa ! Qjtirerumfuarum frecU ad pedes Jpoftolorum pof iterant. Ecce ge* 

neralem vitam & regularem duxerunt Apoftoli & Cceuobitae in primordio 
COAa.1v.32. primitivac Ecclefiac; viz. in communi & fine proprio vivebant, & (h) Ndlu* 

, eorum 



Digitized by Google 



Hiftoria Major Wintonhenfis, 



22 1 



carum [mm tliquid effe diceht, fed ersnt His omnia commanU, net quifqum 
egens erst inter illos ; ut fcribitur A&uum IV cap. Sed ifta: confuetudo vi-^ 
vcndi in primitiva Ecclefia, quoad Sacerdotes & Clericos feculares cum fi-i 
delibus Laicis, nan diu perduravit. Poft afcenfionem Domini Apoftolis per 
Martyrium de medio fublatis, multi retrocedentes coeperunt rurfus iaeculi 
resambire, ealquenon incommuni, ficutpriuscum Apoftolis & Ccenpbitis, 
fed proprio jure poffidere: Et itaccepit fervor commumter vivendi in unum 
tepelcere. Propterea quamplures fin£H Patres probatiffimi Monaclii, 
quibus adhuc inerat fervor Apoftolicus, San&i Spiritus afpirante gratia, no- 
lentes apoftatare ad faeculi curas non redibant ; fed congregati in unum, fi- 
cutprius, communiter vivere fata^entes fub uno eorum, qui adhue ele&us 
fuerat, raagifterio, uteos Apoftolorum vice regeret, priftinam religionem 
reftaurare cttpiebant. Et non fblum ilia xnagnifica retinebant, quae primirus 
Ecclefia vel turbae credentium in A&ibus Apoftolorum leguntur celebraflej 
verum etiam multa his fublimiora cumulaverant. Eufebius enim narratin 
HiflorU Eeeiefiajtied lib. zdo. beatum Marcum Evangeliftam primuraad 
./Egyptum perrexifle, & ibi Evangeliura praediciffe ; & Ecclefiam apud 
Alexandriam primum conftituifTe > cujus fobrietatis exemplo primo ingreffu 
ejus maxima multitiido virorum&jnulierumcredidit, & abeo normam vi- 
vendi fufcepit; quorum exemplo per univerfiim mundum adolevit fan&a in- 
ftitutio Monachorum. Philo etiam Judaeus-vir. difertiflimus tempore Nero- 
nis lmperatoris converlationes eorum qui < per k beatum Marcum crediderant; 
& abftinentiam & vitam eorum, qui vitae Monaftic* inferviebant, libroruni 
memoriae commendabat; in quibus evideritiffiine abftinentium vitas, quiin. 
Monafteriis degunt, defcribit ad liquidum;,& fpecialiter jn libello, quem 
devitiTheoretieiattituhvit. Ecrgtt uuthor antiquiutem viu Montjljcaex 
Dionyfti JreopMgit* aliorumque fcreptis faiis frigidt ' prohare. Argument a, ejus 
& tefiimonu freiata nos luce par am digru \]udiea.vimtu. 

Ex praedittis ergo patet, (Juod Monaehi erant in primitiva Ecclefia di- 
ftin&i a Sacerdotibus, Clericis, & Plebeis. five fidellbus Laicis j &profefli(e- 
cundum diverfas regulas a diverfis patribus, anterr beatum Benedi&dm flhiiko 
tempore editas. Marcus eninxEvangelifta primus apud Alexandriam Mo- 
nachorum Congregationem ordtnavit, & regulamipfis tmpofuit ; dequal re- 
gula loquitur Caftianus 'de inftitutu Mdnxehorfim, lib. imo. cap. <jto. Pa- 
chomius etiam Abbas & Pater Monachorum Thebayd* Provincial IquaeTa- 
bennefium dicitur, vir Deo plenus.- fuit; cot Angelus Domini apparuit di- 
cens; Scias te a Domino exauditum, ideblVlonachos juniores collige, . ac eos 
iuxta regulam, quam a meaccipies, inftitue» .Acceprifque tabiilis aereis in- 
fcriptis regula Monachali Monafteria fundi Vit : .fcripfitqjie Epiftolas diverfas 
ad Tyrum Abbatem, unam ad Cornelium, aliam ad omnium Praepofitos 
Monafteriorum^ad fratres operarios, ut-deyote laborent, quod eisinjungt- 
tur adimplentes : Ut habetur iecundiim Gehnadium, de vJris illufiribks, cap. 
7«ro. Item fecundum Johanneman HiftoriaulanA £ub anno gratis 406. San&us 
Fru&uolus etiam Monachus Sr Epifcopus Tracdnenlis fcripfit regulam Mo- 
na eorum circa annum Domini. CCXLWiut habetur in /viia ipfius ; & de eo 
fitmentioin decretis dift* g. q.Carnevf. Hie fub Hemuliano Praefide apud 
Traconiam civitatem cum Augeria& Eub^ioDiaconibuspoft carceiSb Jntr u-i 
fionem flammis injedis, uturerentur, precibus obtinuerqnci Septua^verb 
nofite poft palQfionem ipfi Judici apparueront, eum increpantas & eius;tbrmen4 
tis iniultantes. :Rafli Hint anao. Chrifld JOCLVI * JSan&a&Bafiliii&Mona-* 
chus.& Doftor, , ttt habetur in vita ipfiusy ac BpifixipusqCappad[6che t iritec 
multa, quae fcripfit, regulum compofiiit de inftitutione fthnachorum. < ■[ Floruic 
ando Chrifti CCCLI1. Legitur etiam beams Hieronimus poft lempora A- 
poftolofum AmbroGum & Auguftinutn aetate praeceffifTej peragratifque pit* 



Digitized by 



Google 



222 ThOMjE RllOIORNE 



1 UIV- 



iisCceoobiiaruia&Heremitarumper dcferta 8c Ccenobiis, 8t Cellulis, ha- 
bitu prtiis Monachorum afliimpta per miniftcrium beati Gregorii Nazian- 
zeni, apud Bethleem Monafterium inftiuiit ; ibidem vitam Monafticam du- 
cens, regulam Monachorum compofiiit, omnia cum fratribus communia 
poffidendo; primitivam Ecclefiam 8c patres antiquos imitatus eft. Iftud 
etiam fcribit de beato Hieronimo Doctor Uthredos in libellofuo de t»flit*tu 
Monachorum. Et quamvis plures alii patres tempora beati Bcnedi&i prace- 
dentcs regulas Monachorum fcripferint ; ut Ferreolus, Egippius, Ilidorus, 
Aurelianus, Johannes Caffianus; non tamen diflerens erat religio Monacho- 
rum illis temporibus a religione Monaftica a tempore 8c poft tempora beati 
Benedi&i ; fed una 8c eadem religio erat tunc& nunc. Pro quo ulterius no- 
tandum, fecundum enim Eufcbium, lib. 2do. EccUfitflic* Htftori*, cap. zdo. 
Ante adventum Chrifti in carnem, immbabipfis parentibus noftris primis 
incoepit fe&a & rekgio Chriftiana; quod declarans beatus Auguftinus libro 
primo RetratfatioMMM, cap. ij. * Res ipfa, quae nunc Chriftiana religio 

* nuncupatur ; erat 8c apud antiquos ; non demit initio generis humani, quo- 
' ufque ipfe Chriftus veniret in carnem. Unde vera religio, qua? jam eft, 
' poreft appellari Chriftiana. Haec eft noftris temporibus Chriftiana religio, 

* non quia prioribus temporibus non fuit, fed quia k pofterioribus hoc nomen 
' accepit : Et ficpacet, qubd res ipfe. religionis Chriftiana; fuit ab initio gene- 
'ris humani, fed non nomen. Conformiter dicitur de religione acordino 
Monachorum; quod ab initio, quo vita monaftica fuerat inftituta, eadem 
quoad rem fuerat qua? 8c modb ; quamvis lit novitas & diverficas quoad no- 
men. Unde a primo Beneduerc Chrifto, qui mundum ingrediendo, in mun- 
do progrediendo, de mundo ad pattern regrediendo femper in benedi&ioni- 
busoperatus eft falutem noftram per fervorum fuorum: hominum minifte- 
rio, religio Monaftica inftituta, 8r quantum ad rem eadem ab inftitutionis 
initio temper manens; licet ia aliis 8r aliis obfervantiis propter diverfita- 
tem perlbnarum, caufarum, temporum, i8c Jocorum ficut Chriftiana reli" 
gio nomen benedi&ionis de novo nimpfit a Patre fen&iffimo re 8c nomine Be- 
nedict, & fpecialiter . ideb praeele&o tanquam miniftro aptiffimo ipfius primi 
Beiudicare f qui eft Chriftus ; qqatenus ab ipfo fummo afctivo Beneduen paffi- 
ve immediate defccnderet Benedsttus ; ut regulam monafticam declararer, 
roborarct, & ei a fuo, nomine perpctuae benedic"tionis nomen imponeret fpe- 
ciale. Ac ideb haec ipia regula & religio jam nominata beati Benedict! 
fuerat realitera prima inftitutione Monachorum; quamvis nomen illud re- 
ceperat modb tarde ; ficut religio Cbriftiaoa-fuerat ab initio generis humani, 
quamvis multbpofteriusreceperat illud nomen. Et licet quamplures fan- 
cuffimi divinitus impirati varias Monachorum regulas ordindruot ; beatus ta- 
men Benedi&us quafi primo Benedittre mbordinatus, de Praedeceflbrum fuo- 
rum regulis 8c ftatutis efficaciores tolerabiliorcique obfervautias excerpens, 
in afperisfuper omnia mitigationislmoderamineperufijs, Ulas omnes regulas' 
ftabiliens 8c uniens, vita: monaftica? nomen bencdicldonis attulit perpetud 
duriturum ; ut fempiternac benedidionis religio vcraciter nominetur. Sta- 
bilitas 8c monum converfio proptercau&m expreflae diftin&ionis 8c divifionis 
inter veros Monachos 8c alios falfb Monachorum nomine appellatos, prsedpue 
in profefibne monaftica exprimuntair. Obedient ia quidem continens omnia 
reUgibniineceflauia, tanquam religionis materia five genus; 8c hacc particula 
fuperaddita fecundum regulam beati Benedict!, tanquam differentia feu for- 
ma abomni alio vtvendi modb eft monaftic* vita divifiva 8c diftin&iva, 8c 
in fuo effeftecificoipofitiva, nonkgenere religionis, fed a quibufeunque aliis 
religionis fpeciebu& feu vivcndi modis formaliter condiftinfta. 

•i Rex pacificus Edgarus Monafterium Glaftomae, Abendonisc, 8rCcenobia, 
qust ipfo annuente Sandus Pater Athelwoldus/ fundaverat, multipliciter lo- 

cupletavir. 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major Wintonienfis. 223 

* > — -i ~ i ■ - — . — - 

cupletavit, Coenobiorumenimmaxiraus&indefeffuscrat fundator ; coope* 
rantibus fibi fan&is Archiepifcopis Dunftano Cantuarise, Ofwaldo Eboraci, 
8c Athetwoldo Epifcopo Wyntoniae. Nam tot fuerant Monafteria per 
Angliam de novo tunc per eum f undata, tot etiam reparata, quae per Danos 
primitus fuerant complanata ; quod incredulitatem generaFet audienti. 

Hujus fereniflimi principis Edgari tempore fanftimmus pater Athelwoldus 
tranftulit beatum Birinum primum Gewyfeorwn Apoftolum ; 8c in icrinio de 
argento 8c auro decentiflime compofitum collocavit. Nam poftquam Sanctus 
Hedda Wintonienfis Ecclefiae Praelul corpus fanfti patris noftri Birini tranf- 
tulit una cum fede a Dorkeceftrcnfi Ecclefia ; humatum eft illud venerabile 
corpus in Ecclefia Wyntonienfi ex parte boreali fummi altaris, non more 
San&orum tranflatum ufque ad tempora iftius almi pontificis Athelwoldi ; 
ut icribit Vigilancius de Baftlica Petri, 8c etiam habetur in Legenda, quae legi- 
tur in Ecclefia Wyntonienfi ins o&avis tranflationis Sanfti Birini. Confen- 
tiente etiam rege Edgaro, Sanfrus pater Athelwoldus, expulfis Clericis a 
Wyntonienfi Ecclefia, admonitus divina revelatione, San&um Swythunum 
hujus Wyntonienfis Ecclefiae fpecialem patronum de vili iepulchro tranftulit ; 
& in Icrinio argento 8c auro a rege Edgaro cum fiimrna diligentia fabricato 
honorifice collocavit anno dormitationis fuae CX. Ibique ad declarandam 
ejuldem fen&iflimi Swythuni gloriam, tantusfa&us eft concurfus populorum, 
tarn frequens operatio miraculorum; qualis in Anglia raro vel nunquam 
oftenfa eft temporibus antea&is. Quamdiu enim Qerici inhabitabant Ec- 
clefiam Wentanam, nulla per San&um Swythunum Deus miracula operatus 
eft ; fed ipfis eje&is ftatim miracula patrata funt : ut icribit Lantfredus in 
ipfius gloriofi Antiftitis, Swythuni VkA i & Vigilancius in Iibro de BafiUca Per 
tri. Per hunc etiam Sanftum Athetwddum corpora. Sanctorum Fritheftani, 
Brynftani, 8c Elphegi Confeflbris, cum fanchflima virgine Edburga regis 
Edwardi fenioris filia, [tranflata funt.] Iple etiam Sanexus Athelwoldus de- 
dicari fecit Vetus Ccenobium Wyntonienfe, praefentibus Etheldredo rege 8c 
San£to Dunftano Archiepifcopo, Jx. o&o aliis fihi cooperantibiis Epifcopis, 
anno Domini DCGCCLXXXi XIH Kalend.. Novemb. Obiens + verb 
ifte fan&iffimus Pater Athelwoldusiepultus eft infra propriam Ecclefiam e* 
Auftrali parte magni Altaris. Poft obitum vero fuum Domino Sanctum Sl- 
um per miracula revelantey tranflatuseftper San&um Elphegum fuum || Sue- Elpheous. 
ceftbrem ex Abbate Bathoniae ; qui poftea Archiepilcopus Cantuariae fa&us a 
Dams lapidatus eft apudGrenewychej 8c La Ecclefia Pauli Londonenfi fepul- 
tus, fed per Cuntonem regem in Gantuariam eft tranflatus. 

Edgarus* rex cumpacuice 8clegalitec regnafliet annis XVI. obiit, 8c &+ 
pultus eft Glaftoniae. Ifte Edgarus Edmundi filius. genuit Edmundum, qui 
obiit ante patrem, 8c Etheldredum, qui poft eum regnavit de Elfrida filia Or- 
gari ducis. De Elfleda cognomento Candida filia [Ordmeri ducis] genuit 
Edwardum, qui regnavit ante Etheldredum. De Wlfrida non San&imonia- 
li, utfertur, led puellaLaica quae timore regis feipfam velaverat, genuit 



t Obiit Ethelwoldus anno 984. Calendis 
Augufti. Sic Floreutius, MaUrofenfis, & 
Hiltoiia Glaftonicnfis (in Monaftico Angl. 
Tom. L p. 9.) Pridie Calendas Augufti ilium 
obiuTc vult Hovedenus, 

]) Is alio nomine Godwinus di&us, confe- 
cratus eft anno 984. die 14. Cal. Novemb. m- 
tronizatus die SS. Sitrionis & Judae > authore 
Chronologia Saxonica p. 560, De tranilatio- 



ne ipfius ad Cantuariam vide fupra in DiiTerta- 
tione de veil fiicceflione Archicpifcoporutn 
Cantuarienfium. 

* Obiit Edgarus anno 975 . die 8. Julii, fe- 
1135. Sic Dorentius cum aliis. Die 18. Julii 
obitum ponit Chronologia Saxonica. RedH- 
us illi. Annum 976. Rudburnus in Hiftoria 
Minm pofuit, errore manifrlio. 



Sanclam 



Digitized by 



Google 



224 Thom/e Rudborne 

San&am Edytham. Haec Edytha apud Wyltoniam requiefcit, petentibus 
praeftans beneficia pietatis. Ifte Edgarus pacificus rex dedit Veteri Monafte- 
rio Wyntonienfi Manerium de Abyngton. 



CAPITULUM XIIL 
De San&o Edwardo Martyre, filio Edgari regis. 

SAn&usEdwardus Martyr, filius Edgari regis, fiicceflit patri in regnunij 
Hie Edwardus a San&oDunftano cum caeteris Epifcopis confentaneis in 
regem coronatur contra voluntatem quorundaiti Optimatum & novercae fuae 
Effridae ; ut fcribit Wilhclmus Malmesbifienfis de Kegibm lib. 2tb. quae El- 
ftidafiliumfuumvix feptennem Etheldredum in Regem conabatur provehe* 
re ; ut ip(a potius Tub ejus nomine potuiflet imperare, Et tunc malitia ho- 
minum pullulante foelicitas regni imminuta eft. Tunc vifus cometes,qui vel 
peftem provincialium, vel regni mutationem portendere pro vero aflevera-< 
tur. Nec mora ; fecuta fterilitas arvi, Fames hominum, mors jumento- 
rum. Apud vicum regium qui vocatur Calna, cafus accidit infblitus. Nam 
defun&o Edgaro Rege pacinco, Clerici quondam ab Ecclefiis expulfi redrvi- 
va praelia fufcitarunt ; ingensefle& miferabile dedecus, ut novus advena ve* 
teres colonos migrare compelleret ; hoc nec Deo gratum putari, quiveterem 
habitationem conceffiffet, nec alicui probo homini, qui fibiidem timere 
poflet, quod aliis praejudicio accidiffe cerneret. Ea de re in clamores&iras 
prorupit populus; tumultulque ad Sanftum pervenir Dunftanum. Praeci- 
pue proceribus, ut Laicorum eft, fucclamantibus, praejudicium quod Clerici 
pafli fuerant injufte leniori confilio fuccidi debere. Haec Wilhelmus. 

Au&or verb in FJores Hiftoriarum h6c modo procedit ; Flos & Decus An- 
glorum, gloria &■ honor Regum, cujus largitas & magnificentia totam jam 
Europamrepleverat, anno aetatis fiiae XXXII. regni vero XVI. ex hac vita 
tranfiens, pro regno terreno commutavit sternum ; cujus corpus Glaftoniam 
tielatum eft, 8r ibidem more regio tumulatum. Quo defun&o, de Rege eli- 
gendo magna inter regni principes diflenfio eft exorta. Quidam eniirTfilium 
Regis primogenitumiidwardum, quidam verb fratrem ejus Etheldredum de 
fecunda uxore generatum unanimiter elegerunt. Quam ob caufam duo Ar- 
chipracfules, Dunftanus Cantuarienfis & Ofwaldus Eboracenfis, cum Coe- 
pifcopis, Abbatibus, Ducibufque in unum convenientes, Edwardum, ut 
pater ejus moriens di&averar, elegerunt, ele&um confecraverunt, & in Re- 
gem quibuldam murmurantibus inunxerunt. Nam noverca ejus Alfritha 
filium fuum Etheldredum vix feptennem puerulum promovere conabatur ; 
ut potius fub ejus nomine regnarevideretur. Sicque poft deceflum ejus Re- 
gis pacifici regni ftatus Derturbatus eft. Nam Principes plurimi 8c Optima- 
tesMopachosdeMonafteriis, inquibusRex Edgarus eos locaverat, expule- 
runt ; ScClericos, utprlus, loco eorum cum uxoribus induxerunt. Nam 
unuieorum Elferius nomine omnia pene Monafteria, quae reverendiffimus 
Athelwoldus Wyntonienfis Praeful in provincia Merciorum cdnftruxerat, 
magna ufus infolentid liibvertit. Sed fuper his quaeftiouibus ad beatum 
Dunftanum delatis, Synodum apud Calne congregavit ; ubi cum in coenaculo 
abfente R.ege propter imbecillem actatem confidentibus totius regni Senatori- 
bus, magno confii&u hinc inde alJegantium res ageretur, k Dunftanum qua- 
fi Ecclefiae murum multorum jacula convitiorum impeterent nec quaterenf, 
fuas partes cujulque ordinis virisfiimmo ftudio tuentibus, iblarium totum re^ 
pente cum axibus 8c trabibus diflblvitur & concidit. Omnibus ad terrain eli- 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major Wintonienfis. 



fis, folus Dunftanus ftans fuper unam trabem, qua; foperftes erat, probe eva- 
lk. Reliqui vcl exanimati, vel perpetui languor^ compede detenti. Hoc 
miraculurh pacem contulit beato Dunftano & Mqnachis ab impetu Clerico- 
rum & aliorum> gratia divina. operante. Prima enim Synodus pro cxpulfione 
Clericorum habita eft Wyntoniae in refe&orio Monachorum tempore Regis 
Edgari ; ubi in medio partium confliftu dilputationis imago dominica, quae 
altercantibus aftabat, exprefle locuta Clericosomnes 8c eorum fautorescon- 
fofbs reddidit & elirigues. Hax Auctor in Flores Hiftoriarum. 

Alfrytha noverca Edwardi Regis filium fiium Etheldredum omni nifu in 
Regem promovere ftudens, utdiaumeft, Edwardum verbis adulatoriis cir- 
cumvenire laboravit. Hie. verb paternae religionis 8c pietatis veftigia iraita- 
tus, Regis folummodb fibinomen retinens, Etheldredo fratri 8c matri ejus 
omnia regni negotia ordinare permifit. Cum igitur f Edwardus diequodam 
in venatione laffus. Sequitur narratio de Edwardi neee & Alfrith* noverca p& 
nit entity ex Florilego verbatim defumpta. 

CAPIT 11 L U M XIV. 
De Etheldredo Rege, filio Edgari Regis. 

E Theidredus frater. £dwardi Regis! & Martyris fratre occifb fucceflit in 
regnunv Hie fijjus Alfrythse noverca San&i Edwardi Regis, juvenis 
egregius, decorus alpeftu, pulcheT iin vultu, procerus ;flatu corporis, £ 
Sanctis Pr*fuUbusIXinft^Cantuai?ienfi, & Ofwaldo Eboracenfi, Sc decern 
Epifcopis die dominica'fj VIII. Caleiadas Maii in ^yngeftone, regni diadema 
lufcepit. Malta contexuii Rudbprnus . de. rebus forinjfeeis ad Ecdefiam Wynto* 
menfem nil fpe&antibus, ex Florilego verbatim defer ipta, qu* idcirco omifi. Hie 
loci defer if fit, qua habet Florilegusad annos 779; 780. Anno verb tert,io»reenl 
fui viz. anno Dominies Incarnationis DCCCCLXXXI. Rex Etheldredus 
di&us Vnrediy quod Laf ine fbnat Inconfnltus, citius enim comulere voluit 
cum fuis perfidis proditoribus, qui ■ eum blanditer decipiebant, quara cum 

fjroceribus &• fidelibus regni fui, ut erat.luxuriolus valde, cujuflam Ducis fi- 
iam nomine Algyvam accepit iij concubinam ; ex qua genuit filium nomine 
Edmundum Irynfyde. Quo utique anno Monaftei?um beati Petroci in Cor- 
nubia a Danicis devaftatur piratis, qui 8c in Devonia tunc 8c Cornubia fre- 
quentes agebant rapinas, &c. Vide Wefimonafierienfem ad annum 982,^* 
98$. 

Anno ab incarnato verba DCCCCLXXXIV. ,8c anno regni Regis Ethel- 
dredi fexto, San&us Athelwoldus Wyntonienfis Epifcopus anno pontifi- 
cates fui vicefimo fecundo migravit ad Chriftum ; cUi Elphegus Abbas 
Bathonienfis, vir literatus & moribus ornajus, fucceuit. Anno Domini 
DCCCCLXXXV. & regni Regis Etheldredi feptimo, Alfricus filius Ducis 
Elferi, Comes Suthamptonenfis, proditor Regis Etheldredi 8c totius Regni, 
jufte a regno expellitur. QuicqUid enim audiebat de Regis confilio & regni 
contra Dacos, ipfisDanis denudabat. . Anno regni Regis Etheldredi o&avo, 
Sr anno gratia? DCCCCLXXXVI. Rex Anglorum Etheldredus, 8cc. Sb 



+ Edwardus regnavit annis 3. inter iit anno jJSic quidem Florilegus ad annum 97^: 
9&0. ex Rudburni racnte in HuloriS Minori. Redius autem Florentius anno 978. die 18; 
Veriis bfidiis novercas fublatus eft anno 978. CaL Maii die Dominica" Etbclrcdtun corona- 
die z8. Maetii* tumfaibit. 

t 

Gg quenti* 



Digitized by 



226 



'tfnenti**x Fforiiego deffrij/to font tit -annas. 986, 990, 991, 992 > 9 95, 997^ 
$99, 1000. vbi proMotULfa. infulam apud thrilegim^ Ugttur Angliam apnd 

Anno Domini MIL & "anno regni Regis Ethefclredi vicefirno quarto* Re# 
Ethetdredus," confifio prin , ^mluorum,Danis pro bono pdcis tvibutem *igw*i 
tiquatuor {Milium} KbraWmi loteit. Au&or horum maloftam pr^pefci 
ex Anglis erat Edrrelisco^notttento Screone, cui Rex Anglorum EtheldreduS 
Ducatum Mercferiira tontulit* Hfc proditor Regis- & nationte <te^e«tifefe^l 
in omnibus ; cui won tiobiittas, ftfl ©pes Regis gratiam promeruerant. : fo-at 
autem iniqtms Hie fssfx' homimim, dedecus Anglorum, bilingttis, ^erfutwj 
fecreti differhinator, difiimulare doctas, fingere pflfatus. Saepe -dd holies 
miflfus, tit -pacis meflrafcor, pugnam acceridit ; ut (etibit BHetor in tiered 
HiffWiarutit; cum tftio concordant Wilhelmus Makhesbyriewfis, Henrietta 
Hunttrigdohehfis, JfeTBetheAfismfedPdlichronico, cum pluribus ahisil Di 
quo Edrico plura locisfuis infra dicentur. •. • • * 

Anno Dominies Incarnationis MIV. & anno regni Regis Etheldredi vi- 
cefimo fexto, Dani tanta exarferunt crudelitate 8r inaudita, quod Angliam 
totam ficut locuftae cooperitoltes fomfria^fpbtiaverint, homines neci tradide- 
rint; nec fuerit inventus quifpiam, qui hoftibus obviaret. Et anno fequenti 
multa famismiftria AngUabilnvafit. .- > • v . • 

Anno gratis MVL & anno regni Regis Etheldredi vicefimo o&avo, de- 
Elphegus. fun&o *SiricioCantuarienfi Archiepifcopo, Elphegus Wyntonienfis Epifcp- 
pus fucceffit. Hie Elphegus primb Abbas Bathonienfis, delude beato ' 
dreA Apoflolo apparente beat© Dunfband Cantuarienfi Archiepifcopo jjatt 
mortem Sari&i AthelwoMi Wyntonienfis Antiftitisj a^infimiante, ut Elphe^ 
gum in Pontificatum fufcipei-et fub his verbis, Elfbegum AMaum Wyntoni* 
confetrthis Epifcmm, ad honbrem PrsefaWus affumptutfeft. Qui cum vigtql 
ti duobus aMs Pontifical 1r^M^^ k ArchiepucoL 

bum Carmiarien£m eteOtis eft. Modern anna dux perfidus fcdrkus, 8ro 
Reiifu* foius Knfti hikes opud Weftnidnafierienfem. In fefuenttirks annis vfaue~*& 
1012. de Drtoram jmnftonibus &Elfhegi Arcbiepifeofi fjjknejgitwir ex coder* 
nuttore. 

Hate de San£fo Elphego icribit Au£forin FtoresHJftoriarumadannuni 
MXI. Wilhelmus verb MalmeSbyrienlis de Regihn lib. *do. icribit > quod 
Elphegus cum cbgerettir ad ft redimendum, 8r abnueret ; laptdibus 8r fecuri 
pekumisanim&ca^m^cTinaivit. Rex Etheldredus martyrizato Sanfibo 
Arch^praslule Elphego, dedit ArchiepilcopatumCantuariaLivyngo WeHenfl 
Kt>i3fcopo, qui Livyngus aliterdicitur Etheiftanus. Cui Elphego in EpiRxw 
KiuoLPHos.ptum Wyntoniaeeodem anno fucceffit Kenulphus, ejufdem Ecclefiae Mortar 
chus ; lit Icribit Vigilancitts in lfl>ro de Sopited Petri. Hie Kenulphus f le- 
dit tribus annis non t>tene ; ppft ejus veroobitum (epultus eft in Ecclefia" Ca* 



4*. 



v * NoiSinoo fed Etfikb Elphtgus in Ar- 
chraai^patH Gantujuf ieali fua^ffit ; quod in 
Diflaationc de verafitcftgim j&cbitfj/itfe- 
r»& Cantunritn^um i ^va&h, probatuna efi'. 
KtKlbuhius Mc Ftdfitegiihi C^&IS fcqiikuri 

i Qua de xrium lftoryuji Pr^ffulum fiic- 
tcflfonc tludbimius tti&% yiM WRoife hx 
ffieWbtisadv*rfantur. j^«iffift tiAia 
rat Elphegam inno iootf; i«ffertn«rt <Gi«^ 



tuarknfcm tranflatuoi tffe ; & iafmhs dicit 
Alwimim fcdi WintonicnC ^nno 103). pta> 
fedumeffej intermcdiis autem EpUcopistri- 
ginta,fimul aunos hie atttibuit. Potior eft 
igtatf au duritd s Florentii, qui Kenulphurtt 
eodem quo nrdinatns eft anno* ioo6_« 
deceflifle tradit. Rem confirmat Osbemus in 
Ephegi <vM t Kenulphum deceffifle referfos, 
durtEl^egus pallU obtmendi cauftRocrufc 
rihttc rttOtanrt traherct. • ■ • 



thedrali 



Digitized by 



Google 



Hifioria Major Winlomenfis. 



227 



thedrali Wyntonienfi. Cui fucceflit Ethel woldus eodem anno, & (edit |( fcx FthblWol- 
annis, ac in Ecclefia propria fepultus eft. Ethelwoldo fucceflit Alfinus, * & d&s. 
fedit in cathedra Wyitfonise viginti una annis, &in c&dem Ecclefia fepultus 
eft. * / * 

Supra fecimus mentionem de quadam difcordil inter Itegem Etheldredum 
& Ducem ^drmannorum Ricardum, & de catilS difcordiae. Emma uxor E- 
theldredi fuerat filia Ricardi Cbmitis Normanniae filii Wilhelmi, qui poft 
patrcm quinquaginta duobus annis illi Ducatui praefuit, &c. Sequitur hifioria 
hrevis difeordu, & epiftola Johannis XV. Pap* ea de re ; qua apttd Mdmsbu- 
rienfem, lib. 2. de Geftis Regum, cap. 10. tot idem verbis reperiutitur. Sue- 
cedit hifioria intcrnecionis Dandrum, & invafionit Srfani Regis, & Canuti filii, 
ex Florilegd in annis 161 4, 101?, 1014,101 5. Paucis de Turkillo ex 
Mdmsbutienft, fol. 38. b. lin. 2$. Odditis ; & pofi narration incendinm turris 
S.Fridefipjdi apud Oxonian* ad annum MXV. his de fuo appofitis— jubente 
Reee Ecclefia reconciliata & reacdificata eft. Et tunc Clerici Siculares intro- 
duce Hint. Prius enim Monialesomnescum Danis coniibuftae fUnt : ut fcri- 
bit Girardus Cornubienfis de Geftis RegumWeftfaxonum. 1 p 

Eodem anno [Viz. MXV. 3 derantto Ethelwoldo Wyntonienfi Epiicopd Ai«inus. ; 
+ Alfinus fucceflit. Anno gratiae MXVI. Rex Danornm Knuto 8c Dux ini- 
quus Edricus, &c. Dein res beSicas hoc anno geftas narrate Florilegi verbis ufm. 

Circa hos denique dies Rex Anglorum Etheldredus |(fj poft magnos labo- 
res, & multas hujus vit« tribulationes IX. Calendas Maii diem claufit ex- 
tremumj & in Ecclefia Sanfti Pauli Londpnenfi fepultus eft; ciim regnaflet 
annis XXXVIII; fecundiun Au£brtm irt Flores Hiftoriarum fub anno gra- 
tia io%6\ . • > 



j|Scx Ethelwoldi arinos RndbHrrias - ex 
Fforilcgo haulit. Ifte enim* Alius obitum ad 
annum 101 5. rcfert » ade6 ut Ji Renulphus 
ties aniios fedifle cum Rudburno ponatur, 
lex Ethelwoldo reftabunr. Non alius qupd 
fciam prater Florileguro Ethelwoldi .ohitum 
memoravit. Hunc itaque, donee certiora 
conftcnt, fcqui debemus » & Ethelwoldo pro- 
mdc novem Pontificates adminiftrati artnos 
dare. * 

*Succeflic Ethelwoldo dnrio 10 15. juxta 
Weftmqnafterienfem obiit autem anno .1032. 
juxta Hovedenum, Mailrofcnfem, & Dunel T 
menfem. Sedif itaque annos circiter i 7. 

+ Verba funt Florilegi, a Rudburno in far- 
raginemfiiam defcripta. AHinum Ethelwol- 
do fucctffifle paulo fuperifts etiam fcripferat. 
Jpfe tamen firioblitus, infra ad annum 1053. 
Alwyhum Ethelwoldo fucceffifle ponit anno 
19. tyona^riisfuk cujus habitum ab Ethel- 
woldi manu priroo acceperat. Idem autem 
(ex duntaxat ahnos Ethelwoldo fupra dederat. 
Aliinum Alwino prscivifli &anno 1032. de- 
furKSum eflc'Mailrofenfii, Hovedenus & Si- 
meon Dunelmenfis conhrmant.Godwinus qui- 



dem abauthore Antiqu Britandeccptas, Ead- 
fium Ethelwoldo anno 1015. fucceffifle, ab 
Haroldo, cui a facris erat, ptaefedlumj & 
anno 4 03 8. adfedemCant. tranfla turn Alwi- 
no locam jfeifle aflexit. £adlium Cantuari- 
enfem fedi r Wintonienii prius prsfliifle unicus 
ex antiquis Gervaiius prodit. Contra Flo- 
rentius; Hovedenus, Dunelmenfis, Mailroft li- 
fts, Birchingtonus, & Radulphusde Diceto ex 
Haroldi Regis capellano ad thronum Cantua- 
rienfem cveclum affcrurit. • Certe ab Haroldo 
Rege fedi WintoriiertGprarici non potuit. II- 
lam enim 20. annis ante Haroldi imperium a- 
.deptused, fiquidem anno lo 15. adept us fue- 
rit >. quod Godwinus ponit. Ut rem dieam ^ 
Ethelwoldo Alfihum, Alfino Alwyhum anno 
circiter 1032. fucccflifle, 6c EadlTum ex fim- 
plici Presby teroArchiepifcopum Cantuarienlerri 
factum effe nullus dnbito. 

Ml Rede: Obiit enim Etheldredus anno 
1016. 9. Cal. Maii, feria 2. ex ride Floren- 
tii, Simeonis Dunelmenfis, &c. Crallc 
raverat Rudburnus in Hifioria Minori * ubp 
Ethelredus annis 37. regnaffe, 6c anno 1(017. '- 
die 4. Idus Martii obiuTe dicitur. 



t API- 



Digitized" by Google 



ThOM^ Rub BORNE 



CAPITULUM XV. 
De Coronatione Edmundi Ironfide, filii Etheldredi Regis. 

POft mortem Regis Etheldredi maxima pars regni tarn Clericorum, quam 
Laicorum in uniim congregata pari confenlii Knutonem in Regem ele* 
cit ; & ad eum Suthamptoniam venientes, pacemcumeo pepigerunt, & fi- 
delitatem juraverunt. Soli cives Londonienfes & pars Nobilium, qui tunc 
temporis ibidem confiftebanr, Edmundumfilium Regis Etheldredi in Regem 
unanimiter acclamarunt. Qui in regali culmine fublimatus, Weftfaxoni- 
am intrepidus adiit j & ob omni populo gratanter fufceptus, provinciam illam 
fuse ditioni fubegit. Quibus auditis magna pars populi totius regni illi le 
voluntarie fubdiderunt. Cnuto interim cum toti claffe fua Londonias veni- 
ens, &c. Sequiter hiftorUbeUi inter Eimundum & Cnutonem Reges gefii uf- 
que ad pacem irtium & regnnm diviftm, 'ex Weftmontfterienfi fro more de~ 
Jumpta. 

Pro h&c divifione regni Angliae inter hos duos Principes, quas provincias 
occupaverunt, pleniiis & apertius ut declaretur, notapdum, qubd baeduae 
partes regni permaximae olim eontinebant o&o regna, de quibus occupavit 
Edmundus Cantiam totam, in qua, provincia proprius Rex fceptrum fere- 
bat, ultra iplam aliam non poffidens : & In ilia provincia funt Archiepilcopa- 
tus Cantuariae & Epifcopatus Roffenfis. Weftfaxonia remanebat fimiliter 
Edmundo, quae has provincias continet, 8r erat ab antiquo regnum prx aliis 
virtutibus bellicis prascellens, viz. Wiltfhiriam, quaeolim dicebatur provin- 
cia Seyemia, five provincia Severorum, & provinciam Berkpnfem cumpago 
Dorfetenfi : Quibus eft Epifcopus unus, cujus eft modo fedes Saresbiriae, 
quondam erat vel Ramesburiae, vel Shyreburniae, ut vult Wilhelmus Ma- 
dulvenfis libro primo de Rtgibus. Item dominio Weftlaxonum fubjacuit 
Suthfexia, quae olim aliquantd tempore habuit proprium Regem. Eratque 
fedes Epifcopalis ejufdem Pagi'antiquitus in Seleleya,, quae eft infula circum- 
fluaponto, ut narrat Beda de Geftis Anglorttm, ubi etiam beatus Wilfridus 
Monafterium Monachorumordinis San&i Benedi&i conftruxit. Nunc ha- 
bitat Epiicopus Ciceftriam. Similiter Weftlaxoniae fabjacuerunt Suthamp^ 
tonienfis provincia & Suthreyenfis five Surreyenfis; quibus eft Epiicopus 
unus, qui habet fedem Wyntoniae. Pagus etiam Sumerfetenfis fubjacuit 
etiam dominio Weftlaxonum j qui habet Epifcopum^ cujus fedes olim erat 
in civitate WeUenfi, & adhuc eft, fed non principalis ; ejus enim fedes prin- 
cipalis modo eft Bathoniae. Comitatus etiam Pommoniae five Devoniaeper- 
tinuit Weftlaxoniae provincial k fimiliter Cornubia* quae nunc Cornugallia 
dicitur. In quibus Pagis quodam erant duo Epifcopatus, unus in Crydyn- 
tone, alter apud SanCtum Germanum ; nunc eft unus, St eft fedes ejus Exo- 
niae. Eftanglia, quas paruit Edmundo, continebat infra fe Pagos, viz. Can- 
ffbryiggenfem ; & eft ibi Epifcopus unus, cujus fedes eft apud Ely. ; & Nor- 
folchiam &Suthfolchiam ; & eft ibi Epiicopus* cujus fedes eft apud civita- 
tem Northwyccnlem, quondam erat apud Helmham vel Tethford. Habuit 
etiam Edmundus fiib dominio fuo Eftiexiam; quae continet dimidiam Harth- 
fordenfisPagi 8c Comitatum qui dicitur Eftfexia; & habetur ibi Epifcopus 
Londonienfis. Edmundus igitur in his provinciis dominabatur. 

Cnuto- 



Digitized by 



Google 



Htfipria Mqor Wintonimfis. ay 

CnucoverbtenuitprovinciamMerciorum; quae continetftos Pagos, viz. 
Glouceftrcnfem, Wygornenfem, Warewycenfem, St in his eft fcpifcopus 
unus, cujusfedeseft Wygomiae. Sed ad Diocoefim hujus Epifeopi nonpar: 
tinet nifi dimidia pars Giouceftrenfis Pagi. Continet etiam provincia Mer- 
ciorum hos Pagos, viz. Ceftrenfem, Derbenfem, &• Staffordenfem. In his 
eft Epifcopus unus, & habet partem Warewycenfis & Shrovebirienfis, & 
eft fedes apud civitatem Legiortum, quae nunc Ceftria dicitur, vel Coveny 
triam, quondam erat apud Lycheficld, ficuteftmodb, fednon fedes princi-i 
palis, prima enim fedes eft apud Coventriam. Infuper contihebat provincia 
Merciorura pagos, viz. Herefordenfem, k habetur ibi Epifcopus unus ha- 
bens dimidiumPagum Shrovesbyriae & partem Warewyceniis & Glouceftriae, 
poffidens fedem in Hereforda. Infuper Oxenfordenfem, Bugyngenfem; 
Hartfordenfem, Huntendunenfem, dimidiam Bedefordenfis, Northamptu- 
nenfem, Legeceftrenfem, Lyncolnienfem ; quos regit Epifcopus, qui men 
d6 habet fedem Lyncolniae, quondam habebat apud Dorkeceftram ; ut ple- 
niiis habetur per Ceftrenlem in fuo Polichronicon. Legeceftrenfis Pagus an- 
tiquitus pertinebat ad Dioecefin Eboracenfem ; ut fcribit Wilhelmus Mai- 
mesbyrienfis de Regibus libro primo. Infuper provincia Merciorum contine- 
bat infra fe Pagum Snotingenfem ; cujus Chriftianitas perdnet ad ArchiepiP 
copum Eboracenfem. Olim enim habebatur proprius Epifcopus, qui rexit 
ipfos duos Pagos Legeceftrenfem 8c Snotyngenfem ; cujus fedes erat in Lege- 
ceftria. Haec Wilhelmus ubi fupra. In tempore enim iftius Wilhelmi bene 
poteft effe, quod tam Legeceftrenfis quam Snotyngenfis Pagus ambo erant 
in Diocefi Eboracenfi ; modo tamen eorum Chriftianitas perdnet ad Ecclefi- • 
am Lyncolnienfem. Ha? provincia perdnebant dominio Knutonis cum tot A 

fiorthanhumbria, quae eft ultra Humbram fluvium ufque ad Scoticum mare, 
rantque ibi, ut fcribit Wilhelmus de Regibus libro primo, Archiepifcopus 
Eboracenfis, Epifcopus Hanguftaldenfis 8c Ripenfis, Lyndisfarpenfis, 8c 
Epifcopus de Candida Casa. Hauguftaldenfis 8c Ripenfis defecerynt ; Lyndif- 
farnenhs tranflatus eft in Dunelmum. 

Rex Anglorum Edmundus Ferreum Latus dum juftis in regno quafi manfiie- 
tus 8c pius fuit, ac terribilis apparens injuftis ; invidit ejus profperitati pro- 
ditor 8c iniquus dux Merciorum Edricus ; 8c qualiter Regem proderet, iramu- 
tabiliter cogitayit. Tandem Rege apud Oxoniam perno&ante, dum ad do- 
iDum fecretiorem ad exquifita naturae diverteret, filius difti Edrici patris in- 
ftin&u in fovea delitefcens fecretaria, in nofte Sanfti Andreae Apoftoli eun- 
dem regem cultello bis acuto inter celanda percuffit, & eo lethaliter vulne- 
rato inter vifcerafugiens ferrum reliquit. Rex verb Edmundus fepultuseft 
apud Glaftoniam juxtaavumfuumEdgarum Regem pacificum. Planxitque 
eum univerfa Anglia nimis ; quia ipfb duce fperabat fe poffe ab oppreflione 
Danica refpirare. Haec fcribit Au&or in FJores Hiftoriarum fiib anno gratia; 
MXVL • W ilhelmus Malmesbyrienfis de Regibm lib. zdo. fic fcribit : * Fama 

* Edricum infamat, qubd favore alterius, fc. Knutonis mortem ei, i. e. Ed- 
'mundo per miniftros porrexit. Cubicularios Regis fuifTe duos, quibus 

* omnem vitam mam commiferat. Quos pollicitationibus ille&os 8c prim 6 
' immanitatem flagitii exhorrerites brevi complices fuos effechTe. Ejus con- 
' filio ferreum uncum ad naturae requifita fedenti in locis pofterioribus ad- 
' egifTe. Ifte Edmundus habuit ex matre fratrem, nomine Edwynum ; qui 
erat adolefcens infignis probitatis, fed per proditorem Edricum jubente Knu- 
tone Rege at patrid cxulatus ; ac poftea clam in Angliam veniens apud 
Anglos fecretb delituit, &fic defun&us apud Taveftokiam inter Monachos 
tumulatur. Edmundus ex Aldgytha filia Sygeberti Comitis, qui erat na- 
tione Danus, habuit duos filios, viz. Edwynum 8c Edwatdum j qui confi- 

lio' 



Digitized by 



Google 



Thom# Rudbor ne 

lio Edrici nequiffimi Ducis mifli Hint, jubente Knutone, ad Regem S wevor urn, 
ut perimerentur. Sed milertus Rex eorum, mifit eos ad Regem Hunnorum, 
i.e. Hungarorum* Qui benigneeos fufcipiens, dumaliquanto tempore in- 
ibi morarentur, Edwynus lenior frater diem claufit extremum. Junior fra- 
ter, fcil. Edwardus Agatham ibrorem Reginae Hurigarorum accepit in uxo- 
rem ; exauagenuit Edgarumfilium^ Criftinam &• Margaretam filias; de 
quibus poftea dicecur in capitulo quarto libri fequentis. Habuit namque Rex 
Edmundus ex Emma Regind , fratres Alfredum, & Edvtfardum; qui toto 
tempore, quo vixit CnUto Rex, in Normannia tutas habuerunt latebras : 
Regnavit * ifte Rex Edmundus menfibus novcm . Et fic finit tertius hujus 
operis liber* 



* Paria habct Rudburnus in Hiftoria Mi- 1 frijie CM. Novembris. Rcliqui ctiam Hiflo^ 
mri : Regnavit, inquit, mtnfibut IX. tecifiu \ rici fuffragantur. 



Liber 



Digitized by 



Google 



Hiftofifo Mtjor Wmmknjis. 231 



LIB E R IV 



C A P.I T U L U M I. 
. Rjeg6 €frtt<me; 

POltneeemEdmundi Regis inclyti Cnuto regnareccepit in Ang!i& anno 
vit. Dominica Incarnationis MXVlI. &Vigfotiannisregriavit. In- 
juftfctjutdem regnum ingreflus, fed magna" civilitate, 8c fortitudine 
regnum ilfud gubferhaverat. Primis diebus regnum in quatitor par- 
titas, fibi W^ftfixones, Edrico, dequofuperntediximus, proditori Mefcios, 
Turkillo Orientates Anglos, Ificio Northanhumbros. Ifte Rnuto, ut fcri- 
hk Wi&elmtis taalmesbyrienfis de Regit* lib. *do. primb irtterfe&ores Ed- 
iHandi* fpeing6nds^r*rtiii rem detulerant, apud ft interim celatos 

IMgnifi^^tiA^uh prfeduxitin medium ; palamque genus ihfidiarum 
prottlfos feppJ-ieio a&cif? Qudmodo dianm iftud Wilheltni Malmesbirien- 
iMcbeat iatelligi, inftfins in-codem tap. declarabkur. Eodemque anno, Ed- 
jridus, quern iadigne mfamarenon^ffiifflj juffu Regis artctpid muitbs fre- 
tqaentcr diKaftWeHerat, ipfe <juc<£ie <itxJufliventus putidum fpitituttr tran£ 
toifit ad wflfefts. Nam ne&io qua fin^ltoteoita, tfurn afperius coHoquetens 
*«rKi*uteR%x8rEdriCt»; Edrieus fidbctd merkprum beneficia Regi lua 
^afiattik^kerimphjp^ansait : Edmundum tyo te primbdherui, poft 
■etiamob fide&atem tui extSnxi. C&1G&&0, Cnutottis fades immutata iram 
Tubore prodidfr. Et continub prokta fententia, Mdrito igittrr, inquit, 8c, 
tu morions ; tJiim fis 4*fe Majercatis tens in Dettm, 8c m me ; qui propriuffl 
©omarram mifei oCdMeris feederatum. Sanguis tuns foper caput tuum, eo 
tju&d mififti manum in prOprium Domimim. Et mox ne tumukus fieret in 
<populo, ibi&mfoucibusrai^^ £er faeneftram prav 

<apfcarus 'eft, '<jaia prodkionis fu* pdenam Jubire meruit talionem. De morte 
thtf^ p^koris Eorici^idam ChronicaHtes ajker fcribtrnt. Dfcunt nam- 
■qae, qakd-&*9> k infidiis fidrici interfc&b Edraundd, iple ad Cnutonem veni-> 
■ens&lHtavfc eum dicens : Ave Rex ffihis. Qui fitterrogatus a Rege Cnuto- 
-ne'de caosa^falutationis, fe Regem Edmundum proipfius amore interfeciflb 
;Qdixit3 QtM)d«vimCnutoni Regi ndenudaflet ; reJpbndit Rex dicens: Ego 
tebodieiob antiGb^mimeritBta eufl&is Proceribos re^ni (i) fuperior erit (q i. aeddam 
& fupremus. Juflit ergo eum Rex Gmito excapitan, £c caput in ftipite « 
fecum fuper tar-rim Londoniarum avibtis exponi. Aiaiftor verb de Concord** FkrUtit ' 
tits in ifto •concordans cum Auftore m Flores ffifforiarum, Teqitat verba ip- 
4i\i& H^teriograpW fdb *ac form& ; Sed Jhe Jk t Jive aliter vit am ptierit pro- 
dttor 'Edriems, nan mnltum ad rem ftrtfnet\ quht %oc tiquide ctmftkty quid 
4Bfy qui mtMtos tircumvtnertfj tandem rft jufio Dei judicio circumvent 
ttu. Jiis ita geftis, at ait Ao&or in Flores HFftdriarum fiib.anho gratis 
MXVIl. Com quo concor<lat Auftdt dtConcordxntirs ChronicOruto, lub lit. £» 
Admit Cnuto in^wabiMterin ankno^b omne genns regni gentis Anglorum 
perdere, velexiliopei^iimeliminare, &c. VikWejhitQnxpwienfem ad an* 
mum 1017. . 

Habuit 



Digitized by 



Google 



Habuit namquc ex Elgyva Regina fua Elfelmi Cbmitis filia duos filios, 
Swanum, viz. 8c Haroldum; licet fama referat Cnutonem minimeeos ge- 
nerate. Quidam verb dicunt Haroldum filiura cujufdam Presbyteri in regno 
Daciae; qui natus eadem node, qua Regina p4>eriti; fed *3io Reginae mor- 
tuo, dum nafceretur, ipfe Haroldus ad Reginam addu&us pro fiiio Cnuto- 
nis admiffus eft ; & fic non naturalis filius Cnutonis, fed putativus fuit ifte 
Haroldus, fecundum quoldam Chronicantes. Cnuto Rex in principio reg- 
ni exofbs habuit Anglos, antequam Emmam reli&am Etheldredi Regis duce- 
retinuxorem. Sequuntttr gefta Cnutonis 1018, 1019, 1020, 1021, 

1022, 1025, 1024. ex Florilego defcripta. 

Ifte Cnuto Rex vetus Monafterium Wyntonienfis civitatis tanta munifi- 
cent ia decoravit ; ut aurum 8c argentum,iplendorque gemmarum animos 
intuentium terreretadvenarum ; ut fcribit Au&or in Flores Hiftoriarum fub 
anno gratiae MXXV. Wilhelmus etiam Malmesbyrienfis de Rcgtbus, lib. 2tb. 
de munificentia Regis Cnutonis, quantum ad Ecclefiam Wyntonienlem, Tic 
fcribit, Ita omnia, qjjae ipfe 8c Anteceflbres fui deliquerant, corrigere fata- 
gens, prioris injuftitiae naevum apud Deum fortaffis, 8c apud homines certfc 
abfteriit. Wyntoniae maxime munificentiac fuae magnificentiam oftendit; 
ubitantaintulit, ut moles metallorum terreat advenarum animos, fplendor 
gemmarum reverberet intuentium oculos. Hoc autem fecit Rex hoitatn 
Emmae Reginae. p*uto . anno quinto, decimo regni fui Romam profeftus 
eft, 8cc. Succedunt atfaCnutpnis tjl hoc, anno, &EpifioUejufdent£pi/eopis An- 
glid '.ex urlfe Romam foriflfc, qua tot idem verbis spud Malmsburienjem invent- 
uniur, lib. 2. dp Geftis Regum, cap. 1 1 . f. 4 1 . b. or dine nonnib'U diver fo. 

Erant tunc in Anglia-fummi 8c fapientjffimi viri j quorum praecipuus E- 
gelnodus Arehiepifcopus Cantuarienfis poft Livingum. Hie ex Pecano, i.e. 
ex Praepofito Monacfyorum in Ecclefia Chrifti Cantuariae fecundumauclorera 
de Concordaniiis Chronicantium fub lit. £. fummus Sacerdos effeftus multa 
opera commendabilia memoria £digna] fecit. Regem ipfum Cnutonem 
au&oritate fan&itudinis in bonis a&ibus mulcens, in exceffibus plurimura 
terf ebat.SedemArchiepilcopatus Romae prafens in priftinam dignitatem repa- 
ravit. Domum rediens apud Papiam brachium San&i Auguftini Do&oris cen- 
tum talentis argenti 8c talento auri comparatum apud Coventriam mifit *,quod 
inter Monachos Ecclefiae Cathedralis ipfius civitatis in magna veneratione 
habetur. Ejus etiam monitu Rex Cnuto ad tranfinarinas Ecclefias pecunias 
mittens, maxime Camotum ditavit : Ubi tunc florebat Fulbertus Epifcopus, 
in fan&itate & philofophia nominatiffimus. Qui inter csetera induftriae fux 
documenta Eccleuae dominae npftrac Sandai Mariae, cujus fundamenta jecerat, 
fummam manum mirifico eflfe&u impofuit. Quam etiam pro pofle honorific 
care ftudens, muficis modulationibus crebrb extulit. Quanto enim amore in 
honorem i Virginis anhelaverit, poterit coniicere, qui cantus audierit coe- 
leftia vo'/4 fonantes. Extat inter caetera opmcula ejus Epiftolarum volumen ; 
in quarurh una gratias agit Cnutoni Regi magnificentimmo, quod Iargitatis 
fuse vifcera in expenfas Ecclefias. Carnotenfis effuderit. 

Cnuto Rex potentiflimus a Roma veniens, contra Scotos rebellantes hofti- 
lem expeciitionem duxit ; & Malcolmum Regem cum duobus aliis Regibus 
levi negotio fuperayit. Hie Cnuto rex fuit Angliae, Daciae, Norwegian, 8c 
partis Sweviae ; habuitque fibifiibditos Regem Scotiae, omnes Reges Walliae, 
viz. Regem Demeciae, & Regem Venedociae, & Reges omnium Infularum in 
procin&u Angliae adjacentium. Et cum eleganter floreret in regnis paten- 
ter acquifitis; regalem cathedram in littore maris; ut quidam dicunt, 
SuthamptOniae, & illud vult auftor in Concordantiis Hiftoriarum fub litera JC 
afcendentis ftatui fecit. Et in earefidens comminando mari dixit: Tumeas 
ditionises, 8c terra in qua fedeo mea eft, nec eft in ca quifquam, qui im- 

pune 



Digitized by Google 



Hiftoria Major Wintctoienfis. 



pune meo refiftere imperio aufus exiftat. Impero nunc tibi ne in terram me- 
amlafcendas, nec veftes meas regales madefacere prafumas. Sed mare de 
moreafcendens non praeceptis ejus obtemperans, pedes Regis 8c crura fine 
reverentid madefecir. Rex igitur*fere nimis tarde exiliens ait : Sciant om- 
neshabitatoresorbisvariam el|e & frivolam Regum potentiam, nec Regis 
nomine quempiam fore dignum praeter eum, cujus nutu Caelum, Terra, Si- 
Mare, cum omnibus quae in eis flint, legibus obediunt fempiternis. Rex 
quoque deinceps Cnuto nunquam.coronam portavit ; fed coronam fuam fuper 
caput imaginis Crucifixi, quae flat in fronte fummi Altaris in Ecclefid Cathe- 
drali Wyntoniae, componens, magnum Regibus futuris praebuit humititatis 
exemplum ; ut fcribit Au&or in Concordtntiis iitftorUrwn fub litera K, Ifte 
Rex Knuto Anglorum, Danorum, & Norwegenfium cum dimidio Sweciae, 
filium fuum ex Elgyvd Swanum fuper Norwegenfes Regem conftituit; at- 
que filium fiiumHardecanutum ex Emma Normannica fufceptum in Regem 
Danorum coronari fecit anno gratis MXXXV. & fic ad Angliam remeavit* 

Ifte Rex inviftiflimus Cnuto decimo o&avo anno regni fui, anno viz. Do* 
minicae Incarnationis MXXXIII. poft deceflum Ethclwoldi f Wyntonienfis 
Epifcopi eidem Ecclefiae Alwynum virum praeclari generis ex Monacho ejuf- Ai wtnuj 4 
dem Monafterii ordinavit Antiltitem. IfteAlwynus cognatus erat Emmae 
Reginae, cujus cuftodiae pater Emmae Ricardus primus Dux Normannorum 
ipfimdeputavit, quum mifit filiam earn in Angliam Etheldr-edo Regiinma- 
trimonium copulandam. Quern Alwynum Rex Etheldredus in ducem con- 
ftituit Suthamptonienfisprovmciaej qui fub Rege Etheldredo muito tempo* 
re ft renuiffime contra Danos Sz Paganos militabat, & defenibr patriae extitit in- 
vi&iflimus ; ut fcribit Au&or in Concordantiis Hijtoritrum fub litera A. Poft- 
modum verb Alwynus eligerts jpotius. fub acterno qudm terreno Rege mili- 
tare, fa&d concordia inter Edmundum Regem cognomento Ferreum latus i 
b&rbarice five Anglice Irenfyde,, & Regem Danorum Cnuronem, in propria! 
provincia, cujus dux & comes erat, militaribus renuncians, Monachus effe- 
cts eft, viz. in Ecclefid Wyntonienfi, habitum Monachalem ob reveren- 
tiamalti fanguinis & Regiae affinitatis dante Ethelwoldo Wyntonienfi An- 
tiftite, acinMonachumipfum confecrante, i. e. benedicente. In qui Ec- 
clefid aiiquanto tempore elapfb in- aedituum Ecclefiae i. Sacriftam aflumptus 
eft, acpoftmodum anno Monachatus fui nono decimo, utdiximus, perKnu- 
tonem Regem, & hoc mediante Emma Regind, ih Epifcopum ordinatu9 
"eft. Ifte venerabilis pater Alwynus cjuia amore nimis conlanguineorum fa- 
vebat in omnibus Emmae Reginae, diffamatus eft cum ipsd Regind Emmd, 
quae mater erat San&i Edwardi Regis & ConfelToris,apud ipfum fan&iffimum 
Regem Edwardum fub hdc formd* 

. GloriofusacfinftiffimusRexEdwardusin AngHam venieds coronandus, 
inter alios nobiles Normannorum Clericum quendam nomine Robertum fe- 
cumadduxit; quemderari&o Cantuarienfi Archiepifcopo, i. e. Primate to- 
tius Angliae, promovit. Qui in Archiepifcopum fublimatus, fcandalum, de 
quo dolendum erat, contra Emmam'Reginam & iftum Alwynum Epifco- 
pum Wyntonienfem propofuit in tribus, viz. de confenfu in morterafilii lui 
Alfredi, & quod laboraret ad impediendum ne regnaret Edwardus, & de 
confenfu turpitudinis cum Alwy no Epifcopo. Super qua difFamatione prae- 
cipiente Rege Archiepifcopus Robertus Synodum congregavit j de confilio 



t Ethclwoldi nomen pro Alfino fiveElfio 
perpcram irrcpfir. Ethelwoldo enim Alfi- 
umn, Alfino Alwynum fucceflifle cx pluribus 



Hifloricis -fupra obftmvimus , idque ipfe 
Rudburnus ad annos 101a. & 1015. perbi- 
buit. 



Hh 



fratrum, 



Digitized by 



Google 



2j4 Thqm/e Rudborne 



fratrum, quid agendum fir, inquirit. Decretumque tale ex ore Archiepifc 
copi perlbnuit ; quod Emma mater Regis nudis pedibus fuper novem vome- 
res igne candentes incedeiet coram dero & populo in choro Cathedralis Ec- 
clefiae Wynronienfis : . Et fi pcenam aliquam aduftionis non fentiret, immu- 
nisforet a crimine ; finautem, paenam perfblveret graviorem. Huic decre- 
to confentiente Clero, ftatuitur dies, quo fententia Synodi fbrtiretur efle&um. 
Quidmulta? Addufta Regina & mater Regis de Monafterio Warewellae, 
in quovitam artam fpoiiata dotibus &poffeffionibus fuis a filio fiioduxerat, 
pervenit- Wyntoniam. Tota verb no&e examinationis fuse diem prascedente 
cum precibus & lachrymis pro fuperni omnipotentifque juvamine, tumbam 
vifitabatSan&i Swythuni. Tandem neceffitate naturae oppreffa paululum 
obdormivir. Sopori dedita videtDei Antiftitem Sanftum Swy thunum fibl 
affiftentem, taliterque alloquehtem : Conftans efto filia ; ego fum Swythu^- 
nus, quern invocas. Sententiam tu* condemnation is ne paveas. Ciim per- 
tranfieris per ignem, flamma nbn nocebit te. Culpam verb hanc in te com- 
miffam d imittes filio tuo. Illucefcente die fcopatur pavimentum Ecclefiaj, 
8c novem vomeres ponuntur in ordine. Clerus adelt 8r populus. Rege fe- 
derate in choro pro tribunali, producitur mater, ficque filium exorfe eft : 
Domine inquit, & fili, Ego ilia Emma, quae te genui, pro te de tuisimpetita 
de crimine in te 8c Alfredum filios meos, 8c de confenfu turpitudinis & pro- 
ditionis cum hujus fedis Epifcopo, invoco hodie Deum in teftem in corpus 
meum, ut peream, fi quid horum, quae rhihi impofita funt, vel mente con- 
ceperim. Jknedi&is igitur vomertbus difcalciatur Regina, fubtra&is cali- 
gis, depofito pepk>, reje&a clamyde, fuccirt&a a duobus Epifcopis. Hinc 
kide deducitur Chrifti fomula ad pcenam, flentibus ; ipfam ducentibus ; ani- 
mabamtameneam, netimeret. Refonatvoxab ore omnium per Ecclefiam 
permixtis fletibus. Santte Stvythune, Sancte Swythune, tu Mam adjuva. 
Tantis viribus acclamabatur in caelum ; ut San&us Swythunus vel tunc vtl 
nunquam feftinanter accurreret. Deiis vim patitur, 8c fervus fuus San&us 
Swythunus quafi violenter extrahitur a ccelo. Emma verb oorde tacito fi- 
ne clamore, elevatis furfiim oculis, nullam mampboram five pannum anfle 
oculos habens, Epifcopis.pedes ejus dirigentibus, fuper novem vomeres no- 
vem pa/Tus ftciens, &.fingulos eorumtotius corporis pleno premens pondere, 
confimilem ad DcUm obtulit orationem. Dtm qui Uberafii Suf annum de [em- 
bus iniquity, qui itberajti tr.es. pueros de amino ignis, tu de incendio tnibi parato 
~fer merit a San tfi Swythuni me liberate dagneris. Sic Cannes fupergreffa vome- 
res, nec ferrum yidit, nec fenfit incendium. Unde & dixit Epifcopis : 
Nura quid non quodmaxime petieratn obrinebo? Quare a vobis ducor ex- 
tra Ecclefiam, qux in Ecclefiaexaminaiidebueram? Erat enim procedens 
ulterius ; & nondum fciebat, qubd ifc ex&tnen injun&um confiimmaffet. Cui 
Epifcopi fingukiendo, prout poterant, rfcfponderunt : Pomina* inquiunt, 
noftra, ref pice, jam fecifti; jamcompletum eft id, quod complendum ex- 
iftimas. Refpexit, 8c jama perti funt oculi ejus ; & tunc primb vid it fer- 
rum,: Sc.intellesit miraculum. Ducite me, inquit, ad filium meum; uc 
videat pedes meos 8c fciar, quia nihil mali pafla fum» .Reverfi Epifcopi cum 
Regina invenerunt filium ejus Edwardtim operto capite proftratum in terra , 
jamque ei pro miferatione verba defecerant, quia erumpebarit uberiiis lachry^ 
ruse, 8r non paterat fe continere. Qui ciim elevatus rem ex integro cogno- 
viflet ; procidit ille fan&iffimus filius ad pedes matris, veniam poftulans, 8c 
dicens: Mater peccavi incoelum 8r in te, jam non Turn dignus vocari filius 
tuus. Et vocato ad Regem Alwyno Epifcopo, qui non federat in ordine E- 
pilcoporum, Rex veniam cum lacrymis poftujavit, 8c obtinuit ; 8r virgis 
cafus a matre & a fingulis Epifcoporum, per manum enim flentis matris ac- 
cepic tres ictus cum virga; & fie datis ofculis &• receptis Rex illos ingratian\ 

SC. 



Digitized by 



Google 



Hifloria Major Wintonienfis. 2 ^ 



& Regem m veneratione receperunt. Et redditum eft Reeinae & Emfco- 
po, c^uicquidillisfublatumfuerat.' Archiepifcopus verb Robertus aifiiem 
Reginam Emmara cumEpifcopoitamiraculoftefle purgatam, difceflit con* 
tmuo in Normanniam ; ibique expeftans, donee a Rege, Reeina, & EDif- 
copTidonumreconciliationisperciperemereretur; quod & poltmodum era. 
tanterobtinu.t. Pro quo miraculo Wyntonienfi Ecclefiae & Monachos inibi . 
Domino fervientibus XXI. dantur Maneria ; ex dono Regis tres, viz. Port- 
lond, Wykhelewelle & Waymuthe. ExdonoRegina Emma; novem, viz. 
Brandesbury Bergefeld, Fyffhyde, Hoghtone, Mychelmeryfhe, Ivyngeho 
Wycombe Weregravys, & Hayly„g e . Ex dono Epifcopi novem maneria; 
viz Storcnam Eftmeone, Weftmeone, Hentone, Wytneye, Yelvnee 
Mylbroke, Polhamptone, &: Hodyngtone. Novem verb hi vomeres in oc- 
cidental! parte clauftri Wyritonienfis Ecclefi* erant humati. Rex fanaiffi- 
mus Edwardus magnis pott haec in vita fua coepit corufcare miraculis. 

Per fingulos te Chrifte dies benedicimus omnes. ) 
Laudamus nomenque tuum per faecula faecli. > Amen, 
Sit jugiter noftro laus & benediaio Chrifto. ) 

Alwynus Praeful || fedit in Cathedra Wyntomenfi XV. annis ; & tunc morti 
obediens, fepultus eft in propria Ecclefia. In deceflu verb fuo contulit Wyn- 
tomenfiEcclefia?mille&quingentas libras fterlingorum abfque aliis jocali- 
bus pretiofis. ' 

Cnuto Rex potentiffimus anno gratiae MXXXV. a Dennemarchia in 
Angliam vemens, ciim regnaflet fuper Anglos annis viginti, pridie Idus No- 
vembris apud Septoniam diem claufit * extremum,& apud Wyntoniam in Ve- 
teri Monafterio fepelitur more regio, ut condecet ; cujus anima gloria per- 
fruatur aeterna. Rex Cnuto Monafterium Sanfti Edmundi Regis & Mar- 
tyris ab Alfwyno Orientalium Anglorum Epifcopo fundatum replevit Mona- 
chis anno gratia; MXX. utreferunt Radulphus de Dyceto in Chronica* Oak. 
& Wilhelmus Malmesbyrienfis de Pontificilushb. 2J0. & etiam de hoc diftum 
eftfupra. Ifte Rex Cnuto Abbatiam Sanfti Benedifti de Hulme fundavit, 
Monachofque ibidem fub regula* Sandi Benedifti degentes collocavit anno 
gratiae MXXXI. ut refert Radulphus de Dyceto in Chronic* ful 

GAPITULUM II, 
De Haroldo Rcge dido Harefoot five Harewode, fiiio Knutonis. 

DEfunGo Cnutone Rege potentiffimo, convenerunt apud Oxoniam ad 
colloquium proceres Regni ; ut de novo Rege creando traftarent ibi- 
dem. Sequuntur gefix xnnorum 1035, & 1036. ex Wefttnonafterienfi de- 
frompu. 

Haroldus Rex ciim regnaflet f annis quatuor fcdimidio, apud Oxoriiam 
defunaus eft, & apud Weftmonafterium fepultus. Ifte Haroldus nil boni 
egitquamdiu regnaflet. 



|| Ab anno fciliort 1032 ad 1047. quo 
mum obiit i prout Florilc gus, Hovedenus, & 
alii produnt. 

*Re&: obiit enim 1035. pridie Idus 
Novembiris facia 4. Sic Florentius > ut Wcft- 
monafterienfem & alios mittam. Rudburnus 



in Hifloria Minor i Canutum annis 18. reg- 
nafle, anno 103 6. obiiffc, fcripferat. 

t Reg navit annis tribus cumdimitko; obiit 
anno MKL. Sic Rudburnus in Hifloria Mino- 
ri. Amis quatuor, menfibufquc totidem , in- 
quit Wilhelmus Malmsburknlis. Redtiusifte, 

Hh 2 CAPI- 



Digitized by 



Google 



236 t 



ThomjeRudborne 



CAPITULUM IH. 
Dc Hardeknuto Rcge & filio Cnutonis* 

POft mortem Harold* Regis nequiffimi Proceres tarn Anglomm t\uhtii 
Danorum inuramconeordantes fententiam, miferunt Legatos ad Breg-i 
ges in Plandriam ad Regem Daciae Hardekanutum, qui cum matre fua ibi- 
dem morahatur j rogantes ut ad AngHam veniret regni diadema fufceptu- 
rus. Qui confiliis magnatum illico adquiefcens, aeftate media venit in An- 
gliam ; & gratanter ab omnibus fufceptus, ab Eadfio Cantuarienfi Archie* 
pifcopo in Regem eft confecratus, Sec. Gefia Haroidi Ritdburnu* ex Florae* 
go verbatim dejcripjit. 

Idem Rex VI. Idus Junii fpiritum exhalavit j'cum regriaffet l| duobus an* 
nis ; 8c apud Wyntoniam in Veteri Monafterio juxta patrem fuurn Khuto- 
nem fepulturam accepit. 



C A p i T U L U M IV* 
Dc San&o Edwardo Rcge & Confeffore, filio Etheldrcdi Regis. 

VTam nmver& carois ingreffo Hardekanuto Rege, frater ejusEdwandcw 
' anmiente Clero & poputo Londoaiis in Regem etigitur,8r ab Archiepif* 
copis Cantuarienfi Eadfio 8r Eboracenfi Alfrico cum fibi fubjefris Epifcopis 
die Pafchat in Regem apud Wyntoniam conftcratur. Rex Edwardus ftatim 
ut in Regem fuerat coronatus, Emma? Reginae matri fuae, qua tunc apud 
Wyntoniam degebar, quicquid habuit in auro 8c argento 8c rebus pretiofis 
ei abftulit ; eo quod antequam Rex effet, nihil illi dederatquod petebat. 
Sed tamen praccepit fofficienter neceffaria ei miniftrari ; & illam mandavit 
ibidem quiets demorari ; ut ait Auftor in Flores Hiftoriarum fub anno gratis 
MXLII. Et poft hoc grave fcandalum imponitur Emmae Reginae 8c Alwyno 
Epifcopo Wyntonienfi, mediante Roberto Cantuarienfi Archiepifcopo ; de 
quo fiipra fecimus mentionem capif . imo. Anno VI hujus Principis Edwar- 
diobiit AlwynusWyntonienfisPraefiil, viz. anno gratia? MXLVII. Etanno 
gratis MXLIX. Rex Edwardus mifit Legatos ad (edem Apoftolicam ; utit 
voto, quod fecerat, abfolveretur. Voverat enim ire Romam ; fi regna pa- 
terna eum adipifci conringeret. Quern Papa a voto penitus abfblvens ei re- 
Icripfit, fub nomine fanftaeobedientist 8c poenitentias firmiter injungcndo'; 
ut expenfasquasad iter paraverat, pauperibus erogaret, 8c Coenobium Mo 
nachorum in honorem San&i Petri Apoftolorum principis aut novum con- 
ftrueret, aut vetuftam emendaret, aut augeret, 8c fic lurficientia vi&ualia 
fratribusde ftiis reditibusconftitueret. Cui loco quicquid conferret vel col- 
locatum effet, vel ab aliis conferendum fuiffet, ut ratum effet Apoftolicd 
au&oritate praecepit ; Sc quaecunque ibi privilegia inftituere voluiffet ad ho~ 
norem Dei pertinentia conceflit, 8c robuftiflima auttoritate confirmavit, 8c 
infra&oreseorum aeterna maledi&ione damnavir. Revertentibus itaque in 



|| Regnttvit Mini* \\< minks X. ditbtu. j tc anno 104a. 5. I<J. Junii, feria tertiS. 
Rudburnus in Hiltorii Minori. Obiit c«- j 

Anglian* 



Digitized by 



Google 



Hiftoria Major Wintonienfis. 



237 



Arigliam nunciis, revclavit beatus Petrus cuidam probabilis vitae Monacho 
inclulb nomine Wlfino voluntatem fuam, ut rcftitucretur locus, qui diceba- 
turWeftmonafterium. Cumque vifionem Regi fui^ue retuliflet; Rex to- 
rtus regni confilio locum pradidtum reftruxit, 8c pofleffionibus, reditibus 8c 
libertatibus largifluis ampliajit. Ut Icribit enim Johannes in HiftorU Aurex 
fub anno gratis 104$. tempore quo Rex Cantiae Ethelbyrtus praedicante bea- 
to Auguftino fidem fufccpit, neposejus Sebertus, qui Orientalibus (*) An- CO l. Saxon!, 
glis praefuit, fidem eodem Epifcopo Evangelizante fufcepit. Hie in Londo- bus - 
nia, quae regni fiii caput habebatur, fundavit Ecclefiam beatiPauli Londo- 
niae, 8r Monachos inibi inftituit ; 8c Epifcopali honore Mellitum Epifcopum 
conftituens bonoravit. Extra nurros verb in occidentali parte in honorem 
beati Petri Monafterium infigne fundavit & multis pofTeflionibus ditavit. 
Quern locum per barbaros Danos & Paganos longo tempore deftru&urrt 
lan&us Rex 8c Confeffor Ed wardus fatta revelationc pradi&a in Monacho^ / 
rum habitaculum reparavrt, asdificiis fublimavit, pofleffionibus ampliavit. 

Quia verb fit hie qusedam mentio de quodam fcandalo impofito Emmae Re- 
ginae 8c Alwyno Wyntonienfi Pontifici, de quo fcandalo qualiter fuerit pur- 
gatio fa&a per miraculum a Deo oftenfum meritis beati Swythuni Epiftopi, 
ac Wyntonienfis Ecclefiac fpecialiffimi patroni, fub, compendio di&um eft 
fupra cap. imo. Et quia omiflum eft in illo capitulo declarare de illo Roberto 
Clerico egregio, qualis eflet cujufve dignitatis ; quia, ut videtur; vellent 
verba miraculi aliqualiter fbnare, qubd Archiepiicopus eflet Cantuari#j 
quum fcandalum illud impofiiit, quod non erat vcrum *, ideb hie qualiter 
intelligendum fit, quod ibi di&um eft, declarare intendimus ut verius eft 
defiderantibus innotefcere. Robertas ifte vir magnae erat literature, alti in- 
genii confiliique, & Monachus Abbatiae Gemeticenfis in Normannia; qui 
in omnibus favebat & fovebat Alfredum & Edwawlum fratres ineorum exi^ * 
liidifcrimine. Propterea Edwardus> utgratiffimi viri eft addere beneficia 
beneficiis, quia ut ait Seneca 30. de beneficiis, lngratm eft, qui diffimuUt J 
mgritut eft, qui non rtd&it ; ingrttiffimus omnium, qui oblitus eft. Propterea 
ijutricium fuum in exilio propofuit in gradum & dignitatem pontificates 
promovere. Veniens igitur Edwardus ut in Regera Angliae coronaretur, 
iftumRobertumfecumadduxitj qui propter antiquum amorem primas par- 
tes, 8c aliis magnatibus prseferri in conciliis regalibus vindicabat ; ita qubd 
fecundum Wilhelmum Malmesbyrienfem de Pontipeibm libro primo, quof- 
cunque vellet deponere, deponeret, 8c quofcunque ei placeret, ut exaltaren- 
tur, juxta ipfius voluntatem, nemine palam contradicente quamvis mur- 
murante, fublimaret. Omnia enim regni negotia Rex per ipfum Robertum 
difponebat ; nec fine ipfius confilio, vel confenfii aliquid agere licebat. Quja 
verb Al wynus Pracful Wyntonienfis fuisfa&is parere nollet, quemadmodum 
nec God wynus dux Cantiae nequefilii ejus, neque ficut caeteri Magnates ei lo- 
cum adulationis praebere ; excogitabat, qualiter ipfum Alwynufn pontifi- 
cem, quomodo Godewynum ducem 8c duos filios fuos de proditionis nota 
apud Regera accularet, 8c fic eum Anglii expelleret. Mifit denique Diabo- 
ius in cor ejus 8c mentem ipfius, ut accufata Regina Emma 8c matref 
San&i Edwardi Regis de cafibus capitulo primo praenotatis^ 8c ipfe Alwynus 
pontifex criminis particeps fieret. Caufa enim praecipua inter alios & incen- 
tivum ipfius callidae machinationis erat, quia ipla Regina Emma in Monafte- 
rio veteri Wyntonis degens inter Monachos ipfiim Epifcopum Alwynum 
ut proximiorem confanguineum folatium & fblamen permaximum fuae vidui- 
tatis habebat. Quod enim dicitur in miracuto, qubd Robertus ifte in Archie 
epifcopum fiiblimatus fcandalum propofuit contra Emmam Reginam 8c 
Wyntonienfem Epifcopum Alwynum ; non fic intelligitur, qubd pro tunc 
erat Archiepifcopus, fed quia tempore illo propterea qubd Edfius ArchiepiP 



eopus 



Digitized by 



Google 



Thom/e Rudborne 



copus Cantuariae, qui coronavit San&um Edwardum Cohfefforem in Re- 
gem, impotens erat, curam Archiepifcopatus fiii tarn in fpiritualibus quam 
in temporalibus commifit, Vicarius Archiepifcopi extiterat ; &• in plerifque 
Chronicis in diverfis locis Vicarii Archiepifcoporum five Epifcoporum, 
dummodo funguntur fuis officiis, appellantur Archiepifcopi five Epifcoph 
Et ad confirmationem hujus di&i unum Hift&iographum inter alios addu- 
cam in medium. Au&or in Flores Hiftoriarum fub anno gratis 104$. agens 
de his, quaca&a funt anno fecundo regni fan&ifftmi Regis Edwardi inter 
caetera de Edfio Cantuarienfi Archiepifcopo fic fcribit. Edftus Cantuarienfis 
Archiepifcopus infirmitate gravi detent us. i. impotens ad regendum Epifcopa- 
tum propter fenfus & membrorum corporis debilitatem, Epifcopatum dimifit, 
non renunciando Praefulatui, fed committendo Coad jutori, qui vicarius ejus 
erat: In loco cujus Siwardus eft Archiepifcopus ere At us, i.ie. Vicarius effe&us. 
Hsc expofitio habetur per Auctorem de Concordant iis Hiftoriarum AnglU, fub 
litepis E & S. Ec idem Auttor in Flores Hiftoriarum (lib anno gratis 1050. 
agens de his, qua? gefta funt anno nono regni San£ti Edward! Regis & Con- 
feflbris, dicit fic inter caetera : Hoc defunfti funt Epifcopi Ednothus Dorke- 
eefirenfts & Sywardus * Rqfenfis, & Vicarius olim' Edfii Cantuarienfis Archiepif- 
copi. Sic enim poft depofitionem Siwardi ab officio Vicariates Cantuarien- 
fis Archiepifcopatus Robertus prsdi&us fuccedens in officium ejufdem vica- 
riates, noa in Archiepifcopatus dignitatem, crimina permaxima & enor- 
mia propofuit contra Emmam Reginam & Alwynum Wyntonienfem Prat- 
fulem ; & ipfe primus in Synodo congregata nomine & vice Archiepifcopi 
fententiam dedit fupradi&am in cap. into, hujus libri, pro purgatione Emms 
Regins & Al wyni Epifcopi. Cujus fententis paruerunt omnes Epifcopi & 
Clerici in Synodo exiftentes ; timentes quid eis accideret fi in aliquo contradi- 
cereht ; timebant enim eum valde. Et iftud fentit Auftor de Concordant its 
Hiftoriarum Anglia, fub Uteris £,£'&&. Item quod Siwardus fupradi£tus 
non erat Archiepifcopus, fed Vicarius Edfii Cantuarienfis Archiepifcopi ; 
Wilhelmus Malmesbyrienfis de Pontificibus libro oftendit, ubi dicit, quod 
Edjius Archiepifcopus incur abili morbo detent us ^ volens adhuc in jhumanit exiftens 
poteftati decedere, & apud Regent inrpetrare, ut Siwardus Abendonienfis ei fitcce- 
deret, ipfo vivente, quia ejus Vicarius erat ; quia fat is not urn erat Regi Edwar- 
do, quod in officio vicar U ingratus valde erat Siwardus Domino fue Edfio Cantua- 
rienfi Prafuli, defraudans infirmum Archiprafulem necejfario vittu ; noluit Ar- 
chiepifcopi pofiulationibus adquiefcere ; fed amoto Sywardo Abb Ate Abendonienft 
Ab officio Vicariates y datoque ei Epifcopatu Roffenfi, fuccejftt in vicariatum prx- 
ditfus Robertus Monachus Gemeticenfis ; ut vult Wilhelmus Malmesbyrienfis 
de Pontificibus libro primo. 

Sentiens verb Robertus ifte Vicarius Archiepifcopi Emmam Reginam 
cum Epifcopo Alwyno miraculofe [liberatam] ut declaratum eft in into. cap. 
hujus libri, transfretavit in Normanniam expe&ans reconciliationem ; quam 
poftmodiim gratiofe h, Rege, Regina matre Regis, 8r Epifcopo Wyntonienfi 
Alwyno impetravit. Impetrati verb reconciliatione in Angliam rediens, 
dedit ei Rex, poft decefTum Elfwordi Londonienfis Epifcopi, ejufdem fedis 
Pr<efulatum ; qui prius Monachus erat, ut di&um eft, Gemeticenfis. Et 
poftea mortuo Edfio Cantuarienfi Archiepifcopo, eidem fucceffit Robertus 
ifte, quern in manu habemus, non plurimis ahnis ibi fedens. Duobus tan- 



* Vox Reffenfit apud Florilegum neque in I dum Epifcopum Roffenfem longe aliutn fuifle 
cditis nec in manufcriptis excmplatibus occur- J a Siwardo Edfii vicario fupra demonftravimus 
rit. Addidit id Rudburnus ex Malmsburicn- : in Diflertatione it vtri fucceffiont Arcbiepifct~ 
fi. Iftum autem hallucinatum eflc, & Siwar- | forum CantuaritnfiHm^ pag. 107. 



turamodb 



Digitized by 



Google 




2 39 



tumraodb annis Archiepifcopatum rexit. In fecundo enim Pontificates fiii ' 
anno Romam ivit ; a qua" veniens in Nornia,nniam apud Gemeticum five Ge- 
inegium finem vita: invenir, ubi & requiefcit. Anno Domini MLI. & anno 
reghi fui ttecimo Edwardus Rex a ve&igali gravifiimo Anglos abfolvit, &c 
Site e e dubt gefi* amti 105 1. ex FlorUego. 

Anno regni Regis Edwardi undecimo & anno dominicae Incaraationis 
MLI! . Emma Regina uxor Regum Anglia? Etheldredi &■ Cnutonis, & ma* 
ter Regum Anglaffi Hardecanuti & Sanfti Edwardi, obiit; & Wyntonisein 
vetseri Monafterio, quodiplurimumadamavit, fbmino cum honore traditur 
fepulturae. Bet idem tempus Rex WaHenfium Griffinus, &c. Dein invafi- 
twfcm Gedwini Comitis & alU hujus mm ex Wefimontfterienfi refert. ' 

Robertus Cantuarienfis Arcbiepifebpus, de quo fupra mentionem fecimus, 
3k Wilhelfrtus Pre&l Lojafomenfis tuna Ulf Antiftite Dorkeceftrenfi & fuis 
JNormannis vix evadentes, rtiare triafierunti Sed Hon raultb.poft Wilhel- 
mus propter bonitatem fuam revoca^us, in fiium reftituitur Praefitlatum, Ro- 
ibertovero rCidtoarieflfi Afchiepifoapo in tranflnarinis agente partibus, Sti- 
■gandus, qui quondam Helmhatoenfi ■five Teorfordenfi Epifcopatu dimhTo, Stiganduj. 
&Bmiorem gradom meditatus, Wyntonienfem invaferat Epifcopaturo, 
*unc Regis Edwardi fii^IkitateKitircwmveniens, vivente Roberto Cantua- 
riewfi Archiepifcopo ipfios AngliK Metropolis spro tunc obtanuit dignitatem. 
<^a{*terCant«arien{isii)ccl£^ dicetur infra in 

-proximo libro fub tempore Wilkelmi Conqueftoris. 

Anno gratis? MLIJI. & aono cegsi Regis Edwatdi duodecimo, frater 
Griffini Regis "Wallanorunt Rees Ijomifie in loco quiButeadune tlkitur, oc- 
taftts eft ; & caput ejus Regi Edward© in vigHia Epiphania» apud Gloverniam 
prfcfentatur. €t anno.lequente, viz. flnrioregrii fcegis Edwardi tertio deci- 
mo, Edwardus Pafchalemfolemnitiaitem apud Wyntoniam celebravit. Rege 
igitur inhac folemrritatte ad menfim iedcntey ciim Pincerna ejusciphum re- 
ginrti vino plenum mettla tente geftaret ; ; pedem unum ad domufc pavimen- 
-tum ofletirfit, fed atdero.fefe pede rocoHigeos cafian evafit. <$nod videos 
-Comes QOdewynusacCO gener Regis, qui dc more Regjpraadtnti af